ရွှေဈေး ကျပ် သိန်း ၁၀၀ အောက် ပြန်ရောက်ပြီ

ကမ္ဘာ့ရွှေဈေး ပြန်လည် ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ပြည်တွင်းရွှေဈေးလည်း လိုက်ပါ ကျဆင်းနေတာမှာ ဒီကနေ့ မတ် ၂၃ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှာတော့ ကျပ် သိန်း ၁၀၀ အောက်ကို ပြန်လည် ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်တယ်လို့ ဈေးကွက်အတွင်းက စုံစမ်း သိရှိရပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ် ၁၈ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ တအောင်စ ၄၉၉၆ ဒေါ်လာဝန်းကျင်နဲ့ ၅၀၀၀ အောက်ကို ပြန်လည် ကျဆင်းလာတာဖြစ်ပြီး ခြောက်ရက်အတွင်း ဒေါ်လာ ၆၀၀ ကျော် အကျရှိခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

အဲဒီလိုပဲ ပြည်တွင်း ရွှေဈေးလည်း ကျဆင်းလာတာမှာ ခြောက်ရက်အတွင်း ကျပ် ကိုးသိန်းကျော်ဝန်းကျင် အကျရှိထားကာ ဒီကနေ့မှာတော့ အခေါက်ရွှေ တကျပ်သား ကျပ် ကိုးဆယ့်ကိုးသိန်း သုံးသောင်းဝန်းကျင်ကို ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

“လက်ရှိ ပြည်တွင်းဈေးကွက် အနေအထားကတော့ အဝယ်ပိုင်းမှာ နည်းနည်းလေး ပြန်လှုပ်လာတယ် ပြောရမယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကတော့ တော်တော်လေးကို ငြိမ်နေခဲ့တာ။ အရောင်းအဝယ်တွေလည်း သိပ်မဖြစ်ကြဘူး။ ဒီမနက်တော့ အဝယ်ဘက် နည်းနည်းပြန်လှုပ်ပေမယ့် တချို့ကလည်း ကမ္ဘာ့ဈေး ဒီထက်များ ပိုကျဦးမလားပေါ့၊ စောင့်ကြည့်‌နေကြတယ်” လို့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင် တယောက်က ပြောပါတယ်။

ဈေးကွက် ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ လက်ရှိအချိန်ဟာ ရွှေအရမ်း ရှားပါးနေတဲ့အချိန် ဖြစ်တာကြောင့် ဝယ်သင့်တဲ့အချိန်ဖြစ်ပြီး အရောင်းသမားတွေ အတွက်ကတော့ အရေးပေါ် မလိုအပ်သေးဘူး ဆိုပါက လုံးဝ မရောင်းသင့်သေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

“လက်ရှိ ဈေးကွက် အနေအထားကတော့ အဝယ်သမားတွေ အကြိုက်ပါ။ ဒီအောက်ဈေးမှာတော့ ဝယ်ကိုင်ထားသင့်တယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်းက အခုဖြစ်နေတဲ့ ကမ္ဘာ့ဈေးနဲ့တွက်မယ်ဆို ပြည်တွင်းဈေးက ၉၂ သိန်းလောက်အထိ ဆင်းသင့်တာ။ ဒါပေမယ့် ဈေးကွက်ထဲ တချို့ဆိုင်တွေ အခုထိ ဈေးမဖွင့်ကြသေးဘူး။ ပါးစပ်ဈေးဖြစ်နေတဲ့ အနေအထားပေါ့။ ဒါကြောင့် သတိလေးနဲ့ အလုပ် လုပ်‌စေချင်တယ်” လို့ ရွှေဈေးကွက် ကျွမ်းကျင်သူ တယောက်က ပြောပါတယ်။

အခုလို ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးနှုန်း ကျဆင်းသွားရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းကတော့ အမေရိကန် ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ဘဏ်အတိုးနှုန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့သိရပြီး အရင်ကတော့ ဗဟိုဘဏ်အနေနဲ့ ၂၀၂၆ မှာ ဘဏ်အတိုးနှုန်း တကြိမ်ထက်မက လျှော့ချမယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပြခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ ဘဏ်အတိုးနှုန်းကို လျှော့ချခြင်းမရှိဘဲ မူလအတိုင်း ဆက်လက် ထားရှိလိုက်တာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာလည်း U.S. PPI (Producer Price Index) ဒေတာ ထွက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ပြုလုပ်လိုက်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ရွှေနဲ့ ငွေစျေးနှုန်းဟာ ဗဟိုဘဏ် ရဲ့ သတင်းထွက်မလာခင် ကတည်းက ကျဆင်းလာခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

U.S. PPI (Producer Price Index) ဆိုတာဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ထုတ်လုပ်သူတွေ၊ လယ်သမားတွေနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတွေက ၎င်းတို့ရဲ့ ကုန်ပစ္စည်းနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေအတွက် ရရှိတဲ့ လက်ကားစျေးနှုန်းတွေရဲ့ ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲမှုနှုန်းကို တိုင်းတာတဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ညွှန်းကိန်းတခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းဟာ စားသုံးသူစျေးနှုန်း (CPI) မတိုင်မီ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်မှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ကြိုတင်ထင်ဟပ် ပြသတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိမှာ PPI ဒေတာဟာ ခန့်မှန်းထားတာထက် အများကြီး တက်လာတာကို တွေ့ရပြီး ဒါဟာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မြင့်မားလာတယ်ဆိုတာကို ပြသနေတဲ့အချက် ဖြစ်ကာ အခုလိုဖြစ်ရတဲ့ တခြား အကြောင်းအရင်းတွေကတော့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက စစ်ရေးဖြစ်ကာ အထူးသဖြင့် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ပင်မှုနဲ့ စွမ်းအင် အဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စားအုန်းဆီ စျေး ၁၅၀၀၀ ဖြစ်လာတဲ့အပြင် ဝယ်မရတဲ့အထိဖြစ်နေပြီး မြေပဲဆီလည်း စျေးနူန်းမြင့်တက်ကာ လိုသလောက်မရ ဖြစ်နေ

ပြည်ပကတင်သွင်းရတဲ့ စားအုန်းဆီစျေးမြင့်တက်ပြီး ဝယ်ယူရခက်လာသလို ပြည်တွင်းထွက် မြေပဲဆီစျေးနူန်းလည်း မြင့်တက်လာကာ ပစ္စည်းကို ထိန်းပြီး ရောင်းနေရတဲ့ အခြေအနေတွေ ဖြစ်ပေါ်နေတယ်လို့ စုံစမ်းသိရှိ ရပါတယ်။

လက်ရှိ ပြည်တွင်းစားဆီစျေးကွက်မှာ နေရာဒေသအပေါ်လိုက်ပြီး စားအုန်းဆီစျေးနူန်းက တပိဿာကို ၁၂၅၀၀ ကျပ်မှ ၁၅၀၀၀ ကျပ်အထိ စျေးပေါက်နေတဲ့အပြင် ဝယ်ယူရခက်ခဲတဲ့ အခြေအနေတွေပါ ဖြစ်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ မြေပဲဆီကလည်း တပိဿာကို ၁၉၀၀၀ ကျပ်မှ ၂၂၀၀၀ ကျပ်အထိ စျေးပေါက်နေပြီး ဆီကြိတ်ခွဲနိုင်မှု နည်းတဲ့အတွက် စျေးကွက်အတွင်း ဆီကိုထိန်းပြီးရောင်းနေရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

" စားအုန်းဆီက လိုချင်သလောက်မရဘူးဖြစ်နေတယ်။ စျေးကလည်း တက်နေတယ်။.စျေးတက်ပြီးဝယ်လို့ရရင် အလုပ်ဖြစ်သေးတယ်။ စျေးတက်ပြီးဝယ်မရတော့ အဆင်မပြေဘူး ။ ဒီကြားထဲ လိမ်တဲ့သူတွေကရှိသေးတယ်။ မြေပဲဆီကလည်း စျေးတွေဆက်တိုက်တက်လာတယ်။ မြေပဲဆံကြိတ်ခွဲနိုင်မှာ ရောင်းနိုင်တဲ့ အခြေအနေဖြစ်နေတယ်။ ခုရက်ပိုင်းမှာ ဆိုရင် မနက်တပိုင်းပဲ ရောင်းပေးနိုင်တာရှိသလို နေ့ခင်းမှ ရောင်းပေးနိုင်တာတွေ ရှိလာတယ်။ အဓိက မြေပဲဆံ ဝယ်ရခက်တဲ့အခြေအနေတွေကြောင့် ဆီကိုလည်း ချင့်ချိန်ရောင်းနေရတယ်။ စျေးကတော့ အရင်ရက်က ၁၇၀၀၀ ပဲရှိတာကနေ အခု ၁၉၀၀၀ ရောင်းနေရတယ်။ဒါစက်ဆီပါ ။" လို့ စားဆီရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ကိုင်သူတယောက် ကပြောပါတယ်။

လက်ရှိ စျေးကွက်အတွင်းမှာ မြေပဲဆံက လက်ကျန်နည်းလာခြင်း ၊ တောင်သူတွေကိုယ်တိုင် တနိုင်တပိုင် မြေပဲဆီကြိတ်ရောင်းချသူများလာခြင်းကြောင့် စျေးကွက်ထဲမှာ မြေပဲဆံ အရောင်းအဝယ်အေးလာတဲ့အတွက် ဆီစက်ပိုင်တွေအနေနဲ့ ဆီကြိတ်ခွဲမှုလျော့ကျလာပြီး ဆီစျေးမြင့်တက်လာတာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စားအုန်းဆီကတော့ ပြည်ကနေ တင်သွင်းမှူ ပမာဏလျော့ကျသွားတဲ့အတွက် ပြည်တွင်းမှာ ဆီခွဲတမ်းချမှုနည်းသွားပြီး စျေးကွက်အတွင်းမှာ ဆီလိုအပ်ချက်များလာပြီး စျေးမြင့်တက်ကာ ဝယ်ယူလို့မရတဲ့အထိ ရှိလာတာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

" စားသုံးသူရေးရာ ရဲ့အစီအစဥ်နဲ့ ဆီခွဲတမ်းဖြန့်ဖြူးရတာရှိတယ်။အဲဒီခွဲတမ်းရရှိတဲ့သူတွေကို ကုမ္ပဏီတွေက စာချုပ်ချုပ်ထားတယ်လို့ ကြားတယ်။ငါးလပိုင်းဟိုဘက်တော့ ဘယ်လိုဖြစ်မယ်မသိဘူး။ ကြားတာထပ်ပြောရရင် ငါးလပိုင်းကျရင် တန်တသောင်းလောက်ပိုသွင်းမယ်ကြားတယ်။ လက်ရှိကတော့ နည်းနည်းထိန်းထားတဲ့အတွက် နည်းနည်းလျှော့သွင်းထားတဲ့သဘောရှိတယ်။ဒါကြောင့် အဝယ်ခက်သွားတဲ့သဘောရှိတယ်။ ခွဲတမ်းရရှိမှုနည်းလို့ ပါ။မှောင်ခိုလိုင်းကတော့ အန္တရာယ်များတယ်။ သွင်းလာတဲ့သူ လက်ထဲရှိသူက စျေးခေါ်ပြီးရောင်းကြတာပေါ့။ ကျွန်တော်တို့က အဲလိုင်းမကိုင်ဘူး ။ပဲဆီကတော့ လက်ရှိ ပဲဆံက ပြတ်လပ်သွားပြီလေ ။ဆောင်းပဲကနည်းသွားပြီ ။ မိုးပဲကလည်း မပေါ်သေးဘူး ။ဒီနှစ်ပဲဆံကလည်းအထွက်လျော့တယ်။ အဲဒါပဲဖတ်စျေးကတက်လို့ ပဲဆီစျေး နည်းနည်းခံသာနေတာ ။ ဆောင်းပဲ ပြတ်သလောက်ဖြစ်သွားပြီ။ မိုးပဲက ကိုးလပိုင်းလောက်မှထွက်တော့မယ်။ " လို့ မြန်မာနိုင်ငံ ဆီစက်ပိုင်ရှင်များအသင်းဝင်တယောက်က ပြောပါတယ်။

စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနက ​ကြေငြာထားတဲ့ စားအုန်းဆီ အခြေခံလက်ကားရည်ညွှန်းစျေးနူန်းမှာ မတ် ၁၉ ရက်ကနေ ၂၆ ရက်အထိကို တပိဿာ ၆၆၀၀ ကျပ်သာ သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

အလားတူ မြေပဲဆီစျေးကလည်း မန္တလေးကုန်စည်ဒိုင်မှာ တပိဿာကို ၁၉၀၀၀ ကျပ် စျေးပေါက်ပြီး ပြည်ကုန်စည်ဒိုင်မှာ တပိဿာကို ၁၆၀၀၀ ကျပ်နူန်းသာ စျေးဖွင့်ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

မကွေးမြို့ မြေပဲခွဲစက်ပိုင်ရှင်တယောက်ကလည်း " အခုက ကျွန်တော့်အထင်ပေါ့နော် စက်သုံးဆီအခက်အခဲကြောင့် စားအုန်းဆီကလည်း တင်သွင်းမှုနည်းသွားတယ်။ စားအုန်းဆီ ဝယ်မရလို့ စျေးတက်တော့ မြေပဲဆီဘက်ကိုလှည့်ကြတယ်။.မြေပဲကလည်း ကုန်ကြမ်းက မရှိသလောက်နည်းလာတော့ အဲဒီမှာ ဝယ်လိုအားကများပြီး စျေးကွက်ကတက်လာတယ်လို့ မြင်တယ်။ မြေပြင်အခြေအနေမှာက မြေပဲ အရောင်းအဝယ်နည်းသွားတယ်။ " လို့ ပြောပါတယ်။

မြေပဲဆီကို ပြည်တွင်းမှာထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး ကုန်ကြမ်းဖြစ်တဲ့ မြေပဲဆံကလည်း ဒေသထွက်ကုန်စည်ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိမှာ မြေပဲဆံက မန္တလေးစျေးကွက်မှာ S1 လုံးဆံက ၁၂၀၀၀ မှ ၁၂၅၀၀ ကျပ်ရှိပြီး S1 ဆီဆံက ၁၀၅၀၀ မှ ၁၁၅၀၀ ကျပ်၊ အနီလုံးဆံက ၁၁၀၀၀ မှ ၁၁၅၀၀ ကျပ်ရှိပြီး အနီဆီဆံက ၁၀၅၀၀ မှ ၁၁၀၀၀ ကျပ်၊ ပြန့်လုံးဆံ ၁၂၀၀၀ ကျပ် စျေးရှိနေပါတယ်။

စားအုန်းဆီကတော့ ပြည်တွင်းမှာဆီလိုအပ်ချက်အရ နှစ်စဥ်ပြည်ပကနေ တန်ချိန် သိန်းနဲ့ချီတင်သွင်းနေရတာဖြစ်ပါတယ်။

ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်း​အောင်လှိုင်ရဲ့ ကျန်းမာ​ရေးအ​ခြေအ​နေ ထုတ်ပြန်ချက်

ပဲခူးမြို့နယ်မှာ စက်သုံးဆီစာအုပ်နဲ့သာ ဆီဝယ်ယူနိုင်မယ့် အစီအစဥ်စတင်

ပဲခူးတိုင်း ၊ ပဲခူးမြို့နယ်မှာ စက်သုံးဆီထုတ်ယူခွင့် စာအုပ်နဲ့သာ ဆီဝယ်ယူခွင့်ပြုမယ့်အစီအစဥ်ကို စတင် လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက စုံစမ်းသိရှိ ရပါတယ် ။

စက်သုံးဆီ ထုတ်ယူခွင့် စာအုပ်ပြုလုပ်ဖို့အတွက် ယာဉ်လိုင်စင်မိတ္တူ ၊ ယာဉ်အမျိုးအစား ၊ ယာဉ်ပိုင်ရှင်အမည် (မှတ်ပုံတင်မိတ္တူ) ၊ သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်/ ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်​ရေးမှူးရဲ့ ရပ်ကွက်မှာ နေထိုင်ကြောင်းနဲ့ ပိုင်ရှင်ဖြစ်သည်မှာ မှန်ကန်ကြောင်း ထောက်ခံချက် ပြုလုပ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက်နဲ့ကျေးရွာအုပ်ချုပ်ရေးမှူးရုံးမှာ စာရင်းပေးသွင်းရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲဒီလို အုပ်ချုပ်ရေးရုံးမှာ စာရင်းပေးသွင်းတဲ့အခါ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရဲ့ ထောက်ခံချက်ရရှိဖို့အတွက် စာရွက်စာတမ်းကြေးအဖြစ် ၁၀၀၀ မှ ၁၀၀၀၀ ကျပ်အထိ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးကို ပေးဆောင်ရတယ်လို့ ဒေသခံတွေကပြောပါတယ်။

" ရပ်ကွက်တိုင်းတော့မတူဘူး ။ တချို့ရပ်ကွက် စာရွက်စာတမ်းဖို့ ၁၀၀၀ ပေးရတယ်။ တချို့နေရာကျတော့ ဆိုင်ကယ်ဆိုရင် ၅၀၀၀ ၊ ကားဆိုရင် ၁၀၀၀၀ ပေးရတယ်သိရတယ် ။ကျန်တဲ့နေရာတော​့ မသိဘူး ။ကျွန်တော်တို့ဘက်က ၁၀၀၀ ပေးရတယ်။ အဲဒီအတွက်သူတို့ကလည်း ရှင်းပြပါတယ်။ မနေ့ကတည်းက အပြီးလုပ်ရမယ်ဆိုပြီး လော်နဲ့ လိုက်အော်လို့ အမြန်သွားလုပ်လိုက်ရတယ်။ မှတ်ပုံတင်နဲ့ ပေးရတယ်။ မိတ္တူဆိုင်တွေလည်း လူအပြည့် ၊ ရပ်ကွက်ရုံးလည်း လူအပြည့်ပဲ လုပ်ရတယ်။စာအုပ်ကတော့ မရသေးဘူး ။ ဘယ်လောက်ကြာမယ် မသိသေးဘူး။ " လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။

ပဲခူးမြို့ အပါအဝင် ဘုရားကြီးမြို့ ၊အင်းတကော်မြို့တွေမှာလည်း စက်သုံးဆီ ထုတ်ယူခွင့်စာအုပ် ပြုလုပ်ကြရတာဖြစ်ပြီး မနေ့က မတ် ၂၂ ရက်နေ့မှာပဲ အပြီးသတ် အုပ်ချုပ်ရေးရုံးတွေကို စာရင်းပေးသွင်းခဲ့ရတာဖြစ် တယ်လို့ သိရပါတယ် ။

" မနေ့က မြို့ထဲမှာ မိတ္တူဆိုင်တွေမှာ လူတွေ တန်းစီကြလို့ အများကြီးပဲ။ စာရင်းပေးဖို့ မိတ္တူတွေဆွဲကြရတယ်။ ဆိုင်ကယ်လိုင်စင်တွေ ပါတယ်။ ပြီးတော့ အုပ်ချုပ်ရေးရုံးကို တင်ရတယ်။ အဲဒီကမှ မြို့နယ်ကိုတင်မှာလို့ ပြောတယ် ။ အင်းတကော်နဲ့ ဘုရားကြီးကလည်း ပဲခူးမြို့နယ်ထဲပါတယ်ဆိုတော့ သူတို့တွေလည်း လုပ်ရတယ်။ " လို့ ပဲခူးဒေသခံက ပြောပါတယ်။

ကျေးရွာဘက်တွေမှာတော့ ယာဥ်ပိုင်ရှင်ဖြစ်ကြောင်း Wheel Tex နဲ့ အိမ်ထောင်စုဇယား ၊ ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ထောက်ခံစာနဲ့ စာရင်းသွင်းရတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

စက်သုံးဆီ ထုတ်ယူခွင့်စာအုပ် ပြုလုပ်ဖို့ အထောက်အထားတွေနဲ့တကွ စာရင်းပေးသွင်းရပေမယ့် စာအုပ်ရရှိမယ့် အချိန်ကိုတော့ အတိကျမသိရှိရသေးဘူးလို့ သိရပါတယ်။

၅ ရက်တာ အပစ်ရပ်မယ့် အီရန်အ​ရေး

အမေရိကန်နဲ့ အီရန် နှစ်နိုင်ငံကြား တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုတွေ အဆင်ပြေနေပြီး ရှေ့ဆက်လည်း ညှိနှိုင်းမှုတွေ လုပ်မှာဖြစ်လို့ အီရန်ကို ထိုးစစ်ဆင်နေတာတွေ ၅ရက် ရပ်ထားမယ်လို့ သမ္မတ ထရန့်က ဆိုပါတယ်။

ဟောမုဇ် ရေလက်ကြားကို ဆက်ပိတ်ထားရင် အီရန်ရဲ့ ပင်မ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစနစ်တွေကို ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးပစ်မယ်လို့ သမ္မတထရန့်က ကြေငြာထားခဲ့ပြီး၊ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ ရက်အတွင်းမှာတော့ အီရန်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ပြောဆိုဆွေးနွေးတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ဆွေးနွေးမှုတွေက ရလာဒ်ကောင်းတွေ ရှိခဲ့ပြီး လာမယ့် ၅ ရက်တာကာလအတွင်းမှာလည်း အီရန်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ဆက်လက်ညှိနှိုင်း ဆွေးနွေးတာတွေ လုပ်သွားမယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။

အမေရိကန်နဲ့ အီရန် စစ်ပွဲအတွင်း အီရန်ကနေ ကမ္ဘာတဝှမ်းကို ရေနံတင်ပို့နေတဲ့ ဟောမုဇ် ရေလက်ကြားကို အီရန်ဖက်က ပိတ်ဆို့ပြီး ရေနံတင်သင်္ဘောတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့လို့ ကမ္ဘာနဲ့အဝှမ်းမှာ လောင်စာဆီ ရှားပါး ပြတ်လပ်မှုတွေ ကြုံနေကြရတာဖြစ်ပါတယ်။

အမေရိကန်ဖက်ကလည်း ဟောမုဇ်ရေလက်ကြားကိုမဖွင့်ပေးရင် အီရန်ကို အပြင်းအထန်တိုက်ခိုက်မယ်လို့ စစ်ကြေငြာထားခဲ့ပါတယ်။

အခုလို အမေရိကန်နဲ့ အီရန် ဆွေးနွေးကြတယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စအပေါ် အပြုသဘောဆောင်တဲ့၊ ကောင်းမွန်တဲ့ ရလာဒ်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးသာမက ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အခြေအနေတွေ ထိခိုက်မှုကို ပြန်ကုစားဖို့ ကမ္ဘာတဝှမ်းက မျှော်လင့်တကြီး စောင့်ကြည့်နေကြပါတယ်။

ဆန်စပါး ကဏ္ဍမှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှု ဆောင်ရွက်မယ့်အစီအစဥ် တောင်သူတွေအတွက် အဆင်မပြေ

မတ် ၂၄၊ ၂၀၂၆
GG (VOM)

ပုဂ္ဂလိကဆန် ၊စပါးလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တခုလုံးကို ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှု (Rice Industry Cashless Ecosystem) အစီအစဉ်ကို စတင်ဆောင်ရွက်တော့မှာဖြစ်တယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံဆန်စပါးအသင်းချုပ်(MRF)မှ သိရပါတယ်။

ဒစ်ဂျစ်တယ် ငွေပေးချေမှုစနစ်ဆောင်ရွက်မယ့် အစီအစဥ်က ဆန်ကုန်သည် ၊ ဆန်စက်တွေ ၊ ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေ အတွက် အဆင်ပြေမှုရှိနိုင်ပေမယ့် တောင်သူတွေ နဲ့ပွဲစားတွေ အတွက်တော့ အခက်အခဲတွေရှိနိုင်ပြီး အဆင်ပြေနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

စပါးစျေးကွက်ကျဆင်းမှုကြောင့် တောင်သူတွေအရှုံးနဲ့ရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာ စပါးစျေးကွက်ကိုသာ ခေတ်နဲ့လျော်ညီပြီး ထိုက်သင့်တဲ့ စျေးတန်းတခုအဖြစ် ဖော်ဆောင်ပေးဖို့ ၊စပါးဖိုးကို ငွေသားနဲ့ပေးချေဖို့သာ တောင်သူတွေက လိုလားနေကြပါတယ်။

" စပါးချိန်ပြီးတာနဲ့ ငွေပဲချက်ခြင်းရချင်တာ ။ ဘဏ်သွားအုံး ငွေထုတ်အုံး ဆိုတာတွေက အလုပ်ရှုပ်တယ် ။ ခေတ်ကာလအရလည်း သွားလာဖို့က အဆင်မပြေဘူး ။kpay ဘာညာနဲ့လွှဲပြန်တော့လည်း ငွေထုတ်ရင် ရာခိုင်နူန်းကပေးရသေးတယ်။ ကိုယ့်ဖုန်းနံပါတ်က kpay ဖွင့်ထားဖို့လည်းလိုသေးတယ်။ ကျွန်တော်တို့ကတော့ ပိုက်ဆံပဲလိုချင်တယ်။ ဘဏ်တွေဘာတွေနဲ့ မလုပ်ချင်ဘူး ။တကယ်က သူတို့ အခုလုပ်ရမှာ အဲဒါမဟုတ်ဘူး ။.စပါးစျေးတက်အောင် လုပ်ပေးရမှာ ။ စပါးစျေးကျတာကျ ငြိမ်နေတယ်။ စပါးစျေး ၁၆ သိန်းလောက်ဖြစ်တော့ သူတို့မှာ ဆူညံပွက်လောကိုရိုက်နေတာပဲ ။ " လို့ တောင်သူတယောက်က ပြောပါတယ် ။

ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှု အစီအစဥ်ဟာ တောင်သူတွေအတွက်အဆင်မပြေပေမယ့် ဆန်စက်တွေ ၊ကုန်သည်တွေအတွက်တော့ အဆင်ပြေကြောင်း ၊ ဘဏ်ကိုသွားပြီး ငွေထုတ်ရတဲ့ အခြေအနေတွေ ၊ ငွေထုတ်ရခက်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ဖြေရှင်းပြီးသား ဖြစ်စေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

" တောင်သူတွေ လက်ခံမယ်ဆိုရင်တော့ ကျွန်တော်တို့က အဲဒီစနစ်ကို ပိုသဘောကျပါတယ်။ မဟုတ်ရင်ငွေထုတ်ရတာ၊ ငွေထုတ်ရ ခက်ခဲတာနဲ့ငွေတွေနဲ့ သွားလာရတာ အဆင်မပြေပါဘူး ။ " လို့ ဧရာဝတီ တိုင်းက ဆန်စက်ပိုင်ရှင်တယောက်က မှတ်ချက်ပြုပြောပါတယ်။

MRF ကတော့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှု စနစ် ဆောင်ရွက်တာဟာ ပုဂ္ဂလိက ဆန်စပါးလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တခုလုံးမှာ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှု စနစ် ပိုပြီး ထွန်းကားလာစေရန်နဲ့ ခေတ်မီဘဏ်ဝန်ဆောင်မှုကို ကျယ်ပြန့်စွာအသုံးချနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်ပြီး ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

MRF မှ တာဝန်ရှိသူတယောက်က " ငွေသားတွေကို သုံးချင်တာ များနေပေမယ့် တချိန်ချိန် မှာ ငွေသားမဲ့ စနစ်တွေ နဲ့ ပြောင်းလဲသုံးစွဲနိုင်အောင် ယခုကတည်းက အစပျိုးပြီး လေ့ကျင့်သုံးစွဲဖို့ပါ။ ချက်ချင်းတော့ ဖြစ်ဖို့ ခက်ပါတယ် ။ တဖြေးဖြေး တိုးချဲ့၊ တိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်သွားဖို့ဖြစ်ပါတယ်။ " လို့ ပြောပါတယ် ။

အဆိုပါ ငွေပေးချေမှုအစီအစဉ်ဟာ နိုင်ငံတော်ရဲ့ မြန်မာ့ဒစ်ဂျစ်တယ်စီးပွားရေးလမ်းပြမြေပုံ - ၂၀၃၀ နဲ့ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်နဲ့ အညီ ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်ပြီး ဆန်စပါးတန်ဖိုးကွင်းဆက် (Rice Value Chain) တလျှောက်မှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေတဲ့ တောင်သူလယ်သမား၊ ဆန်စက်ပိုင်ရှင် ၊ ဆန်ကုန်သည်၊ ဆန်တင်ပို့ရောင်းချသူတွေနဲ့ အကျိုးဆောင်ပွဲစား အားလုံးကို ဘဏ်စနစ်အတွင်းကို ပိုမိုလာရောက်စေရန် ရည်ရွယ်ထားခြင်းဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

MRF အနေနဲ့ ယခုစီမံကိန်းမှတဆင့် ဆန်စပါးစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်(Stakeholders)အကြား ဘဏ္ဍာရေးချိတ်ဆက်မှုကို ပိုမိုအား ကောင်းလာစေရန်၊ ငွေစက္ကူကို အလွန်အကျွံမှီခိုနေရမှုကို လျှော့ချရန်နဲ့ ထုတ်လုပ်မှုစွမ်းရည်မြင့်မားလာစေရန် မျှော်မှန်းထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

ရန်ကုန်က ဆန်လက်လီလက်ကား ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်ကိုင်နေသူ တယောက်က " ကျွန်တော်တို့ ကတော့ ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ဆိုလည်းရတယ် ။ ငွေ သားလိုချင်လဲ ရတယ်။ ဘာနေနေအဆင်ပြေတယ်။ အခုလည်း တောင်သူက ငွေသားလိုချင်ရင် ငွေပေးတယ်။ ဘဏ်စနစ်နဲ့လွှဲလို့ရလည်း ပေးချေတယ်။ ငွေသားဆိုရင်တော့ လက်ထဲလက်ကျန်နည်းနေတာမျိုး ၊ ဘဏ်ပိတ်ရက်တို့နဲ့တိုက်ရင် ရက်နည်းနည်း စောင့်ရတဲ့ သဘောတော့ ရှိတာပေါ့ ။ ဒီစနစ်ကို တောင်သူကတော့ ဘယ်ကြိုက်မလဲ ။ ဘဏ်မှာသွားထုတ်အုံး ၊ ဘဏ်မှာမထုတ်ချင်လို့ kpay နဲ့ချေရင် ရာခိုင်နူန်းကပေးရတာကရှိသေးတယ်ဆိုတော့လေ ။ " လို့ မှတ်ချက်ပြု ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ပြည်တွင်းမှာ ဆန်စပါးကို အရောင်းအဝယ်ပြုလုပ်ပြီး ငွေပေးချေရာမှာ ကုန်သည်၊ ဆန်စက်၊ ဆန်ပြည်ပတင်ပို့သူတွေ ၊ ဆန်ရောင်းဝယ်ရေး လက်ကားလုပ်ကိုင်သူတွေကတော့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုကို အသုံးပြုနေပြီး တောင်သူ ၊ ပွဲစား တွေကတော့ ငွေသားပေးချေမှုကိုပဲ အဓိက လုပ်ဆောင်နေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

​ယခုမြန်မာ့ဆန် စပါးစျေးကွက်မှာ ပြည်ပတင်ပို့သလို ပြည်တွင်းစားသုံးမှုလည်းရှိတဲ့ ဆန် ၊ စပါးအမျိုးအစားတွေက စျေးကျနေပြီး ရွှေဘိုပေါ်ဆန်း ထူးရှယ်နဲ့ စလင်းဧရာပဒေသာ ၊ကုန်းဇောင်းဧရာပဒေသာ ဆန်စပါးကတော့ စျေးကွက်မှာ အမြင့်ဆုံး စျေးတန်းအဖြစ်ရပ်တည်နေပါတယ်။

စက်သုံးဆီမရလို့ ကုန်ကားတွေ မြို့ကြီး​တွေဆီကို မထွက်နိုင်တဲ့အတွက် လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေ နယ်မှာစျေးတွေကျနေ

စက်သုံးဆီ ဝယ်ယူရခက်တဲ့အခြေအနေတွေကြောင့် ကုန်ကားတွေ မထွက်နိုင်တော့ တဲ့အတွက် လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ရန်ကုန်နဲ့ မြို့ကြီး​တွေကို တင်ပို့နိုင်ဖို့ အခက်တွေ့နေရတယ်လို့ ကုန်သည်တွေဆီက စုံစမ်းသိရှိ ရပါတယ်။

လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ရန်ကုန် ၊ မန္တလေး အပါအဝင် ဒေသတချို့ကို တင်ပို့နိုင်မှု လျော့ကျလာတာကြောင့် နယ်တွေမှာ အရောင်းအဝယ်အေးပြီး ကုန်စည်တွေ စျေးအကျဘက်ကို ရောက်လာနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဧရာဝတီတိုင်း ၊ ပဲခူးတိုင်း ၊ မကွေး ၊စစ်ကိုင်း ၊ ရှမ်းပြည်နယ် အပါအဝင် စတဲ့ဒေသတွေကနေ ထွက်ရှိတဲ့ လယ်ယာထွက်ကုန် ပစ္စည်းတွေကို ရန်ကုန် နဲ့ မန္တလေးကို အဓိကတင်ပို့ ရောင်းချရတာ ဖြစ်ပြီး မန္တလေးတိုင်းထဲက ထွက်ရှိတဲ့ ကုန်ပစ္စည်း ဆိုရင်လည်း ရန်ကုန်ကို အဓိကတင်ပို့ရတာ ဖြစ်ကြောင်း ၊ Export တင်ပို့တဲ့ ပစ္စည်းတွေဆိုရင်လည်း ရန်ကုန်ကမှတဆင့် တင်ပို့နေရတာဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ​ကြောင့် လယ်ယာထွက်ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ရန်ကုန်ကို တင်ပို့နိုင်ခြင်းမရှိပါက ပြည်ပတင်ပို့မှုလည်းလျော့ကျသွားနိုင်သလို ပြည်တွင်း ကုန်စည်စီဆင်းမှု လည်း ပြတ်တောက်သွားနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

" ဆီပြဿနာတက်နေတော့ ဟင်္သာတကနေ ရန်ကုန်ကို ပဲမတင်နိုင်ဘူးဖြစ်နေတယ်။ အဲဒီတော့နယ်ဘက်မှာ ပဲစျေးတွေကျနေတယ်။ ရန်ကုန်နဲ့ ၉၉၀၀၀ လောက်ကိုက်တဲ့ပဲကို ဟင်္သာတမှာ ၉၇၅၀၀ လောက်ပဲဖွင့်ထားတယ်။ ဘာလို့ဆိုရင် ဝယ်တင်တဲ့သူတွေအတွက်ကလည်း ကားမရကားဘူး ။ဆီဆိုင်တဆိုင်က ကုန်ကားတွေကို ၃၀၀၀၀ ဖိုးတို့ ၅၀၀၀၀ ဖိုးတို့ပဲပေးတာ ။ ကုန်ကားတွေက ပျမ်းမျှ ရန်ကုန်တကြောင်းထွက်မယ်ဆိုရင် ခုဆီစျေးနဲ့ ၄ သိန်းကျော်ဖိုးလောက်ထည့်ရတယ်။ဆီဆိုင်က ဒီမှာ ခုနှစ်ဆိုင် ၊ ရှစ်ဆိုင်လောက်ပဲရှိတာ။ တချို့ဆီဆိုင်တွေက မပေးတဲ့ဆိုင်မပေးဘူး ။ ကုန်ကားသမားက ဆီမရရင် မထွက်နိုင်ဘူး ။ ဥပမာဗျာ နဂို ကုန်ကား ၁၀ စီးထွက်နိုင်ရင် အခုက နှစ်စီးလောက်ပဲထွက်နိုင်တယ်။ အခုကပဲတွေ ပွဲရုံမှာအကုန်ပုံနေတာပေါ့။ အဓိကတော့ အောက်ခြေလူတန်းစား နဲ့ ပြည်သူတွေပဲ ခံရမှာပေါ့ ။ ကုန်သည်နဲ့ ပွဲစားက ပဲဝယ်ရင် တန်ဆာခတွေပါနူတ်ပြီး ကိုယ့်အတွက်ချန်ဝယ်မှာပဲလေ။ အခုကကြာရင် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြတ်သွားနိုင်တယ်။
" လို့ ဧရာဝတီတိုင်းက ပဲကုန်သည်တယောက်ကပြောပါတယ်။

ဒါကြောင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ပြတ်တောက်မှုမရှိစေရေးအတွက် ကုန်တင်ကားတွေကို ဆီခွဲတမ်းချရောင်းချပေးဖို့ လိုအပ်နေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

" ကျွန်တော်တို့ ဖြစ်စေချင်တာက ဆီတဂါလံကို ၃၀၀၀၀ဖြစ်ဖြစ် ၄၀၀၀၀ ဖြစ်ဖြစ် ဖြစ်ချင်တာဖြစ် ။.ကားတွေကို ဆီအပြည့်ဖြည့်ပေး။အဲဒါကိုမှ ကိုက်ညီတဲ့စျေးကို ကျွန်တော်တို့ ရန်ကုန်ကိုခေါ်မယ်။ အဲဒါဆို အရောင်းအဝယ်ကတော့ ရပ်မသွားဘူး ။ စျေးကတော့ ၅၀၀၀၀ တန်တဲ့ပစ္စည်းက ၄၅၀၀၀ ဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်၊ ၄၆၀၀၀ ဖြစ်ရင်ဖြစ်မယ်ပေါ့ ။ " လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ဒီဇယ်တလီတာကို စားသုံးသူရေးရာဦးစီးဌာနက သတ်မှတ်ထုတ်ပြန်တဲ့ လက်လီစျေးက ရန်ကုန်မှာ ပရီမီယံ ဒီဇယ် ၄၈၂၀ ၊ရိုးရိုးဒီဇယ်က ၄၃၉၀ ၊မန္တလေးမှာ ပရီမီယံ ဒီဇယ် ၄၉၃၅ ၊ရိုးရိုးဒီဇယ်က ၄၅၀၀ ကျပ်နဲ့ နေပြည်တော်မှာက ပရီမီယံ ဒီဇယ် ၄၉၀၀ ၊ရိုးရိုးဒီဇယ်က ၄၄၇၀ ကျပ်သာရှိပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ပြင်ပပေါက်စျေးကတော့ ဒီဇယ်တလီတာကို ၈၀၀၀ ကျပ်ကနေ ၁၁၀၀၀ ကျပ်လောက်အထိ စျေးပေးဝယ်ယူနေရတာကြောင့် တွက်ချေမကိုက်တဲ့အပြင် လိုအပ်သလောက်ပမာကိုလည်း ဝယ်ယူလို့မရတဲ့အတွက် ကုန်တင်ကားတချို့က ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားလာကြတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ် ။

" စက်သုံးဆီက လိုသလောက်ဝယ်မရဘူး ။ တဆိုင်မှ ၃၀၀၀၀ ဖိုး ၊ ၅၀၀၀၀ ဖိုးရတာ ။ ဆိုင်တွေပတ်ထည့်ပြီး ရန်ကုန်တက်တော့ အပြန်ကျ တခါဆီရှာရပြန်ရော ။ စျေးတက်တာကို မကြောက်ဘူး ။ ဆီဝယ်မရတာက ဒုက္ခရောက်နေတာ ။ ကုန်စိမ်းတွေ ဆိုတော့ တရက်ကနှစ်ရက်အထားမခံဘူး ။အခုကရာသီဥတုပြင်းတော့ ပိုဆိုးတယ်။ ဆီမရတော့ ကုန်ကားတွေက ရပ်ထားတယ် မလိုက်ကြဘူး ။ကားမရှိတော့ ထိုက်သလောက်မတင်ပို့နိုင်ဘူး ။နောက်ဆုံး ပြည်သူပဲထိမယ်။ သီးနှံတွေမတင်ပို့ရတော့ စျေးကျမယ်။တောင်သူတွေ ထိမယ်။ နောက်ဆီစျေးတက်တော့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်တက်မယ်။ စားသုံးသူထိမယ်။ ကုန်သည်နဲ့ ပွဲစားက အရှုံးမခံဘူး ။ " လို့ ရှမ်းတောင် ကုန်သည်တယောက်က ပြောပါတယ်။

စက်သုံးဆီ စျေးမြင့်တက်လာတဲ့ အခြေအနေတွေကြောင့်လည်း လက်ရှိမှာ မတ်ပဲ ပိဿာ ၃၀ တအိတ်ကို သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်အနေနဲ့ အရင်က ၁၇၅၀ ကျပ်သာရှိရာကနေ လက်ရှိမှာ ၃၅၀၀ ကျပ်ရှိလာတယ်လို့ သိရပါတယ်။

အလားတူ ကုန်စိမ်းသီးနှံတွေ နဲ့ အခြားလယ်ယာထွက်ကုန်သီးနှံတချို့ရဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ်ကလည်း တပိဿာကို ၆၀၀ မှ ၇၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင် ရှိလာတယ်လို့သိရပါတယ်။

ခါရာဘောင်ဖလားကျိန်စာသင့်ကစားသမားအဖြစ် သတ်မှတ်ခံနေရတဲ့ အာဆင်နယ်ဂိုးသမားကီပါ
=====================
ဘောလုံးပရိသတ်များက ဝင်ဘာလေကွင်းတွင် မန်စီးတီးအား ပေးခဲ့ရတဲ့ ပထမဂိုးတွင် အမှားပြုလုပ်ခဲ့ပြီးနောက် အာဆင်နယ်ဂိုးသမားကီပါအာရီဇာဘာလာဂါမှာ ခါရာဘောင်ဖလားကျိန်စာသင့်နေတဲ့ ကစားသမားလို့ ယုံကြည်လာကြပါတယ်။

ကီပါဟာ ဘာနာဒိုဆေးလ်ဗားရဲ့ ဖြတ်တင်ဘောအား ဖမ်းမိခဲ့ခြင်း မရှိပြီးနောက် အသက် ၂၁ နှစ်ရှိ နီကိုအိုရိုင်လီရဲ့ ဂိုးအား ပေးခဲ့ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သူဟာ ယင်းပွဲတွင် ဧရိယာအပြင်သို့ ထွက်ကာ ဘောလုံးအား ဖြတ်ယူရန် ကြိုးပမ်းစဉ် ဂျီရီမီဒူကိုအား ပြစ်ဒဏ်ကျူးလွန်မှုအတွက် ကံကောင်းထောက်မစွာ အဝါကတ်သာ ပြသခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။

ဒိုင်လူကြီးက ဒိုကူမှာ ဂိုးသွင်းနိုင်မယ့် အခွင့်အရေး မရှိဘူးလို့ ယုံကြည်နေမှုနှင့်အတူ ကီပါကို အဝါကတ်သာ ပြခဲ့တာပါ။

ခါရာဘောင်ဖလားတွင် ၂-၀ ဖြင့် အရေးနိမ့်ကာ ပထမဆုံးဆုဖလား ဆွတ်ခူးနိုင်မယ့် အခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခဲ့ရပြီးနောက် ဘောလုံးဝေဖန်ရေးသမားများ၊ ပရိသတ်များဟာ ကီပါကို အပြင်းအထန် ဝေဖန်နေကြပါတယ်။

ပရိသတ်အချို့တို့ကလည်း ကီပါမှာ ခါရာဘောင်ဖလားကျိန်စာသင့်နေတဲ့ ကစားသမားလို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။

ကီပါဟာ ချဲလ်ဆီးတွင် ကစားစဉ်တုန်းက ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲသို့ ၂ ကြိမ် ရောက်ဖူးပြီး ၂ ကြိမ်လုံး ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။

သူဟာ ၂၀၁၉ ခုနှစ်တုန်းက မန်စီးတီးနှင့် ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် ပင်နယ်တီ အဆုံးအဖြတ်တွင် ဝီလီကာဘယ်လီရိုနှင့် လူစားလဲလှယ်ခြင်းခံခဲ့ရပေမယ့် လူစားလဲလှယ်ရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ဆက်ကစားခဲ့ရာ အရေးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။

ယင်းနောက် သူဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် လီဗာပူးနှင့် ပင်နယ်တီအဆုံးအဖြတ်ကန်ချိန်တွင်လည်း ပင်နယ်တီအား ထောင်ကန်မှုကြောင့် ၁၁-၁၀ ဖြင့် အရေးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ဖလားအပြီးတွင် ဒက်ချမ့်နေရာတွင် အစားထိုးခန့်အပ်မယ့် နည်းပြအား ပြင်သစ်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရွေးချယ်ထားပြီးဖြစ်
======================
ပြင်သစ်ဟာ အသင်းကို ကာလရှည်ကြာ ကိုင်တွယ်လာခဲ့တဲ့ ဒီဒီယာဒက်ချမ့်နေရာတွင် မည်သူ့ကို အစားထိုးခန့်အပ်မယ်ဆိုတာ ရွေးချယ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ပြင်သစ်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဥက္ကဌဖီးလစ်ပီဒီရယ်လိုက နွေရာသီကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအပြီးတွင် ဒီဒီယာဒက်ချမ့်နေရာတွင် မည်သူ့ကို ခန့်အပ်မယ်ဆိုတာ ရွေးချယ်ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း Le Figaro သို့ အတည်ပြုသွားခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီဒီယာဒက်ချမ့်ဟာ ပြင်သစ်အသင်းကို ၁၄ နှစ်တိုင်တိုင် ကိုင်တွယ်လာသူ ဖြစ်ပြီး ၂၀၁၈ ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဖြစ်အောင် စွမ်းဆောင်ပေးခဲ့သလို ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲသို့လည်း ပို့ဆောင်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ပြင်သစ်အတွက် ကစားသမားဘဝတုန်းက ၁၀၃ ပွဲကစားခဲ့တဲ့ ဒက်ချမ့်ဟာ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအပြီးမှာတော့ ထွက်ခွာလာပါမယ်။

ဒီရယ်လိုဟာ အစောပိုင်းတုန်းက ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားအပြီးအထိ ပြင်သစ်နည်းပြရာထူးကို ဘယ်သူ ဆက်ခံမယ်ဆိုတာ ပြောကြားလာမှာ မဟုတ်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ယခုအခါ ၎င်းက ပြင်သစ်အသင်းနည်းပြရာထူးကို မည်သူ လက်ခံမယ်ဆိုတာ ရွေးချယ်ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုလာပါတယ်။

၎င်းက "ဟုတ်ပါတယ်။ လာမယ့် ပြင်သစ်နည်းပြဘယ်သူဖြစ်လာမလဲ သိပါတယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

ပြင်သစ်နည်းပြသစ်အဖြစ် ဂန္ထဝင်ကစားသမားဇီဒန်း ခန့်အပ်ခြင်းခံရမယ်လို့ ကျယ်ပြန့်စွာ သတင်းထွက်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ပြင်သစ်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဟာ ဇီဒန်းရဲ့ နည်းပြအဖွဲ့တွင် ခန့်အပ်မယ်သူများကိုလည်း ရွေးချယ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

ဇီဒန်းဟာ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အား ၂ ကြိမ်တိုင်တိုင် ကိုင်တွယ်ပြီး ထွက်ခွာလာပြီးနောက် ထိပ်သီးကလပ်ပေါင်းများစွာရဲ့ ချဉ်းကပ်ခြင်းခံခဲ့ရပေမယ့် သူ့အိပ်မက် အလုပ်ဖြစ်တဲ့ ပြင်သစ်အသင်းအား ကိုင်တွယ်ရန်အတွက် စောင့်ဆိုင်းလာခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ပြင်သစ်ဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စုတွင်းတွင် ဆီနီဂေါ၊ နော်ဝေတို့နှင့် ရင်ဆိုင်ရပါမယ်။ ပြင်သစ်ရဲ့ နောက်ထပ် ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စုပြိုင်ဘက်အသင်းကိုတော့ ပလေးအော့ဖ်ပြီးချိန်တွင်မှ သိရပါမယ်။

ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲကြည့်ရန် လာရောက်တဲ့ မန်စီးတီးအသင်းပရိသတ်များလိုက်ပါလာတဲ့ ဘတ်စ်ကား မီးလောင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့
===================
ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲကြည့်ရန် လန်ဒန်သို့ ထွက်ခွာလာတဲ့ မန်စီးတီးပရိသတ်များ လိုက်ပါလာတဲ့ ဘတ်စ်ကားတစ်စီးဟာ ဗြိတိန်အဝေးပြေးလမ်းမပေါ်တွင် မီးလောင်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

မီးလောင်နေတဲ့ ဘတ်စ်ကားဟာ West Midlands ရှိ M6 အဝေးပြေးကွင်းလမ်းတွင် မီးလောင်မှု ဖြစ်ခဲ့တာပါ။

M6 လမ်းမအနီးတွင် မီးလောင်မှုကြောင့် ရပ်ဆိုင်းထားတဲ့ ဘတ်စ်ကားကို မီးသတ်သမားများက ဝိုင်းဝန်းမီးငြိမ်းကာ ထိန်းချုပ်ထားနိုင်တဲ့ ဓာတ်ပုံများ အွန်လိုင်းတွင် ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။

မန်စီးတီးပရိသတ်များဟာ တနင်္ဂနွေနေ့ညတွင် အာဆင်နယ်နှင့် ကစားရမယ့် ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲအား ကြည့်ရှုအားပေးရန် လန်ဒန်သို့ သွားရောက်စဉ် ကားမီးလောင်မှုကြုံခဲ့ရတာပါ။

ယင်းသို့ မီးလောင်မှုကြုံခဲ့ရပေမယ့် မည်သည့် မန်စီးတီးပရိသတ်မှ ဒဏ်ရာတစုံတရာ ရရှိခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း သိရပါတယ်။

ယခု မီးလောင်မှုကြုံခဲ့ရတဲ့ ပရိသတ်များဟာ ကလပ်က စီစဉ်တဲ့ ဘတ်စ်ကားဖြင့် လိုက်ပါခွင့် မရပြီးနောက် ကိုယ့်အစီအစဉ်ဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ကြတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ယင်းကားမီးလောင်မှုကြောင့် M6 လမ်းတွင် ယာဉ်သွားယာဉ်လာ ရပ်ဆိုင်းမှု ပြုလုပ်ခဲ့ရပေမယ့် မီးငြိမ်းနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပုံမှန်အတိုင်း သွားလာနေကြပြီဖြစ်ပါတယ်။