တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများခွင့်ပြုလက်မှတ်များ လျှောက်ထားရမည်

နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ တိုင်းဒေသကြီးနှင့်ပြည်နယ်အတွင်းရှိ ခွင့်ပြုလက်မှတ်မရှိဘဲ တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေသူများအနေဖြင့်သက်ဆိုင်ရာ မွေးမြူ ရေးနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာနသို့ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅ ရက် နောက်ဆုံးထားပြီးခွင့်ပြုမိန့်လျှောက်ထားရန် မွေးမြူရေးနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာနက အသိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။
လျှောက်ထားမည့်သူများအနေဖြင့် လုပ်ငန်းတည်ရှိရာ လိပ်စာနှင့်အဆောက်အအုံမြေနေရာ အကျယ်အဝန်း၊ ကြီးကြပ်ဆောင်ရွက်မည့်သူစာရင်းအပါအဝင် ပူးတွဲလျှောက်ထားတင်ပြရမည့် အချက်အလက်များကိုလည်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင်ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
ခွင့်ပြုမိန့် မလျှောက်ထားဘဲဖွင့်လှစ်ထားသည့်ကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည်။
တိရစ္ဆာန်ဆေးကုဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများအတွက် လုပ်ငန်းစိစစ်ရေးအဖွဲ့မှစိစစ်ပြီး ဗဟို ကြီးကြပ်မှုကော်မတီက အတည်ပြု၍ ခွင့်ပြုလက်မှတ်ထုတ်ပေးနိုင်ရေးကို အချိန်နှင့် တစ်ပြေးညီ ဆောင်ရွက်ပေးနေကြောင်း သိရသည်။

image

အီရန်အရေး အိမ်ဖြူတော်တွင် ထရမ့်ပ်နှင့် နေတန်ယာဟု ဆွေးနွေးမည်

အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၁ ရက် နေ့တွင် ဝါရှင်တန်၌ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်နှင့် တွေ့ဆုံရန် မျှော်လင့်ရပြီး ၎င်းတို့သည် အီရန်နှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများနှင့်ပတ်သက်ကာ ဆွေးနွေးသွားကြမည်ဖြစ်ကြောင်း မစ္စတာနေတန်ယာဟု၏ရုံးက ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်နှင့် အမေရိကန်အရာရှိများသည် ဖေဖော်ဝါရီလ ၆ ရက်နေ့တွင် အိုမန်မြို့တော် မတ်စကတ်၌ နျူကလီးယား အရေး သွယ်ဝိုက်၍ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
နှစ်ဖက်စလုံးက မကြာမီတွင် နောက်ထပ်ဆွေးနွေးပွဲများ ကို ထပ်မံကျင်းပရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆွေးနွေးမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ တေရန်ဘက်မှ ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သော ဒေသဆိုင်ရာ သံတမန်တစ်ဦးက အမေရိကနှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများတွင် အီရန်သည် ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ပိုင်ခွင့်အပေါ် အခိုင်အမာရပ်တည်ခဲ့ကြောင်းနှင့် တေရန်၏ ဒုံးကျည်စွမ်းရည်များ အကြောင်းသည်ဆွေးနွေးမှုများတွင် မပါဝင်ခဲ့ကြောင်း ရိုက်တာကို ပြောကြားခဲ့သည်။
အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အကြီးဆုံးလက်နက်တိုက်များထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည့် အီရန်၏ ဒုံးကျည်များနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုတွင် မပါဝင်ကြောင်း အီရန်အရာရှိများက ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး ၎င်း၏ ယူရေနီယံသန့်စင်ခွင့်ကို အသိအမှတ်ပြုစေလိုကြောင်း တေရန်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“မည်သည့် ဆွေးနွေးပွဲမှာမဆို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်တွေကို ကန့်သတ်တာနဲ့ အီရန်အပေါ် ပံ့ပိုးတာတွေ ရပ်တန့်တာ ပါဝင်ရမယ်လို့ ဝန်ကြီးချုပ်က ယုံကြည်ပါတယ်” ဟု မစ္စတာ နေတန်ယာဟု၏ ရုံးက ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြခဲ့သည်။

image

ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ကိုဗဟိုပြု၍ အင်အားအနည်း ငယ်ရှိ ငလျင်လှုပ်ခတ်

မန္တလေးတိုင်း၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်ကိုဗဟိုပြု၍ ယ နေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်ညနေပိုင်းက အင်အားအနည်း ငယ်ရှိသော ငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း မိုးလေဝ သနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနထံမှ သိရသည်။
ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၏ အရှေ့ဘက်(၃)မိုင်ခန့်အကွာ အနက်(၃၇)ကီလိုမီတာကိုဗဟိုပြု၍ ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်ညနေ ၄ နာရီ ၅၇ မိနစ် ၄၉ စက္ကန့်က အင်အားရစ် (ခ်)တာစကေး(၃ ဒသမ ၅)အဆင့်ရှိ အင်အားအနည်း ငယ်ရှိသော ငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

ကုန်သွယ်ရေး၊ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်‌ရေးအိန္ဒိယနှင့်မလေးရှားမြှင့်တင်မည်

အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာမိုဒီနှင့် မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးကိုမြှင့်တင်ရန်နှင့် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်း၊ ကာကွယ်ရေးနှင့် အခြားနယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်‌ခြေများကို စူးစမ်းလေ့လာသွားရန် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ကတိပြုခဲ့ကြသည်။
မိုဒီသည် မလေးရှားနိုင်ငံသို့ နှစ်ရက်ကြာ အလည်အပတ်ခရီးရောက်ရှိနေခြင်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် သြဂုတ်လအတွင်းက နှစ်နိုင်ငံ ဘက်စုံမဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးသို့ တိုးမြှင့်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း သူ၏ ပထမဆုံးခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။
မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းအပါအဝင် နယ်ပယ်များစွာတွင် နက်ရှိုင်းသည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများပါဝင်ကြောင်း အန်ဝါက ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဒါက အလွန်ပဲပြည့်စုံပြီး ကျွန်တော်တို့အစိုးရနှစ်ရပ်စလုံးရဲ့ ကတိကဝတ်အရ ဒါကို မြှင့်တင်နိုင်မယ်၊ မြန်ဆန်စွာလုပ်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်” ဟု မြို့တော် ပူထရာဂျာရှိ ဝန်ကြီးချုပ်အိမ်တော်တွင် မိုဒီကို ဧည့်ခံတွေ့ဆုံခဲ့ပြီးနောက် ပြုလုပ်သော သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် အန်ဝါက ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးအပြီးတွင် တစ်ပိုင်းလျှပ်ကူးပစ္စည်းများ၊ ဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးထိန်းသိမ်းမှု အပါအဝင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက် ၁၁ ရပ်ကို အန်ဝါနှင့် မိုဒီတို့ရှေ့မှောက်တွင် အပြန်အလှန် လက်မှတ်ရေးထိုး ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။
အိန္ဒိယနှင့် မလေးရှားတို့သည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်လုပ်ဆောင်မှုများအတွက် ပြည်တွင်းငွေကြေးဖြင့် ငွေပေးချေမှုကို မြှင့်တင်ရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံကုန်သွယ်မှုသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ဒေါ်လာ ၁၈ ဒဿမ ၆ ဘီလျံထက် ကျော်လွန်နိုင်လိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း အန်ဝါက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘော်နီယိုကျွန်းပေါ်ရှိ မလေးရှား၏ ဆာဘားပြည်နယ်တွင် ကောင်စစ်ဝန်ရုံးဖွင့်ရန် အိန္ဒိယ၏ ကြိုးပမ်းမှုကို မလေးရှားက ထောက်ခံမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း အန်ဝါက ပြောကြားခဲ့သည်။

image

တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အထိမ်းအမှတ် အမျိုးသား၊အမျိုးသမီးဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲကျင်းပ
တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အား ကစားနှင့်လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန၊ အားကစားနှင့်ကာ ယပညာဦးစီးဌာနနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘတ်စကက်ဘောအဖွဲ့ချုပ်တို့ပူးပေါင်း၍ တရုတ်နှစ်သစ်ကူးပွဲတော်အထိမ်း အမှတ်အဖြစ် အမျိုးသား၊အမျိုးသမီးဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲကို ဖေဖော်ဝါရီ ၁၄ ရက်အထိ ဗဟန်းမြို့ နယ်ရှိ ကျိုက္ကဆံဘတ်စကက်ဘောအားကစားရုံ၌ကျင်း ပလျက်ရှိသည်။
5×5 အလွတ်တန်း အမျိုးသား/အမျိုးသမီး ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲနှင့် 3×3 (U-16 / U-2 အမျိုးသား/အမျိုးသမီး ဘတ်စကက်ဘောပြိုင်ပွဲတို့ကို အုပ်စု(၄)စုခွဲ၍ အသင်းပေါင်း(၁၂)သင်းဖြင့် ကျင်းပလျက်ရှိသည်။
အဆိုပါ ပြိုင်ပွဲအား မျိုးဆက်သစ်ဘတ်စကက်ဘောအားကစားသမားများပေါ်ထွက်လာရန်ရည်ရွယ်၍ ပထ မရရှိသည့်အသင်းအား ဆုငွေကျပ်သိန်း(၅၀)ချီးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။

image

ထိုင်းသုံးပွင့်ဆိုင် ရွေးကောက်ပွဲ မည်သူမျှ အမတ်နေရာအများစုမရနိုင်

ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ရှေးရိုးစွဲပါတီ၊ တိုးတက်သောပါတီနှင့် လူကြိုက်များသော ပါတီတို့ အကြား သုံးပွင့်ဆိုင်တိုက်ပွဲအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသော အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် မဲရုံများ ကိုဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။ မည်သည့်ပါတီမျှ အစိုးရဖွဲ့နိုင်လောက်သည့် အမတ် နေရာ အများစုကိုအနိုင် ရဖွယ်မရှိဟု ခန့်မှန်းထားသည်။
ထိုင်းနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားအကြား နယ်စပ်ပဋိပက္ခပြင်းထန်နေချိန်တွင် ဝန်ကြီးချုပ် အနူတင်ချန်ဗီရာကူလ်သည် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန်အတွက် ဒီဇင်ဘာလလယ်တွင် စီစဉ်ပေးခဲ့ပြီး ယင်းသို့ ပြုလုပ်ခြင်းမှာ အမျိုးသားရေးဝါဒအရှိန်မြင့်တက်နေမှုကို အခွင့်ကောင်းယူရန် ကွန်ဆာဗေးတစ် ပါတီခေါင်းဆောင်က အချိန်ကိုက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း လေ့လာသုံးသပ်သူများက ပြောကြားခဲ့သည်။
သမီးဖြစ်သူ ရာထူးမှဖယ်ရှားခံရပြီးနောက် ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ထောင်ဒဏ်ကျခံခဲ့သော ဘီလျံနာဝန်ကြီးချုပ်ဟောင်း သက်ဆင်ရှင်နာဝပ်ထရာ၏ ထောက်ခံမှုဖြင့် ဖြူထိုင်းပါတီသည် ထောက်ခံမှုလျော့ကျသွားသော်လည်း ပြိုင်ပွဲမှ ထွက်သွားရခြင်းမရှိသေးကြောင်း စစ်တမ်းများအရ သိရသည်။
သို့သော် အရှေ့တောင်အာရှ၏ ဒုတိယစီးပွားရေးအင်အားကြီးနိုင်ငံကို ဖွဲ့စည်းပုံပြောင်းလဲရန်နှင့် ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများလုပ်ရန် ဟူ သော သတမဲဆွယ်စကားဖြင့် တိုးတက်သော ပြည်သူ့ပါတီသည် ရွေးကောက်ပွဲကာလအတွင်း သဘောထားစစ်တမ်းများတွင် တောက်လျှောက်ဦးဆောင်နေခဲ့သည်။
ထိုင်းမဲဆန္ဒရှင်များအနေဖြင့် မဲပေးနေစဉ်အတွင်း ၂၀၁၇ ခုနှစ် ပဋိဉာဉ်စာတမ်းကို ဖွဲ့စည်းပုံအသစ်တစ်ခုဖြင့် အစားထိုးသင့်မသင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန်လည်း ဆန္ဒပြုရမည်ဖြစ်သည်။
၁၉၃၂ ခုနှစ်တွင် အာဏာရှင်စနစ် အဆုံးသတ်ပြီးနောက်ပိုင်း ထိုင်းနိုင်ငံတွင် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခု ၂၀ ရှိခဲ့ပြီး စစ်တပ်အာဏာသိမ်းမှုများပြီးနောက်ပိုင်း၌ ဖွဲ့စည်းပုံ ပြောင်းလဲမှုများ အများစုဖြစ်ခဲ့သည်။
မဲဆန္ဒရှင်များသည် နိုင်ငံတော်ပဋိပဉာဉ်စာတမ်းအသစ် ရေးဆွဲရေးကို ထောက်ခံခဲ့ပါက အစိုးရသစ်နှင့် ဥပဒေပြုအမတ်များသည် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေသစ်ကို အတည်ပြုရန် နောက်ထပ် ဆန္ဒခံယူပွဲနှစ်ကြိမ်ဖြင့် လွှတ်တော်တွင် ပြင်ဆင်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်ကို စတင်ရမည်ဖြစ်သည်။

image

၂ဝ၂၆ ခုနှစ်၊ (၇၉) နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အ ထိမ်းအမှတ် ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်ကို နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတဖွင့်လှစ်ပေး

ပြခန်းပေါင်း(၁၂၀)ကျော်ပြသရောင်းချလျက်ရှိ
နေပြည်တော်ရှိ နေပြည်တော်ပြည်သူ့ရင်ပြင်၌ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ (၇၉) နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စုနေ့အထိမ်းအ မှတ် ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်အား နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံ တော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ယနေ့ ဖေ ဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နံနက်ပိုင်းက ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတမှ ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်အခမ်းအနားမုခ်ဦးအား စက်ခလုတ်နှိပ်ဖွင့်လှစ်ပေးပြီး ကော်မရှင်ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ ဒု-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း၊ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်ဦးညိုစော၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်သည့် ဒေါက်တာကံဇော်၊ ဦးလှမိုး၊ ဒေါက်တာချာလီသန်း၊ ဦးချစ်ဆွေနှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းဦးတို့က ဖဲကြိုးဖြတ်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက ပြည်ထောင်စုအ ဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်အ ခမ်းအနားဂုဏ်ပြုတေးသီချင်းဖြစ်သည့် "စက်မှုကုန် စည်ပြပွဲဆီ"သီချင်းနှင့်အတူ တိုင်းနှင့်ပြည်နယ်များမှ တိုင်းရင်းသားယဉ်ကျေးမှုအဖွဲ့များ၏ ကပြဖျော်ဖြေမှုအားကြည့်ရှုအားပေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက ခင်းကျင်းပြသထားသည့် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနပြခန်းများ၊ တိုင်းနှင့် ပြည်နယ်များအလိုက် ဒေသထွက်ကုန်ပစ္စည်းများပြ ခန်းနှင့် အရောင်းပြခန်းများ၊ MSME လုပ်ငန်းရှင်များ ၏ MSME ထုတ်ကုန်ပြခန်းများအား ပြခန်းတစ်ခုချင်းစီအလိုက် ကြည့်ရှုလေ့လာခဲ့သည်။
အဆိုပါ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ (၇၉) နှစ်မြောက် ပြည်ထောင်စု နေ့အထိမ်းအမှတ် ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ် ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်ကို နိုင်ငံစီးပွားဖွံ့ဖြိုး တိုး တက်စေရေးအတွက် အဓိကကျောရိုးဖြစ်သည့် MSME များကိုအားပေးမြှင့်တင်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံသားတို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝမြှင့်မားလာစေရန်၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးကဏ္ဍမှ ကုန်ကြမ်းများကိုအခြေခံ၍ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ် ကုန်ပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်လာနိုင်စေရန်၊ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်မှုကိုအားပေးခြင်းဖြင့် ပြည်တွင်းစီးပွား ရေးကို အားပေးမြှင့်တင်ရန်၊ ပြည်ပသွင်းကုန်များကို လျှော့ချရေးနှင့် သွင်းကုန်အစားထိုးထုတ်လုပ်လာစေနိုင်ရန်၊ ပြည်တွင်းစီးပွားရေးကောင်းမွန်လာစေပြီး အ လုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းပေါများလာစေရန်၊ ဒေသအ လိုက်ဒေသတစ်ခုထုတ်ကုန်တစ်ခု(OROP)အစီအစဉ်များအောင်မြင်ရေးအတွက် အားပေးမြှင့်တင်ရန်၊ MSME များနှင့် ပြည်တွင်း/ပြည်ပ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူများ ပိုမို ချိတ်ဆက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လာစေရန်ရည်ရွယ် ချက်များဖြင့်ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။
ပြပွဲကြောင့် စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးမှုသက်သက်သာမက ဒေ သအသီးသီးမှ လုပ်ငန်းရှင်အချင်းချင်း ချစ်ခင်ရင်းနှီးမှု၊ စည်းလုံးညီညွှတ်မှု၊ ရိုင်းပင်းကူညီမှု၊ ရိုးရာဓလေ့ယဉ်ကျေးမှုများ၊ ဗဟုသုတများဖလှယ်ရရှိမှု၊ ဈေး ကွက်ချိတ်ဆက်နိုင်မှု၊ ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များကို တန် ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် တိုးတက်ထုတ်လုပ်နိုင်ခြင်းဖြင့် ပြည်ပဈေးကွက်သို့ချိတ်ဆက်နိုင်မည့် အကျိုး ကျေးဇူးများရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ပြပွဲ၌ ဝန်ကြီးဌာနပြခန်းများ၊ နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်း/ပြည်နယ် MSME ထုတ်ကုန်ပြခန်းများ၊ တိုင်းရင်း သားရိုးရာအစားအစာရောင်းချသည့်ဆိုင်ခန်းများ၊ လုပ် ငန်း/စီးပွားချိတ်ဆက်မှုများ၊ နည်းပညာပြခန်းများ၊ လယ်ယာသုံးစက်ပစ္စည်းနှင့် ထုတ်ကုန်ပြခန်းများ၊ အ သေးစား စက်မှု လက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ကုန်ထုတ်သမ ဝါ ယမပြခန်းများ၊ အသင်းအဖွဲ့ပြခန်းများ၊ Solar Farm များ၊ SKD ဦးစားပေးလျှပ်စစ်သုံး မော်တော်ယာဉ်/မော် တော်ဆိုင်ကယ်/သုံးဘီးဆိုင်ကယ်ပြခန်းများ၊ အထည်ချုပ်ပြခန်းများ၊ ကုမ္ပဏီပြခန်းများအပါအဝင် ပြခန်းပေါင်း(၁၂၀)ကျော်မှ ဖေဖေါ်ဝါရီ ၁၃ ရက်အထိ ချင်းကျင်းပြသရောင်းချသွားမည်ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ပြပွဲကာလအတွင်း၌ နိုင်ငံကျော်အနုပညာရှင်များမှ ဖျော်ဖြေတင်ဆက်သွားမည်ဖြစ်၍ လွတ်လပ်စွာ လာရောက်လေ့လာဝယ်ယူနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

image

မြန်မာနိုင်ငံအတွက်အလွန်ကြီးမားသည့် စိန်ခေါ်မှုဖြစ်သော်လည်း အကျိုးအမြတ်ရရှိအောင်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံမှ မြန်မာနိုင်ငံအား လူမျိုးသုဥ်းစေမှုဖြင့်တရားစွဲဆိုထားသောအမှုသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်အ လွန်ကြီးမားသည့်စိန်ခေါ်မှုဖြစ်သော်လည်း ယင်းစိန်ခေါ်မှုမှ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သည်ဟု နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင် ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောသည်။
နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတမှ ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်ညနေပိုင်းက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး(ICJ)၌ တ ရားရင်ဆိုင်ကြားနာပွဲသို့သွားရောက်ဖြေရှင်းခဲ့သည့် မြန် မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ဂုဏ်ပြုညစာစားပွဲဖြင့်တည်ခင်းဧည့်ခံစဥ်ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အရေးအကြီးဆုံးအကျိုးအမြတ်မှာ "အရေးကြီးပြီသွေး စည်းကြစို့"ဟူသည့်အတိုင်း မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် မတရားစွပ်စွဲခံရသော ယခုအမှုအပေါ် မြန်မာပြည်သူလူထုတစ် ရပ်လုံးက နိုင်ငံတော်အစိုးရနှင့်အတူ စည်းစည်းလုံးလုံးလက်တွဲပြီး နိုင်ငံချစ်စိတ်နှင့် ကိုယ့်နိုင်ငံဘက်က အ ပြည့်အဝထောက်ခံရပ်တည်ခဲ့ကြ၍ အမျိုးသားစည်း လုံးညီညွတ်မှု၏သာဓကတစ်ရပ်ရရှိခဲ့သည်ဟု ပြော သည်။
" နောက်ထပ်အကျိုးအမြတ်တစ်ခုက နှစ်ပေါင်းများစွာရှိနေခဲ့တဲ့ ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်းပြဿနာ အရင်းအ မြစ်တစ်ခုဖြစ်တဲ့ နိုင်ငံရေးအရ လုပ်ကြံဖန်တီးထားတဲ့ အမည်အမှတ်သရုပ်လက္ခဏာတစ်ရပ်နဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ရပ်တည်ချက်ကို နိုင်ငံတကာစင်မြင့်မှာ အထောက်အထားအခိုင်အမာနဲ့ တင်ပြခွင့်ရခဲ့ပါတယ်" ဟု နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတက ပြောသည်။
ထို့ပြင် ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာတွင်လည်း ယင်းအမှုမှ နိုင်ငံ တကာအဆင့်အတွေ့အကြုံများရရှိခဲ့ပြီး မိမိနိုင်ငံအလတွက် ဥပဒေကြောင်းအရ အလားတူထိုးနှက်တိုက်ခိုက်လာခြင်းမျိုးထပ်မံရှိလာပါက မည်ကဲ့သို့ အကောင်းဆုံးပြင်ဆင်သွားမည်ဟူသည့် အသိအမြင်ဗဟုသုတများ ရရှိနိုင်ခဲ့သည်မှာ အဆိုးထဲကအမြတ်တစ်ခုဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။
ထို့အတူ ကုလသမဂ္ဂ၏လက်အောက်ခံအဖွဲ့အစည်းဖြစ်သည့် ICJ အနေဖြင့် မည်သည့်ရည်ရွယ်ချက်ရှိသည်ဖြစ်စေ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့မှ ယခုအမှုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ကိစ္စကြီးငယ်မခွဲခြားဘဲ မဆုတ်မနစ်သော ဇွဲ၊ လုံ့လဖြင့်စနစ်တကျပြင်ဆင်ပြီး အင်ပြည့်အားပြည့်ဆောင်ရွက်ခဲ့သဖြင့် ယခုအခြေအနေမျိုးအထိရောက် လာနိုင်ခြင်းဖြစ်ရာ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ခေါင်း ဆောင်နှစ်ဦးနှင့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဝင်များအားလုံးကို အထူးကျေးဇူးတင်ဂုဏ်ပြုသည်ဟု နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည်။

image

ဖားကန့်မြို့ တပ်မကုန်းအနီး လက်နက်ကြီးကျရောက်ပေါက်ကွဲလို့ လူ ထိခိုက်

ကချင်ပြည်နယ် ဖားကန့်မြို့ တပ်မကုန်းအနီး မြို့ခံအခေါ် ကလပ်ကုန်းရပ်ကွက်မှာ ဒီနေ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၇ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီကျော်ခန့်က လက်နက်ကြီးကျည်တလုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့ပြီး အမျိုးသားတ‌​ယောက်နဲ့ အမျိုးသမီးတယောက် ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။
"ဒီမနက် ဆယ်နာရီကျော်လောက်က လက်နက်ကြီးတလုံး ကျရောက်ပေါက်ကွဲတယ်။ အသက် ၅၀ ကျော် အရွယ် အမျိုးသမီး တယောက်နဲ့ အမျိုးသား တယောက် ထိသွားတယ်။" လို့ ဒေသခံ အမျိုးသား တယောက်က ပြောပါတယ်။
ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့သူ နှစ်ယောက်က ဖားကန့် ကလပ်ကုန်းမှာ နေထိုင်သူတွေ ဖြစ်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ဖားကန့်မြို့ နဲ့ မြို့အနီးဝန်းကျင်မှာ စစ်တပ်နဲ့ KIA ပူးပေါင်းတော်လှန်ရေး တပ်ဖွဲ့ တို့ အကြား နှစ်ဖက်ထိတွေ့တိုက်ပွဲတွေ နေ့စဉ် ရက်ဆက် ဖြစ်နေတာ တပတ်ခန့်ရှိပြီလို့ ဆိုပါတယ်။
"ဖားကန့်မှာက ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်နေ့ကစ တကျော့ တိုက်ပွဲ ပြန်ဖြစ်လာတာပါ။ နှစ်ဖက် ပစ်ခတ်မှု အကြား ဒေသခံတွေ ထိခိုက်ရပါတယ်" လို့ နောက်ထပ် ဒေသခံ တယောက်ကလည်း ပြောပါတယ်။
ဒေသခံတွေ အနေနဲ့ ကြာရှည် စစ်မရှောင်နိုင်တော့တာကြောင့် ကိုယ့်အိမ်မှာ ကိုယ်နေကြရတဲ့အတွက် ထိခိုက်ကြတာလို့ ဆိုပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၃ ရက်နေ့ကလည်း ကာလီချောင်ရွာနဲ့ အမှိုက်ပုံရွာဘက် လက်နက်ကြီးကျလို့ ဒေသခံ ၂ ယောက်သေဆုံးပြီး ၁၆ ယောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါ​သေးတယ်။
ဒါ့အပြင် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီ ဝန်းကိင်ခန့်ကလည်း စာမေးပွဲ ရှိနေတဲ့ စာသင်ကျောင်းမှာ လက်နက်ကြီးကျလို့ Grade 4 ကျောင်းသူ တယောက်နဲ့ ကျောင်းသား တယောက် ထိခိုက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

image

ငွေထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေမှာ ငွေလိုသလောက် ထုတ်မရဖြစ်နေ

မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ငွေသားထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေမှာ ငွေလိုသလောက် ထုတ်ယူလို့မရ ဖြစ်နေတယ်လို့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေက ပြောပါတယ်။
ဘဏ်အပ်ငွေတွေနဲ့ တခြားက လွှဲပြောင်းငွေကို ဘဏ်တွေမှာ သွားရောက် ထုတ်ယူတဲ့အခါ တလုံးတခဲတည်း ထုတ်ယူလို့မရတော့ဘဲ ကျပ်သိန်း ဆယ်ဂဏန်းဝန်းကျင်လောက်သာ ထုတ်ခွင့်ရနေတယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တယောက်က ပြောပါတယ်။
“အခုလို ဖြစ်နေတာကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလကတည်းက ဖြစ်နေတာ။ ဘဏ်ပေါ်မူတည်ပြီး တရက်ကို သိန်း ၅၀ ၊ သိန်း ၂၀၊ ၁၀ သိန်း ထုတ်ပေးတဲ့ဘဏ်လည်း ရှိတယ်။ တချို့ ဘဏ်တွေဆို ငါးသိန်းလောက်ပဲ ရတယ်။ အခုလိုတွေ ဖြစ်နေတော့ လက်လီ၊ လက်ကားတွေကို ငွေပေးချေဖို့ ခက်သွားပြီလေ။ ပွဲရုံတွေ၊ ဒိုင်တွေက ရောင်းသူ၊ ဝယ်သူကို ဆယ်ဂဏန်းကနေ စပြီး ရာဂဏန်းအထိ ပေးချေရတာတွေရှိတော့ အဆင်မပြေကြတော့ဘူး။ လုပ်ငန်းတွေအကုန် နှောင့်နှေးကုန်တာပေါ့” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဘဏ်တွေကနေ ငွေထုတ်ယူမှု ခက်ခဲတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာကြောင့် စပါယ်ရှယ် ဘဏ်အကောင့်တွေ ဖွင့်ပါက နေ့တိုင်း ငွေထုတ်ယူနိုင်တဲ့ စနစ်ကို ဘဏ်တွေက ပြောင်းလဲခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိမှာ အဲဒီအကောင့်တွေကပါ ငွေထုတ်ယူမှု ခက်ခဲလာတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ပထမအကောင့်က ငွေလိုသလို ထုတ်မရလို့ စပါယ်ရှယ်အကောင့် ဖွင့်ခိုင်းတယ်။ လိုသလောက် ထုတ် ရမယ်၊ ကန့်သတ်ချက် မရှိဘူးတဲ့။ အခုတော့ အထူးစပါယ်ရှယ်အကောင့် ထပ်ဖွင့်ခိုင်းကြဦးမှာလား မပြောတတ်ဘူး။ လူထုက ဘဏ်တွေအပေါ် ယုံကြည်မှု နည်းသထက်နည်းလာအောင်၊ ငွေမသွင်းရဲအောင် လုပ်နေတာ” လို့ နောက်ထပ် လုပ်ငန်းရှင်တယောက်က ပြောပါတယ်။
အခုလို ဘဏ်တွေမှာ ငွေထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်လိုက်တာဟာ ဒေါ်လာ၊ ရွှေ အစရှိတဲ့နေရာတွေကို ငွေကြေးတွေ မရောက်ရှိစေဖို့ ‌ထိန်းကျောင်းနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သန်းသန်းဆွေက ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့က ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI) မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အသိပညာမြှင့်တင်ရေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
“တိုင်းပြည်ရဲ့ Production ပိုင်းကိုသွားတဲ့ ငွေထုတ်တာကို အားပေးတယ်။ မကန့်သတ်ဘူး။ မဟုတ်တဲ့ စျေးကစားတဲ့နေရာတွေ ဒေါ်လာ၊ ရွှေတို့ဆီ ရောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် တိုင်းပြည်အတွက်ကို အားမပေးဘဲနဲ့ တခြား Impact တွေ အများကြီးရှိလာတယ်။ စျေးကစားတဲ့ အပိုင်းတွေ ရှိလာတယ်။ Inflation Impact တွေ ရှိလာတဲ့အတွက်ကြောင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ထိန်းကျောင်းနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒါအပြင် Monetary Policy အရလည်း အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်နေသလို ငွေလဲနှုန်းကိုလည်း ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့နှုန်းကို ရောက်ရှိအောင် ထိန်းကျောင်းနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ဘဏ်တွေကနေပြီးတော့မှ Depositor ရဲ့ Money Liquidity ဖြစ်လား။ ဗဟိုဘဏ်မှာ သီးသန့်ငွေရှိတယ်။ Depositor Money အချိန်မရွေး ထုတ်ပေးနိုင်တယ်။ ဒီနေရာမှာ တခါတည်း သီးသန့် ပြောချင်တာက ကျွန်မတို့ရဲ့ ပေါ်လစီ Direction ကို အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်နေတယ်။ ပြည်သူလူထု ပိုက်ဆံတွေ မဆုံးပါဘူး။ ဘဏ်တွေကိုရော ဗဟိုဘဏ်က အမြဲတမ်း ပြည်သူလူထု အကျိုးအတွက် စောင့်ကြည့်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စိုးရိမ်ပြီးတော့မှ ငွေထုတ်တာတွေ လုံးဝမရှိပါနဲ့။ စိုးရိမ်ပြီးတော့ ငွေထုတ်ဖို့ မလိုဘူး” လို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဘဏ်တွေအနေနဲ့ ငွေသား Cash ကို အကန့်အသတ်မရှိ ထုတ်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် တဖက်မှာလည်း ပြည်သူတွေအနေနဲ့ တတ်နိုင်သမျှ Account Transfer ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ငွေကြေးတွေကို အသုံးပြုစေချင်တယ်လို့ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက ပြောပါတယ်။
ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး လေ့လာစောင့်ကြည့်သူ တယောက်ကတော့ ငွေသားထုတ်တာကို ထိန်းချုပ်ချင်ရင် ဘဏ်နဲ့ပေးချေစနစ် (Banking, Kpay, AYA Pay, CB Pay) အစရှိတဲ့ Pay တွေနဲ့ ပေးချေတာကို ဆိုင်ကြီးတွေ၊ ဒိုင်ကြီးတွေ၊ ကုန်စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်တွေ အားလုံးကို မဖြစ်မနေ လက်ခံအောင် လုပ်ပေးရမှာဖြစ်ပြီး လက်မခံတဲ့ဆိုင်ကို ထိရောက်စွာ အရေးယူ အပြစ်ပေးရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ဘယ်သူမှ ငွေသားမကိုင်ချင်ပါဘူး။ အဲဒီဆိုင်တွေ၊ ဒိုင်တွေ၊ ကုန်တိုက်တွေ၊ စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်တွေ အားလုံးဟာ Pay စနစ်၊ ဘဏ်စနစ် လက်ခံလာရင် ဘဏ်တွေက ငွေတွေကို လာထုတ်ပါလို့ ပြောရင်တောင် ဘယ်သူမှ လာထုတ်ကြမှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ လာအပ်ကြလွန်းလို့ ဘဏ်အတိုးတောင် ပေးမနိုင်ဘဲ ဖြစ်သွားမယ်။ ဒါကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဘယ်စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်မဆို အသေးဖွဲ ပေးချေမှုတွေကလွဲပြီး ဘယ်ပေးချေမှုမျိုးကိုမဆို Banking စနစ်၊ Pay စနစ်တွေနဲ့ လက်ခံလာအောင် ကြပ်မတ်ထိန်းကျောင်း၊ အရေးယူ အပြစ်ပေးတာမျိုး လုပ်သင့်တယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်တခုရဲ့ တာဝန်ရှိသူကို VOM က ဆက်သွယ် မေးမြန်းရာမှာတော့ ဘဏ်ရဲ့ဝင်ငွေနဲ့ ငွေထုတ်ယူသူ လူအနည်းအများပေါ် မူတည်ပြီး ငွေကြေးပမာဏကို ထိန်းညှိ ထုတ်ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“တခါတရံကျရင်လည်း တယောက်ကို သိန်း ၅၀ အထိ ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ရက်တွေ ရှိသလို တယောက်ကို ၁၀ သိန်းလောက်ပဲ ထုတ်ပေးလို့ရတဲ့ ရက်တွေလည်း ရှိတယ်။ ငွေထုတ်တဲ့သူ အရမ်းများတဲ့ ရက်တွေဆိုရင်တော့ ပမာဏ ပိုနည်းသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ အဓိက ကတော့ ဘဏ်ပြိုလဲမှု မရှိအောင် အကန့်အသတ်တွေနဲ့ ထိန်းကျောင်းထားတဲ့ သဘောပါ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေဟာ ဘဏ်တခုချင်းစီရဲ့ ငွေကြေးပေါ်လစီအရ ဘဏ်ခွဲတခုစီမှာ ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ ငွေပမာဏ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ငွေထုတ်ပေးနေတာဖြစ်ပြီး တယောက်ကို ဘယ်လောက် ထုတ်ရမယ်ဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက်မျိုး မရှိပေမယ့် ငွေထုတ်ယူသူတွေ များလာတဲ့ ရက်တွေမှာတော့ လူတိုင်း ငွေထုတ်နိုင်ဖို့ စီစဉ် ဆောင်ရွက်ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

image