1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ငွေထုတ်ယူမှုကန့်သတ်ချက်ကြောင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေမှာ ငွေလိုသလောက် ထုတ်မရဖြစ်နေ

မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ငွေသားထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်ချက်တွေကြောင့် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေမှာ ငွေလိုသလောက် ထုတ်ယူလို့မရ ဖြစ်နေတယ်လို့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေက ပြောပါတယ်။
ဘဏ်အပ်ငွေတွေနဲ့ တခြားက လွှဲပြောင်းငွေကို ဘဏ်တွေမှာ သွားရောက် ထုတ်ယူတဲ့အခါ တလုံးတခဲတည်း ထုတ်ယူလို့မရတော့ဘဲ ကျပ်သိန်း ဆယ်ဂဏန်းဝန်းကျင်လောက်သာ ထုတ်ခွင့်ရနေတယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တယောက်က ပြောပါတယ်။
“အခုလို ဖြစ်နေတာကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလကတည်းက ဖြစ်နေတာ။ ဘဏ်ပေါ်မူတည်ပြီး တရက်ကို သိန်း ၅၀ ၊ သိန်း ၂၀၊ ၁၀ သိန်း ထုတ်ပေးတဲ့ဘဏ်လည်း ရှိတယ်။ တချို့ ဘဏ်တွေဆို ငါးသိန်းလောက်ပဲ ရတယ်။ အခုလိုတွေ ဖြစ်နေတော့ လက်လီ၊ လက်ကားတွေကို ငွေပေးချေဖို့ ခက်သွားပြီလေ။ ပွဲရုံတွေ၊ ဒိုင်တွေက ရောင်းသူ၊ ဝယ်သူကို ဆယ်ဂဏန်းကနေ စပြီး ရာဂဏန်းအထိ ပေးချေရတာတွေရှိတော့ အဆင်မပြေကြတော့ဘူး။ လုပ်ငန်းတွေအကုန် နှောင့်နှေးကုန်တာပေါ့” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဘဏ်တွေကနေ ငွေထုတ်ယူမှု ခက်ခဲတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်ပေါ်လာတာကြောင့် စပါယ်ရှယ် ဘဏ်အကောင့်တွေ ဖွင့်ပါက နေ့တိုင်း ငွေထုတ်ယူနိုင်တဲ့ စနစ်ကို ဘဏ်တွေက ပြောင်းလဲခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိမှာ အဲဒီအကောင့်တွေကပါ ငွေထုတ်ယူမှု ခက်ခဲလာတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ပထမအကောင့်က ငွေလိုသလို ထုတ်မရလို့ စပါယ်ရှယ်အကောင့် ဖွင့်ခိုင်းတယ်။ လိုသလောက် ထုတ် ရမယ်၊ ကန့်သတ်ချက် မရှိဘူးတဲ့။ အခုတော့ အထူးစပါယ်ရှယ်အကောင့် ထပ်ဖွင့်ခိုင်းကြဦးမှာလား မပြောတတ်ဘူး။ လူထုက ဘဏ်တွေအပေါ် ယုံကြည်မှု နည်းသထက်နည်းလာအောင်၊ ငွေမသွင်းရဲအောင် လုပ်နေတာ” လို့ နောက်ထပ် လုပ်ငန်းရှင်တယောက်က ပြောပါတယ်။
အခုလို ဘဏ်တွေမှာ ငွေထုတ်ယူမှု ကန့်သတ်လိုက်တာဟာ ဒေါ်လာ၊ ရွှေ အစရှိတဲ့နေရာတွေကို ငွေကြေးတွေ မရောက်ရှိစေဖို့ ‌ထိန်းကျောင်းနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သန်းသန်းဆွေက ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့က ကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလက်မှု လုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် (UMFCCI) မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အသိပညာမြှင့်တင်ရေး ရှင်းလင်းဆွေးနွေးပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
“တိုင်းပြည်ရဲ့ Production ပိုင်းကိုသွားတဲ့ ငွေထုတ်တာကို အားပေးတယ်။ မကန့်သတ်ဘူး။ မဟုတ်တဲ့ စျေးကစားတဲ့နေရာတွေ ဒေါ်လာ၊ ရွှေတို့ဆီ ရောက်သွားပြီဆိုလို့ရှိရင် တိုင်းပြည်အတွက်ကို အားမပေးဘဲနဲ့ တခြား Impact တွေ အများကြီးရှိလာတယ်။ စျေးကစားတဲ့ အပိုင်းတွေ ရှိလာတယ်။ Inflation Impact တွေ ရှိလာတဲ့အတွက်ကြောင့် ထိန်းချုပ်ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ထိန်းကျောင်းနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်” လို့ ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒါအပြင် Monetary Policy အရလည်း အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်နေသလို ငွေလဲနှုန်းကိုလည်း ဖြစ်သင့်ဖြစ်ထိုက်တဲ့နှုန်းကို ရောက်ရှိအောင် ထိန်းကျောင်းနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ဘဏ်တွေကနေပြီးတော့မှ Depositor ရဲ့ Money Liquidity ဖြစ်လား။ ဗဟိုဘဏ်မှာ သီးသန့်ငွေရှိတယ်။ Depositor Money အချိန်မရွေး ထုတ်ပေးနိုင်တယ်။ ဒီနေရာမှာ တခါတည်း သီးသန့် ပြောချင်တာက ကျွန်မတို့ရဲ့ ပေါ်လစီ Direction ကို အမြဲတမ်း စောင့်ကြည့်နေတယ်။ ပြည်သူလူထု ပိုက်ဆံတွေ မဆုံးပါဘူး။ ဘဏ်တွေကိုရော ဗဟိုဘဏ်က အမြဲတမ်း ပြည်သူလူထု အကျိုးအတွက် စောင့်ကြည့်နေတာ ဖြစ်တဲ့အတွက် စိုးရိမ်ပြီးတော့မှ ငွေထုတ်တာတွေ လုံးဝမရှိပါနဲ့။ စိုးရိမ်ပြီးတော့ ငွေထုတ်ဖို့ မလိုဘူး” လို့ သူက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဘဏ်တွေအနေနဲ့ ငွေသား Cash ကို အကန့်အသတ်မရှိ ထုတ်ပေးနိုင်ဖို့အတွက် တဖက်မှာလည်း ပြည်သူတွေအနေနဲ့ တတ်နိုင်သမျှ Account Transfer ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ် ငွေကြေးတွေကို အသုံးပြုစေချင်တယ်လို့ ဗဟိုဘဏ်ဥက္ကဋ္ဌက ပြောပါတယ်။
ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ စီးပွားရေး၊ နိုင်ငံရေး လေ့လာစောင့်ကြည့်သူ တယောက်ကတော့ ငွေသားထုတ်တာကို ထိန်းချုပ်ချင်ရင် ဘဏ်နဲ့ပေးချေစနစ် (Banking, Kpay, AYA Pay, CB Pay) အစရှိတဲ့ Pay တွေနဲ့ ပေးချေတာကို ဆိုင်ကြီးတွေ၊ ဒိုင်ကြီးတွေ၊ ကုန်စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်တွေ အားလုံးကို မဖြစ်မနေ လက်ခံအောင် လုပ်ပေးရမှာဖြစ်ပြီး လက်မခံတဲ့ဆိုင်ကို ထိရောက်စွာ အရေးယူ အပြစ်ပေးရမယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“ဘယ်သူမှ ငွေသားမကိုင်ချင်ပါဘူး။ အဲဒီဆိုင်တွေ၊ ဒိုင်တွေ၊ ကုန်တိုက်တွေ၊ စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်တွေ အားလုံးဟာ Pay စနစ်၊ ဘဏ်စနစ် လက်ခံလာရင် ဘဏ်တွေက ငွေတွေကို လာထုတ်ပါလို့ ပြောရင်တောင် ဘယ်သူမှ လာထုတ်ကြမှာ မဟုတ်တော့ဘူး။ လာအပ်ကြလွန်းလို့ ဘဏ်အတိုးတောင် ပေးမနိုင်ဘဲ ဖြစ်သွားမယ်။ ဒါကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူတွေအနေနဲ့ ဘယ်စျေးဆိုင် ကြီး/ငယ်မဆို အသေးဖွဲ ပေးချေမှုတွေကလွဲပြီး ဘယ်ပေးချေမှုမျိုးကိုမဆို Banking စနစ်၊ Pay စနစ်တွေနဲ့ လက်ခံလာအောင် ကြပ်မတ်ထိန်းကျောင်း၊ အရေးယူ အပြစ်ပေးတာမျိုး လုပ်သင့်တယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ အခြေအနေတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ပုဂ္ဂလိက ဘဏ်တခုရဲ့ တာဝန်ရှိသူကို VOM က ဆက်သွယ် မေးမြန်းရာမှာတော့ ဘဏ်ရဲ့ဝင်ငွေနဲ့ ငွေထုတ်ယူသူ လူအနည်းအများပေါ် မူတည်ပြီး ငွေကြေးပမာဏကို ထိန်းညှိ ထုတ်ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။
“တခါတရံကျရင်လည်း တယောက်ကို သိန်း ၅၀ အထိ ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ရက်တွေ ရှိသလို တယောက်ကို ၁၀ သိန်းလောက်ပဲ ထုတ်ပေးလို့ရတဲ့ ရက်တွေလည်း ရှိတယ်။ ငွေထုတ်တဲ့သူ အရမ်းများတဲ့ ရက်တွေဆိုရင်တော့ ပမာဏ ပိုနည်းသွားနိုင်တယ်ပေါ့။ အဓိက ကတော့ ဘဏ်ပြိုလဲမှု မရှိအောင် အကန့်အသတ်တွေနဲ့ ထိန်းကျောင်းထားတဲ့ သဘောပါ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာ ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တွေဟာ ဘဏ်တခုချင်းစီရဲ့ ငွေကြေးပေါ်လစီအရ ဘဏ်ခွဲတခုစီမှာ ထုတ်ယူနိုင်တဲ့ ငွေပမာဏ သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ငွေထုတ်ပေးနေတာဖြစ်ပြီး တယောက်ကို ဘယ်လောက် ထုတ်ရမယ်ဆိုတဲ့ ကန့်သတ်ချက်မျိုး မရှိပေမယ့် ငွေထုတ်ယူသူတွေ များလာတဲ့ ရက်တွေမှာတော့ လူတိုင်း ငွေထုတ်နိုင်ဖို့ စီစဉ် ဆောင်ရွက်ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

မန္တလေး - မိုးကုတ် လမ်းမကြီးပွင့်သွားပြီး နေ့ချင်းခရီးရောက်ပေမယ့် ကားခတွေ တသိန်းသုံးသောင်းကျပ်အထိ ရှိနေသေး

မန္တလေး - သပိတ်ကျင်း - မိုးကုတ်လမ်းမကြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပေမယ့် မန္တလေး - မိုးကုတ် ကားခတွေက အမြင့်ဆုံး တသိန်းကျပ် ၊ တသိန်းသုံးသောင်းကျပ်အထိ ရှိနေသေးတယ်လို့ စုံစမ်းသိရှိ ရပါတယ်။
လက်ရှိမှာ မန္တလေး - မိုးကုတ်ခရီးစဥ်အတွက် တကြောင်းကို ကားအမျိုးအစားပေါ်လိုက်ပြီး ရှေ့ခေါင်းခန်းကနေ လိုက်ပါစီးနင်းမယ် ဆိုပါက ရှစ်သောင်း ၊ တသိန်း ၊ တသိန်းသုံးသောင်းကျပ်အထိ ရှိနေသေးပြီး နောက်ခန်းကနေ လိုက်ပါက ရှစ်သောင်းကျပ် ၊ ငါးသောင်းကျပ် စျေးပေါက်နေသေးတယ်လို့ သိရပါတယ်။
" လူလေးယောက်ပဲ ဆံ့တဲ့ Van အိမ်စီးကားလေးတွေကျတော့ လေးယောက်ရှိတာနဲ့ ထွက််တယ်။ အဲဒါတွေက ကားခကလည်း များတယ်။ တသိန်း ၊ တသိန်းသုံးသောင်းရှိတယ်။ လူရှစ်ယောက်လောက် စီးလို့ရတဲ့ကားကတော့ ရှစ်သောင်းတို့ ငါးသောင်းတို့ပဲရှိတော့တယ်။ ရှေ့ခန်းက စျေးပိုတယ်။ နောက်ခန်းက စျေးနည်းတယ် ။ ကားခတွေက အရင်ကထက်တော့ ကျပါတယ်။ဒါပေမယ့် အိမ်စီးကားတွေကျတော့ တသိန်း ၊ တသိန်းသုံးသောင်း ဆိုတာတွေက စျေးများတယ်ဆိုပြီး စကားတွေ ပြောနေရတာပေါ့။ သူကလည်း လူကလေးယောက်ပဲ တင်တာကိုး ။ ခရီးကတော့ နေ့ချင်းရောက်ပါတယ်။ လမ်းကြောလည်း အဆင်ပြေပါတယ်။ " လို့ မန္တလေး - မိုးကုတ် ခရီးစဥ် ပြေးဆွဲနေသူ ကားသမားတယောက်က ပြောပါတယ်။
မိုးကုတ် - သပိတ်ကျင်း - မန္တလေးလမ်းမကြီးပွင့်သွားပြီး လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး အဆင်ပြေပြီး သွားလာနိုင်တာကြောင့် ကားခတွေကို လျှော့ချပေးဖို့ ဒေသခံတွေ ပြောဆိုမှုရှိနေပါတယ်။
အရင်နယ်မြေ တည်ငြိမ်အေးချမ်းစဥ် အချိန်က မန္တလေးကနေ မိုးကုတ်ကို ခရီးစဥ်တကြောင်း အတွက် ၂၅၀၀၀ ကျပ်မှ ၃၀၀၀၀ ကျပ်ဝန်းကျင်သာ စျေးရှိခဲ့တာ ဖြစ််တယ်လို့ သိရပါတယ်။
" ကားခ ၅၀၀၀၀ လောက်ဆိုရင် တော်သေးတယ်။ အခုက တသိန်း ၊ တသိန်းသုံးသောင်းထိရှိသေးတယ်။ အရင်ကလည်း အိမ်စီးကားလေးတွေနဲ့ပဲ အများဆုံးပြေးကြတာပါ။ တယောက်၂၅၀၀၀ ပဲ။ ရှေ့ခန်းဆို ၅၀၀၀ လောက်ပိုပေးရတာပဲရှိတယ်။ လမ်းကြောလည်းပွင့် အခြေအနေလည်း ကောင်းပေမယ့် စျေးက ကားအပေါ်လိုက်ပြီး ပြောင်းနေတာ။ ကားခတွေ ချပေးသင့်ပါပြီ ။အဆင်ပြေလို့ ခရီးတွေသွားနေကြတာ မဟုတ်ဘူးလေ။ " လို့ မိုးကုတ်ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
မန္တလေး-သပိတ်ကျင်း-မိုးကုတ် လမ်းမကြီးကို အစိုးရက ပြန်လည်ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်နေ့မှာ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီနေ့ကစပြီး မန္တလေး - သပိတ်ကျင်း - မိုးကုတ်လမ်းပိုင်းကနေ ခရီးသည်တင်ကား ၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ရေး စတင်အသုံးပြုခဲ့တာ ခုဆိုရင် ရက် ၂၀ နီးပါးအထိရှိလာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ဖာပွန်ဗျုဟာကုန်းမှာ တိုက်ပွဲဆက်လက် ပြင်းထန်နေ

ကရင်ပြည်နယ်၊ ဖာပွန်မြို့အခြေစိုက် စစ်ဗျူဟာအခြေချ (စဗခ - ၁) မှာ လေကြောင်း အဆက်မပြတ် တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့အတူ တိုက်ပွဲတွေ ပြင်းထန်လျက်ရှိတယ်လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်တွေက ပြောပါတယ်။
ကရင်အမျိုးသား လွတ်မြောက်ရေးတပ်မတော် (KNLA) ပူးပေါင်းတပ်တွေက အချိိန်တနှစ်ကျော်ကြာ ပိတ်ဆို့ထားခဲ့တဲ့ ဖာပွန်ဗျူဟာကုန်းမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ကစပြီး တိုက်ပွဲပြန်လည် ဖြစ်ပွားလျက်ရှိကာ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်အထိ စစ်ရေး ပြင်းထန်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ဖာပွန် စဗခ (၁)၊ ၄ မိုင်ပတ်လည်မှာ တိုက်ပွဲဖြစ်နေတာပါ။ Danger Zone လို့ ပြောလို့ရတယ်။ နှစ်ဖက် အကျဆုံးလည်း များနေတယ်။ အစိုးရတပ်က လေကြောင်းဖိအား ဆက်တိုက် သုံးနေတယ်” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ် တယောက်က ပြောပါတယ်။
လက်ရှိမှာ အစိုးရတပ်ဟာ ဖာပွန် ဗျူဟာကုန်း မပေးရရေးအတွက် လေကြောင်း တိုက်ခိုက်မှုအပြင် လက်နက်ကြီး၊ ဒရုန်းတွေနဲ့ပါ အပြင်းအထန် ခုခံတိုက်ခိုက်နေတာကြောင့် လက်နက်ကိုင်တပ်တွေဟာ ဗျူဟာကုန်း အနီးတဝိုက်ကိုသာ ချဉ်းကပ်နိုင်သေးတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဖာပွန်တိုက်ပွဲ အခြေအနေနဲ့ပတ်သက်လို့ အစိုးရ စစ်ရေးသတင်းရင်းမြစ်တွေရဲ့ အသိပေးချက်မှာတော့ ဖာပွန်မြို့ကို လာရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့တဲ့ KNU ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေကို လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက ပြန်လည်တုံ့ပြန် ပစ်ခတ်ခဲ့တာမှာ KNU တပ်ဖွဲ့ဝင် ၂၄ ယောက် သေဆုံးခဲ့ပြီး လက်နက်မျိုးစုံ ၁၄ လက်နဲ့ ဒရုန်း တစီးကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့တယ်လို့ ရေးသား ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဖာပွန်ဗျူဟာကုန်းဟာ သဘာဝအကာအကွယ် ကောင်းမွန်တဲ့ မြေပြင်အနေအထားမှာ တည်ရှိနေတာဖြစ်သလို အစိုးရတပ်အနေနဲ့ အခိုင်အမာ ပြင်ဆင်ထားမှုတွေလည်း ရှိနေတာကြောင့် အလွယ်တကူ ဝင်ရောက် ထိုးစစ်ဆင်နိုင်ဖို့ မလွယ်ကူတဲ့ အခြေအနေမှာ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
“တိုက်ပွဲ ပြင်းထန်လာလေလေ နှစ်ဖက်အကျအဆုံး များလေလေပဲ။ လေကြောင်း တိုက်ခိုက်တာကြောင့် တဖက်တပ်တွေလည်း တော်တော်အထိနာနေတယ်။ KNLA အဖွဲ့က ဖာပွန်တဝိုက် ပိတ်ဆို့ထားတဲ့ အခြေအနေဆိုတော့ အစိုးရတပ်အတွက် မြေပြင်စစ်ကူ အလွယ်တကူလာလို့ မရဘူး။ ဒါကြောင့် လေကြောင်း ဆက်တိုက် သုံးနေတာ” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။
KNLA ပူးပေါင်းတပ်တွေဟာ ဖာပွန်မြို့အပါအဝင် အစိုးရတပ်ရဲ့ ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ - ၄၃၄)၊ ခြေလျင်တပ်ရင်း (ခလရ - ၁၉) နဲ့ စစ်ဝတ်တန်ဆာ စုဆောင်းရေးဌာန (စစန - ၆၄၂) တပ်စခန်းအပြင် စခန်းကုန်းတချို့ကို ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဧပြီလမှာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အဲဒီအချိန်က ဖာပွန်ဗျူဟာကုန်း တခုကိုသာ သိမ်းပိုက်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့တဲ့အတွက် ဝိုင်းဝန်းပိတ်ဆို့ထားခြင်းဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာတော့ အပြီးသတ် ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ပြန်လည်ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဖာပွန်စစ်ဗျူဟာ အခြေချစခန်းကုန်းမှာ အစိုးရတပ်ရဲ့ ခြေမြန်တပ်ရင်း (ခမရ - ၃၄၀၊ ၃၄၁) တပ်ရင်းအင်အားနှစ်ခုပေါင်း အခြေချနေတာဖြစ်ပြီး တပ်မဟာ (၅) နယ်မြေမှာ စစ်ရေးအရ အရေးပါတဲ့ စခန်းကြီးတခုဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ငွေလဲစနစ်နဲ့ နယ်စပ်ဂိတ်ကန့်သတ်မှုကြောင့် တန်းဆီ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဈေးနှိမ်ခံ ရောင်းနေရ

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ မူဆယ် နယ်စပ်ဒေသထွက် တန်းဆီ ခေါ် ရေနံဆီသီး ကုန်ချောအဆီတွေကို ပြည်ပတင်ပို့ရာမှာ နိုင်ငံခြားငွေလဲလှယ်စနစ်ကန့်သတ်မှု၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေကနေ တရားဝင်တင်ပို့ခွင့် မရတာတွေကြောင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေ အခက်အခဲမျိုးစုံကြုံနေရပြီး ဈေးနှိမ်ခံ ရောင်းချနေရတယ်လို့ လုပ်ငန်းရှင်တွေက ပြောပါတယ်။
ဆီသီးအဆီကို အင်္ဂလန်နိုင်ငံဘက် ပို့မယ်ဆိုရင် ဈေးကောင်းရပေမယ့် ပို့ကုန်ရငွေကို ဒေါ်လာနဲ့ လက်ခံရရှိပြီးနောက် အစိုးရသတ်မှတ်နှုန်းနဲ့သာ ဘဏ်ကနေ မြန်မာကျပ်ငွေ ပြန်လဲရတဲ့အချိန်မှာ ဆုံးရှုံးမှုကြီးမားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဆီသီးအဆီ ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တစ်ဦးက “အင်္ဂလန်ကို ပို့ရင် ဈေးကောင်းတယ်၊ ရောင်းရလည်း မခက်ဘူး။ မြတ်လည်းမြတ်တယ်။ ဒါပေမယ့် ဒေါ်လာကို မြန်မာငွေ ပြန်လဲတဲ့အချိန်မှာပဲ အများကြီးရှုံးသွားတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက် နံနက်ပိုင်း ပေါက်ဈေးအရ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ အမေရိကန် တဒေါ်လာ ရည်ညွှန်းဈေးက ၃,၆၅၇ ကျပ်ဖြစ်ပြီး ပြင်ပပေါက်ဈေးမှာတော့ ဒေါ်လာ ရောင်းဈေး ၄,၀၁၀ ကျပ်၊ ဝယ်ဈေး ၃,၉၁၀ ကျပ်အထိ ရှိနေပါတယ်။
တရုတ်ယွမ်အတွက်တော့ မူဆယ်နယ်စပ် ပြင်ပဈေးကွက်မှာ တရုတ်ငွေ ၁ ယွမ်ကို မြန်မာငွေ ၅၈၀ ကနေ ၅၈၃ အတွင်း ရှိနေပြီး ဒေါ်လာနဲ့ ယှဉ်လိုက်ရင် ငွေလဲလှယ်ရာမှာ ယွမ်အသုံးပြုရတာ ဆုံးရှုံးမှု သက်သာစေတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။
“တရုတ်ကို ပို့ရင် ယွမ်နဲ့ လက်ခံရတော့ ငွေလဲတဲ့အချိန် သက်သာတယ်။ ဒါပေမယ့် ဈေးကတော့ အရမ်းနှိမ်တယ်။ မရောင်းချင်လည်း ဒေါ်လာနဲ့ ရောင်းရင် ပိုမသက်သာတော့ တရုတ်ကိုပဲ ပို့နေရတယ်” လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။
ဒါ့အပြင် နယ်စပ်ဒေသထွက်ကုန်ဖြစ်ပေမယ့် နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေးဂိတ်တွေကနေ တရားဝင်ကုန်သွယ်လိုင်စင် မချပေးတာကြောင့် ရန်ကုန်ဆိပ်ကမ်းအထိ ကုန်တင်ကားတွေနဲ့ ပြန်ပို့ရပြီး လမ်းခရီး ဝေးလံ ကြန့်ကြာမှု၊ စရိတ်မြင့်မားမှုတွေကိုပါ ထပ်မံခံစားနေရတဲ့အပြင် အခွန်တွေကို တရားဝင်ဆောင်ပြီးသားဖြစ်ပေမယ့် လမ်းတလျှောက် ငွေလမ်းခင်း သွားရကာ အခက်အခဲမျိုးစုံကြုံရတယ် သူက ပြောပါတယ်။
“ဒီနှစ်ကတော့ တန်းဆီသီးတွေ ဈေးနည်းနည်းပိုရတယ်။ တရုတ်နယ်စပ်ဘက်ကနေ အသီးတွေ လာဝယ်လာလည်းရှိတယ်။ ဒေသတွင်းမှာ ကုန်ချော ထုတ်တဲ့ စက်ရုံမှာလည်းရောင်းလို့ရတယ်” လို့ တောင်သူ တယောက်က ပြောပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၅ ရက်က ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ပို့ကုန်တင်ပို့သူတွေအနေနဲ့ ပို့ကုန်ရငွေပမာဏရဲ့ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်း အစား ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကိုသာ အစိုးရသတ်မှတ်နှုန်းထားနဲ့ ဘဏ်မှာ လဲလှယ်ဖို့ ပြင်ဆင်သတ်မှတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်ပေမယ့် လက်တွေ့မှာတော့ ငွေလဲနှုန်းကွာဟမှုနဲ့ သွားလာရေးအခက်အခဲတွေကြောင့် ပို့ကုန်လုပ်ငန်းရှင်တွေ အခက်အခဲတွေ ဆက်လက်ကြုံနေရဆဲ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ထိုင်းမှာ မြန်မာလုပ်သားတွေ တင်ဆောင်လာတဲ့ ကားအပါအဝင် ကား လေးစီး ဆင့်တိုက်မှုဖြစ်လို့ မြန်မာ ၁၈ ယောက် ဒဏ်ရာ ရ

ထိုင်းနိုင်ငံမှာ မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၇ ရက်၊ မနက်ပိုင်းက မြန်မာလုပ်သားတွေ တင်ဆောင်လာတဲ့ Isuzu ပစ်ကပ်ကား အပါအဝင် ကား လေးစီး ဆင့်တိုက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး မြန်မာ ၁၈ ယောက် ဒဏ်ရာ ရရှိခဲ့တယ်လို့ အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်နေသူတွေက ပြောပါတယ်။
အဲဒီဖြစ်စဉ်ဟာ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ချောင်ဘူရီခရိုင်၊ စီရာချာမြို့နယ်ထဲက အဝေးပြေး လမ်းမကြီးပေါ်က ပင်ထောင် (၃) စက်မှုဇုန်ရှေ့မှာ ဖြစ်ပွားခဲ့တာလို့ သိရပြီး ပစ်ကပ်ကားပေါ် လိုက်ပါလာတဲ့ မြန်မာလုပ်သား အမျိုးသား ၁၀ ယောက်၊ အမျိုးသမီး ရှစ်ယောက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ပစ်ကပ်ကားက အရှိန်နဲ့ မောင်းလာရင်း တဖက် လမ်းကြောကိုပြောင်းဖို့ ကြိုးစားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ယာဉ်ကြော ကျပ်နေတာကြောင့် မူလ သူမောင်းလာတဲ့ လမ်းကြောထဲ ပြန်ဝင်ဖို့ လုပ်တဲ့အချိန် နောက်ကမောင်းလာတဲ့ ၁၈ ဘီးတွဲကားက ပစ်ကပ်ကို အရှိန်ပြင်းပြင်းနဲ့ ဝင်ဆောင့်မိတာ။ အဲဒီအရှိန်နဲ့ ပစ်ကပ်က သူ့ရှေ့မှာရှိနေတဲ့ Mazda ကားတစီးနဲ့ Toyota ပစ်ကပ်ကားတစီးကိုပါ ဆင့်ကဲ တိုက်မိကုန်တာ။ ကား လေးစီးစလုံးလည်း ပျက်စီးသွားတယ်” လို့ ထိုင်းနိုင်ငံရောက် အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်ပေးနေသူက ပြောပါတယ်။
Isuzu ပစ်ကပ်ကားဟာ မြန်မာ အလုပ်သမားတွေကို ကားနောက်ခန်းမှာ အမိုးမိုးပြီး တင်ဆောင်လာတာ‌ ဖြစ်တယ်လို့သိရပြီး လက်ရှိမှာ ယာဉ်တိုက်မှုကြောင့် ဒဏ်ရာ ရရှိသူတွေကို နီးစပ်ရာဆေးရုံကို ပို့ဆောင်ထားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြန်မာလုပ်သားတွေကို တင်ဆောင်လာတဲ့ ပစ်ကပ်ကားက ယာဉ်မောင်းဟာ အသက် ၃၁ နှစ်အရွယ် ထိုင်းနိုင်ငံသား ဖြစ်တယ်လို့ သိရပြီး ယာဉ်တိုက်မှု ဖြစ်ပြီးနောက် ရဲတပ်ဖွဲ့က ယာဉ်မောင်းအားလုံးကို နောင်ခမ်းရဲစခန်းမှာ ခေါ်ယူ စစ်ဆေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ယာဉ်တိုက်မှုက ဒီလောက်နဲ့တော့ ပြီးသွားဦးမှာ မဟုတ်ဘူး။ နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေ တသီတသန်းကြီး လိုက်လာနိုင်တယ်။ ဒီရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေက အထောက်အထားမဲ့ ဆိုရင်တော့ တပူပေါ်နှစ်ပူဆင့် ဖြစ်လာနိုင်တာပေါ့” လို့ အလုပ်သမားအရေး ဆောင်ရွက်သူက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်းမှာ နယ်စပ်လမ်းကြောင်းကနေ တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာသူတွေကို ဖမ်းဆီးနေသလို နိုင်ငံအတွင်းရှိ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေကိုလည်း စီမံချက်နဲ့ စစ်ဆေး အရေးယူမှုတွေ အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အခု ဖေဖော်ဝါရီလ ပထမပတ်အတွင်းမှာတင် မြန်မာလုပ်သား ၄၄ ယောက်ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ လမ်းဘေးစျေးသည်တွေ၊ ယာဉ်ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်နေသူတွေ၊ ဆိုင်ဖွင့်လှစ် ဈေးရောင်းချသူတွေ၊ တွန်းလှည်းနဲ့ အစားအသောက် ရောင်းနေသူတွေ၊ ရေသန့်ဘူး ပို့နေသူတွေ အစုံအလင် ပါဝင်နေသလို တရားမဝင် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်သူတွေလည်း ပါဝင်တယ်လို့ တာ့ခ်ခရိုင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးက သတင်း ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
အခုလို အရေးယူရာမှာ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့် ပါမစ် (Work Permit) မရှိသူတွေနဲ့ ပါမစ်ရှိပေမယ့်လည်း သတ်မှတ်ထားတဲ့ အလုပ်အမျိုးအစားထက် ကျော်လွန် လုပ်ကိုင်နေသူတွေကိုပါ ပိုက်စိပ်တိုက် စစ်ဆေး ဖမ်းဆီးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
စစ်ဆေးရေး လုပ်ဆောင်ရာမှာလည်း မြန်မာအများစုရှိရာ မဲဆောက်မြို့တွင်းရှိ ရပ်ကွက်၊ ဈေးတွေ၊ အလှပြင်ဆိုင်၊ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံတွေနဲ့ ကုန်စုံဆိုင်တွေကို ထိုင်းရဲတပ်ဖွဲ့၊ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနဲ့ နယ်စပ်လုံခြုံရေး ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ဝင်ရောက်စီးနင်း ရှာဖွေခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
တပတ်အတွင်း ဖမ်းဆီးခံရသူတွေထဲမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၆ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ၊ ကန်ချနပူရီခရိုင်အတွင်း တရားမဝင် ဝင်ရောက်လာတဲ့ မြန်မာလူမျိုး အမျိုးသား ၁၃ ယောက်၊ ကလေး နှစ်ယောက် စုစုပေါင်း ၁၅ ယောက်လည်း ပါဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ၊ စမွတ်ပရာကန်မြို့မှာ ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေနဲ့ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းလုပ်သားတွေ ပဋိပက္ခ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းမှာ ထိုင်းအစိုးရအနေနဲ့ ပြည်တွင်းရှိ ရွှေ့ပြောင်း အလုပ်သမားတွေကို အရှိန်မြှင့် စစ်ဆေးဖမ်းဆီးမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေသလို နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်မှုတွေကိုလည်း တင်းကျပ်စွာ စစ်ဆေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဒါအပြင် ထိုင်းနိုင်ငံမှာ ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့မှာ ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပနေတာဖြစ်ပြီး အခုလို ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပဖို့ ရှိနေတာကြောင့်လည်း ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီကာလအတွင်း နယ်စပ်လုံခြုံရေးနဲ့ ဒေသတွင်း စုံစမ်းစစ်ဆေး ရှာဖွေမှုတွေကို အရှိန်မြှင့် လုပ်ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ ထိုင်းနဲ့ မြန်မာလူမျိုးတွေကြား ပဋိပက္ခ အခြေအနေတွေကို လျှော့ချနိုင်ဖို့ ထိုင်းနိုင်ငံရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားတွေ အနေနဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၂၆ ရက်နေ့မှ စတင်ကာ ငြိမ်သက် တိတ်ဆိတ်စွာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် စည်းကမ်းရှိကြောင်း၊ ယဉ်ကျေးကြောင်း ပြသတဲ့ ၁၄ ရက်တာ ကမ်ပိန်းကို ပြုလုပ်နေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အဲဒီ ကမ်ပိန်းမှာ မြန်မာအလုပ်သမား အများအပြား ပူးပေါင်း ပါဝင်လျက်ရှိတယ်လို့ သိရပြီး ဒီကနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်နေ့ကတော့ ကမ်ပိန်း နောက်ဆုံးရက် ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ဗန်းမောက်မြို့ကို အစိုးရတပ်နဲ့ SNA က ပြန်လည်ထိန်းချုပ်

စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ ဗန်းမောက်မြို့ကို ရှမ်းနီအမျိုးသားများ တပ်မတော် (SNA) က မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်မှာ အလုံးစုံ ပြန်လည် ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီ ဖြစ်တယ်လို့ SNA တပ်မဟာ (၆၁၄) က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
ဗန်းမောက်မြို့ကို ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၀ ရက်နေ့က ကချင်လွတ်လပ်ရေး တပ်မတော် (KIA) ပူးပေါင်းတပ်ဖွဲ့တွေက ထိန်းချုပ်ထားတာဖြစ်ပြီး မြို့ကို ပေးလိုက်ရပြီး ရက်ပိုင်းအတွင်းမှာ SNA က အစိုးရတပ်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ မြို့အနောက်ခြမ်းကနေ ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေးကာလ လေးလကျော် ကြာမြင့်ခဲ့ပြီးနောက် KIA ပူးပေါင်းတပ်တွေ ယာယီစိုးမိုး
ထားတဲ့ ဗန်းမောက်မြို့ကို လုံခြုံရေး တပ်ဖွဲ့ဝင်တွေက မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်မှာ ပြန်လည် သိမ်းပိုက်နိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ အစပိုင်းကတည်းက ဗန်းမောက်မြို့ အားလုံးနီးပါးကို SNA ၊ အစိုးရ ပူးပေါင်းတပ်တွေက ထိန်းချုပ်ထားနိုင်ခဲ့တာပါ။ ရပ်ကွက်တခုလောက်ပဲ ကျန်တော့တာ။ မနေ့ကတော့ အပြည့်အဝ ပြန်ထိန်းသွားတယ်ပေါ့။ အဓိက ကတော့ လေကြောင်း ဖိအားကြောင့်ပါပဲ။ ဒါကြောင့်ပဲ KIA တပ်တွေ အထိနာပြီး နောက်ဆုတ်ပေးလိုက်ရတာ” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ် တယောက်က ပြောပါတယ်။
ဗန်းမောက်မြို့ဟာ အောင်သာကုန်း၊ မြို့မ၊ လွှစင်ကုန်းနဲ့ မြနန္ဒာ စတဲ့ ရပ်ကွက် လေးခုနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာဖြစ်ကာ KIA တပ်တွေဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ လွှစင်ကုန်းနဲ့ မြနန္ဒာရပ်ကွက်တွေကနေ ဆုတ်ခွာခဲ့ရပြီး ဖေဖော်ဝါရီ ၁ ရက်နေ့မှာတော့ မြို့မရပ်ကွက်ကို ထပ်မံ လက်လွှတ်ခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
မနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၈ ရက်မှာတော့ နောက်ဆုံးကျန်ရှိနေတဲ့ အောင်သာကုန်းရပ်ကွက်ကနေ ဆုတ်ခွာခဲ့ရတာကြောင့် SNA ပူးပေါင်းတပ်တွေဟာ တမြို့လုံးကို ထိန်းချုပ်သွားနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
“အောင်သာကုန်းက ဗန်းမောက် မြို့အဝင်မှာရှိတာ။ မြို့မရပ်ကွက် ပေးလိုက်ရပြီး တပတ်ပဲကြာတယ်၊ အောင်သာကုန်းကိုပါ ထပ်ပေးလိုက်ရတာ။ ဟုမ္မလင်းက ရောက်လာတဲ့ အစိုးရတပ်ရဲ့ လက်နက်နဲ့ လူအင်အား စစ်ကူတွေကြောင့်ရော၊ လေကြောင်း ပစ်ကူပေးတာတွေကြောင့်ရော အင်အားမမျှတော့ဘဲ တဖြည်းဖြည်း ဆုတ်ခွာပေးလိုက်ရတာ” လို့ စစ်ရေး သတင်းရင်းမြစ်က ပြောပါတယ်။
SNA တပ်တွေဟာ အစိုးရတပ်ရဲ့ အကူအညီနဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၄ ရက်နေ့ကစပြီး ဗန်းမောက်မြို့ကို ပြန်လည် ထိုးစစ်ဆင် တိုက်ခိုက်ခဲ့တာမှာ KIA တပ်တွေ ယာယီစိုးမိုးထားတဲ့ ပင်ဟင်းခါးရွာ၊ ရွှေကျောင်းရွာ၊ ခိုပြင်ရွာ၊ နောင်သာယာရွာ၊ တာဝါတိုင်ကုန်း၊ ခမိုးရွာနဲ့ ဖြူးတောင် တဝိုက်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အောက်တိုဘာ ၂၆ ရက်မှာ ဗန်းမောက်မြို့ရဲ့ အနောက်ဘက်နဲ့ အနောက်မြောက်ဘက် မီတာ ၂၀၀၀ ခန့်အကွာရှိ စစ်ဗျူဟာ အရေးကြီး နေရာတွေကိုလည်းကောင်း ဦးစွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဇန်နဝါရီလ ၃၁ ရက်နေ့ ညနေပိုင်းမှာတော့ ဗန်းမောက်မြို့က ပြည်သူ့ဆေးရုံကို ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီးတဲ့နောက် မြို့ရဲ့ ရပ်ကွက် အားလုံးနီးပါးကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
KIA ပူးပေါင်းအဖွဲ့တွေဟာ ဗန်းမောက် ဒေသတဝိုက်ကို ယာယီ စိုးမိုးထားစဉ် ကာလအတွင်း အဲဒီဒေသက မြေပေါ်၊ မြေအောက် သယံဇာတ ပစ္စည်းတွေကို အလွန်အကျွံ ထုတ်ယူ အသုံးပြုခဲ့တဲ့အတွက် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် များစွာ ထိခိုက် ပျက်စီးခဲ့ရတာကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေး ကာလအတွင်း တိုက်ပွဲ ကြီး/ငယ် ၆၉ ကြိမ် ဖြစ်ပွားခဲ့ကာ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်တချို့ ကျဆုံးခဲ့သလို ဒဏ်ရာရသူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့သိရပြီး KIA တပ်ဖွဲ့တွေဆီက လက်နက်
မျိုးစုံ ၂၇ လက်၊ ခဲယမ်း၊ ဗုံးသီးတွေ၊ ရုပ်အလောင်းတွေနဲ့ ဖောက်ခွဲရေး ဆက်စပ် ပစ္စည်းတွေကိုပါ သိမ်းဆည်းနိုင်ခဲ့တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ဘာစီလိုနာ နုတ်ထွက်လာမှုနှင့်အတူ ဥရောပစူပါလိဂ်အတွက် ယူအီးအက်ဖ်အေအား တကိုယ်တော်တိုက်ပွဲဝင်ရတော့မယ့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်
===================
လာလီဂါချန်ပီယံ ဘာစီလိုနာဟာ ဥရောပစူပါလိဂ်မှ နုတ်ထွက်လာပြီ ဖြစ်ကြောင်း တရားဝင် ကြေညာမှု ပြုလုပ်လာပါတယ်။ ကတ်တလန်ထိပ်သီးကလပ်ဟာ အငြင်းပွားဖွယ်ဥရောပစူပါလိဂ်အစီအစဉ်တွင် ပါဝင်တဲ့ အသင်း ၁၂ သင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့တဲ့အသင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ယခုအခါ ဘာစီလိုနာ နုတ်ထွက်လာမှုနှင့်အတူ ဥရောပစူပါလိဂ်စီမံကိန်းတွင် တစ်သင်းတည်းသောအသင်းအဖြစ် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အသင်းသာ ကျန်ပါတော့တယ်။
ဥရောပစူပါလိဂ်အစီအစဉ်ကို ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာ ကြေညာခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အသင်း ၁၂ သင်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
ဥရောပထိပ်သီးများဖြစ်ကြတဲ့ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်၊ ဘာစီလိုနာ၊ ဂျူဗင်တပ်၊ အက်သလက်တီကို၊ အာဆင်နယ်၊ ချဲလ်ဆီး၊ စပါးစ်၊ လီဗာပူး၊ ယူနိုက်တက်၊ မန်စီးတီး၊ အင်တာမီလန်၊ အေစီမီလန်တို့ ပါဝင်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ပရိသတ်များရဲ့ ဆန့်ကျင်ဆန္ဒပြမှုများနှင့် ကြုံရပြီးနောက် ပရီးမီးယားလိဂ်ကလပ်များ အသီးသီး နုတ်ထွက်သွားခဲ့ကြပါတယ်။
ယင်းနောက်ပိုင်းတွင် အခြားကလပ်များလည်း နုတ်ထွက်လာခဲ့ကာ နောက်ဆုံး ဘာစီလိုနာနှင့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နှစ်သင်းတည်းသာ ကျန်ခဲ့ပါတယ်။
ယခုနောက်ဆုံး ဘာစီလိုနာလည်း နုတ်ထွက်လာမှုနှင့်အတူ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်တစ်သင်းတည်းသော ကျန်ပါတော့တယ်။
ဘာစီလိုနာဟာ ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာကြုံတွေ့နေရမှုနှင့်အတူ ဥရောပစူပါလိဂ်ကို အားပေးသဘောကျပေမယ့်လည်း ယင်းစီမံကိန်းအား ထောက်ခံအားပေးမှု နည်းပါးမှုနှင့်အတူ ယူအီးအက်ဖ်အေနှင့် ဆက်လက်လက်တွဲရန် ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
တဖက်တွင် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ကတော့ ဥရောပစူပါလိဂ်အစီအစဉ်ကို ဆက်လက် ထောက်ခံနေဆဲ ဖြစ်ပြီး ပြိုင်ပွဲအစီအစဉ် ပျက်စီးအောင် လုပ်ခဲ့တဲ့ ယူအီးအက်ဖ်အေအား တရားစွဲဆိုမှု ပြုလုပ်ထားပါတယ်။
ယူအီးအက်ဖ်အေဟာ ချန်ပီယံလိဂ်နှင့် စင်ပြိုင်ဖြစ်လာမယ့် ဥရောပစူပါလိဂ်အစီအစဉ်ကို ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး ယင်းပြိုင်ပွဲတွင် ပါဝင်တဲ့ကလပ်များအား အရေးယူမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
တဖက်တွင် အီးယူတရားရုံးကလည်း ဥရောပရဲ့ လွတ်လပ်စွာဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့်စည်းမျဉ်းအရ ဥရောပစူပါလိဂ်အစီအစဉ်အား အနိုင်ပေးရေး အခြေအနေကောင်းနေပါတယ်။
တကယ်လို့ အီးယူတရားရုံးကသာ ဥရောပစူပါလိဂ်ကို အမှုအနိုင်ပေးလာပါက ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်မှာ နစ်နာကြေး ရရှိလာပါမယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

အမှတ်ပေးဇယားအား ၉ မှတ်ဖြတ် ဦးဆောင်နေပေမယ့် ဘာမှ မဖြစ်သေးကြောင်း အာတီတာ ပြောကြားလာ
==================
အာဆင်နယ်နည်းပြမီခေးလ်အာတီတာက ပရီးမီးယားလိဂ်အမှတ်ပေးဇယားအား ၉ မှတ်ဖြတ်ကာ ဦးဆောင်ထားပေမယ့် ဘာမှ မဖြစ်သေးကြောင်း ပြောကြားလာပါတယ်။
မြောက်လန်ဒန်ကလပ်ဟာ စနေနေ့တုန်းက အမ်းမရိတ်တွင် ဆန်းဒါးလန်းကို ၃-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ဒုတိယနေရာမှ မန်စီးတီးကို ၉ မှတ်ဖြတ်ထားလာနိုင်ပါတယ်။
ဒုတိယနေရာမှ မန်စီးတီးမှာ ယနေ့ တနင်္ဂနွေနေ့ညတွင် အီတီဟတ်ကွင်းသို့ သွားရောက်ကာ လီဗာပူးနှင့် ရင်ဆိုင်ကစားရပါမယ်။ မန်စီးတီးဟာ အန်ဖီးလ်သို့ နောက်ဆုံး ၂၂ ကြိမ် သွားရောက်ကစားရာတွင် ၁ ပွဲတည်းသာ အနိုင်ရဖူးပါဘူး။
ဒါပေမယ့် အာတီတာကတော့ ပရီးမီးယားလိဂ်အမှတ်ပေးဖလားပြိုင်ပွဲမှာ မေလတွင်မှ အဆုံးသတ်မှာ ဖြစ်လို့ ဘာမဆို ဖြစ်လာနိုင်သေးကြောင်း ဆိုလာပါတယ်။
အာတီတာက "ဘာမှ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ရည်မှန်းချက်ပြည့်လာဖို့ ပွဲတွေ အများကြီး အနိုင်ရအောင် ကစားရဦးမယ်။ ဒီတော့ ဒီအပေါ်မှာ အာရုံမစိုက်ပါနဲ့။ အခု အလုပ်ကို ပြီးပြတ်အောင် လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်။ နောက်ထပ်လည်း လုပ်ရဦးမယ်။ ပိုကောင်းအောင် လုပ်ပြီး ဘရန့်ဖို့ဒ်(ကြာသပတေးနေ့)ပွဲအတွက် အသင့်ဖြစ်အောင် လုပ်ရမယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
တဖက်တွင် ဗြိတိန်ထိပ်သီးဘွတ်ကီဒိုင် Peddy Power ဟာ အာဆင်နယ်ကို ပရီးမီးယားလိဂ်ချန်ပီယံဖြစ်မယ်လို့ လောင်းကြေးထပ်ထားတဲ့ လောင်းကစားသမားများအား ငွေကြေးအလျော်ပေးနေပြီလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

ကလပ်ရဲ့ မွေးနေ့အဖြစ် မီးရှူးမီးပန်းများ ဖောက်ရာမှ ဘွန်ဒက်စ်လီဂါပွဲအား ရွှေ့ဆိုငး်ခဲ့ရ
=====================
ဘွန်ဒက်စ်လီဂါပွဲတစ်ပွဲမှာ မီးရှူးမီးပန်းများကြောင့် ကစားသမားများ ကွင်းအတွင်း မြင်နိုင်ခြင်း မရှိမှုနှင့်အတူ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရပါတယ်။
ယူနီယံဘာလင်ပရိသတ်များဟာ ကလပ်ရဲ့ နှစ် ၆၀ မွေးနေ့အဖြစ် Stadion An der Alten Försterei ကွင်း ပွဲကြည့်စင်တွင် မီးရှူးမီးပန်းများ ဖောက်ခွဲခဲ့ကြပါတယ်။
ယူနီယံဘာလင်ဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ပထမဆုံးဘွန်ဒက်စ်လီဂါနိုင်ပွဲ ရရှိရေး စနေနေ့တုန်းက ဖရန့်ဖတ်နှင့် ရင်ဆိုင်ကစားရတာပါ။
ယင်းပွဲရဲ့ ၈၃ မိနစ်တွင် နသန်နီရယ်ဘရောင်းက ဧည့်သည်ဖရန့်ဖတ်အတွက် ဦးဆောင်ဂိုးသွင်းလာပြီး ၂ မိနစ်အကြာမှာတော့ အော်စကာဟွိုင်းလန်း အနီကတ်ပြထုတ်ခံရကာ ပင်နယ်တီပေးခဲ့ရပါတယ်။ ယူနီယံဘာလင်ဟာ ကွီရာဖီးရဲ့ ၈၇ မိနစ်ပင်နယ်တီဂိုးဖြင့် ချေပဂိုးရခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ယင်းပွဲစဉ်မစတင်မီ ပရိသတ်များရဲ့ ကလပ်မွေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ပွဲကြည့်စင်တွင် မီးရှူးမီးပန်းများ ပစ်ဖောက်မှုပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။
မီးခိုးများကြောင့် ကွင်းအတွင်း မြင်နိုင်စွမ်း မရှိမှုနှင့်အတူ ဒိုင်လူကြီးဟာ မီးခိုးလွင့်စင်ကွယ်ပျောက်တဲ့အထိ ပွဲစတင်ရေးအား ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့ရပါတယ်။

image
1 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

အိုးထရက်ဖို့ဒ်ကွင်းထက် နှစ်ဆကြီးမားတဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးကွင်းဖြစ်လာမယ့် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံကွင်းကြီးဒီဇိုင်း ထွက်ပေါ်လာ
===================
ဗီယက်နမ်ဟာ အိုးထရက်ဖို့ဒ်၊ ဝင်ဘာလေကွင်းတို့ထက် ကြီးမားတဲ့ ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးကွင်းတည်ဆောက်ရေးစီမံကိန်းအား ကြေညာလာပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ဟာ ပေါင် ၂၈ ဘီလီယံ အကုန်အကျခံ တည်ဆောက်လာမယ့် အိုလံပစ်အားကစားမြို့တော်စီမံကိန်းအစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်အဖြစ် ပရိသတ် ၁၃၅၀၀၀ ဆန့်ကွင်းကြီး တည်ဆောက်လာမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
Trong Dong Stadium ကွင်းတည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းမှာ ဒီဇင်ဘာလတုန်းက ခွင့်ပြုချက် ရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ‌အားကစားပွဲတော်များ၊ ယဉ်ကျေးမှု၊ နိုင်ငံရေး၊ လူမှုရေးပွဲကြီးများလည်း လက်ခံကျင်းပရန် ရည်ရွယ်တည်ဆောက်လာမှာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ဟာ Trong Dong Stadium ကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီတည်ဆောက်လာမှာ ဖြစ်ပြီး ကွင်းဒီဇိုင်းအား ဗီယက်နမ်ရိုးရာဗုံ Dong Son ကို အခြေခံပြီး အမျိုးသားရေးစိတ်ဓာတ်၊ သန်မာမှုနှင့် သမိုင်းရှည်ကြာမှုတို့အား ဖော်ကျူးဒီဇိုင်းဖော်ထားပါတယ်။
ဗီသုကာပညာရှင်များက ကွင်းဒီဇိုင်းအား နိုင်ငံရဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုကြွယ်ဝမှုအား ခေတ်မီတဲ့ အဆောက်အဦဒီဇိုင်းဖြင့် ပေါင်းစပ်ကာ ဖန်တီးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားပါတယ်။
Trong Dong Stadium ကွင်းမှာ ကမ္ဘာ့ဘောလုံးလောကတွင် နာမည်ကြီးတဲ့ ဝင်ဘာလေကွင်း၊ ဘေဂျင်းမှ ငှက်သိုက်ကွင်း၊ ကာတာရဲ့ လူဆဲလ်ကွင်းတို့ကဲ့သို့ ကမ္ဘာကျော် အားကစားကွင်း ဖြစ်လာပါမယ်။
ဒါ့အပြင် Trong Dong Stadium ကွင်းမှာ မြောက်ကိုရီးယားရဲ့ ပရိသတ် ၁၁၄၀၀၀ ဆန့် Rungrado 1st of May Stadium ကွင်းအား ကျော်ဖြတ်ကာ ကမ္ဘာ့အကြီးမားဆုံးကွင်းနေရာကို ရယူလာပါမယ်။
မော်ရိုကိုမှာလည်း ၂၀၃၀ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအမီ ပရိသတ် ၁၁၅၀၀၀ ဆန့် Hassan II Stadium ကို တည်ဆောက်နေပါတယ်။
ဗီယက်နမ်ဟာ ဟန်နွိုင်းတွင် တည်ဆောက်လာမယ့် Olympics Sports City စီမံကိန်းကြောင့် အနာဂတ်တွင် နိုင်ငံတကာအားကစားပွဲတော်ကြီးများအား အိမ်ရှင်အဖြစ် လက်ခံကျင်းပရေး အခွင့်အရေးကောင်းများ ပိုင်ဆိုင်လာမယ်လို့လည်း ယုံကြည်နေပါတယ်။
Olympics Sports City တွင် ဇုန် ၄ ခု ပါဝင်ပြီး ယင်းများအကြား သွားလာရေး အဆင်ပြေစေမယ့် စနစ်များလည်း ပါဝင်ပါတယ်။
ယင်းစီမံကိန်းကို ၂၀၃၅ ခုနှစ်တွင် အပြီးသတ်နိုင်ရေး ရည်မှန်းထားပါတယ်။

image