ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်သည့် ကဏ္ဍများ၌ အမျိုးသမီးများကို တာဝန်ပေးခန့်အပ်ထားဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြောကြား

၂၀၂၆ ခုနှစ် မြန်မာအမျိုးသမီးများနေ့ အခမ်းအနားသို့ ပေးပို့သည့် အဖွင့်ဗီဒီယိုမိန့်ခွန်းတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုနှင့် သက်ဆိုင်သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်သော ကဏ္ဍများတွင် အမျိုးသမီးများကို တာဝန်ပေးခန့်အပ်ထားပြီး တက်ကြွစွာ တာဝန်ထမ်းဆောင်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြောကြားချက်အရ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်အတွင်း နေပြည်တော်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များတွင် ခန့်အပ်ခဲ့သည့် ရပ်ကွက်/ကျေးရွာအုပ်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (၁၅,၅၂၂) ဦးအနက် အမျိုးသမီး အုပ်ချုပ်ရေးမှူး (၁၀၉) ဦးကို တာဝန်ပေးခန့်အပ်ထားပြီး ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
“ဒီအချက်အလက်တွေအရ အမျိုးသမီးတွေဟာ ရပ်ရွာခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးတည်ဆောက်မှုရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမှတ်နိုင်တဲ့ ကဏ္ဍတွေမှာ တာဝန်ပေးခန့်အပ်ထားပြီး တာဝန်ထမ်းဆောင်နေကြတာကို တွေ့မြင်နေရပါတယ်” ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် လွှတ်တော်အသီးသီးတွင် အမျိုးသမီးလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ၏ ပါဝင်မှုနှုန်းသည် ပထမအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်တွင် ၄ ဒသမ ၈ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဒုတိယအကြိမ်တွင် ၁၀ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် တတိယအကြိမ်တွင် ၁၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကဏ္ဍတွင်လည်း အမျိုးသမီး ဒုတိယရဲအုပ်နှင့်အထက် အရာရှိများ၏ ပါဝင်မှုသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်က ၁၂ ဒသမ ၈၇ ရာခိုင်နှုန်းမှ ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ၁၇ ဒသမ ၅၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး၊ ဒုတိယမြို့နယ်ဥပဒေအရာရှိနှင့်အထက်၊ ဒုတိယမြို့နယ်တရားသူကြီးနှင့်အထက် ရာထူးများတွင်လည်း အမျိုးသမီးပါဝင်မှု ၅၃ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ရှိသဖြင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကဏ္ဍ၌ အမျိုးသမီးများ၏ အခန်းကဏ္ဍ ပိုမိုမြင့်မားလာကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည်။

ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို မြဲမြံစွာထိန်းသိမ်းပြီး အထူးဒေသ (၄)၏ သမိုင်းစာမျက်နှာသစ် ရေးထိုးမည်ဟု ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစန်ပေ့ ပြော

ရှမ်းပြည်နယ်အရှေ့ပိုင်း အထူးဒေသ (၄)၏ ငြိမ်းချမ်းရေး (၃၇) နှစ်မြောက် အခမ်းအနားတွင် ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် စည်းလုံးရေးကော်မတီ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစန်ပေ့က ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို မြဲမြံစွာထိန်းသိမ်းကာ အထူးဒေသ (၄)၏ သမိုင်းစာမျက်နှာသစ်ကို ဆက်လက်ရေးထိုးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဦးစန်ပေ့က အထူးဒေသ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုသည် ရှေ့ဆောင်ဘိုးဘေးများ ချမှတ်ခဲ့သည့် အုတ်မြစ်ပေါ်တွင် အခြေခံတည်ဆောက်ထားပြီး ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် စည်းလုံးရေးကော်မတီ၏ ခိုင်မာသည့် ဦးဆောင်မှုအပေါ် မူတည်၍ တိုးတက်လာခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ထို့ပြင် အထူးဒေသတည်ထောင်ပြီးနောက် မူလရည်မှန်းချက်ဖြစ်သည့် ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို စဉ်ဆက်မပြတ် ထိန်းသိမ်းခဲ့ပြီး တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေး၊ စီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ ပြည်သူများ၏ လူနေမှုဘဝမြှင့်တင်ရေးနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့ကို အားသွန်ခွန်စိုက် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ထို့အတူ ကလေးငယ်တိုင်း ပညာသင်ကြားခွင့်ရရှိရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်များ ထိန်းသိမ်းရေး၊ မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်ဒေသများ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးတို့ကို ဆက်လက်မြှင့်တင်နိုင်ခဲ့ပြီး လက်တွေ့အခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသည့် ငြိမ်းချမ်းဖွံ့ဖြိုးရေးလမ်းကြောင်းကို ရှာဖွေဖော်ဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဦးစန်ပေ့က ရိုးရာဓလေ့ကောင်းများကို လက်ဆင့်ကမ်းထိန်းသိမ်းရန်၊ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်ကို ဆက်လက်မြဲမြံစွာ ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် ကဏ္ဍအသီးသီးရှိ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများကို အဆင့်သစ်သို့ ရောက်ရှိစေရေး အားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ယင်းအခမ်းအနားကို ဇွန် ၃၀ ရက်က ကျင်းပခဲ့ပြီး ဒေသ၏ စည်းလုံးညီညွတ်မှုကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို အတူတကွ အကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဖလမ်းမြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေး အမြန်အကောင်အထည်ဖော်ရန် ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ မြို့မိမြို့ဖများနှင့် ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမျိုးမြင့် တွေ့ဆုံညှိနှိုင်း

ဖလမ်း၊ တီးတိန်နှင့် တွန်းဇံမြို့နယ်များတွင် အခြေခံပညာကျောင်း ၂၇၂ ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၁၇,၆၁၆ ဦး ပညာသင်ကြားလျက်ရှိ
ဆောက်လုပ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးမျိုးမြင့်သည် ချင်းပြည်နယ်အတွင်း ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးကော်မတီဝင်များနှင့်အတူ ဖလမ်းမြို့ ပြန်လည်ထူထောင်ရေးနှင့် ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် ပြည်နယ်၊ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်အဆင့် ကော်မတီဝင်များ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ သင်းအုပ်ဆရာများ၊ သိက္ခာတော်ရဆရာတော်များ၊ မြို့မိမြို့ဖများနှင့် ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများကို ဇူလိုင် ၁ ရက်က တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
တွေ့ဆုံပွဲတွင် ဒုတိယဝန်ကြီးက ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စေရန် ဒေသတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးသည် အဓိကလိုအပ်ကြောင်း၊ ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် အားလုံးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး၊ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို အလျင်အမြန် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဒုတိယဝန်ကြီးနှင့်အဖွဲ့သည် ဖလမ်းမြို့ အမှတ်(၂) အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်းသို့ သွားရောက်ကာ ကျောင်းအုပ်ကြီး၊ ဆရာ၊ ဆရာမများနှင့် တွေ့ဆုံ၍ လက်ရှိသင်ကြားရေးအခြေအနေနှင့် လိုအပ်ချက်များကို ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သည်။ အဆိုပါကျောင်းတွင် ဆရာ၊ ဆရာမနှင့် ပညာရေးဝန်ထမ်း စုစုပေါင်း ၃၁ ဦးဖြင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၁၃၄ ဦးကို သင်ကြားပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
လက်ရှိတွင် ဖလမ်းမြို့နယ်၌ အခြေခံပညာကျောင်း ၁၀၈ ကျောင်း ဖွင့်လှစ်ထားပြီး ဆရာ၊ ဆရာမ ၂၇၃ ဦးဖြင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၁,၄၇၇ ဦးကို ပညာသင်ကြားပေးလျက်ရှိသည်။
ထို့အပြင် တီးတိန်မြို့နယ်၌ ကျောင်း ၁၀၉ ကျောင်းတွင် ဆရာ၊ ဆရာမ ၆၈၅ ဦးဖြင့် အခြေခံပညာကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၁၂,၁၅၇ ဦးနှင့် စက်မှု၊ စိုက်ပျိုး၊ မွေးမြူရေးကျောင်းသား ၆၄ ဦး၊ စုစုပေါင်း ၁၂,၂၂၁ ဦးကို ပညာသင်ကြားပေးလျက်ရှိပြီး၊ တွန်းဇံမြို့နယ်၌ ကျောင်း ၅၅ ကျောင်းတွင် ဆရာ၊ ဆရာမ ၂၇၆ ဦးဖြင့် အခြေခံပညာကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ ၃,၉၁၈ ဦးကို ပညာသင်ကြားပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ S

CMP သွင်းကုန်လိုင်စင်များကို အချက်အလက်ပြည့်စုံပါက နေ့ချင်းပြီး ထုတ်ပေးလျက်ရှိ

သုံးလအတွင်း အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၃၂၂ ဘီလီယံတန်ဖိုးရှိ CMP သွင်းကုန်လိုင်စင် ၈,၀၄၂ စောင် ထုတ်ပေး
စီးပွားရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် CMP သွင်းကုန်လိုင်စင်များကို အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာ လျှောက်ထားလာပါက ပုံမှန်လုပ်ငန်းစဉ်အတိုင်း နေ့ချင်းပြီး စိစစ်ခွင့်ပြု ထုတ်ပေးလျက်ရှိကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနက အသိပေးထားသည်။
CMP သွင်းကုန်လိုင်စင်များကို TradeNet 2.0 စနစ်မှတစ်ဆင့် လျှောက်ထားရပြီး သက်ဆိုင်ရာ CMP အသင်းများဖြစ်သည့် အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းအသင်းနှင့် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းအသင်းတို့၏ စိစစ်ထောက်ခံချက်များနှင့်အတူ တင်သွင်းလာသည့် လျှောက်လွှာများကို အချက်အလက်ပြည့်စုံပါက နေ့ချင်းပြီး ခွင့်ပြုထုတ်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
CMP ပို့ကုန်လိုင်စင်များကိုမူ လျှောက်ထားသည်နှင့် စနစ်မှ အလိုအလျောက်စိစစ်ခွင့်ပြုပေးသည့် Auto Licence စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်းလည်း ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာနက ဖော်ပြထားသည်။
ကုန်သွယ်ရေးဦးစီးဌာန၏ အချက်အလက်များအရ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လအထိ သုံးလအတွင်း CMP သွင်းကုန်လိုင်စင် ၈,၀၄၂ စောင်ကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၃၂၂ ဘီလီယံ တန်ဖိုးဖြင့် ခွင့်ပြုထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
CMP လက်ခစားစနစ်သည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအတွက် အရေးပါသည့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်သည့်အပြင် နိုင်ငံခြားငွေဝင်ငွေ ရရှိစေသည့် အဓိကစီးပွားရေးကဏ္ဍတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပြည်တွင်းနှင့် ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် လည်ပတ်နေသည့် CMP အထည်ချုပ်စက်ရုံ ၅၀၀ ကျော်ရှိကြောင်း သိရသည်။ S

ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်းများတွင် မှားယွင်းဆင့်ခေါ်မိသည့် အသက်မပြည့်သူ ၁၁၃ ဦးကို မိဘများထံ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးအပ်

ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေ စတင်ကျင့်သုံးချိန်မှစ၍ ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းသင်တန်း အမှတ်စဉ် (၁) မှ (၂၄) အထိ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မှားယွင်းဆင့်ခေါ်မိခဲ့သည့် အသက် ၁၈ နှစ်မပြည့်သေးသူ ကလေးသူငယ် ၁၁၃ ဦးကို မိဘများနှင့် အုပ်ထိန်းသူများထံ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ယင်းအချက်ကို နေပြည်တော်ရှိ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၌ ဇူလိုင် ၂ ရက်က ကျင်းပသည့် အရွယ်မရောက်သေးသူ ကလေးသူငယ်များအား စစ်မှုထမ်းခြင်းမှ ကာကွယ်တားဆီးထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ အစည်းအဝေး (၁/၂၀၂၆) တွင် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းအောင်က ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းများကို ဆင့်ခေါ်ရာတွင် အရွယ်မရောက်သေးသူများ မပါဝင်စေရေး စနစ်တကျ စိစစ်ဆောင်ရွက်နေသော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် မှားယွင်းဆင့်ခေါ်မိခဲ့သူများကို သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များမှတစ်ဆင့် မိဘများနှင့် အုပ်ထိန်းသူများထံ ပြန်လည်အပ်နှံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် တပ်မတော်အတွင်း အသက်မပြည့်သေးသူများ မှားယွင်းစုဆောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်ပါက နိုင်ငံတော်နှင့် တပ်မတော်၏ ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သဖြင့် ကလေးစစ်သည်များ ဝင်ရောက်မှုမရှိစေရေး ကြပ်မတ်ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်း ဆင့်ခေါ်ရာတွင် အသက်မပြည့်သူများ မပါဝင်စေရေးအတွက် မြို့နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ၊ ရပ်မိရပ်ဖများအား အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဆောင်ရွက်သွားရန် ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌက ညွှန်ကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

သန်လျင်တွင် မီတာဖတ်ရှုမှု မှန်ကန်ရေးနှင့် ရေနံချက်စက်ရုံ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လုံလောက်စွာရရှိရေး YESC ဥက္ကဋ္ဌ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေး

ရန်ကုန်လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးရေးကော်ပိုရေးရှင်း (YESC) ဥက္ကဋ္ဌနှင့် တာဝန်ရှိသူများသည် ဇူလိုင် ၂ ရက် နံနက်ပိုင်းက သန်လျင်မြို့နယ်သို့ ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးကာ မီတာဖတ်ရှုမှု မှန်ကန်စေရေး၊ ဓာတ်အားလေလွင့်မှု လျှော့ချရေးနှင့် သန်လျင်ရေနံချက်စက်ရုံသို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လုံလောက်စွာ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရေးလုပ်ငန်းများကို စစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။
YESC ဥက္ကဋ္ဌနှင့်အဖွဲ့သည် သန်လျင်မြို့နယ် လျှပ်စစ်မန်နေဂျာရုံးတွင် မီတာခကြွေးကျန်အခြေအနေနှင့် စာရင်းသွင်းမှုများကို စစ်ဆေးခဲ့ပြီး ဝန်ထမ်းများနှင့် တွေ့ဆုံရာ၌ မီတာစာရေးများအနေဖြင့် မီတာများကို ကိုယ်တိုင် စနစ်တကျ ဖတ်ရှုရန်၊ မီတာဖတ်ရှုစဉ် ထူးခြားမှုများတွေ့ရှိပါက လျှပ်စစ်ပုံစံ (၂၉၀) ဖြင့် ချက်ချင်းတင်ပြရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မီတာခကြွေးကျန်များကို အပြည့်အဝ ကောက်ခံရန်နှင့် တရားမဝင် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှုများကို စိစစ်အရေးယူဆောင်ရွက်ရန်လည်း လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့သည်။
ဘုရားကုန်း ဓာတ်အားခွဲရုံတွင်လည်း ဓာတ်အားပျောက်ဆုံးမှု လျော့နည်းစေရေးအတွက် IT မီတာများ တပ်ဆင်ရန်၊ Smart Meter နှင့် Power Meter များကို DCU စနစ်ဖြင့် တစ်ပြိုင်နက် ဖတ်ရှုနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် သန်လျင်ရေနံချက်စက်ရုံသို့ သွားရောက်၍ စက်ရုံအတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကို လုံလောက်စွာနှင့် စဉ်ဆက်မပြတ် ပို့လွှတ်ပေးနိုင်ရေး အစီအစဉ်များနှင့်ပတ်သက်၍ တာဝန်ရှိသူများနှင့် ညှိနှိုင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထန်းတပင်အနီးကိုဗဟိုပြု၍ အင်အား ၃.၅ အဆင့်ရှိ မြေငလျင်လှုပ်ရှား

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ထန်းတပင်မြို့အနီး၌ အင်အား ၃.၅ (Magnitude) အဆင့်ရှိ အင်အားအနည်းငယ်သော မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ရှားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာစံတော်ချိန် နံနက် (၆) နာရီ (၅၁) မိနစ် (၀၈) စက္ကန့်အချိန်တွင် ကမ္ဘာအေးမြေငလျင်စခန်းမှ အနောက်မြောက်ဘက် (၁၂) မိုင်ခန့်အကွာရှိ မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်း၊ ထန်းတပင်မြို့၏ တောင်-အရှေ့တောင်ဘက် (၃) မိုင်ခန့်အကွာကို ဗဟိုပြု၍ မြေငလျင်လှုပ်ရှားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါ မြေငလျင်၏ ဗဟိုချက်သည် မြောက်လတ္တီတွဒ် (၁၆.၉၈) ဒီဂရီ၊ အရှေ့လောင်ဂျီတွဒ် (၉၆.၀၁) ဒီဂရီတွင် တည်ရှိပြီး အနက် (၁၅) ကီလိုမီတာခန့်မှ လှုပ်ရှားခဲ့ကြောင်း တိုင်းထွာရရှိထားသည်။
အဆိုပါငလျင်ကို မရမ်းကုန်းမြို့နယ်၊ လှိုင်မြို့နယ်၊ တောင်ဥက္ကလာ၊ သာကေတမြို့နယ်တို့မှ သိသာစွာခံစားရကြောင်း သိရသည်။

စွမ်းအင်အကျပ်အတည်း ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာဈေးကွက်အပေါ် လက်ရှိမှာ သက်ရောက်မှု မရှိသေး

အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ စွမ်းအင်အကျပ်အတည်းဟာ ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာဈေးကွက်အပေါ် လက်ရှိမှာ သက်ရောက်မှု မရှိသေးကြောင်း FAO စီးပွားရေးပညာရှင် မော်နီကာ တော့ဟိုဗာ(Monica Tothova)က ပြောကြားပါတယ်။ ကမ္ဘာ့စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍမှာ ဈေးကွက်ကို ထိန်းညှိပေးနိုင်မယ့် အရန်ရိက္ခာတွေ ရှိနေတာကြောင့်လို့ ဆိုပါတယ်။
"စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းတွေ၊ မြေဩဇာစရိတ်တွေနဲ့ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အခက်အခဲတွေအပေါ် စိုးရိမ်မှုတွေ ရှိနေပေမဲ့လည်း ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာ ကုန်စည်ဈေးကွက်ဟာ ယေဘုယျအားဖြင့် ရိက္ခာထောက်ပံ့မှု ကောင်းမွန်နေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ သီးနှံစိုက်ပျိုးဖြစ်ထွန်းမှု အခြေအနေ ကောင်းမွန်တာ၊ ကုန်စည်အမျိုးအစား တော်တော်များများမှာ အရန်ရိက္ခာ အလုံအလောက် ရှိနေတာနဲ့ အဓိကထုတ်လုပ်တဲ့နိုင်ငံတွေဆီကနေ တင်ပို့နိုင်မယ့် စားနပ်ရိက္ခာပမာဏ အများအပြား ရှိနေတာကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်" လို့ သူမက ပြောပါတယ်။
"နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့အချက်က စွမ်းအင်ဈေးနှုန်း ရိုက်ခတ်မှုတွေဟာ စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းတွေကို ချက်ချင်း ထိုးတက်သွားစေတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လောင်စာဆီနဲ့ မြေဩဇာစရိတ်တွေ မြင့်တက်လာရင် ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အသုံးစရိတ်တွေ တက်လာမှာ သေချာပေမဲ့ အဲဒီသက်ရောက်မှုကို တခြားအချက်တွေက ပြန်ပြီး ထိန်းညှိပေးလေ့ရှိပါတယ်။ ဥပမာ သာယာတဲ့ရာသီဥတု၊ ရာသီပေါ်သီးနှံ အထွက်နှုန်းကောင်းတာ၊ ငွေလဲလှယ်နှုန်း အပြောင်းအလဲတွေ၊ အရင်ကတည်းက ဝယ်ယူစုဆောင်းထားတဲ့ သွင်းအားစု အရန်ပစ္စည်းတွေ၊ အစိုးရရဲ့ မူဝါဒတွေနဲ့ ပြည်ပပို့ကုန်သမားအချင်းချင်း ပြိုင်ဆိုင်မှုတွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် စွမ်းအင်ဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်တာနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန်ဈေးနှုန်း တက်တာဟာ ချက်ချင်းလက်ငင်း ဆက်စပ်နေတာမျိုး မဟုတ်သလို တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖြစ်လာတာမျိုးလည်း မဟုတ်ပါဘူး" လို့ FAO ရဲ့ စားနပ်ရိက္ခာဈေးနှုန်းညွှန်းကိန်း နောက်ဆုံးအချက်အလက်တွေအပေါ် အခြေခံပြီး စီးပွားရေးပညာရှင်က မှတ်ချက်ပေးပါတယ်။
အဲဒီညွှန်းကိန်းဟာ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇွန်လမှာ တစ်လတာအတွင်း ၀.၃ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းသွားပြီး ၁၃၀.၃ မှတ်မှာ ရှိနေပါတယ်။ လက်ရှိ FAO ရဲ့ တိုင်းတာချက်အရ နှစ်အလိုက်တွက်ရင်တော့ ကိန်းဂဏန်းက ၂.၂ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမြင့်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"အချိန်ကာလကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။ စွမ်းအင်နဲ့ မြေဩဇာဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာလို့ ဖြစ်လာမယ့် အဓိကစွန့်စားရမှုက ချက်ချင်းလက်ငင်းဖြစ်လာတာထက် အနာဂတ်မှာ ဖြစ်လာဖို့ ပိုများပါတယ်။ တောင်သူတွေဟာ သွင်းအားစုတွေကို ကြိုတင်ပြီး ဝယ်ယူလေ့ရှိကြသလို၊ သီးနှံစိုက်ပျိုးဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကိုလည်း ရိတ်သိမ်းချိန်မတိုင်ခင် လအတော်ကြာကတည်းက ချမှတ်ထားကြတာပါ။ သွင်းအားစုစရိတ်တွေ တောက်လျှောက်ကြီးမြင့်နေရင်တော့ နောက်ပိုင်းမှာ မြေဩဇာသုံးစွဲမှု၊ စိုက်ပျိုးမယ့် ဆုံးဖြတ်ချက်တွေနဲ့ သီးနှံအထွက်နှုန်းတွေကို ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ ဒီသက်ရောက်မှုတွေက အချိန်တစ်ခု ကြာပြီးမှ ထွက်ပေါ်လာတတ်တာပါ။ ဒါကြောင့် အခုလက်ရှိအခြေအနေကို စားနပ်ရိက္ခာ ပြတ်လပ်မှုအစစ်အမှန်လို့ ပြောလို့မရသေးဘဲ အနာဂတ်ရိက္ခာထောက်ပံ့မှုအတွက် စွန့်စားရနိုင်ခြေရှိတဲ့ အခြေအနေလို့ပဲ သတ်မှတ်တာ ပိုမှန်ပါလိမ့်မယ်" လို့ မော်နီကာက ထောက်ပြပါတယ်။

စားအုန်းဆီအခြေခံလက်ကားရည်ညွှန်းဈေး ယခုတစ်ပတ်တွင် ထပ်မံကျဆင်း၊ တစ်ပိဿာ ၇,၂၄၅ ကျပ်သတ်မှတ်

စားသုံးဆီတင်သွင်း၊ သိုလှောင်၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်းကြီးကြပ်ရေးကော်မတီက ဇူလိုင် ၃ ရက်မှ ဇူလိုင် ၉ ရက်အထိ သတ်မှတ်ထားသည့် စားအုန်းဆီအခြေခံလက်ကားရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းမှာ ရန်ကုန်အထိုင်ဈေး တစ်ပိဿာလျှင် ၇,၂၄၅ ကျပ်ဖြစ်ပြီး ယခင်အပတ်ထက် ထပ်မံကျဆင်းလာကြောင်း သိရသည်။
ကော်မတီ၏ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ပြည်ပစားအုန်းဆီထုတ်လုပ်တင်ပို့သည့် နိုင်ငံများရှိ ဈေးကွက်အခြေအနေနှင့် ဈေးနှုန်းပြောင်းလဲမှုများကြောင့် ယခုတစ်ပတ် ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်း လျော့ကျလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ယခင်အပတ်ဖြစ်သည့် ဇွန် ၂၆ ရက်မှ ဇူလိုင် ၂ ရက်အထိ ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ၇,၂၅၅ ကျပ်ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ ဇွန် ၁၉ ရက်မှ ဇွန် ၂၅ ရက်အထိတွင် ၇,၂၈၅ ကျပ် သတ်မှတ်ထားခဲ့သဖြင့် စားအုန်းဆီအခြေခံလက်ကားရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းမှာ နှစ်ပတ်ဆက်တိုက် ကျဆင်းလာခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ကျေးလက်မီးလင်းရေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်အသုံးပြုမှု အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ တိုက်တွန်း

၂၀၂၆ ခုနှစ် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာသမဝါယမနေ့နှင့် ကမ္ဘာ့ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေးနေ့ အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားသို့ ပေးပို့သည့် သဝဏ်လွှာတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ကျေးလက်ဒေသများ၏ လျှပ်စစ်မီးရရှိရေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်အသုံးပြုမှုကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းမှာကြားခဲ့သည်။
သဝဏ်လွှာတွင် လျှပ်စစ်မီးရရှိမှုသည် ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ လူနေမှုအဆင့်အတန်းကို တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည့်အပြင် ခေတ်မီကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ တိုးချဲ့ဖော်ဆောင်ရေးအတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ဖော်ပြထားပြီး၊ ဒေသနှင့်ကိုက်ညီသည့် သဘာဝစွမ်းအင်နှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကို အသုံးပြုသည့် ကျေးလက်မီးလင်းရေးစီမံကိန်းများကို အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် သန့်ရှင်း၊ စိမ်းလန်း၊ စမတ်ကျသည့် Clean, Green and Smart Villages များအဖြစ် ကျေးရွာများကို ဖော်ဆောင်ကာ နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် Smart City ကွန်ရက်ချိတ်ဆက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။
အလားတူ ကျေးလက်လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ကောင်းမွန်စေရေး၊ ပညာရေးနှင့် ကျန်းမာရေးကဏ္ဍများကို ဟန်ချက်ညီညီမြှင့်တင်ကာ ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ ပညာရေးအဆင့်အတန်းနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အရည်အသွေး ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရေးကို အထူးအလေးထား ဆောင်ရွက်ရန်လည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက တိုက်တွန်းမှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။