ရာသီအကုန်တွင် လီဗာပူးမှ ထွက်ခွာတော့မယ်လို့ မိုဟာမက်ဆာလက် ကြေညာလာ
====================
လီဗာပူးစူပါစတားမိုဟာမက်ဆာလက်က ရာသီအကုန်တွင် အန်ဖီးလ်မှ ထွက်ခွာတော့မှာ ဖြစ်ကြောင်း ကြေညာလာပါတယ်။

အသက် ၃၃ နှစ်ရှိ အီဂျစ်လက်ရွေးစင်ဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် ဇွန်လတွင် ရိုးမားမှ ပြောင်းလာခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး ပြီးခဲ့တဲ့လများအတွင်းတွင် လီဗာပူးမှာ ပြဿနာများ ကြုံတွေ့ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

မိုဟာမက်ဆာလက်က "ကံဆိုးစွာဘဲ ဒီနေ့အခြေအနေ ကျရောက်လာခဲ့ပါပြီ။ ဒါက ကျွန်တော့်ရဲ့ နှုတ်ဆက်ခြင်း ပထမအပိုင်းပါ။ ရာသီအကုန်မှာ လီဗာပူးကနေ ထွက်ခွာပါတော့မယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

ဆာလက်ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတုန်းက လီဗာပူးနှင့် ၂ နှစ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆာလက်ဟာ ကလပ်နှင့် သဘောတူညီမှု ရရှိပြီးချိန်မှာတော့ အလွတ်ပြောင်းရွှေ့ကြေးဖြင့် ထွက်ခွာလာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဆာလက်ဟာ ယခုရာသီတွင် လီဗာပူးအတွက် ပြိုင်ပွဲအရပ်ရပ်တွင် ၃၄ ပွဲကစားထားရာမှာ ၁၀ ဂိုးတည်းသာ သွင်းထားနိုင်ပြီး အန်ဖီးလ်ကစားသမားဘဝအတွင်း အဆိုးရွားဆုံးရာသီတစ်ခု ပိုင်ဆိုင်နေပါတယ်။

သူဟာ ဒီဇင်ဘာလတုန်းက လိဒ်နှင့် ၃ ဂိုးစီသရေကျတဲ့ပွဲအပြီးတွင် ကလပ်က သူ့ကို ဘတ်စ်ကားရှေ့သို့ ပစ်ချနေပြီး နည်းပြအန်းဆလော့နှင့်လည်း ဆက်ဆံရေး မရှိတော့ကြောင်း လူသိရှင်ကြား ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ယင်းအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ဇန်နဝါရီလတွင် ဆာလက် ထွက်ခွာမယ်လို့ သတင်းများ ကျယ်ပြန့်စွာ ထွက်ပေါ်ခဲ့ပေမယ့်လည်း အာဖရိကဖလားပြိုင်ပွဲ ကစားပြီးနောက် လီဗာပူးနှင့် ဆက်ကစားခဲ့ပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ဆာလက်ဟာ လာမယ့်ရာသီတွင် မည်သည့်နိုင်ငံ၊ မည်သည့်ကလပ်တွင် ကစားနေမယ်ဆိုတာ မသိရသေးပါဘူး။

ဆာလက်ဟာ လီဗာပူးအတွက် ၄၃၅ ပွဲကစားထားရာမှာ ၂၅၅ ဂိုးသွင်းထားပြီး ကလပ်သမိုင်းတွင် တတိယဂိုးအများဆုံးသွင်းယူထားသူအဖြစ် အီယန်ရပ်ရှ်(၃၄၆)၊ ရိုဂျာဟန့်(၂၈၅)တို့အောက်တွင် ရပ်တည်နေပါတယ်။

သူဟာ လီဗာပူးနှင့်အတူ ပရီးမီးယားလိဂ်ဖလား ၂ ကြိမ်၊ ချန်ပီယံလိဂ် ၁ ကြိမ်၊ ဖီဖာကလပ်ကမ္ဘာ့ဖလား ၁ ကြိမ်၊ ဥရောပစူပါဖလား ၁ ကြိမ်၊ အက်ဖ်အေဖလား ၁ ကြိမ်၊ လိဂ်ဖလား ၂ ကြိမ်ဆွတ်ခူးထားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် သူဟာ ပရီးမီးယားလိဂ်ရွှေဖိနပ်ဆုအား ၄ ကြိမ်၊ PFA တစ်နှစ်တာအကောင်းဆုံးကစားသမားဆုကို ၃ ကြိမ် ဆွတ်ခူးထားပါတယ်။

image

ရက်ဖို့ဒ်ကို အပြီးသတ်ခေါ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ပရီးမီးယားလိဂ်စတားဟောင်းကို ရောင်းချပြီး ငွေကြေးဖြည့်တင်းလာမယ့် ဘာစီလိုနာ
=======================
ဘာစီလိုနာဟာ နွေရာသီတွင် မားကပ်စ်ရက်ဖို့ဒ်အား အပြီးသတ် ခေါ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ကစားသမားတစ်ဦးကို ရောင်းချကာ ငွေကြေးဖြည့်တင်းမှု ပြုလုပ်လာပါမယ်။

ယူနိုက်တက်မှ အငှားဖြင့် လာကစားနေတဲ့ ရက်ဖို့ဒ်ဟာ ဘာစီလိုနာတွင် ခြေစွမ်းပြကစားနေပြီး သောမတ်စ်တူချယ်ရဲ့ အင်္ဂလန်အသင်းတွင်လည်း အရေးပါတဲ့သူအဖြစ် ပြန်ကစားခွင့် ရနေပါတယ်။

ဘာစီလိုနာဟာ ရက်ဖို့ဒ်ကို အနည်းဆုံး နောက်ထပ် တစ်ရာသီ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားလိုနေပြီး အပြီးသတ်ခေါ်ယူမယ့်အချက်ဖြင့် တစ်ရာသီအငှားဖြင့် ထပ်မံခေါ်ယူလိုနေကြောင်း သတင်းထွက်နေပါတယ်။

ဒါပေမယ့် တဖက်တွင် ယူနိုက်တက်ဘက်က အငှားစာချုပ်တွင် ထည့်သွင်းထားတဲ့အတိုင်း ပေါင် ၂၆ သန်းဖြင့် အပြီးသတ် ရောင်းချမှုသာ ပြုလုပ်လိုနေပါတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ဘာစီလိုနာဟာ အင်္ဂလန်လက်ရွေးစင်တိုက်စစ်မှူးကို အပြီးသတ်ခေါ်ယူနိုင်ရေးအတွက် နွေရာသီတွင် ဖာရန်တောရက်စ်အား ရောင်းချရန် အလေးအနက်ထားစဉ်းစားလာကြောင်း သိရပါတယ်။

စပိန်တိုက်စစ်သမားဖာရန်တောရက်စ်ဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တွင် မန်စီးတီးမှ ပြောင်းလာသူ ဖြစ်ပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးပါမယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ဘာစီလိုနာအနေဖြင့် လာမယ့်နွေရာသီတွင် တောရက်စ်ကို မရောင်းချပါက အလွတ်ပြောင်းရွှေ့ကြေးဖြင့် လက်လွှတ်ရမယ့် အခြေအနေ ကြုံနေပါတယ်။

ဘာစီလိုနာဟာ နွေရာသီတွင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမယ့် ဝါရင့်တိုက်စစ်မှူးရောဘတ်လီဝန်ဒေါ့စကီးကို တစ်နှစ်စာချုပ်သက်တမ်းတိုးမှု ပြုလုပ်ရေး ကြိုးပမ်းနေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဘာစီလိုနာဟာ ကျောနံပါတ် ၉ နေရာအတွက် အက်သလက်တီကိုမှ အာဂျင်တီးနားတိုက်စစ်သမားဂျူလီယန်အယ်ဗာရက်ဇ်ကို ခေါ်ယူလိုနေပါသေးတယ်။

မားကပ်စ်ရက်ဖို့ဒ်ဟာ ယခုရာသီတွင် ဘာစီလိုနာအတွက် ပြိုင်ပွဲအရပ်ရပ် ၃၉ ပွဲကစားထားရာမှာ ၁၀ ဂိုးသွင်းပြီး ၁၃ ကြိမ် ဖန်တီးမှု ပြုလုပ်ထားနိုင်ပါတယ်။

image

၂၀၃၅ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားအမီ ကွင်းသစ်အပြီးတည်ဆောက်ရေးအိပ်မက်ကို ဆက်ထိန်းထားတဲ့ ယူနိုက်တက်
=======================
ယူနိုက်တက်ဟာ ၂၀၃၅ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲဗိုလ်လုပွဲအမီ ကွင်းသစ် အဆင်သင့်ဖြစ်ရေး အိပ်မက်အား ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ပူးတွဲပိုင်ရှင် ဆာဂျမ်ရက်ကလစ်ဖ်က လက်ရှိ အသုံးပြုနေတဲ့ အိုးထရက်ဖို့ဒ်ကွင်းအနီးတွင် ပရိသတ် တစ်သိန်းဆန့် ကွင်းသစ်တည်ဆောက်ရေး စီမံကိန်းအား ကြေညာပြီးနောက် ယခုအခါ တစ်နှစ်ကျော် ကြာမြင့်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

ရက်ကလစ်ဖ်က ကွင်းသစ်စီမံကိန်းအား ၅ နှစ်အတွင်း အပြီးသတ်ရန် သတ်မှတ်ထားပေမယ့် ဘယ်တော့ တည်ဆောက်မှုလုပ်ငန်း စတင်မလဲဆိုတာ မသိရသေးပါဘူး။

ယင်းသို့ ကွင်းသစ်တည်ဆောက်ရေး ဘယ်တော့ စတင်မလဲမသိရသေးသလို ကွင်းသစ်တည်ဆောက်ရေးမြေနေရာလည်း ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း မရှိသေးမှုနှင့်အတူ ယင်းစီမံကိန်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး သံသယဝင်စရာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ယူနိုက်တက်ကတော့ ကွင်းသစ်ကြီးအား ၅ နှစ်အတွင်း အပြီးသတ်တည်ဆောက်ရေးလုပ်ဆောင်နိုင်မယ်လို့ အပြည့်အဝယုံကြည်နေတုန်း ဖြစ်ပါတယ်။

ကွင်းသစ်စီမံကိန်းအတွက် အသစ်ခန့်အပ်ခြင်းခံရတဲ့ အမှုဆောင်ချုပ်ကိုလက်တီရိုချီက "တည်ဆောက်ရေးအတွက် လေးနှစ်ကနေ ငါးနှစ်အတွင်း အချိန်ယူရမယ်လို့ ကျွန်မတို့ ပြောခဲ့တယ်။ လူတွေက ၂၀၃၀ ကျရင် ကွင်းသစ်အသင့်ဖြစ်နေမယ်လို့ ဖတ်ရတယ်။ ဒါပေမယ့် မြေနေရာ ပိုင်ဆိုင်ရေး၊ ရန်ပုံငွေ၊ ဆောက်လုပ်ခွင့်စတာတွေကြောင့် တည်ဆောက်ရေးအတွက် တစ်နှစ်ကနေ နှစ်နှစ်အထိ အချိန်ယူရမယ်။ ဒါက အခုက ကျွန်မတို့ လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အရာတွေရဲ့ အစိတ်အပိုင်းပါ။ ဘယ်တော့ဖွင့်မလဲ ရက်မသတ်မှတ်ရသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် သတ်မှတ်အချိန်အတွင်း ပြီးစီးနိုင်တဲ့ လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ ရှိနေတုန်းပါ"လို့ ဆိုသွားပါတယ်။

ယူနိုက်တက်ဟာ ကွင်းသစ်ကြီးတွင် ၂၀၃၅ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲ လက်ခံကျင်းပရန် ရည်ရွယ်ထားပါတယ်။

ရိုချီကလည်း "ကျွန်မတို့အစီအစဉ်က နိုင်ငံတကာအားကစားပြိုင်ပွဲတွေ၊ ဖျော်ဖြေပွဲတွေ လက်ခံကျင်းပဖို့ပါ။ မြို့တော်ဝန်အင်ဒီဘန်းဟမ်ကလည်း ၂၀၃၅ အမျိုးသမီးကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲကျင်းပဖို့ ရည်မှန်းထားကြောင်း ဆိုထားတယ်။ ဒါကို လုပ်နိုင်ခဲ့ရင်တော့ အံ့ဩစရာဖြစ်လာမှာပါ"လို့ ဆိုသွားပါတယ်။

ယူနိုက်တက်ဟာ ကွင်းသစ်စီမံကိန်းနှင့်အတူ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး၊ နေအိမ်သစ်စီမံကိန်းတို့လည်း ပြုလုပ်ထားတာ ဖြစ်ပြီး ယင်းစီမံကိန်းအားလုံးအတွက် ပေါင် ၂ ဘီလီယံအထိ ကုန်ကျလာပါမယ်။

image

မိုဟာမက်ဆာလက်ပြောင်းရွှေ့မယ့် ကလပ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး အေးဂျင့် ဖွင့်ဟလာ
===================
မိုဟာမက်ဆာလက်က ရာသီအကုန်တွင် လီဗာပူးမှ ထွက်ခွာတော့မယ်လို့ ကြေညာလာပြီးတဲ့နောက် အေးဂျင့်ကလည်း အီဂျစ်စူပါစတား ပြောင်းရွှေ့ကစားမယ့် ကလပ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်လာပါတယ်။

အသက် ၃၃ နှစ်ရှိ ဆာလက်က ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဧပြီလတုန်းက လီဗာပူးနှင့် တစ်ပတ်လုပ်ခ ပေါင် ၄၀၀၀၀၀ တန် ၂ နှစ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုခဲ့ပေမယ့်လည်း မေလတွင် ၉ နှစ်ကြာ ကစားလာခဲ့တဲ့ အန်ဖီးလ်မှ ထွက်ခွာတော့မယ်လို့ ကြေညာလာပါတယ်။

လီဗာပူးနှင့် ဆာလက်တို့ဟာ တစ်နှစ်ကျန်စာချုပ်အား ဖျက်သိမ်းရန် နှစ်ဦးသဘောတူညီမှု ရရှိလာခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ယင်းသို့ ကြေညာလာပြီးနောက် ဆာလက်နှင့် ကာလရှည်ကြာ လက်တွဲလာတဲ့ အေးဂျင့်ရာမီအက်ဘက်စ်ကလည်း အီဂျစ်စူပါစတား ဘယ်ကလပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့လာမယ်ဆိုတာနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကြေညာလာပါတယ်။

အက်ဘက်စ်က "မိုဟာမက် လာမယ့်ရာသီမှာ ဘယ်နေရာမှာ ရှိမယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မသိသေးပါဘူး။ ဘယ်သူမှလည်း သိမနေပါဘူး။ လူတွေရဲ့ အာရုံစိုက်မှုရှာနေကြတာတွေကို သတိထားကြပါ"လို့ ဆိုသွားပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ဆာလက်ကို ကမ္ဘာတလွှား ကလပ်အမြောက်အမြားတို့က စိတ်ဝင်စားနေကြပါတယ်။

ဆာလက်ကို ၂၀၂၃ ခုနှစ်တုန်းက ဆော်ဒီပရိုလိဂ်ကလပ် Al-Ittihad က ပေါင်သန်း ၁၅၀ ဖြင့် ခေါ်ယူရန် ကြိုးပမ်းခဲ့ဖူးပါတယ်။ Al-Ittihad ဟာ နွေရာသီတွင် ဆာလက်ကို ခေါ်ယူရေး ကြိုးပမ်းလာဖို့ ရှိနေပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မေဂျာလိဂ်ကလပ်များကလည်း ဆာလက်ကို ခေါ်ယူရေး ကြိုးပမ်းလာနိုင်ပါတယ်။

image

ဒဏ်ရာကြောင့် တစ်လကြာ အနားယူမှာ ဖြစ်လို့ အရေးပါတဲ့ ပွဲစဉ်များကို လွဲချော်လာမယ့် အာဆင်နယ်စတားအီးဇီး
===================
အီဘီရီချီအီးဇီးဟာ ဒဏ်ရာကြောင့် တစ်လကြာ အနားယူရမှာ ဖြစ်လို့ အာဆင်နယ်ရဲ့ အရေးပါတဲ့ ရာသီအဆုံးအဖြတ်ပွဲစဉ်များကို လွဲချော်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အသက် ၂၇ နှစ်ရှိ အီးဇီးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်တုန်းက လေဗာကူဆင်အား အနိုင်ရတဲ့ ချန်ပီယံလိဂ် ၁၆ သင်း ရှုံးထွက်အဆင့် ဒုတိယအကျော့ပွဲစဉ်တွင် ခြေသလုံး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး တနင်္ဂနွေနေ့တုန်းက မန်စီးတီးကို ၂-၀ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်တဲ့ ခါရာဘောင်ဖလားဗိုလ်လုပွဲအား လွဲချော်ခဲ့ပါတယ်။

အစောပိုင်းတုန်းက အီဘီရီချီအီးဇီးမှာ ဒဏ်ရာကြောင့် ခြောက်ပတ်အထိ အနားယူရမယ်လို့ သတင်းထွက်ခဲ့ပါသေးတယ်။

ယခုအခါ အီးဇီးဟာ ခြေသလုံး ဒဏ်ရာကြောင့် ၁ လကြာ အနားယူရမှာ ဖြစ်လို့ အာဆင်နယ်ရဲ့ ဆုဖလား ၃ လုံး ဆွတ်ခူးရေး အရေးပါတဲ့ ပွဲစဉ်များကို လွဲလာပါမယ်။

ဒါပေမယ့် အာဆင်နယ်ဟာ အသင်းခေါင်းဆောင်မာတင်အိုဒီဂတ် ပြန်လည်ကောင်းမွန်လာမှုကြောင့် အီးဇီး အနားယူရမှု ပြဿနာကို ဖြေရှင်းလာနိုင်ပါမယ်။

နော်ဝေအသင်းခေါင်းဆောင်ဟာ နိုင်ငံတကာပွဲစဉ်များအပြီးတွင် အာဆင်နယ်အတွက် ပြန်လည်ကစားလာနိုင်ပါမယ်။

အာဆင်နယ်ဟာ နိုင်ငံတကာပွဲစဉ်များအပြီး စနေနေ့တွင် ဆောက်သမ်တန်နှင့် အက်ဖ်အေဖလားကွာတားဖိုင်နယ်ကစားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီပွဲစဉ်မှာတော့ မီခေးလ်အာတီတာဟာ အရန်ကစားသမားအများစုကို ပွဲထုတ်အသုံးပြုလာဖို့ ရှိနေပါတယ်။

image

အမြန်လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များနှင့် EV Charging Station များတည်ရှိသည့် မိုင်တိုင်နှင့် ဆိုင်များ

စက်သုံးဆီအခက်အခဲကြုံတွေ့နေချိန်၌ ရန်ကုန်-မန္တလေးအမြန်လမ်းမကြီးအားအသုံးပြုသွားလာနေကြသည့် စက်သုံးဆီသုံးကားများ၊ EV ကားများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီနှင့် Charging ဖြည့်တင်းနိုင်ရေးအတွက် အမြန်လမ်းမကြီးထိန်းသိမ်းပြုပြင်ရေးနှင့် ကြီးကြပ်ရေးအဖွဲ့က အသိပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အမြန်လမ်းတလျှောက် တရားဝင်(ဖွင့်လှစ်ပြီး/တည်ဆောက်ဆဲ/ပြုပြင်ဆဲ)စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များနှင့် EV Charging Station များတည်ရှိသည့် မိုင်တိုင်နှင့်ဆိုင်အမည်များကို လမ်းအရှေ့ဖက်ခြမ်း(ရန်ကုန်ဘက်မှ မန္တလေးဘက်အသွားလမ်း)နှင့် လမ်းအနောက်ဖက်ခြမ်း(မန္တလေးဘက်မှ ရန်ကုန်ဘက်အပြန်လမ်း)ဟူ၍ အပိုင်း(၂)ပိုင်းခွဲကာအသိပေးခဲ့သည်။

image

၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ငှက်ဖျားကူးစက်မှု လုံးဝမရှိစေရန် Natio nal Malaria Strategic Plan 2026-2030 အသစ်ရေးဆွဲဆောင်ရွက်မည်

၂၀၃၀ ခုနှစ်တွင် ငှက်ဖျားကူးစက်မှု လုံးဝမရှိစေရန် Nation al Malaria Strategic Plan 2026-2030 အသစ်ရေးဆွဲပြီး ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ်ပွားမှုကို တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနထံက သိရသည်။

ယင်းနှင့်ပတ်သက်သည့် အစည်းအဝေးကို မတ်လ (၁၈)ရက်က နေပြည်တော်၊ မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာန၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်မှ အဖွင့်အမှာစကားပြောကြားစဥ် ထို့သို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

၂၀၂၅ခုနှစ်အတွင်း ခြင်မှတစ်ဆင့် ကူးစက်တတ်သော ငှက်ဖျား၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေး၊ ဆင်ခြေထောက်၊ ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင်နှင့် ချီကန်ဂန်ညာအစရှိသည့် ရောဂါများကာကွယ်နှိမ်နှင်းရေး (၁) နှစ်တာကာလလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ထို့ပြင် ကပ်ရောဂါအသွင်ဖြစ်ပွားမှုအား တုံ့ပြန်ဆောင်ရွက်ခြင်း (Outbreak response)နှင့် ဆေးနှင့်ဆေးပစ္စည်းများ ပြတ်လပ်မှုမရှိစေရေး (Supply Chain Management)တို့ကို အလေးထား ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ သွေးလွန်တုပ်ကွေးရောဂါကာကွယ်နှိမ်နင်းရေး ဆေးနှင့်ဆေးပစ္စည်းများကို နိုင်ငံတော် ဘတ်ဂျက်ဖြင့်ဝယ်ယူ၍ တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်အသီးသီးသို့ ဖြန့်ဝေပေးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း၊ ၂၀ ၃၀ ခုနှစ်တွင် ဆင်ခြေထောက်ရောဂါကင်းဝေးစေရန် အ တွ က် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ဂျပန်ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ရောဂါစောင့်ကြပ်ကြည့်ရှုခြင်းနှင့် ကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများကို စဉ်ဆက်မပြတ် ဆောင်ရွက်သွားကြရန် မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ အစည်းအဝေးသို့ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနနှင့် ကုသရေးဦးစီးဌာနမှ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ၊ ဆေးရုံအုပ်ကြီးများ၊ တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး ဦးစီးဌာနမှူးများ၊ တပ်မတော်ဆေးဝန်ထမ်းတပ်ဖွဲ့မှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ဆေးတက္ကသိုလ်များမှ ပါမောက္ခများ၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးများ၊ ဒုတိယတိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဦးစီးဌာနမှူးများ၊ ဗဟိုနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ ပြည်နယ်များမှ တာဝန်ရှိသူများ၊ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်များတက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး အစည်းအဝေးကို မတ်လ (၁၈)ရက်မှ (၂၀) ရက်အထိ (၃) ရက်ကြာ ကျင်းပခဲ့ကြကြောင်း သိရသ ည်။

image

MLC လျင်မြန်စွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်း၏ မရှိမဖြစ်အရေးပါသောအခြေခံမူ(၃)ချက်ကို မစ္စတာဝမ်ယိပြော

မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(MLC) လျင် မြန်စွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်း၏ မရှိမဖြစ်အရေးပါသောအခြေခံမူ(၃)ချက်ကို တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဗဟိုကော်မတီ၏ နိုင်ငံရေးဗျူရိုအဖွဲ့ဝင်၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန် ကြီး မစ္စတာဝမ်ယိက ပြောကြားခဲ့ကြောင်း မြန်မာနိုင်ငံ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနထံမှ သိရသည်။

မတ် ၂၃ ရက်ညနေ ၅ နာရီက ပေကျင်းမြို့၌ကျင်းပသည့် မဲခေါင်-လန်ချန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု(MLC) ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး (၁၀)နှစ်ပြည့်အထိမ်း အမှတ်အခမ်းအနားတွင်ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

MLC လျင်မြန်စွာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခြင်း၏ မရှိမဖြစ်အရေးပါသောအခြေခံမူ(၃)ချက်မှာ အိမ်နီးချင်းကောင်းဆက်ဆံရေး၊ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် အေးအတူ ပူအမျှအသိုက်အဝန်းကိုတည်ဆောက်ထားခြင်း၊ ပြည်သူကိုအထောက်အကူပြုနိုင်မည့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအ ပေါ် ဦးတည်ချက်ထားခြင်းနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို အားပေးခြင်းတို့ကြောင့်ဖြစ်သည်ဟုပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ပြင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင်နိုင်ငံများကြား ကုန် သွယ်ရေးပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ(၅၀၀)ဘီလီယံသို့ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းပမာဏမှာ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုအတွင်း (၁၅၀)ရာခိုင်နှုန်းကျော်ထိမြင့်တက်ခဲ့သည်ဟုလည်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းမှုနှင့် အားလုံးပါဝင်သော အိမ်နီးချင်းကောင်းသံခင်းတမန်ခင်းကို အခြေခံမူအဖြစ်လိုက်နာကျင့်သုံးသွားမည်ဟုလည်း မစ္စတာဝမ်ယိကပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ တရုတ်နိုင်ငံဆိုင်ရာ မြန်မာနိုင်ငံသံအမတ်ကြီးဦးဇော်ဝင်းမြင့်တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

စက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုများလျှော့ချနိုင်ရန် မီးရထားများတိုးချဲ့ပြေးဆွဲခြင်း၊ ဘတ်စ်ကားလိုင်းများပုံမှန်ပြေးဆွဲနိုင်ရေးစဉ်းစားဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ မှာကြား

စက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုများလျှော့ချနိုင်ရန် မီးရထားများတိုးချဲ့ပြေးဆွဲခြင်း၊ ဘတ်စ်ကားလိုင်းများပုံမှန်ပြေးဆွဲနိုင်ရေးစဉ်းစားဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က မှာကြားသည်။

နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတမှ ယနေ့ မတ် ၂၄ ရက်ကကျင်းပသည့် စက်သုံးဆီများဖူလုံစွာရရှိရေးနှင့် သုံးစွဲမှုများစနစ်တကျဖြစ်စေရေးအစည်းအဝေးတွင် မှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်ဖြစ်ပွားနေသည့်ပဋိပက္ခကြောင့် စက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုများလျှော့ချနိုင်ရေးနှင့် အများပြည်သူ ခရီးသွားလာမှုအဆင်ပြေစေရေးအတွက် မီးရထားများတိုးချဲ့ပြေးဆွဲခြင်း၊ အများပြည်သူသုံး ဘတ်စ်ကားလိုင်းများ ပုံမှန်အတိုင်းပြေးဆွဲနိုင်ရေးတို့ကို စဉ်းစားဆောင်ရွက်ရန်၊ အများပြည်သူသုံးသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးလုပ်ငန်းများနှင့် ခရီးသွားလာမှုများ အဆင်ပြေချောမွေ့စေရေးအတွက် တတ်နိုင်သမျှဖြေရှင်းဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားသည်။

စက်သုံးဆီများရှားပါးမှုကို နိုင်ငံတိုင်းတွင်ကြုံတွေ့နေရပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင်လည်း ယင်း အခက်အခဲကိုကျော် လွှားဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကာ မကြာမှီ သင်္ကြန်ပွဲတော်ကျင်းပချိန်ရောက်ရှိတော့မည်ဖြစ်ပြီး ယခင်နှစ်ကလည်း မန္တလေးငလျင်ကြီးကြောင့် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကို အကန့်အသတ်ဖြင့်သာကျင်းပရန် မေ တ္တာရပ်ခံခဲ့ရပြီး ယခုနှစ်တွင်လည်း စက်သုံးဆီကန့် သတ်ချက်များကြောင့် သင်္ကြန်ပွဲတော်ကိုအကြပ်အတည်းမဖြစ်စေလိုဟု ပြောသည်။

ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုလျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် မော်တော်ယာဉ်များ၊ ဆိုင်ကယ်များသုံးစွဲမှုနှင့်ဆီဖြည့်သွင်းမှုကို စုံ/မ အလှည့်ကျစနစ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်ခြင်း၊ QR Code များအသုံးပြု၍ ဆီဖြည့်ခြင်းစနစ်များကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အပတ်စဉ်ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း အစိုးရရုံးဌာနများ၏ ရုံးလုပ်ငန်းများကို နေအိမ်မှသာဆောင်ရွက်ကြရန်လည်း ထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်သည်ဟု နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည်။

image

စက်သုံးဆီများကို မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှုများအားထိရောက်စွာဖော်ထုတ်အရေးယူရန် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ မှာကြား

စက်သုံးဆီများကို အမှန်တကယ်အသုံးပြုသူများလက်ဝယ်ရောက်ရှိစေရေးနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ယနေ့ မတ် ၂၄ ရက်ကကျင်းပသည့် စက်သုံးဆီများဖူလုံစွာရရှိရေးနှင့်သုံးစွဲမှုများစနစ်တကျဖြစ်စေရေးအစည်းအဝေးတွင် အထက်ပါအတိုင်းမှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

" စက်သုံးဆီတွေကို အမှန်တကယ်အသုံးပြုတဲ့သူတွေလက်ဝယ်ရောက်ရှိစေဖို့နဲ့ မှောင်ခိုရောင်းဝယ်တာတွေ မရှိစေဖို့ မသမာမှုပြုလုပ်ရောင်းဝယ်နေတာတွေကို ထိထိရောက်ရောက် ဖော်ထုတ်အရေးယူရပါမယ်"ဟု နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက မှာကြားသည်။

ထို့ပြင် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုကို အကောင်းဆုံး စီမံခန့်ခွဲနိုင်ရန်လိုပြီး အရန်စက်သုံးဆီများကို သိုလှောင်နိုင်ထားရှိနိုင်ရန်နှင့် ချွေတာသုံးစွဲနိုင်ရေးဆောင်ရွက်ရန်၊ မိမိတို့နိုင်ငံနှင့်မိတ်ဖက်နိုင်ငံများမှ စက်သုံးဆီ များဝယ်ယူရရှိနိုင်ရေး ချိတ်ဆက်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း မှာကြားသည်။

စက်သုံးဆီရှားပါးမှုကြောင့် သွားလာမှုများခက်ခဲပြီး ကုန်ဈေးနှုန်းများကြီးမြင့်လာနိုင်၍ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံစွာရရှိစေရေးဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ပြည်သူများအနေဖြင့် အကုန်အကျအသက်သာဆုံးဖြင့် သုံးစွဲနိုင်ရေးဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းကြောင့် သွားလာမှုစရိတ်များမြင့်မားလာမှုမရှိစေရေးဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ တပ်မတော်အနေဖြင့်လည်း ပြည်သူများသွားလာမှုအဆင်ပြေစေရေးအ တွက် ဝိုင်းဝန်းကူညီဆောင်ရွက်ပေးရန်၊ ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံမှုရှိစေရေးအတွက် နည်းလမ်းမျိုးစုံအသုံး ပြု၍ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ရန်လည်း နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက မှာကြားခဲ့သည်။

image