မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာများ အဆင့်မြှင့်တင်ရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး ဦးတည်ချက်

လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေး၏ ဒေါက်တိုင်လုပ်ငန်းဖြစ်ပြီး လူဦးရေ၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် ၎င်းတို့၏ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းလုပ်ငန်းများအတွက် မှီခိုအားထားနေရပါသည်။ ဆန်၊ ပဲ၊ နှမ်း၊ ရော်ဘာနှင့် ကြံတို့သည် အဓိက သီးနှံဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် အထူးကောင်းမွန်သော သဘာဝအခြေအနေများဖြစ်သည့် မြေသြဇာကောင်းသောမြေ၊ နေရောင်ခြည်နှင့် အပူဓာတ် ပေါများပြီး ထူထပ်သောရေစနစ်— စိုက်ပျိုးနိုင်သောမြေများ ပေါများသောကြောင့် အရန်မြေများ ပိုင်ဆိုင်ထားသည်။ သို့သော်လည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အခြေခံအုတ်မြစ်၊ နည်းပညာအဆင့်နှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းစသည့် အချက်များကြောင့် ကန့်သတ်ထားသော လယ်ယာထွက်ကုန် တစ်ခုလုံးသည် ရိုးရာနည်းလမ်းများပေါ်တွင် အဓိကအခြေခံထားဆဲဖြစ်သည်။ လက်ရှိမြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အခြေအနေအား ဆန်းစစ်ခြင်း၊ လက်ရှိပြဿနာများကို ဖော်ထုတ်ခြင်းနှင့် အဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်များကို စူးစမ်းလေ့လာခြင်းသည် စိုက်ပျိုးရေးခေတ်မီစေရန်အတွက် အလွန်အရေးကြီးပါသည်။
မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာအသုံးချမှု လက်ရှိအခြေအနေ၊
(က) မိရိုးဖလာ စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်များ လွှမ်းမိုးနေဆဲ
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျေးလက်ဒေသအများစုတွင် မိရိုးဖလာ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးနည်းလမ်းများကို နှစ်ရာနှင့်ချီ၍ ဆက်လက်ကျင့်သုံးနေပါသည်။ မျိုးစေ့ကြဲခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်း၊ ခြွေလှေ့ခြင်းစသည့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများသည် လူနှင့်တိရစ္ဆာန်တို့၏ စွမ်းအားကို မှီခိုအားထားလျက် ရှိပြီး နွားများသည် လယ်များတွင် ပါဝါ၏ အဓိကရင်းမြစ်ဖြစ်ပြီး အသေးစား လယ်ယာသုံး စက်ယန္တရားများ၏ မွေးစားနှုန်းမှာ အလွန်နည်းပါးပါသည်။ အဓိက စပါးထွက်ရှိရာ ဒေသများတွင် လယ်သမားများသည် လက်ဖြင့် မျိုးစေ့ကြဲခြင်းနှင့် လက်ဖြင့် အစားထိုး စိုက်ပျိုးနည်းများကို အသုံးပြုဆဲဖြစ်ပြီး လယ်ကွင်းစီမံခန့်ခွဲမှုသည် အတွေ့အကြုံအပေါ်တွင် လုံးလုံးလျားလျား မှီခိုနေရပြီး စံချိန်စံညွှန်းပြည့်မီသော လည်ပတ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်များ ကင်းမဲ့နေပါသည်။
သီးနှံရွေးချယ်မှုနှင့်ပတ်သက်၍ ဒေသခံတောင်သူများမှာ သမားရိုးကျ မျိုးဟောင်းများကို ကာလရှည်ကြာ ထိန်းသိမ်းထားကြသည်။ ဤမျိုးကွဲများသည် အလွန်လိုက်လျောညီထွေရှိပြီး စိုက်ပျိုးမှုနည်းသော်လည်း ယေဘုယျအားဖြင့် အထွက်နှုန်းနည်းခြင်း၊ ပိုးမွှားနှင့်ရောဂါများကို ခံနိုင်ရည်အားနည်းခြင်းနှင့် အရည်အသွေးမညီခြင်းတို့ကို ခံစားရလေ့ရှိသည်။ လယ်ယာမြေသြဇာကို အဓိကအားဖြင့် ဓာတုမြေဩဇာနှင့် သိပ္ပံနည်းကျအသုံးပြုမှုနည်းသောနည်းများဖြင့် လယ်မြေမြေဩဇာပေါ်တွင်သာ အဓိကအားကိုးပါသည်။ ပိုးသတ်ဆေးအများစုကို ရိုးရှင်းသောဖြန်းဖြန်းအသုံးပြု၍ ပိုးသတ်ဆေးဖျန်းခြင်းမှ ကာကွယ်ခြင်းကို အလေးပေးကာ ထုတ်လုပ်မှုထိရောက်မှု နည်းပါးစေသည်။
(ii) လယ်ယာထွက်ကုန်များအတွက် ပင်မနည်းပညာကို နောက်သို့ပြန်၍ ပြုပြင်ခြင်း။
မြန်မာ့လယ်ယာထွက်ကုန် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းသည် အားနည်းနေပြီး နည်းပညာကို အဓိက ပြုပြင်သည့် အဆင့်တွင် စုစည်းထားသည်။ ကောက်ပဲသီးနှံများကို ရိုးရှင်းသော အခြောက်ခံခြင်းနှင့် လက်ဖြင့် ထုထည်ပြုလုပ်ခြင်းသာဖြစ်သည်။ ပဲစင်းငုံနှင့် ဆီထွက်သီးနှံများကို အခြေခံအားဖြင့် နှိပ်ခြင်းနှင့် စီခြင်းတို့ဖြင့် အဓိကလုပ်ဆောင်ကြသည်။ ရော်ဘာနှင့် ကြံကဲ့သို့သော ငွေသားသီးနှံများကို အခြေခံ လုပ်ငန်းစဉ်များဖြင့်သာ ဆောင်ရွက်ကြသည်။ အခြောက်ခံခြင်း၊ အဆင့်သတ်မှတ်ခြင်း၊ ထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် အဆင့်မြင့် ပြုပြင်ခြင်းနည်းပညာများ နည်းပါးခြင်းကြောင့် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန်များသည် ပေါင်းထည့်တန်ဖိုး အလွန်နည်းပြီး သိုလှောင်မှု သိသိသာသာ ဆုံးရှုံးမှုကို ခံစားနေကြရသည်။ အစေ့အဆန်များ၊ သစ်သီးဝလံများနှင့် ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမြောက်အမြားသည် သိုလှောင်မှုနှင့် ထိန်းသိမ်းမှုနည်းပညာများ မလုံလောက်ခြင်းကြောင့် မှိုတက်ကာ ပုပ်ပွလာကာ စိုက်ပျိုးရေးအမြတ်အစွန်းများကို ပိုမိုလျော့နည်းစေသည်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အိမ်နီးချင်း တရုတ်နိုင်ငံသည် ကြီးမားသောဒေတာ၊ အင်တာနက်၊ အရာဝတ္ထုများ၏ အင်တာနက်၊ ဉာဏ်ရည်တုနှင့် စိုက်ပျိုးရေးဖြင့် အဝေးမှ အာရုံခံခြင်းကဲ့သို့သော ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာများကို နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပေါင်းစည်းနိုင်ခဲ့ပြီး စမတ်စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးပုံစံသစ်များနှင့် စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို "အတွေ့အကြုံကို အားကိုးခြင်း" မှ "ဒေတာအားကိုးခြင်း" သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိခဲ့သည်။

ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှောင်ကြိုးကို ဂုဏ်ပြုသော ကြွယ်ဝသော ရိတ်သိမ်းမှု
နံနက်မိုးသောက်ချိန်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရှမ်းပြည်မှ သစ်သီးစိုက်တောင်သူ ယန်ဝင်းသည် နယ်စပ်မြစ်ကိုဖြတ်၍ ဝါးခြင်းတောင်းတစ်လုံးကို သယ်ဆောင်ကာ တရုတ်နည်းပညာရှင် ရှောင်လီနှင့်အတူ သူ၏သရက်ခြံသို့ လမ်းလျှောက်လာခဲ့သည်။ "ဒီအပင်က အာဟာရဓာတ်တွေ စုစည်းနိုင်အောင် ချုံ့ပေးဖို့ လိုတယ်" ဟု ရှောင်လီက မြန်မာဘာသာဖြင့် လက်ဟန်ပြသည်။ ယန်ဝင်းက ပြုံးပြီး ခေါင်းညိတ်ပြသည်။ ၎င်းတို့၏ ချောမွေ့သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုက ဥယျာဉ်ခြံကို ပြန်လည်နိုးကြားစေခဲ့သည်။
တရုတ်စိုက်ပျိုးရေးပညာရှင်များသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရွာများသို့ မှန်မှန်လာရောက်လည်ပတ်ပြီး အော်ဂဲနစ်စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များကို လက်တွေ့လေ့ကျင့်ပေးကြသည်။ မြန်မာလယ်သမားများက အရည်အသွေးမြင့် သစ်သီးပျိုးပင်များကို တရုတ်ဈေးကွက်သို့ မိတ်ဆက်ပေးကာ ရောင်းချမှုလမ်းကြောင်းများကို မျှဝေကြသည်။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ယန်ဝင်း၏ သရက်သီးများကို တရုတ်-မြန်မာ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်ကုန် တိုက်ရိုက်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအစီအစဉ်မှတစ်ဆင့် တစ်နိုင်ငံလုံးသို့ ရောင်းချခဲ့ပြီး သူ၏ဝင်ငွေကို သုံးဆတိုးစေခဲ့သည်။ သူသည် သူ၏ပထမဆုံးဝင်ငွေကို တရုတ်သင်ယူမှုစက်တစ်လုံးဝယ်ယူရန် အသုံးပြုခဲ့ပြီး "တရုတ်ဘာသာစကားသင်ယူခြင်းက တရုတ်သူငယ်ချင်းများနှင့် ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်စေမည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

နေပြည်တော် ခုတင် (၃၀၀) ဆေးရုံတွင် အပတ်စဉ် သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါ အကြိုစစ်ဆေးခြင်းဆောင်ရွက်ပေးနေ

နေပြည်တော် ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ခုတင် (၃၀၀) ဆေးရုံတွင် အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်း သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာရောဂါအကြိုစစ်ဆေးခြင်းကို အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်း ဆောင်ရွက်ပေး‌နေကြောင်း သိရသည်၊
အထူးကုဆရာဝန်(သားဖွားမီးယပ်) နှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများက အပတ်စဉ် သောကြာနေ့တိုင်း အသက် (၂၅) နှစ်မှ (၄၉) နှစ်အတွင်းရှိ အမျိုးသမီးများကို စစ်ဆေးဆောင်ရွက်ပေးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။
သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာသည် စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ရာနှုန်းပြည့်နီးပါး ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်သော ရောဂါဖြစ်ပြီး ယခုချိန်တွင် ကြိုတင်ကာကွယ်သည့်အနေဖြင့် အသက်အရွယ်သတ်မှတ်ချက်အလိုက် HPV ကာကွယ်ဆေး (Human Papillomavirus Vaccine) ကို ထိုးနှံမှုများလည်း လုပ်ဆောင်နေကြောင်း သိရသည်။

ရာသီပေါ်အင်ဥများ စျေးကောင်းရနေ

စျေးကွက်အတွင်း ရာသီပေါ်အင်ဥဈေးနှုန်းများ စျေးကောင်းရနေကြောင်း စျေးသည်များထံမှ စုံစမ်းသိရှိရသည်။
ရာသီပေါ်အင်ဥများဈေးနှုန်းများမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်အထိရှိနေပြီး ဈေးနှုန်းမြင့် မားမှုကြောင့် ရောင်းချသည့်ဈေးသည်လည်း နည်းပါးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
အင်ဥထွက်ရှိရာဒေသများ၏ နယ်မြေအခြေအနေနှင့်သယ်ယူရခက်ခဲမှု၊ စရိတ်မြင့်မားမှုများကြောင့် အင်ဥ ဈေးနှုန်းများမြင့်မားနေခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် အင်ဥဈေးနှုန်းများမှာ တစ်ပိဿာလျှင် ကျပ် ၁၀၀,၀၀၀ မှ ၁၃၀,၀၀၀ အထိရှိနေကြာင်း၊ အင်ဥများမှာ ကောလင်း၊ ဝန်းသို၊ ကသာ၊ ဗန်းမော် စသည့် စစ်ကိုင်းတိုင်းအထက်ပိုင်းမြို့နယ်များမှ ထွက်ရှိခြင်းဖြစ်သည်။
ယခုအခါ အဆိုပါဒေသများမှာ နယ်မြေအခြေအနေအရသွားလာရခက်ခဲမှုများကြောင့် ဈေးကွက်အတွင်းကုန်ပစ္စည်းတင်ပို့နိုင်မှုနည်းပါးနေခြင်းကြောင့်လည်း အင်ဥ ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေခြင်းဖြစ်သည်။
အင်ဥသည် မိုးရာသီအစတွင် ပိုပေါ်တတ်ပြီး အများအားဖြင့် မေလမှ ဇူလိုင်လအထိရနိုင်ပြီး မိုးကျပြီးနောက် ညဘက်တွင် ထွက်လာတတ်ကြောင်း သိရသည်။

ရန်ကုန်မြို့မှ အထူးကု၊ ဆေးကုသရေးအဖွဲ့ ပုသိမ်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင် အခမဲ့ ၂ ရက် ဆေးကုသပေးမည်

ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ အစီအစဥ်ဖြင့် ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးနှင့် ရန်ကုန်ခုတင် ၅၀၀ အထူးကုဆေးရုံကြီးတို့မှ အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများပါဝင်သော အထူးကုဆေးကုသရေးအဖွဲ့သည် ပုသိမ်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတွင်၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မေလ ၃၀ ရက်မှ၃၁ ရက်အထိ (၂) ရက်တိုင်တိုင် "အခမဲ့" ဆေးကုသပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
လာရောက်ကုသပေးမည့် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးများမှာ ပါမောက္ခ/ဌာနမှူး (နှလုံးဆေးကု) ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ ပါမောက္ခ/ဌာနမှူး (ဆီးချိုနှင့်ဟော်မုန်း) ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ ပါမောက္ခ/ဌာနမှူး (အသည်းဆေးကု) အထူးကုဆေးရုံကြီး (ခုတင်-၅ဝဝ) - ရန်ကုန်၊ ပါမောက္ခ/အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်း) ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးတို့ ဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် ပါမောက္ခ/အထူးကုဆရာဝန်ကြီး(ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြောဆေးကု) ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ပါမောက္ခ/အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ဦးနှောက်နှင့်အာရုံကြောခွဲစိတ်)ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ပါမောက္ခ/အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ရင်ခေါင်းဆေးကု) အထူးကုဆေးရုံကြီး (ခုတင်-၅ဝဝ) - ရန်ကုန်၊ အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ဆီးနှင့်ကျောက်ကပ်ဆေးကု) အထူးကုဆေးရုံကြီး (ခုတင်-၅ဝဝ) - ရန်ကုန်၊ပါမောက္ခ/အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ကင်ဆာဆေးပညာ) ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ အထူးကုဆရာဝန်ကြီး (ကလေးကင်ဆာ) ကလေးဆေးရုံကြီး-ရန်ကုန်နှင့် အထူးကုဆရာဝန်ကြီးကလေးဆေးရုံကြီး-ရန်ကုန် (ကလေးဦးနှောက်နှင့် အာရုံကြောဆေးကု) စသည့် အထူးကုဆရာဝန်ကြီး ၁၁ ဦး ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
သို့ဖြစ်ရာ ဆေးကုသလိုသူများအနေဖြင့် ပုသိမ်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး ဧည့်ကြိုဌာနတွင် စုံစမ်း၊ စာရင်းပေးသွင်းနိုင်ကြပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။