အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို လျှော့မတွက်ရန် CIA အကြီးအကဲဟောင်း သတိပေး

CIA ညွှန်ကြားရေးမှူးဟောင်း၊ အငြိမ်းစားဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဒေးဗစ်ပတ်ထရေးယပ်စ်က အီရန်နိုင်ငံ၏ အဓိပတိခေါင်းဆောင် အယာတိုလာအလီခါမေနီကို သေဆုံးစေခဲ့သည့် အမေရိကန်ဦးဆောင်သည့်စစ်ဆင်ရေးသည် အီရန်အစိုးရ၏ အံ့အားသင့်ဖွယ်မောက်မာမှု၊ ယုံကြည်ချက်လွန်ကဲမှုကို အခွင့်ကောင်းယူနိုင်ခဲ့ခြင်းဟု ပြောကြားလိုက်သည်။

သို့သော် အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းကို လျှော့မတွက်သင့်ဟုလည်း ၎င်းက သတိပေးခဲ့သည်။

ပတ်ထရေးယပ်စ်က ယခုအီရန်စစ်ဆင်ရေးကို “အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန်တို့၏ ထူးကဲသော စစ်ရေးအောင်မြင်မှု” ဟု Sunday Morning Futures အစီအစဉ်တွင် ပြောခဲ့သည်။

“ဒီစစ်ဆင်ရေးဟာ ထောက်လှမ်းရေးသတင်း အတိအကျရရှိမှုနဲ့ အီရန်ဘက်က အံ့အားသင့်စရာကောင်းလောက်အောင် မောက်မာခဲ့မှုတွေအပေါ် အများကြီးမူတည်တယ်ဆိုတာ ရှင်းပါတယ်။ အီရန်ထိပ်တန်းခေါင်းဆောင်တွေဟာ အတူတကွစုဝေးဖို့အထိ ယုံကြည်မှုလွန်ကဲခဲ့ကြလို့ တစ်ချိန်တည်းအကုန်လုံး ပစ်မှတ်ထားခံခဲ့ရတာ” ဟု ၎င်းကမှတ်ချက်ပြုသည်။

ထို့ပြင် အီရန်အနေဖြင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများရှိ အမေရိကန်၏ အကျိုးစီးပွားများကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြင့် လက်တုံ့ပြန်မည်ဆိုပါက မိုက်မဲရာကျလိမ့်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထိုအိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများက စစ်ပွဲတွင် ပါဝင်လိုခြင်းမရှိဘဲ ယခုတော့ စစ်ပွဲထဲဆွဲသွင်းခံရမည့် အန္တရာယ်ရှိနေကြောင်း ၎င်းကဆိုသည်။

“အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေရဲ့ လေယာဉ်တွေက ကာကွယ်ရေးပိုင်းမှာ ပျံသန်းနေကြပါပြီ။ သူတို့ရဲ့ စစ်အခြေစိုက်စခန်းတွေကို အမေရိကန်က အသုံးပြုဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချမလားဆိုတာ စောင့်ကြည့်ရမယ်။အစပိုင်းတော့ သူတို့လည်း စစ်ပွဲထဲမပါချင်လို့ ငြင်းခဲ့ကြတာပါ” ဟု ပတ်ထရေးယပ်စ်က ပြောသည်။

image

ဒုံးကျည် ၁၇၈ စင်းနှင့် ဒရုန်း ၃၈၄ စင်းကို ကူဝိတ်ကြားဖြတ်ဟန့်တား
----------------------------

မတ်လ ၂ ရက်က အီရန်ပစ်ခတ်လာတဲ့ ဒုံးကျည် ၁၇၈ စင်းနဲ့ ဒရုန်း ၃၈၄ စင်းတို့ကို ကူဝိတ်က ကြားဖြတ်ဟန့် တားနိုင်ခဲ့ကြောင်း နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာ ကူဝိတ်သတင်းဌာနက ဖော်ပြထားတာကို ကိုးကားပြီး Reuters သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ အီရန်တိုက်ခိုက်မှုကြောင့် ကူဝိတ်တပ်သား ၂၇ ယောက် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိမှာ အခြေအနေတည်ငြိမ်ပြီး ကုသမှုခံယူနေကြောင်း ကူဝိတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့ ပါတယ်။ အီရန် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုကြောင့် အရပ်သားဆိပ်ကမ်းတစ်ခုရှိ ယာယီစစ်ဆင်ရေးစင်တာကို ထိမှန်ခဲ့ကြောင်း ကူဝိတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးကပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အာရပ်ပင်လယ်ကွေ့ဒေသက အမေရိကန်ရဲ့ မဟာမိတ်နိုင်ငံတွေဟာ အီရန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုဒဏ်ကို အပြင်းအထန်ခံစားနေရတယ်လို့ CNN သတင်းမှာဖော်ပြ ထားပါတယ်။

image

အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အရပ်သား ၇၅၀ နီးပါး သေဆုံး
-------------------------
စစ်ပွဲစတင်ကတည်းက အီရန်မှာ အရပ်သား ၇၄၂ ကျော်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ အီရန်လူ့အခွင့်အရေးအဖွဲ့ရဲ့ အစီရင်ခံ စာထုတ်ပြန်ချက်ကိုကိုးကားပြီး CNN သတင်းမှာဖော်ပြထားပါတယ်။ မတ် ၂ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းအထိ အီရန်မှာ အရပ်သား အနည်းဆုံး ၇၄၂ ယောက်ကျော်သေဆုံးခဲ့ပြီး အဲဒီထဲမှာ ကလေးငယ် ၁၇၆ ယောက်ပါဝင်တယ်လို့ ကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကပြောထားပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၄ နာရီအတွင်းကလည်း အနည်းဆုံး ၈၅ ယောက်သေဆုံးခဲ့တယ်လို့ ကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေကပြော ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ရာနဲ့ချီတဲ့ သေဆုံးမှုတွေကိုလည်း အတည်ပြုနေပါတယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၄ နာရီအတွင်း တိုက်ခိုက်ခံ ခဲ့ရတဲ့ စစ်ဘက်ပစ်မှတ်တွေထဲမှာ အနောက်ပိုင်းမြို့ ဆန်နန်ဒါ့ဂျ်မှာရှိတဲ့ ကာဒစ်စတန်ဥပဒေစိုးမိုးရေးဌာနချုပ်နဲ့ ကာဒစ်စတန်နယ်ခြားစောင့်တပ်ကွပ်ကဲရေးဌာနတို့ ပါဝင်ကြောင်း HRANA က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အီရန် ဟာ သူတိုက်ခိုက်ခံရရင် ဒီတိုက်ခိုက်မှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်တယ်လို့ ယူဆရတဲ့ ဘယ်နိုင်ငံကိုမဆို လက်စားချေ မယ်လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။

image

တီဟီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုလှိုင်းအသစ် အစ္စရေးစတင်
--------------------------------
အစ္စရေးစစ်တပ်က တီဟီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုလှိုင်းသစ်တစ်ခု စတင်လိုက်ပြီလို့ ပြောကြားလိုက်တာကို မတ်လ ၃ ရက်က CNN သတင်းမှာထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့ရှိ ဒေသခံတွေ၊ အထူးသဖြင့် နိုင်ငံပိုင်ရုပ်သံ IRIB ဌာနချုပ်အနီးမှာ နေထိုင်သူတွေအတွက် ဘေးလွတ်ရာကိုရွှေ့ပြောင်းဖို့ သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ပြီးနောက် အစ္စရေး စစ်တပ်က တီဟီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုလှိုင်းသစ်တစ်ခုစတင်လိုက်လို့ ကြေညာချက်ထွက်ပေါ်လာတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက် မနက်ပိုင်းက အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးတွဲတိုက်ခိုက်မှုတွေကို အီရန်က ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်သုံးပြီး လက်စားချေခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း အစ္စရေးမှာ အသေအပျောက်အများဆုံးဖြစ်ရပ်ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အီရန်ကို လက်တုံ့ပြန်တဲ့အနေအနေနဲ့ အစ္စရေးစစ်တပ်က တီဟီရန်ကို တိုက်ခိုက်မှုလှိုင်းသစ် စတင်ပြီလို့ ကြေညာလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

image

မော်လမြိုင်တွင် နေအိမ်မီးလောင်ပြီး သက်ကြီးပိုင်း၂ဦးသေဆုံး
------------------------------

မွန်ပြည်နယ်၊ မော်လမြိုင်မြို့၊ ဈေးကြိုနယ်မြေမှာ မတ်လ၂ရက် မနက်အစောပိုင်း ၂နာရီခွဲခန့်က နေအိမ်တစ်လုံးမီးလောင်မှုဖြစ်ပွားရာမှာ သက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသားတစ်ဦးနဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦးတို့ သေဆုံးသွားတယ်လို့ ဖြစ်စဉ်ကို သွားရောက်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့တဲ့ ဘိုဘိုဝင်းRescue အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့ကနေ သိရပါတယ်။

အဲဒီမီးလောင်မှုကို မော်လမြိုင်ခရိုင်နဲ့ မြို့နယ်မီးသတ်စခန်းက မီးသတ်ယာဉ်တွေ၊ ရေသယ်ယာဉ်တွေ၊ ဘိုဘိုဝင်းRescue အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့နဲ့ ရာမညအရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တို့က ရေသယ်ယာဉ်တွေနဲ့ ဝိုင်းဝန်းငြှိမ်းသတ်ခဲ့ရာမှာ မနက်၂နာရီ၅၈မိနစ်မှာ မီးငြိမ်းသွားတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

နေအိမ်မီးလောင်မှုကြောင့် သက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသားတစ်ဦးနဲ့ အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးသွားပြီး အမျိုးသမီးတစ်ဦး မီးလောင်ဒဏ်ရာရသွားတဲ့အတွက် ဘိုဘိုဝင်းRescue အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့နဲ့ ရာမညအရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့တို့က မော်လမြိုင်ဆေးရုံကြီးကို ကူညီပို့ဆောင်ပေးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image

လူပုဂ္ဂိုလ်၁၁၅ဦးကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့များဆက်လက်ချီးမြှင့်
----------------------------------

နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက အေးချမ်းသာယာပြီး ခေတ်မီဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရာမှာ သက်ဆိုင်ရာလုပ်ငန်းနယ်ပယ်အလိုက် စွမ်းစွမ်းတမံ ဆောင်ရွက်ကြတဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ် ၁၁၅ဦးကို ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တွေ ချီးမြှင့်လိုက်တယ်လို့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက မတ်လ၂ရက်မှာ အမိန့်ဆက်လက်ထုတ်ပြန်ပါတယ်။

အဲဒီလိုချီးမြှင့်ရာမှာ သရေစည်သူဘွဲ့ကို နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ ဦးသန်းထွန်းဦး၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်ဦးစိုးသိန်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးတင်မောင်ဝင်းတို့ကို ချီးမြှင့်လိုက်တာဖြစ်ပါတယ်။

အဲဒီအပြင် ဝဏ္ဏကျော်ထင်ဘွဲ့ကို ဒုတိယဝန်ကြီးတွေ၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်တွေ၊ တိုင်းဒေသကြီးနဲ့ ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေ စုစုပေါင်း ၁၁၂ဦးကို ချီးမြှင့်လိုက်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတအနေနဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ် ၃၀၃ဦးကိုလည်း ဂုဏ်ထူးဆောင်ဘွဲ့တွေ၊ ဂုဏ်ထူးဆောင်တံဆိပ်တွေ ချီးမြှင့်လိုက်ကြောင်း မတ်လ၂ရက် မနက်ပိုင်းက ထုတ်ပြန်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။

image

မြတ်မော်တင်စွန်းစေတီ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်အောင်ပွဲ ကျင်းပ
----------------------------------

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ ပုသိမ်ခရိုင်၊ဟိုင်းကြီးကျွန်းမြို့မှာ တည်ထားကိုးကွယ်တော်မူတဲ့ ရှေးဟောင်းသမိုင်းဝင် မော်တင်စွန်းစေတီတော်မြတ်ကြီးရဲ့ ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်အောင်ပွဲအခမ်းအနားကို မတ်လ၂ရက် မနက်၉နာရီက စေတီတော်မှာ ကျင်းပပါတယ်။

ရှေးဦးစွာ ဆရာတော်သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်တွေနဲ့ ကြွရောက်လာတဲ့ ဧည့်ပရိသတ်တွေက နမောတဿ(၃)ကြိမ်ရွတ်ဆိုပြီး အခမ်းအနားအားဖွင့်လှစ်ကာ ရေနောက်အိုင်ဆရာတော်အရှင်သူမြတ်ထံကနေ ငါးပါးသီလ ခံယူဆောက်တည်ကြပါတယ်။

ဆက်လက်ပြီး ရန်ကုန်မြို့ ကုစ္ဆာသယကျောင်းဆရာတော်က အနုမောဒနာဂါထာတော်ကို ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ပြီး ဆရာတော်သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်တွေက မေတ္တာသုတ်ပရိတ်တရားတော်တွေ ရွတ်ဖတ်ပူဇော်ကြပါတယ်။

အဲဒီနောက် သံဃာတော်အရှင်သူမြတ်နဲ့ သီလရှင်တို့ကို ဆွမ်းဆန်စိမ်းတွေလောင်းလှူခဲ့ကြပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ဘုရားဖူးလာရောက်တဲ့သူတွေကို စတုဒိသာထမင်းနဲ့ဟင်းတွေ ကျွေးမွေးလှူဒါန်းတယ်လို့ သိရပါတယ်။၊

image

ဈေးကွက်အတွင်း စက်သုံးဆီဈေးတွေ မြင့်တက်လာ

မတ် ၂ - ၂၀၂၆

ပြီးခဲ့တဲ့လက အကျဘက်မှာရှိခဲ့တဲ့ ပြည်တွင်းက စက်သုံးဆီ ဈေးနှုန်းတွေဟာ မနေ့ ‌မတ် ၁ ရက်၊ နေ့လယ်ပိုင်းကစပြီး အလှုပ်အခတ် အနည်းငယ်နဲ့ ဈေးပြန်တက်လာတယ်လို့ ဈေးကွက်အတွင်းက စုံစမ်း သိရှိရပါတယ်။

ဈေးကွက်အတွင်း ၉၂ ဓာတ်ဆီ တလီတာဈေးဟာ အရင်က ၂၃၉၅ ကျပ် ရှိခဲ့ရာက လက်ရှိမှာ ၂၄၈၀ ကျပ်ကို ရောက်ရှိနေပြီး ၉၅ ဓာတ်ဆီ တလီတာဈေးကတော့ အရင် ၂၃၈၅ ကျပ်ကနေ လက်ရှိ ၂၄၈၀ ကျပ် ဝန်းကျင်ကို ရောက်ရှိနေပြီး တရက်အတွင်း ကျပ် ၁၀၀ နီးပါး မြင့်တက်လာတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

“လောလောဆယ်က ဈေးတက်လာတာပဲ ရှိသေးတာ။ ဆီကတော့ ဝယ်လို့ရနေသေးတယ်။ လွယ်နေသေးတယ်ပေါ့။ တချို့ဆိုင်ကြီးတွေ Denko တို့၊ မြောက်ဥက္ကလာ အဝိုင်းနားက YP ဆိုင်နဲ့ Max ဆီဆိုင်တွေမှာတော့ တန်းစီရတယ်။ တခြားဆိုင်တွေကတော့ တန်းမစီရသေးဘူး” လို့ ရန်ကုန်မြို့က အငှားယာဉ်မောင်း တယောက်က ပြောပါတယ်။

စက်သုံးဆီ တင်သွင်းသိုလှောင် ဖြန့်ဖြူးခြင်းလုပ်ငန်း ကြီးကြပ်ရေး ကော်မတီက သတ်မှတ်ထားတဲ့ ရည်ညွှန်းဈေးတွေကတော့ ၉၂ ဓာတ်ဆီ တလီတာ ၂၄၁၅ ကျပ်၊ ၉၅ ဓာတ်ဆီ တလီတာ ၂၄၈၀ ကျပ်၊ ဒီဇယ် တလီတာ ၂၅၆၅ ကျပ်၊ ပရီမီယံဒီဇယ် တလီတာ ၂၈၄၅ ကျပ်ဖြစ်ပြီး ပြင်ပဈေးကွက်မှာတော့ ဈေးတွေ မြင့်တက်လာနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

“ဆီကတော့ အခုတော့ ဝယ်ရလွယ်နေသေးတယ်။ ခွဲတမ်းတန်း မဝယ်ရသေးဘူး။ ဆိုင်တွေ ပိတ်တာလည်း မရှိသေးဘူး။ ဒါပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ ကျပ်လာမယ့်သဘောတော့ ရှိနေတယ်။ အခုတောင် ဆီမရမှာကိုကြောက်ပြီး ဆိုင်တွေမှာ အကုန်ပြုံပြီး ဆီဖြည့်နေကြပြီ” လို့ ရန်ကုန်မြို့က နောက်ထပ် အငှားယာဉ်မောင်း တယောက်က ပြောပါတယ်။

အီရန်နိုင်ငံကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာပြီးနောက် စစ်ရေး အခြေအနေကြောင့် အီရန်က ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့လိုက်တဲ့အတွက် လက်ရှိမှာ ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီ အကျပ်အတည်း ပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်ခြေ ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒါကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံကလည်း နိုင်ငံတွင်း စွမ်းအင်ဖူလုံစေဖို့ စက်သုံးဆီ ပြည်ပတင်ပို့မှု အားလုံးကို ချက်ချင်း ရပ်နားလိုက်ကာ အရေးပေါ် War Room ဖွင့်လှစ်ပြီး အခြေအနေကို အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေတယ်လို့ မနေ့ မတ် ၁ ရက်မှာ ထုတ်ပြန် ကြေညာထားပါတယ်။

ထိုင်းစွမ်းအင်ဝန်ကြီး အတ်တပွန် ရပ်ပီဘွန်းက မနေ့ မတ်လ ၁ ရက်မှာ အရေးပေါ်ညွှန်ကြားချက် ထုတ်ပြန်ပြီး စွမ်းအင်အရေးပေါ် စောင့်ကြည့်ရေးဗဟိုဌာန (Energy Emergency Surveillance Centre) ကို စတင် အသက်သွင်းလိုက်သလို ပြည်တွင်းမှာ ဆီပြတ်လပ်မှု မရှိအောင်နဲ့ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေး အဆမတန် မြင့်တက်လာပါက ပြည်သူတွေအပေါ် သက်ရောက်မှုနည်းအောင် စက်သုံးဆီ ပြည်ပတင်ပို့မှုအားလုံးကို ပိတ်ပင်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့ အသိပေးထားပါတယ်။

အခုလို အခြေအနေတွေ ရှုပ်ထွေးနေပေမယ့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ စစ်ဆေးချက်အရ ထိုင်းနိုင်ငံမှာ စက်သုံးဆီအတွက် စိုးရိမ်စရာမရှိသေးဘဲ ရက်ပေါင်း ၆၀ စာ အသုံးခံမယ့် ရေနံစိမ်းနဲ့ စက်သုံးဆီ လီတာသန်းပေါင်း ၇,၆၆၀ အရန်သင့်ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အခုလို ထိုင်းနိုင်ငံက ပြည်ပနိုင်ငံတွေဆီ စက်သုံးဆီတင်ပို့မှု ဆိုင်းငံ့ကြောင်း ကြေညာပြီးတဲ့နောက် မြန်မာပြည်အတွင်းက စက်သုံးဆီဆိုင်တချို့မှာ ဆီတန်းစီ ဝယ်ယူမှုတွေ ရှိလာသလို ရှမ်းအရှေ့ပိုင်း၊ တာချီလိတ်မြို့မှာလည်း စက်သုံးဆီအလုအယက် ဝယ်ယူနေကြတဲ့အတွက် အကန့်သတ်နဲ့သာ ရောင်းချပေးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။

“ဒီမနက် တချို့ဆိုင်တွေ ရုတ်တရက် ပိတ်ကုန်တယ်။ ရောင်းတဲ့ဆိုင်တွေမှာတော့ ကားတွေ၊ ဆိုင်ကယ်တွေအကုန် တန်းစီပြီး ဆီဝယ်နေကြတယ်။ တခုခုဆို မြန်မာတွေရဲ့ စိုးရိမ်စိတ် လွန်ကဲတာတွေက ပြဿနာဖြစ်နေတာ။ ကုန်သည်တွေအကြိုက်ပေါ့” လို့ ဒေသခံတယောက်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိမှာ ထိုင်းနိုင်ငံက စက်သုံးဆီ ပြည်ပတင်ပို့မှုကို ဆိုင်းငံ့လိုက်တာကြောင့် ထိုင်းကစက်သုံးဆီကို မှီခိုနေရတဲ့ မြန်မာနိုင်ငံ အပါအဝင် ကမ္ဘောဒီးယားနဲ့ လာအိုနိုင်ငံတို့မှာလည်း အကျပ်အတည်း ကြုံရနိုင်တဲ့ အခြေအနေ ရှိနေတယ်လို့ လူထုကြား ဝေဖန် ပြောဆိုမှုတွေလည်း ရှိနေတာပါ။

ဒါနဲ့ပတ်သက်လို့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနနဲ့ နီးစပ်သူက “မြန်မာက စက်သုံးဆီက စင်္ကာပူက အဓိက သွင်းနေတာ ဆိုပေမယ့် ထိုင်းအပါအဝင် နီးစပ်ရာနိုင်ငံတွေကနေလည်း တင်သွင်းတာ ရှိပါတယ်။ လောလောဆယ်တော့ မြန်မာမှာ ဆီအလုံအလောက် ရှိနေပါတယ်။ အရန်ဆီလည်း ရှိနေပါတယ်။ ဆီပြတ်မှာကို စိုးရိမ်ရမယ့် အခြေအနေတော့ မဟုတ်သေးပါဘူး။ ပြည်သူတွေ စိုးရိမ်စိတ် မလွန်ကဲကြဖို့ပဲ လိုပါတယ်” လို့ ပြောပါတယ်။

ဒါအပြင် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးကွက်မှာလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့ထားတဲ့အတွက် ဈေးနှုန်းတွေ အရှိန်အဟုန်နဲ့ မြင့်တက်လာနေပြီး လက်ရှိမှာ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်းဟာ ဒေသအလိုက် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ခုန်တက်သွားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

နိုင်ငံတကာ ရေနံစျေးနှုန်းတွေဟာ အခု ၂၀၂၆ ခုနှစ် အစပိုင်းမှာ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် မြင့်တက်ခဲ့ပြီးဖြစ်ပေမယ့် ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၇ ရက်နေ့ ပေါက်စျေးဟာ တစည် ၇၃ ဒေါ်လာဝန်းကျင်မှာ ရှိခဲ့ရာက ဒီကနေ့ မတ်လ ၂ ရက်နေ့မှာတော့ ရေနံတစည်ကို ဒေါ်လာ ၉၀ နီးပါးအထိ မြင့်တက်လာခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image

ရီယာ့ဒ်မြို့ရှိ အမေရိကန်သံရုံး ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံရကြောင်း ဆော်ဒီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောကြား

ဆော်ဒီအာရေးဗီးယားနိုင်ငံ၊ ရီယာ့ဒ်မြို့ရှိ အမေရိကန်သံရုံးအား ဒရုန်းနှစ်စင်းဖြင့် တို-က်ခို-က်ခံခဲ့ရပြီး မီးလေ-ာင်မှုအနည်းငယ်နှင့် အဆောက်အအုံပိုင်းဆိုင်ရာ ပျ-က်စီးမှုအချို့ ရှိခဲ့ကြောင်း ဆော်ဒီကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနက ၎င်းတို့၏ ကနဦးသုံးသပ်ချက်ကို ကိုးကား၍ အင်္ဂါနေ့တွင် X လူမှုကွန်ရက်၌ ပို့စ်တင်ဖော်ပြခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့် စနေနေ့က အီရန်နိုင်ငံအပေါ် အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တို-က်ခို-က်မှုများအပြီးတွင် အမေရိကန်အခြေစိုက်စခန်းများရှိရာ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများအပေါ် အီရန်၏ ဒရုန်းနှင့် ဒုံးကျည်များဖြင့် ဆက်တိုက်တို-က်ခို-က်နေမှုများအတွင်း ယခုဖြစ်စဉ် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။

အင်္ဂါနေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် ရီယာ့ဒ်ရှိ အမေရိကန်သံရုံး၌ ကျယ်လောင်သော ပေါ-က်ကွဲသံတစ်ခု ကြားခဲ့ရပြီး မီးတောက်များကိုလည်း မြင်တွေ့ခဲ့ရကြောင်း၊ မီးလေ-ာင်မှုမှာ အနည်းငယ်သာဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်စဉ်နှင့် နီးစပ်သူ သုံးဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံခြားသံရုံးများရှိရာ ရီယာ့ဒ်မြို့၏ သံတမန်ရပ်ကွက် အထက်တွင် မီးခိုးအမည်းရောင်များ တက်လာသည်ကို မြင်တွေ့ခဲ့ရသည်။

သံရုံးက ရီယာ့ဒ်၊ ဂျစ်ဒါနှင့် ဒါရန်မြို့များရှိ အမေရိကန်နိုင်ငံသားများအား အင်္ဂါနေ့ နံနက်အစောပိုင်းတွင် "ဘေးကင်းရာ၌သာ ခိုလှုံနေထိုင်ရန်" အသိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ သံရုံးတို-က်ခို-က်ခံရမှုကြောင့် နောက်ထပ်အကြောင်းမကြားမချင်း သံရုံးသို့မလာရန် အကြံပြုထားသည်။ အဆိုပါဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုမှုအပေါ် သံရုံးပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူနှင့် ဆော်ဒီအစိုးရ၏ သတင်းပြန်ကြားရေးရုံးတို့က တစ်စုံတစ်ရာ ချက်ချင်းတုံ့ပြန်ခြင်း မရှိသေးပေ။

image

အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွင်ပါဝင်သည့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသားကို ပြည်နှင်နိုင်ရေးစစ်ဆေး

ကရင်ပြည်နယ်၊ မြဝတီမြို့ဝန်းကျင်ရှိ ဆိုဒ်အတွင်းသို့ တရားမဝင်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ဝင်ရောက်ခဲ့ပြီး အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွင်ပါဝင်ခဲ့၍ ထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့သည့် တောင်ကိုရီးယားနိုင်ငံသား(၁)ဦးကို ပြည်နှင်နိုင်ရေးအတွက်စစ်ဆေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

သက်ဆိုင်ရာ ဌာနဆိုင်ရာပူးပေါင်းအဖွဲ့ဝင်များက ၎င်း ၏ကိုယ်ရေးအချက်အလက်မှတ်တမ်းတိုက်ဆိုင်စစ် ဆေးခြင်းများကိုပြုလုပ်ခဲ့ကြပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံသို့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုကိုရှေးရှု၍ အမြန်ဆုံးပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးနိုင်ရေးအတွက်ဆောင် ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

image