အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းသံတမန်တို့ လူကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ထိတွေ့ဆက်ဆံရေး၏ ကနဦးခြေလှမ်းစတင်

အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံက အာဆီယံ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဘုံသဘောတူညီချက် (Five-Point Consensus - 5PC) အကောင်အထည်ဖော်ရေးတွင် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားအားလုံးကို လွှတ်ပေးခြင်းကဲ့သို့ ထင်ရှားသည့် တိုးတက်မှုများ ဖော်ဆောင်ပြသနိုင်ရန် မျှော်လင့်ကြောင်း စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဗီဗီယန် ဘာလာကရစ်ရှ်နန် (Vivian Balakrishnan) က ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘန်ကောက်မြို့၌ ကျင်းပသည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့၏ အလွတ်သဘောအစည်းအဝေးအပြီး စင်ကာပူမီဒီယာများသို့ ပြောကြားရာတွင် ၎င်းက "အရေးအကြီးဆုံးအချက်မှာ အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးက Five-Point Consensus ၏ အရေးပါမှုကို ထပ်မံအတည်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယင်းသဘောတူညီချက်သည် ယခင်ကဲ့သို့ ယခုအချိန်အထိ အကျုံးဝင်ဆဲဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအားလုံးက မြန်မာနိုင်ငံမှ ထင်ရှားသည့် တိုးတက်မှုများကို မြင်တွေ့လိုကြသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ယခုအစည်းအဝေးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ထိပ်တန်းသံတမန်တို့ လူကိုယ်တိုင် ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးသည့် အစည်းအဝေးလည်း ဖြစ်သည်။
ဝန်ကြီး ဘာလာကရစ်ရှ်နန်က အာဆီယံအနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြမ်းဖက်မှုများ အပြီးတိုင် ရပ်တန့်ရန်၊ ထို့ပြင် အစိုးရထိန်းချုပ်မှုအောက်တွင် မရှိသည့် ဒေသများအပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ပို့ဆောင်နိုင်ရေးကိုလည်း မြင်တွေ့လိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ယင်းတို့သည် Five-Point Consensus တွင် ထည့်သွင်းဖော်ပြထားသည့် အချက်များဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
"လာမည့် လအနည်းငယ်အတွင်း တုံ့ပြန်မှုနဲ့ တိုးတက်မှုအချို့ကို မြင်တွေ့ရဖို့ မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက ထပ်မံပြောကြားခဲ့သည်။
စင်ကာပူနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်၌ "မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံ၏ အရေးပါသည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်း၍ တည်ငြိမ်ကာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်သော မြန်မာနိုင်ငံကို စင်ကာပူအနေဖြင့် မြင်တွေ့လိုပါသည်" ဟု ဖော်ပြထားသည်။ ထို့ပြင် Five-Point Consensus အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် တိုးတက်မှု အကန့်အသတ်သာရှိနေခြင်းအပေါ် စိတ်ပျက်မိကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အဓိကသက်ဆိုင်သည့် အဖွဲ့အစည်းများအကြား အပြုသဘောဆောင်သော ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုများ ပြုလုပ်ရန် အရေးကြီးကြောင်း အလေးပေးဖော်ပြထားသည်။

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်များမှဝင်ရောက်လာသူ များပါရှိလာသည့် မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းများကို CEIR စနစ်တွင် ရက်ပေါင်း(၃၀)အတွင်း မှတ်ပုံတင်ရမည်

အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်များဝင်ရောက်လာသော ခရီးသည်များအနေဖြင့်ပါရှိလာသည့် မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းများကို CEIR စနစ်တွင် ရက်ပေါင်း(၃၀)အတွင်း မှတ်ပုံတင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း CEIR နှင့် EIR စနစ်စီမံ ကိန်းဦးစီးကော်မတီက အသိပေးခဲ့သည်။
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်(ရန်ကုန်၊ နေပြည်တော်၊ မန္တလေး)တို့မှဝင်ရောက်လာသည့် ခရီးသည်များအား မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်း(၂)လုံးသယ်ယူခွင့်ပြုထားကာ ယင်း မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်းများကို CEIR စနစ်တွင်မှတ် ပုံတင်ရန် လေဆိပ်အကောက်ခွန်ကောင်တာတွင် Passenger Declaration Form (PD Form)ဖြင့်ကြေညာရမည်ဟု အသိပေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ ကြေညာရာ၌ PD Form တွင် IMEI နံပါတ်အား မဖြစ်မနေထည့်သွင်းကြေညာရမည့်အပြင် CEIR OSS အဖွဲ့သို့ CEIR စနစ်တွင် မှတ်ပုံတင်ခွင့်လျှောက်လွှာ၊ Passport (မိတ္တူ) (ဓါတ်ပုံပါသောရှေ့စာမျက်နှာနှင့် လေဆိပ်လဝကမှ ရောက်ရှိရက်စွဲရိုက်နှိပ်ထားသော စာမျက်နှာ)၊ Boarding Pass (မူရင်း၊ မိတ္တူ)၊ လေယာဉ်လက်မှတ် (မူရင်း၊ မိတ္တူ)၊ Passenger Declaration Form (PD Form) (မူရင်း)တို့ကို ပူးတွဲပေးပို့ရမည်ဟု အသိပေးခဲ့သည်။
အဆိုပါ လျှောက်ထားမှုသည် Passenger Declaration Form (PD Form)ကြေညာခဲ့သည့်ရက်မှ ရက်ပေါင်း(၃၀)အတွင်းလျှောက်ထား၍ ကျသင့်အခွန်ကိုပေးသွင်းရမည်ဖြစ်ကာ ရက်ပေါင်း(၃၀)အတွင်း လျှောက်ထားခြင်းမရှိပါက CEIR စနစ်မှကျသင့်အခွန်အပြင် ဒ-ဏ်ကြေးကောက်ခံမည်ဟု အသိပေးခဲ့သည်။
ခရီးသည်တစ်ဦးလျှင် ပထမအကြိမ် PD Form ကြေ ညာသည့်နေ့မှ တစ်နှစ်အတွင်း မိုဘိုင်းလက်ကိုင်ဖုန်း(၂) လုံးအထိသာလျှောက်ထားနိုင်သည်ဟုလည်း အသိပေးခဲ့သည်။

လမ်းရေကျော်မှုကြောင့် ခေတ္တပိတ်ထားသည့် ပုသိမ်-ရှောပြာ-ချောင်းသာသွားကားလမ်းပြန်လည်အသုံးပြု နိုင်ပြီဖြစ်

ဧရာဝတီတိုင်းတွင် မိုးသည်းထန်စွာအဆက်မပြတ်ရွာသွန်းမှုကြောင့် ပုသိမ်မြို့ရှိ ပုသိမ်-ရှောပြာ-ချောင်းသာသွားကားလမ်း၌ရေကျော်ခဲ့သဖြင့် ဇူလိုင် ၁၃ ရက်တွင် လမ်းအားခေတ္တပိတ်ထားခဲ့သည်ဟု ဧရာဝတီတိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ထံမှ သိရသည်။
ထိုသို့ ခေတ္တပိတ်ထားခဲ့ရာမှ ရေများပြန်လည်ကျဆင်းသွား၍ ည ၁၁ နာရီခန့်တွင် ယင်း ပုသိမ်-ရှောပြာ-ချောင်းသာသွားကားလမ်းကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

စစ်ကိုင်းတွင် ကျောက်မျက်ဈေးတစ်ခုပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးရန် လွှတ်တော်တွင် မေးမြန်း

ဒေသတည်ငြိမ်ပြီး ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပြီးချိန်တွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်
စစ်ကိုင်း ဒေသခံပြည်သူလူထုများ စားဝတ်နေရေးပြေလည်စေရန် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ပိုမိုရရှိ စေရန်အတွက် စစ်ကိုင်းမြို့သင့်လျော်မည့်နေရာသစ်တွင် နိုင်ငံတော်၏ကြီးကြပ်မှုဖြင့် ကျောက်မျက် အချောထည်ဈေးတစ်ခု တရားဝင်ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးရန် အစီအစဉ်ရှိ မရှိ သိရှိလိုကြောင်း စစ်ကိုင်းမဲဆန္ဒနယ် ပြည်သူလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးသက်ပုံက မေးမြန်းခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တတိယအကြိမ် ပြည်သူ့လွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းဝေး ၂၂ ရက်မြောက်နေ့ အစီအစဉ်တွင် ဦးသက်ပုံက မေးမြန်းခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၃-၂၀၂၄ ကာလများတွင် စစ်ကိုင်းမြို့၌ ကျောက်မျက်ဈေးတစ်ခု လပိုင်းမျှ ဖွင့်လှစ်ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့သော်လည်း အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ပြန်လည်ပိတ်သိမ်းခဲ့ရကြောင်း သိရသည်။
လက်ရှိအခြေအနေတွင် စစ်ကိုင်း မြို့ ကျောက်အချောထည်လုပ်ငန်းများ ဆက်လက် ရပ်တည်နိုင်ရန် ကုန်ကြမ်း၊ ကျောက်စိမ်းအညံ့ အကျကျောက်များအား မန္တလေးမြို့၊ မဟာအောင်မြေ ကျောက်မျက်ဈေးသို့ သွားရောက်ဝယ်ယူရပြီး စစ်ကိုင်းမြို့၌ကျောက်စိမ်း ပုတီးစသည့်အချောကိုင်လုပ်ငန်းများလုပ်ကိုင်ကာ ရရှိလာသည့် ကျောက်စိမ်းပုတီးအချောထည်များကိုလည်း မန္တလေးဈေးကွက်များသို့ ပြန်လည်တင်ပို့ရောင်းချ နေရကြောင်းလည်း ဦးသက်ပုံက ပြောသည်။
အဆိုပါ မေးခွန်းနှင့် ပတ်သက်ပြီး သယံဇာတနှင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ဒုတိယဝန်ကြီး၊ ဦးခင်လတ်ကြီးက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နိုင်ငံတော်၏ကြီးကြပ်မှုဖြင့်ကျောက်မျက်ဈေးတစ်ခု တရားဝင်ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ပေးစေလိုသည့် စစ်ကိုင်းမြို့သည် မန္တလေးမြို့ရှိကျောက်မျက်အချောထည် ဈေးနှင့် မဝေးခြင်း၊ လွယ်ကူစွာသွားလာ၍ရခြင်းကြောင့် ကျောက်မျက်ဈေးတစ်ခု ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် အစီအစဉ်မရှိသေးကြောင်း ဒုတိယဝန်ကြီးက ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် စစ်ကိုင်းမြို့တွင် ငလျင်သဘာဝဘေး ပြန်လည်ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိခြင်း၊လုံခြုံရေးပြန်လည်စိုးမိုးသည့် နေရာများတွင် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားနှင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ ပြန်လည် ထူထောင်လျက် ရှိခြင်းတို့ကြောင့် လတ်တလောအခြေအနေတွင် ကျောက်မျက်ဈေးတစ်ခု ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်ရန် အစီအစဉ်မရှိသေးပါကြောင်းနှင့် ဒေသတည်ငြိမ်ပြီး ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ထူထောင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ပြီးချိန်တွင် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း ဒုတိယဝန်ကြီးကပြောကြားခဲ့သည်။

DEMU ရထားတွဲဆိုင်းသစ်များဖြင့်ပြေးဆွဲမည့် ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်းပိုင်းရှိ တရားမဝင်ကျူးကျော်များကိုဖယ်ရှားမည်

မကြာမှီအချိန်အတွင်း မြန်မာ့မီးရထားမှ ရန်ကုန်-ပြည်ရထားလမ်းပိုင်းတွင် DEMU ရထားတွဲဆိုင်းသစ်များဖြင့် ပြေးဆွဲပေးသွားမည်ဖြစ်၍ ယင်း လမ်းပိုင်းရှိ တရားမဝင်ကျူးကျော်များကို ဖယ်ရှားရှင်းလင်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ဖယ်ရှားရှင်းလင်းနိုင်ရေး၊ အများပြည်သူဘေး အန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေး၊ ရထားလမ်းဘေးတစ်လျှောက် နေထိုင်သူများ၊ Level Crossing ဖြတ်သန်းအသုံးပြုသူများဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းမှုရှိစေရန် မြို့နယ်၊ ရပ်ကွက်၊ ကျေးရွာများရှိ တရားမဝင် (Level Crossing) ကားလမ်းကူးနေရာများပိတ်သိမ်းနိုင်ရေးနှင့် ဒါးပိန်- အင်းတိုင်-လှေလှော်အင်း ရထားလမ်းပိုင်းရှိ မြန်မာ့မီး ရထားပိုင်မြေ Right Of Way ဧရိယာအတွင်းဝင်ရောက်လျက်ရှိသော တရားမဝင်ကျူးကျော်များဖယ်ရှားရှင်း လင်းနိုင်ရေးတို့အတွက် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို ဇူ လိုင် ၁၃ ရက်နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ရုံးတွင်ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အစည်းအဝေးတွင် ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့ လျှပ်စစ်၊ စွမ်းအင်၊ စက်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာမျိုးသော်က ရထားများမြန်နှုန်းမြှင့်ပြေးဆွဲပါက တရားမဝင်လမ်းကူးများနှင့် ရထားနယ်မြေအတွင်းကျူးကျော်မှုများသည်အန္တရာယ်ရှိ၍ ပိတ်သိမ်း ရှင်းလင်းသွားမည်ဖြစ်ကာ ပိတ်သိမ်းရန်မဖြစ်နိုင်သော လမ်းကူးများကို ပေါင်းစပ်ခြင်း(သို့)တံခါးဖွင့်/ပိတ်စနစ်ဖြင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဟု ပြောကြားသည်။
ထို့ပြင် ကျူးကျော်ရှင်းလင်းပြီးပါက မြန်မာ့မီးရထားမှ ခြံစည်းရိုးကာရံခြင်းနှင့် တားမြစ်ဆိုင်းဘုတ်စိုက်ထူခြင်းများပြုလုပ်ရန်၊ သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီများအနေဖြင့် ပိတ်သိမ်းမည့် စီ မံချက်များအမြန်ရေးဆွဲရန် ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့အတူ ဒါးပိန်-အင်းတိုင်-လှေလှော်အင်းလမ်းပိုင်းရှိ ကျူးကျော်မှုများကို မြန်မာ့မီးရထား၊ တိုင်းဒေသကြီးမြေစာရင်းဦးစီးဌာနနှင့် သက်ဆိုင်ရာ ခရိုင်စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီတို့ပူးပေါင်း၍ မြေပြင်ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးရန်လည်း ပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ဖောက်ကလန်စစ်ပွဲအရှုံးကို အင်္ဂလန်အား အနိုင်ယူရေး တွန်းအားတစ်ခုအဖြစ် အသုံးချလာကြမဲ့ အာဂျင်တီးနားစတားများ
======================

အာဂျင်တီးနားကစားသမားများဟာ ဖောက်ကလန်စစ်ပွဲအရှုံးကို အင်္ဂလန်နှင့်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိရေး တွန်းအားတစ်ခုအနေဖြင့် အသုံးပြုလာကြပါမယ်။
အာဂျင်တီးနားပရိသတ်များဟာ ဆွစ်ဇာလန်ကို အနိုင်ရရှိပြီးနောက် ဗြိတိန်လက်အောက်တွင် တည်ရှိတဲ့ ကျွန်းဖြစ်တဲ့ ဖောက်ကလန်ကျွန်းကို ရည်ရွယ်ကာ “For the Malvinas” ဆိုတဲ့ သီချင်းကို သီဆိုခဲ့ကြပါတယ်။
ဖလာကိုလို့ လူသိများတဲ့ အာဂျင်တီးနားတိုက်စစ်သမားဟိုဆေးမန်နူရယ်လိုပက်ဇ်ဟာ ၁၉၈၂ ခုနှစ် ဖောက်ကလန်ကျွန်းသိမ်းတိုက်ပွဲဝင်တွင် ကျရှုံးသွားတဲ့ စစ်သည်အမြောက်အမြားအခြေစိုက်ရာ Corrientes နယ်သားတစ်ဦး ဖြစ်ပါတယ်။
လိုပက်ဇ်က "ကွင်းရဲ့လိုင်းလေးလိုင်းအပြင်ဘက်မှာ သမိုင်းကြောင်းများစွာရှိတဲ့ တိုက်ပွဲတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ကွယ်မှာ အများကြီးရှိနေသလို နာကျင်မှုတွေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့က ပရော်ဖက်ရှင်နယ်တွေပါ။ နောက်ဆုံးစက္ကန့်အထိ ကွင်းထဲမှာ အခြားပွဲတွေ ကစားသလိုပဲ ရေကုန်ရေခမ်းကစားသွားမယ်။ စပါယ်ရှယ်ပွဲပါ။ ကမ္ဘာ့ဖလားတစ်ခုရဲ့ ဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲဖြစ်ပါတယ်။ ပုဂ္ဒိလ်ရေးပွဲတစ်ပွဲလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ဘောလုံးစကန်ကတည်းက အိပ်မက်ထဲကအတိုင်း ကစားခွင့်ရအောင် စွမ်းဆောင်ထားတဲ့ ကစားဖော်တွေကို‌ ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီထက်ပိုပြီးတော့ အခြားစိတ်တွန်းအားမလိုအပ်ပါဘူး"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အလယ်တန်းကစားသမားလီယန်ဒရိုပါရီဒက်စ်ကလည်း "အင်္ဂလန်နဲ့ ရင်ဆိုင်ရမဲ့ပွဲက ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံအတွက် ဘယ်လောက်အရေးပါတယ်ဆိုတာ သိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါက ဘောလုံးပွဲတစ်ပွဲမျှသာ ဖြစ်ပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကစားသွားမယ်။ ကလေးတိုင်း ကစားခွင့်ရဖို့ အိပ်မက်မက်နေတဲ့ ပွဲတစပ်ပွဲပါ။ အိပ်မက်တစ်ခုပါ"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
အာဂျင်တီးနားဟာ အင်္ဂလန်အသင်းနှင့် ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲစဉ်တွင် အသင်းခေါင်းဆောင်ဟောင်းအန်တိုနီယိုရက်တင် ကွယ်လွန်သွားတဲ့အတွက် ဝမ်းနည်းခြင်းအထိမ်းအမှတ်အနေဖြင့် အနက်ရောင်လက်ပတ်ဝတ်ဆင်ကစားသွားပါမယ်။
ရက်တန်ဟာ ဝင်ဘာလေကွင်းတွင် အင်္ဂလန်အား ရှုံးနိမ့်တဲ့ ၁၉၆၆ ကမ္ဘာ့ဖလားကွာတားဖိုင်နယ်တွင် အနီကတ်ပြထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရသူ ဖြစ်ပါတယ်။
ရက်တင်ဟာ အိမ်ရှင် အင်္ဂလန်ကို ဘက်လိုက်ဆုံးဖြတ်တယ်ဆိုပြီး အနီကတ်ပြသခြင်းခံခဲ့ရပေမဲ့ ကွင်းအတွင်းမှာ ထွက်ခွာရန် ငြင်းဆိုခဲ့ပြီး အဲလစ်ဇဘတ်ဘုရင်မကြီးအတွက် လုပ်ထားတဲ့ ကောဇောနီတွင် ထိုင်နေခဲ့ပါတယ်။ နောက်ပိုင်းတွင် ရဲအရာရှိနှစ်ဦးက သူ့ကို ထိန်းသိမ်းကာ ကွင်းအပြင်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ရပါတယ်။
ရက်တင်ရဲ့ လုပ်ရပ်ကြောင့် နောက်တစ်ကြိမ်ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဖီဖာဟာ အဝါကတ်၊ အနီကတ်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးလာခဲ့ရပါတယ်။

လာမိန်းယာမဲလ်ရဲ့ထောင်ချောက်ထဲသို့ ပြင်သစ်ကျဆင်းလာမှာ မဟုတ်ကြောင်း ကိုနာတေး ပြောကြားလာ
======================

အီဘရာဟမ်ကိုနာတေးက ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးနယ်ပွဲမတိုင်မီ စပိန်ကို ပြင်သစ်တို့ ကြောက်သင့်တယ်လို့ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ လာမိန်းယာမဲလ်ရဲ့ ပြောဆိုမှုအား တုံ့ပြန် ပြောကြားလာပါတယ်။
ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နောက်ခံလူက ပြင်သစ်အသင်းမှာ နှိမ့်ချစွာ ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပြီး ပြင်ပမှ ဆူညံသံများကို ဂရုမစိုက်ကြောင်း ပြောဆိုလာခဲ့တာပါ။
လာမိန်းယာမဲလ်က ကမ္ဘာ့ဖလားကွာတားဖိုင်နယ်တွင် ဘယ်ဂျီယံကို အနိုင်ယူပြီးနောက် ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ရင်ဆိုင်ရမဲ့ ပြင်သစ်အနေဖြင့် နောက်ပိုင်း ထိပ်တိုက်တွေ့ဆုံမှုသမိုင်းကြောင်းကြောင့် စပိန်ကို ကြောက်လန့်နေသင့်ကြောင်း စကားလုံးတိုက်ပွဲအစပျိုးခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကိုနာတေးက "ပြင်သစ်က စပိန်ကို ကြောက်နေလား။ မကြောက်ပါဘူး။ အရိုးသားဆုံးပြောရရင် ဒီပွဲနဲ့ပတ်သက်ပြီး ပြောဆိုလာမှုတွေအပေါ် လုံးဝ ဂရုမစိုက်ပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်သူ့ကိုမှ မကြောက်သင့်ပါဘူး။ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ဒီပြိုင်ပွဲစတင်ကတည်းက ရှိလာခဲ့တဲ့ နှိမ့်ချမှုကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ဖို့ပါ။ ဘယ်လိုထောင်ချောက်မျိုးကိုမှ မသက်ဆင်းဖို့ လိုတယ်။ အထူးသဖြင့် ဒီလို ပြောစကားတွေအပေါ်မှာပေါ့။ သူ ကြိုက်သလို ပြောနိုင်တယ်။ ဒီပွဲအတွက် အကောင်းဆုံးပြင်ဆင်ထားတယ်။ ပွဲပြီးတဲ့အချိန်မှာ ကျွန်တော်တို့ လိုချင်တဲ့ရလဒ်ရလာဖို့ မျှော်လင့်တယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် ကိုနာတေးက မိမိတို့အသင်းအနေဖြင့် လာမိန်းယာမဲလ်ကိုသာ ထိန်းချုပ်ရန် အာရုံစိုက်လို့မရကြောင်းနှင့် အရည်အချင်းပြည့်ဝတဲ့ စပိန်တစ်သင်းမှာ အသင်းအတွက် အန္တရာယ်ရှိနေကြောင်း ဆိုသွားပါတယ်။
စပိန်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ယူရို ၂၀၂၄ ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် ပြင်သစ်အား အနိုင်ယူခဲ့ကာ ဗိုလ်လုပွဲတွင် အင်္ဂလန်ကို ဆက်လက် အနိုင်ယူပြီး ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့တဲ့အသင်း ဖြစ်ပါတယ်။

ခါးသီးတဲ့ ပြိုင်ဘက် အာဂျင်တီးနားနှင့် ဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲစဉ်မတိုင်မီ သတိပေးမှု ပြုလုပ်လာတဲ့ ဟယ်ရီကိန်း
======================

ဟယ်ရီကိန်းက ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် အတ္တလန္တာမှာ ခါးသီးတဲ့ ပြိုင်ဘက် အာဂျင်တီးနားနှင့် ရင်ဆိုင်ကစားရမဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲစဉ်မတိုင်မီ အင်္ဂလန်အနေဖြင့် ပိုကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးလာပါတယ်။
တဖက်တွင် အာဂျင်တီးနားစူပါစတားလီယွန်နယ်မက်ဆီက သောမတ်စ်တူချယ်ရဲ့ အင်္ဂလန်အသင်းနှင့် ပထမဆုံးအကြိမ် ရင်ဆိုင်ရမဲ့ပွဲအတွက် စိတ်လှုပ်ရှားနေကြောင်း ဆိုထားပါတယ်။
အင်္ဂလန်ဟာ နော်ဝေကို ဂျူ့ဘယ်လင်ဂမ်ရဲ့ သွင်းဂိုး ၂ ဂိုးဖြင့် ၂-၁ ဖြင့် ကံကောင်းထောက်မစွာ အနိုင်ရရှိကာ ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်လာခဲ့တာပါ။
ယခုအခါ ဟယ်ရီကိန်းဟာ လက်ရှိ ချန်ပီယံအား ကျော်ဖြတ်ကာ နှစ်ပေါင်း ၆၀ အတွင်း ပထမဆုံးကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်ရေး ပိုမိုကြိုးစားအားထုတ်ကြရန် ကစားဖော်များကို တိုက်တွန်းလာပါတယ်။
ဟယ်ရီကိန်းက "လာမဲ့ပွဲမတိုင်ခင်အထိ ဒီအကြောင်းက ပြောစရာ ဖြစ်နေမယ်ဆိုတာ သိပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပိုကောင်းလာနိုင်တာကို သိပါတယ်။ ပိုပြီးတော့ ကောင်းကောင်းကစားနိုင်တာကိုလည်း သိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အရေးအကြီးဆုံးကတော့ ကျွန်တော်တို့ ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ထားနိုင်တာပါ။ ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ ဒီအတွက် ပျော်သင့်တယ်။ နော်ဝေနဲ့ပွဲမှာ ကျွန်တော်တို့ ကြီးကျယ်တာတချို့ လုပ်ပြနိုင်ခဲ့တယ်။ အောင်မြင်တဲ့အသင်းတစ်သင်းဖြစ်လာဖို့ ဆန္ဒပြင်းပြမှုနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ပိုင်နိုင်မှု လိုအပ်တယ်။ အသင်းမှာ ရှိတဲ တစ်ယောက်ချင်းစီတိုင်း နိုင်ငံအတွက် ကိုယ်စွန်းရှိသမျှ လုပ်ရမယ်။ နော်ဝေနဲ့ပွဲမှာ အပူချိန်ခံစားခဲ့ရပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ကျွန်တော်တို့ ပိုကောင်းအောင် ကစားနိုင်တာ သိတယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
အင်္ဂလန်အသင်းဟာ ၂၀၁၈ ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် ဆီမီးဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ပြီးနောက် ယူရိုပြိုင်ပွဲတွင်လည်း ၂ ကြိမ်ဆက် ဗိုလ်လုပွဲသို့ တက်ရောက်ခဲ့ပေမဲ့ ဆုဖလားနှင့် ဝေးကွာလာခဲ့တာပါ။

၆၄ သင်းကမ္ဘာ့ဖလားကျင်းပရေး တံခါးဖွင့်ပေးလာတဲ့ ဖီဖာဥက္ကဌအင်ဖန်တီနို
=====================

ဖီဖာဥက္ကဌဂျီယန်နီအင်ဖန်တီနိုက ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက် ဖြစ်သင့်ကြောင်း ပြောကြားကာ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားအလွန်တွင် ၆၄ သင်း ကမ္ဘာ့ဖလားကျင်းပရေး ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်လာမယ်လို့ ပြောကြားလာပါတယ်။
ဖီဖာဟာ အမေရိကန်၊ ကနေဒါ၊ မက္ကဆီကိုတို့က ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပနေတဲ့ ၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ကမ္ဘာ့ဖလားသမိုင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် ၄၈ သင်းဖြင့် ကျင်းပနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ယခုအခါ ဖီဖာဟာ ၆၄ သင်းအထိ ထပ်မံ တိုးမြှင့်ကျင်းပရေး ဆွေးနွေးလာပါဦးမယ်။
အင်ဖန်တီနိုက "ကမ္ဘာ့ဖလားအပြီးမှာ ဆန်းစစ်လေ့လာစရာရှိတာတွေအားလုံးကို လုပ်သွားမယ်။ ကမ္ဘာ့ဖလားလို ပြိုင်ပွဲကျင်းပတဲ့အခါ တစ်ကမ္ဘာလုံးအတွက် ဖြစ်လာစေဖို့အတွက် အရမ်းအရေးကြီးတယ်။ ဥရောပနဲ့ တောင်အမေရိကအတွက်သာ မဟုတ်စေရပါဘူး။ တစ်ကမ္ဘာလုံးကို ရိုက်ခတ်ဖို့ လိုတယ်။ နိုင်ငံတိုင်း ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ပါဝင်ဖို့ အိပ်မက်ရှိသင့်တယ်။ အသင်းတွေရဲ့ အရည်အသွေးတွေ အရမ်းမြင့်မားလာတာ မြင်ရပါမယ်။ တစ်ကမ္ဘာလုံးက အသင်းတွေရဲ့အရည်အသွေး မြင့်သထက် မြင့်လာနေတယ်။ နိုင်ငံငယ်လေးတွေကို ကမ္ဘာ့ဖလားမှာ ပါဝင်နိုင်မဲ့ အခွင့်အရေး မပေးရင် သူတိုဟာလည်း တိုးတက်အောင် လုပ်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်မှု ကင်းမဲ့လာလိမ့်မယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
ဒါ့အပြင် အင်ဖန်တီနိုက အသင်း ၄၈ သင်းဖြင့် တိုးမြှင့်ကျင်းပတဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် အာဖရိကအသင်း ၁၀ သင်း ဝင်ရောက်ယှဉ်ပြိုင်ခွင့် ရရှိရာတွင် ၉ သင်းက ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ရောက်မှုက ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှု ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသွားပါတယ်။
ဖီဖာကောင်စီဟာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်တုန်းက ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအား ၃၂ သင်းမှ ၄၈ သင်းသို့ တိုးမြှင့်ကျင်းပခွင့် ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။
တောင်အမေရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဧပြီလတုန်းက ၂၀၃၀ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် အသင်း ၆၄ သင်းဖြင့် တိုးမြှင့်ကျင်းပရေး အဆိုပြုလွှာတင်ခဲ့ပေမဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် မချရသေးပါဘူး။
၂၀၃၀ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို စပိန်၊ ပေါ်တူဂီနှင့် မော်ရိုကိုတို့က ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပလာမှာ ဖြစ်ပြီး နှစ်တစ်ရာအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အာဂျင်တီးနား၊ ဥရုဂွေး၊ ပါရာဂွေးတို့ကလည်း အဖွင့်ပွဲများကို အသီးသီး လက်ခံကစားလာပါမယ်။
ယူအီးအက်ဖ်အေဥက္ကဌအလက်ဇန္ဒားစီဖီရန်ကမူ ၆၄ သင်းသို့ တိုးမြှင့်ကျင်းပမှုက ပြိုင်ပွဲအတွက်ရော အရည်အသွေးအတွက်ပါ ဆိုးရွားတဲ့ စိတ်ကူးဖြစ်ကြောင်း ပြောဆို ကန့်ကွက်ထားပါတယ်။
အာရှဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကမူ ကိုယ်စားပြုအသင်းအရေအတွက် တိုးမြှင့် ရရှိလာမှာ ဖြစ်လို့ ယင်းအဆိုကို ထောက်ခံထားပေမဲ့ ကွန်ကာကပ်ဖ်ကမူ ကန့်ကွက်ထားပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ဖလားမှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် နည်းပြသီယော်ကို ဆီနီဂေါ ထုတ်ပယ်လာ
====================

ဆီနီဂေါဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ၃၂ သင်း ရှုံးထွက်အဆင့်မှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် နည်းပြပါပီသီယော်ကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်လာပါတယ်။
သီယော်ဟာ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလကတည်းက ဆီနီဂေါအသင်းကို ကိုင်တွယ်လာခဲ့တာ ဖြစ်ပြီး အဖွင့်ပွဲ ၂ ပွဲတွင် ပြင်သစ်နှင့် နော်ဝေတို့အား ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပါတယ်။
၎င်းတို့ဟာ အုပ်စုနောက်ဆုံးပွဲတွင် အီရတ်အား ၅-၀ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ အကောင်းဆုံးတတိယအဖြစ်ဖြင့် ရှုံးထွက်အဆင့်သို့ တက်ခဲ့တာပါ။
၎င်းတို့ဟာ ၃၂ သင်းရှုံးထွက်အဆင့်မှာ ဘယ်ဂျီယံကို ၂-၀ ဖြင့် ဦးဆောင်ထားနိုင်ခဲ့ပြီးမှ ၃-၂ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်ကာ ထွက်ခဲ့ရပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ဖလား ၃၂ သင်း ရှုံးထွက်အဆင့်မှ ထွက်ရပြီးနောက် အလယ်တန်းကစားသမားပါပီဂူယီက လက်ရှိ နည်းပြသီယော် အသင်းကို ဦးဆောင်နေတဲ့ ကာလအတွင်း ဆီနီဂေါအတွက် ပြန်ကစားသွားမည်မဟုတ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပါတယ်။
သီယော်ဟာ အာဖရိကဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် မော်ရိုကိုအား အနိုင်ရခဲ့တဲ့ပွဲမှာ ဒိုင်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ဆန့်ကျင်တဲ့အနေဖြင့် ကစားသမားများကို ကွင်းအတွင်းမှ ထွက်ခွာရန် အဓိကနေရာမှ လှုံဆော်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ယင်းအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ဆီနီဂေါဟာ ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရကာ ချန်ပီယံဖြစ်ခဲ့ပေမဲ့လည်း နောက်ပိုင်းတွင် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီရဲ့ ၃-၀ ဖြင့် အရှုံးပေးခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။