ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားနေသော အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် WHO ကြေညာ

ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ (DR Congo) တွင် ဖြစ်ပွားနေသော အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကို နိုင်ငံတကာက စိုးရိမ်ရသည့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) က ကြေညာလိုက်သည်။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအရှေ့ပိုင်း အီတူရီ(Ituri) ပြည်နယ်တွင် ဖြစ်ပွားနေသော အဆိုပါကူးစက်ရောဂါသည် သံသယဖြစ်ဖွယ်လူနာ ၂၄၆ ဦးခန့်နှင့် သေဆုံးသူ ၈၀ ဦး ရှိကြောင်း အစီရင်ခံထားသော်လည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကပ်ရောဂါအသွင် အရေးပေါ်အခြေအနေ သတ်မှတ်ချက် စံနှုန်းများနှင့်မူ ကိုက်ညီမှုမရှိသေးကြောင်း ၎င်းအေဂျင်စီက ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ယခုလက်ရှိ စစ်ဆေးတွေ့ရှိပြီး အစီရင်ခံထားသည်ထက် “ပိုမိုကြီးမားသော ကူးစက်ပြန့်ပွားမှုကြီး” ဖြစ်လာနိုင်သည့် အလားအလာရှိနေပြီး ဒေသတွင်းနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ပြန့်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ် အလွန်မြင့်မားနေကြောင်း သတိပေးထားသည်။
ယခုလက်ရှိ ဖြစ်ပွားနေသော အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်မျိုးကွဲမှာ ဘွန်ဒီဘူဂျို(Bundibugyo) ဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့် ဖြစ်ပွားခြင်းဖြစ်ပြီး ၎င်းဗိုင်းရပ်စ်အတွက် အတည်ပြုခွင့်ပြုထားသည့် ဆေးဝါး သို့မဟုတ် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးကြောင်း WHOက ပြောကြားသည်။
အစောပိုင်းလက္ခဏာများတွင် ဖျားခြင်း၊ ကြွက်သားများနာကျင်ခြင်း၊ မောပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနှင့် လည်ချောင်းနာခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး၊ ၎င်းနောက်တွင် အော့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းပျက်ဝမ်းလျှောဖြစ်ခြင်း၊ အရေပြားပေါ်တွင် အနီကွက်များထွက်ခြင်းနှင့် သွေးထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်ပွားတတ်သည်။
အီတူရီ ပြည်နယ်၏ မြို့တော် ဘူနီယာ(Bunia) နှင့် ရွှေတွင်းတူးဖော်ရာမြို့များဖြစ်သည့် မွန်ဂွာလူ(Mongwalu) နှင့် ရမ်ပါရာ(Rwampara) အပါအဝင် ကျန်းမာရေးဇုန် သုံးခု၌ အခြားသံသယဖြစ်ဖွယ်လူနာများနှင့် ‌ေ-သဆုံးမှုများရှိနေပြီး၊ လက်ရှိတွင် ဓာတ်ခွဲခန်း၌ အတည်ပြုပြီးသည့် ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရသူ ၈ ဦး ရှိနေပြီဖြစ်ကြောင်း WHO က ပြောကြားခဲ့သည်။
မြို့တော် ကင်ရှာဆာ(Kinshasa) တွင်လည်း အီဘိုလာဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရသူတစ်ဦး တွေ့ရှိကြောင်း အတည်ပြုထားပြီး၊ ၎င်းမှာ Ituri ပြည်နယ်မှ ပြန်လာသည့် လူနာတစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ယူဆရသည်။
အဆိုပါဗိုင်းရပ်စ်သည် ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံပြင်ပသို့ ပြန့်နှံ့သွားခဲ့ပြီး အိမ်နီးချင်း ယူဂန်ဒါ (Uganda) နိုင်ငံတွင်လည်း အတည်ပြုလူနာ နှစ်ဦးရှိကြောင်း သတင်းပို့ထားသည်ဟု WHO က ပြောကြားသည်။ ကြာသပတေးနေ့က ‌ေ-သဆုံးသွားခဲ့သော အသက် ၅၉ နှစ်အရွယ် အမျိုးသားတစ်ဦးတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပေါ့စတစ်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း ယူဂန်ဒါတာဝန်ရှိသူများက ပြောသည်။
ယူဂန်ဒါအစိုးရ၏ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ‌ေ-သဆုံးသွားသူမှာ ကွန်ဂိုနိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်ပြီး ၎င်း၏ရုပ်အလေ-ာင်းကို ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပြီးဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။
လက်ရှိတွင် M23 သူပုန်များ ထိန်းချုပ်ထားသည့် အရှေ့ပိုင်းမြို့ဖြစ်သော ဂိုမာ(Goma) မြို့တွင်လည်း အီဘိုလာကူးစက်ခံရသူတစ်ဦး ရှိနေကြောင်း ဓာတ်ခွဲခန်းက အတည်ပြုထားသည်ဟု AFP သတင်းဌာနက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် သတင်းဖော်ပြခဲ့သည်။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံအတွင်းရှိ လက်ရှိလုံခြုံရေးအခြေအနေနှင့် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်းများသည် လူဦးရေရွှေ့ပြောင်းသွားလာမှု မြင့်မားခြင်း၊ ရောဂါအဓိကဖြစ်ပွားရာနေရာမှာ မြို့ပြဒေသဖြစ်နေခြင်းနှင့် ဒေသတွင်း၌ တရားဝင်မဟုတ်သော ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုပေးသည့်နေရာ အများအပြားရှိနေခြင်းတို့နှင့် ပေါင်းစပ်သွားသည့်အခါ ရောဂါပြန့်ပွားနိုင်ခြေ အန္တရာယ်ကို ပိုမိုမြင့်တက်စေကြောင်း WHO က ပြောကြားသည်။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော နိုင်ငံများသည် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ခရီးသွားလာမှုများကြောင့် အန္တရာယ်ရှိနိုင်ခြေ မြင့်မားသောနိုင်ငံများအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းခံထားရသည်။
ကွန်ဂိုဒီမိုကရက်တစ်သမ္မတနိုင်ငံ နှင့် ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့အနေဖြင့် ရောဂါပိုးကို စောင့်ကြည့်ရန်၊ လိုက်လံခြေရာခံရန်နှင့် ကူးစက်မှုကာကွယ်ရေး အစီအမံများကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် အရေးပေါ်လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်ရေး စင်တာများကို တည်ထောင်ရန် WHO က အကြံပြုထားသည်။
ရောဂါပြန့်ပွားမှုကို အနည်းဆုံးဖြစ်စေရန်အတွက် အတည်ပြုလူနာများကို ချက်ချင်း သီးသန့်ခွဲထားရမည်ဖြစ်ပြီး၊ အနည်းဆုံး ၄၈ နာရီခြား၍ စစ်ဆေးထားသော ဘွန်ဒီဘူဂျို (Bundibugyo) ဗိုင်းရပ်စ်ဆိုင်ရာ သီးသန့်ဓာတ်ခွဲစမ်းသပ်မှု နှစ်ကြိမ်စလုံးတွင် ပိုးမတွေ့ရှိသည့်တိုင်အောင် ကုသမှုပေးရမည်ဖြစ်ကြောင်း ကျန်းမာရေးအေဂျင်စီက ပြောကြားသည်။

ဘန်ကောက်ယာဉ်တို-က်မှုတွင်ဘတ်စ်ကားနှင့်ရထားယာဉ်မောင်းနှစ်ဦးစလုံးကိုအမှုဖွင့်

ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့တွင် စနေနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက ခရီးသည်တင်ဘတ်စ်ကားနှင့် ကုန်တင်ရထားတို-က်မိမှုတွင် သက်ဆိုင်ရာယာဉ်မောင်းနှစ်ဦးစလုံးကို ပေါ့ဆစွာမောင်းနှင့်မှုကြောင့် လူ‌ေ-သဆုံးစေမှုဖြင့် ဘန်ကောက်ရဲတပ်ဖွဲ့က အမှုဖွင့်စွဲဆိုခဲ့သည်။
ဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ အသက် ၄၆ နှစ်အရွယ် အမှတ် ၂၀၆ ဘတ်စ် ယာဉ်မောင်းနှင့် ကုန်တင်ရထားအမှတ် ၂၁၂၆ ၏ အသက် ၅၆ နှစ်အရွယ် ယာဉ်မောင်းတို့ကို တရားစွဲဆိုခဲ့သည်။
စနေနေ့ ညနေ ၃း၄၁ မိနစ်အချိန်က Huai Khwang ခရိုင် Asok-Din Daeng လမ်းပေါ်ရှိ ရထားနှင့် ကားလမ်းဆုံတွင် ယာဉ်တို-က်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ မီးပွိုင့်တွင် ယာဉ်တန်းတစ်ခု၏ အစိတ်အပိုင်းဖြစ်သော ရထားလမ်းပေါ်တွင် ရပ်တန့်နေသည့် ခရီးသည်တင်ဘတ်စ်ကားကို ကုန်တင်ရထားက ဝင်တို-က်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ယာဉ်တို-က်မှုကြောင့် ဘတ်စ်ကားသည်မီးလေ-ာင်ကာ လူ ၈ ဦး ‌ေ-သဆုံးပြီး ၃၂ ဦး ဒ-ဏ်ရာရရှိခဲ့သကဲ့သို့ အခြားယာဉ်များစွာလည်း ပျ-က်စီးခဲ့သည်။
ယာဉ်များလမ်းကြောင်းပေါ် ရပ်တန့်နေသောကြောင့် အတားအဆီးလက်တံများ ချမရခဲ့ခြင်းသည် ယာဉ်တို-က်မှုကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည်ဟု ဘန်ကောက်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ချတ်ချာ့တ် ဆစ်တီပွန့်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ဥပဒေအရ ယာဉ်များသည် လမ်းဆုံများတွင် ငါးမီတာပတ်လည်အတွင်း ရပ်တန့်ခွင့်မရှိပေ။
ဝန်ကြီးချုပ် အနူတင်ချန်ဗီရာကူလ်က စနေနေ့ညပိုင်းတွင် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာကို စစ်ဆေးကြည့်ရှု့ခဲ့ပြီးနောက် လမ်းဆုံတွင် ယာဉ်ကြောပိ-တ်ဆို့မှုဖြစ်နေကြောင်းကို ရထားလမ်းဝန်ထမ်းတစ်ဦးဦးက ရထားမောင်းသူကိ မည်သည့် အတွက်ကြောင့်သတိမပေးခဲ့သနည်းဟု မေးခွန်းထုတ်ခဲ့သည်။ လမ်းပိုင်းသည် အမြဲတမ်း ယာဉ်ကြောပိတ်ဆို့မှုများရှိနေသည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
အပျ-က်အစီးများကို ရှင်းလင်းကာ စနေနေ့ညပိုင်းတွင် ရထား လမ်းဆုံမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပြီးနောက် ကားလမ်းနှင့် ရထားလမ်းများအတွက် ပြန်ဖွင့်ပေးခဲ့သည်။ ‌ေ-သဆုံးသူများအတွက် ဝမ်းနည်းကြောင်း ပြသသည့်အနေဖြင့် အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာတွင် ပန်းစည်းများချထားခဲ့သည်။

မန္တလေးတိုင်းရှိ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများမှ အာမခံအလုပ် သမား(၈၁၅)ဦးကို ရွေ့လျားဆေးကုသယာဉ်ဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေး

နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ရက်(၁၀၀)အတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းအဖြစ် မန္တလေးတိုင်းရှိ စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများမှ အာမခံအလုပ်သမား(၈၁၅)ဦးကို မေ ၁၆ ရက်က ရွေ့လျားဆေးကုသယာဉ်ဖြင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ် စက်မှုဇုန်(၁)ရှိ စီဝိုင်တီချည်မျှင်စက်ရုံမှ အာမခံအလုပ်သမား(၇ဝ၆)ဦးနှင့် ဒုံးပျံဂျုံမှုန့်စက်ရုံမှ အာမခံအလုပ်သမား(၁၀၉)ဦးတို့ကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်ပေးနေခြင်းကို အလုပ်သမားဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဦးခင်မောင်စိုးက ကြည့်ရှုအားပေးကာ စက်ရုံမှ အလုပ်သမားများ၊ အလုပ်သမားရေးရာလုပ်ငန်းညှိနှိုင်းရေးကော်မတီ(WCC) အဖွဲ့ဝင်များအားတွေ့ဆုံခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ရက်(၁၀၀)အတွင်း ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုလုပ်ငန်းများတွင် နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်တိုင်း၊ မန္တလေးတိုင်း၊ ပဲခူးတိုင်း၊ ဧရာဝတီတိုင်းတို့၌ ရွေ့လျားဆေးကုသယာဉ်များဖြင့် အလုပ်ဌာနများအရောက် အာမခံအလုပ်သမားများအား ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုများပြုလုပ်ပေးလျက်ရှိသည်။

တစ်ရက်လျှင်ခရီးသွား(၁,၀၀၀)ခန့်ဝင်/ထွက်နိုင်ရန် အနီးစခန်းလေဆိပ်ကိုအဆင့်မြှင့်တင်နေ

ခရီးသွားလုပ်ငန်းပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန်ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတပြော
တစ်ရက်လျှင်ခရီးသွား(၁,၀၀၀)ခန့်ဝင်/ထွက်နိုင်ရန်အတွက် မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့နယ်ရှိ အနီးစခန်းလေဆိပ်အဆင့်မြှင့်တင်နေမှုကို ယနေ့ မေ ၁၇ ရက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
" အနီးစခန်းလေဆိပ်ကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့တာဟာ ပြည်တွင်းခရီးစဉ်တွေအတွက် ခရီးသွားလုပ်ငန်းပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေဖို့၊ ပြင်ဦးလွင်ဒေသကထွက်ရှိတဲ့ သစ်သီးတွေနဲ့ ပန်းမန်တွေကို တခြားဒေသတွေဆီ လွယ်ကူလျင်မြန်စွာနဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်နိုင်ဖို့နဲ့ ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့အတွက် အထောက်အကူပြုစေဖို့ရည်ရွယ်ဆောင်ရွက်တာပါ"ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
ထို့ပြင် လက်ရှိလေဆိပ်အသစ်တည်ဆောက်ထားမှုအရ တစ်ရက်လျှင်ခရီးသွား(၁,၀၀၀)ခန့် ဝင်/ထွက်နိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ထား၍ လေဆိပ်အတွင်း ခရီးသွားများနားနေရန် ထိုင်ခုံနေရာချထားမှုများကို စနစ်တကျဆောင် ရွက်ရမည်ဖြစ်ကာ လေယာဉ်ပြေးလမ်းအဆင့်မြှင့်တင်ရာ၌ သတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းအတိုင်းဖြစ်စေရန် စနစ်တကျတွက်ချက်တည်ဆောက်အဆင့်မြှင့်တင်ရမည်ဟု ပြောသည်။
ထို့အတူ လေဆိပ်တွင် လေယာဉ်ဆင်းသက်မှုနှင့်ထွက်ခွာမှုများ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရေးအတွက် စနစ်တကျဆောင်ရွက်ရန်၊ လေဆိပ်ပတ်ဝန်းကျင်စိမ်းလန်းသာယာမှုရှိစေရေးအတွက် သစ်ပင်များစိုက်ပျိုးရန်လည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတကမှာကြားပြီး လေဆိပ်အဆင့်မြှင့်တင်နေမှုများကိုကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
လေယာဉ်ကွင်းဆိုင်ရာအချက်အလက်များ၊ လေယာဉ်ကွင်းအဆင့်မြှင့်တင်ခြင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိမှု၊ လေယာဉ်ကွင်းအဆင့်မြှင့်တင်ရာတွင် အရည်အသွေးပြည့်မီမှုရှိစေရေးအတွက်အရည်အသွေးစစ်ဆေး ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ဖြင့် စနစ်တကျဆောင်ရွက်လျက်ရှိမှု၊ လေဆိပ်အဆောက်အဦသစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးမှု၊ လေယာဉ်ရပ်နားရန်နေရာသစ်တည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းနှင့် လေဆိပ်အဝင်လမ်းနှင့် လေဆိပ်ဝန်းကျင် အဆင့်မြှင့်တင်လျက်ရှိမှု၊ လေကြောင်းထိန်းမျှော်စင်အ သစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးမှုတို့ကို တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးက ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် ကြည့်ရှုစစ်ဆေး

မန္တလေးတိုင်း၊ ပြင်ဦးလွင်မြို့၌ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး၊ စိမ်းလန်းစိုပြေရေးနှင့် မြို့ပြဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ထားရှိမှုတို့ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဇနီး၊ တာဝန်ရှိသူများက ယနေ့ မေ ၁၇ ရက်တွင် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ နှင့် ဇနီးတို့က ပွဲကောက်ရေတံခွန် အပန်းဖြေစခန်း(B.E FALLS)တွင် 5D LED မှန်တံတားအားဖြတ်သန်းပြီး ဆင်ကလေးများ၏ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့်အလှပြကွက်များ၊ Dinosaur Kingdom အတွင်းခင်းကျင်းထားရှိမှုများကိုကြည့်ရှုပြီး Sky Cable Car စီးနင်းကာ အပန်းဖြေစခန်းအတွင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ခရီးသွားများ၊ ပြည်သူများ စိတ်အေးချမ်းသာစွာဖြင့် အပန်းဖြေအနားယူနိုင်ရေးအတွက် အမြဲသန့်ရှင်းသာယာလှပပြီးစိမ်းလန်းစိုပြေမှုရှိအောင်ဆောင်ရွက်ရန်၊ သဘာဝအလျောက်တည်ရှိနေသည့် သစ်ပင်ကြီးများ၊ ကျောက်တုံးများနှင့် စီးဆင်းနေသောချောင်းရေအား အရည်အသွေးမြှင့်ထိန်းသိမ်းပြီး သစ်တောဂေဟစနစ်များကိုလေ့လာနိုင်သည့်နေရာတစ်ခုအဖြစ်ဖန်တီးတည်ဆောက်ရန်၊ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ သဘာဝအပန်းဖြေစခန်းတစ်ခုအဖြစ်တည်ဆောက်ရန်မှာကြားသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် ဇနီးတို့က သုမင်္ဂလာဈေး (ညံတောဈေး)အဆင့်မြင့်ဈေးသစ်၌ ဈေးဆိုင်ခန်းများအလိုက် ဖွင့်လှစ်ရောင်းချနေမှုများကိုကြည့်ရှုပြီး ဈေးကွက်ရရှိမှုနှင့် ဈေးရောင်းချရရှိမှုတို့ကိုမေးမြန်းအား ပေးစကားပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့အတူ အမျိုးသားကန်တော်ကြီးဥယျာဉ်အတွင်း သန့် ရှင်းသာယာလှပရေး၊ စိမ်းလန်းစိုပြေရေးထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ထားရှိမှု၊ ကျေးငှက်တိရိစ္ဆာန်များအား စနစ်တကျမွေးမြူပြသထားရှိမှုတို့ကိုကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး အမျိုးသားကန်တော်ကြီးဥယျာဉ်သည် ပြင်ဦးလွင်မြို့၏ အထင်ကရ Land Mark နေရာတစ်ခုဖြစ်၍ ကန်များ၌ ရေများအမြဲပြည့်နေပြီး သစ်ပင်ပန်းမန်အလှအပများဖြင့် အစဉ်လှပနေစေရေးထိန်းသိမ်းဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားသည်။
ထို့ပြင် ဒေသသို့လာရောက်သည့် ခရီးသွားအပန်းဖြေသူများ မည်သည့်အချိန်တွင်လာရောက်သည်ဖြစ်စေ စိတ်ချမ်းသာမှုရှိစေရေး ပန်းများအမြဲမပြတ်ဖူးပွင့်လှပနေအောင် စီမံဆောင်ရွက်ရန်၊ ဒေသမျိုးရင်းပန်းများဖြစ်သည့် မေမြို့ပန်းနှင့် ဂန္ဓမာပန်းတို့ကို ပိုမိုတိုးတက် စိုက်ပျိုးနိုင်ရေး မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ပန်းများ၏ အရောင်အဆင်း၊ ရနံ့များ ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေး သုတေသနပြုစိုက်ပျိုးရန် မှာကြားသည်။
ထို့အတူ ဥယျာဉ်အတွင်းပန်းများ မြိုင်မြိုင်ဆိုင်ဆိုင်ဖြင့် ဖူးပွင့်လှပနေစေရေး Master Plan စနစ်တကျရေးဆွဲ၍ Green House များဖြင့်စိုက်ပျိုးရန်၊ ခရီးသွားများကိုပို မိုဆွဲဆောင်နိုင်ရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်စိမ်းလန်းစိုပြေမှုနှင့်ညီညွတ်မျှတသည့် ရာသီဥတုကိုဖော်ဆောင်နိုင်ရေး ဝါးစိုက်ခင်းများတည်ထောင်ကာ ဝါးပင်များကြား ဝါးပင်တန်းလျှောက်လမ်းတည်ဆောက်ရန်၊ ချယ်ရီပင်များကိုတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန်လည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာ ကြားခဲ့သည်။

ဓနုဖြူမြို့မဈေး မီးလေ-ာင်ပြင်နေရာ၌ ဆယ်တင်ပစ္စည်းများသိမ်းဆည်းခြင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုနှင့် စျေးသစ်ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး လုပ်ငန်းပြင်ဆင်နေေ

ယနေ့ (၁၇)ရက်တွင် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး စည်ပင်သာယာရေးအဖွဲ့ ညွှန်ကြားရေးမှူးနှင့် တာဝန်ရှိသူများသည် ဓနုဖြူမြို့မဈေးမီးလေ-ာင်ပြင်နေရာ၌ ဆယ်တင်ပစ္စည်းများသိမ်းဆည်းခြင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုအား ကွင်းဆင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး မြို့မဈေးအသစ် ပြန်လည်တည်ဆောက်နိုင်ရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ထားရှိမှုအခြေအနေများအား လိုက်လံစစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဓနုဖြူမြို့မြို့မဈေးသည် ဧပြီလ (၂၆)ရက် နံနက် (၆)နာရီ ကျော်အချိန်ခန့်က မီးလေ-ာင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအေးကျော် ၊ အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးအောင်ကျော်မင်းနှင့် တိုင်းအဆင့် ဌာနဆိုင်ရာအကြီးအကဲများလာရောက်ခဲ့စဥ် မီးလေ-ာင်မှုဖြစ်ပွားခဲ့သော မြို့မဈေးနေရာတွင် ဈေးသစ်ကြီးပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးရန် ညွှန်ကြားထားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဓနုဖြူမြို့မဈေးတွင် ဆိုင်ခန်းပေါင်း (၄၁၀)ရှိရာမှ မီးလေ-ာင်မှုကြောင့်ဈေးရုံ (၁၃) ရုံနှင့် ဆိုင်ခန်းပေါင်း(၂၇၁) ခန်း မီးလေ-ာင်ဆုံးရှုံးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအပါအဝင် ဆေးရုံကြီး(၆)ရုံ ပူးပေါင်း၍ မေ ၁၉ ရက်တွင် အထူးကုကွင်းဆင်း
ဆေးကုသပေးမည်

ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအပါအဝင် ဆေးရုံကြီး(၆)ရုံနှင့် အမျိုးသားတီဘီရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးတို့ပူးပေါင်း၍ တာမွေမြို့နယ်၊ ကျိုက္ကဆံလမ်းနှင့် ဦးထွန်းမြတ်လမ်းထောင့်ရှိ အ.ထ.က(၄)၌ မနက်ဖြန် မေ ၁၉ ရက်တွင် အထူးကုကွင်းဆင်းဆေးကုသပေးမည်ဖြစ် ကြောင်း သိရသည်။
ရန်ကုန်ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီး၊ ဗဟိုအမျိုးသမီးရောဂါကုဆေးရုံကြီး၊ ရန်ကင်းကလေးဆေးရုံကြီး၊ မျက်စိဆေးရုံကြီး၊ နား၊ နှာခေါင်း၊လည်ပင်းနှင့် ဦးခေါင်းဆေးရုံကြီး၊ စိတ်ကျန်းမာရေးဆေးရုံကြီးနှင့် အမျိုးသားတီဘီရောဂါတိုက်ဖျက်ရေးတို့ပူးပေါင်းဆောင်ရွက််သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း သိရသည်။
အထွေထွေအထူးကုသမားတော်၊ ဆီးချိုနှင့် ဟော်မုန်းအထူးကုသမားတော်၊ ခွဲစိတ်အထူးကု၊ အရိုးအထူးကု၊ စိတ်ကျန်းမာရေးအထူးကု၊ အရေပြားအထူးကု၊ က လေးအထူးကု၊ မျက်စိအထူးကု၊ နား၊ နှာခေါင်း၊ လည် ချောင်းအထူးကုများပါဝင်ကြောင်း သိရသည်။
၎င်းတို့က ကိုယ်ဝန်ဆောင်များနှင့် မီးယပ်ရောဂါလူနာများကိုစစ်ဆေးစမ်းသပ်ခြင်း၊ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာကြိုတင်စစ်ဆေးခြင်း၊ သွားနှင့် ခံတွင်းစစ်ဆေးကုသပေးခြင်း၊ အဆုတ်နှင့် ရင်ခေါင်းဓာတ်မှန်(X-Ray)ရိုက်ပေးခြင်း(တီဘီရောဂါရှာဖွေပေးခြင်း)၊ ECG ဆွဲပြီးအ ဖြေထုတ်ပေးခြင်း၊ Ultrasound (တီဗီဓာတ်မှန်)ရိုက်ပြီးစစ်ဆေးပေးခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်ပေးသွားမည်ဖြစ် ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ကြောင့် ကုသမှုခံယူလိုသူများအနေဖြင့် မေ ၁၉ ရက်နံနက် ၈ နာရီမှစတင်၍ လာရောက်ပြသစစ်ဆေးကုသနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

ရန်ကုန်တိုင်း ကျောက်တန်းမြို့အနီးကို ဗဟိုပြု၍ ရစ်ခ်တာစကေး ၅. ၂ အဆင့်ရှိ အင်အားပြင်းသော ငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်


ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ ကျောက်တန်းမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် (၂၄) ကီလိုမီတာခန့်အကွာ ပင်လယ်ပြင်ကို ဗဟိုပြု၍ ယနေ့ (မေလ ၁၈ ရက်) နံနက် ၈ နာရီ ၃၅ မိနစ်အချိန်ခန့်က ရစ်ခ်တာစကေး ၅.၂ အဆင့်ရှိ အင်အားပြင်းသော မြေငလျင်တစ်ခု လှုပ်ခတ်သွားကြောင်း အန်ဒရွိုက်ငလျင်သတိပေးစနစ် (Android Earthquake Alerts System) အရ သိရသည်။
အဆိုပါ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ မြို့နယ်များ နှင့် ကပ်လျက်တည်ရှိသော ဖျာပုံ၊ ဘိုကလေး၊ ပဲခူး၊ သထုံ စသည့် မြို့များတွင်လည်း မြေပြင်တုန်ခါမှုလှိုင်းများကို သိသိသာသာ ခံစားခဲ့ရကြောင်း ဒေသခံများ၏ ပြောပြချက်အရ သိရသည်။ ငလျင်လှုပ်ခတ်မှုကြောင့် လူနှင့် အဆောက်အအုံ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု အခြေအနေ အသေးစိတ်ကိုမူ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက ဆက်လက်စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက် ရှိသည်။

အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုတွင်ဆက်စပ်ပါဝင်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား(၄၂)ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ မူဆယ်မြို့တွင်ဖမ်းမိ

အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုတွင်ဆက်စပ်ပါဝင်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသားနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား(၄၂)ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ ရှမ်းပြည် နယ်(မြောက်ပိုင်း)၊ မူဆယ်မြို့တွင် လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ မေ ၁၇ ရက်ကဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သောပူးပေါင်းအထွဲ့ဝင်များက မူဆယ်မြို့၊ စွမ်စော်ရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအတွင်းမှ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ တရုတ်နိုင်ငံသား(၄)ဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသား(၃၄)ဦးတို့ကို ဖုန်းမျိုးစုံ(၁၅၅)လုံး၊ All In One ကွန်ပျူတာ(၃၀) လုံး၊ တရုတ်ယွမ်(၁၀,၀၀၀)၊ မြန်မာငွေ(၁၀)သိန်းကျပ်နှင့် Crown ကား(၂)စီးတို့နှင့်အတူဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် ယင်း ရပ်ကွက်ရှိ နေအိမ်တစ်လုံးအတွင်းမှလည်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုကျူးလွန်သူ မြန်မာနိုင်ငံသား(၄)ဦးအား ဖုန်းမျိုးစုံ(၉၅)လုံး၊ Laptop (၁)လုံး၊ Wifi စက်(၂)လုံးတို့နှင့်အတူ ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ကြောင့် ဖမ်းဆီးရမိသူများအား လိုအပ်သည့်စစ်ဆေးမှုများပြီးပါက တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီထိရောက်ပြင်းထန်စွာအရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကာ သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည့် လုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများကိုလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အီရန်နိုင်ငံအနေဖြင့် "အချိန်သိပ်မကျန်တော့ကြောင်း(နာရီလက်တံက တရွေ့ရွေ့သွားနေပြီဖြစ်ကြောင်း)" ဒေါ်နယ်ထရန့် သတိ‌ပေး

"သူတို့တွေ မြန်မြန်ဆန်ဆန် လှုပ်ရှားရုန်းထွက်ကြတာ ပိုကောင်းလိမ့်မယ်၊ မဟုတ်ရင် သူတို့ဆီမှာ ဘာမှ ကျန်တော့မှာမဟုတ်ဘူး" ဟု ၎င်း၏ Truth Social လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ "အချိန်က အဓိကပဲ"ဟုလည်း ဆိုထားသည်။
အဆိုပါသတင်းစကားသည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် သမ္မတထရန့်အနေဖြင့် အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင် နေတန်ယာဟုနှင့် စကားပြောဆိုရန် ရှိနေချိန်တွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် အီရန်၏ နောက်ဆုံးအဆိုပြုချက်များအပေါ် အမေရိကန်၏ တုံ့ပြန်မှုတွင် ခိုင်မာသော အလျော့ပေးလိုက်လျောမှုတစ်စုံတစ်ရာ ပြုလုပ်ရန် ပျက်ကွက်ခဲ့ကြောင်း အီရန်မီဒီယာများက ဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
ဝါရှင်တန်ဘက်မှ လိုက်လျောမှုမရှိခြင်းသည် "ဆွေးနွေးပွဲများကို အကျပ်အတည်းဆိုက်စေလိမ့်မည်" ဟု အီရန်အစိုးရတစ်ပိုင်းပိုင် Mehr သတင်းအေဂျင်စီက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ထရန့်၏ သတင်းစကားသည် ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေး မကြေညာမီ မကြာမီက အီရန်အနေဖြင့် စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး သဘောတူညီချက်ကို မလိုက်နာပါက "လူမျိုးတုန်းကာ ယဉ်ကျေးမှုတစ်ခုလုံး" ပျက်စီးသွားလိမ့်မည်ဟူသော ၎င်း၏ ခြိမ်းခြောက်မှုကို ထင်ဟပ်နေခြင်းဖြစ်သည်။
ထရန့်သည် အီရန်၏ တောင်းဆိုချက်များကို "လုံးဝ လက်ခံနိုင်စရာမရှိ" ဟု တံဆိပ်ကပ်ကာ ပယ်ချခဲ့ပြီးနောက် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးသည် "အသက်ရှူစက် အကြီးအကျယ် တပ်ထားရသည့် အခြေအနေ" တွင် ရှိနေကြောင်း ယခုသီတင်းပတ်အစောပိုင်းက သတိပေးခဲ့သည်။
အီရန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ အက်စ်မေးလ် ဘာဂါအီကမူ ၎င်းတို့၏ တောင်းဆိုချက်များသည် "တာဝန်သိမှုရှိပြီး" "ရက်ရောမှုရှိသည်" ဟု အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။
အီရန်၏ အစိုးရတစ်ပိုင်းပိုင် Tasnim သတင်းအေဂျင်စီ၏ ဖော်ပြချက်အရ ၎င်းတို့တွင် လက်ဘနွန်ရှိ အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့အပေါ် အစ္စရေး၏ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုများကို ရည်ညွှန်းလျက် စစ်မျက်နှာအားလုံးတွင် စစ်ပွဲကို ချက်ချင်းအဆုံးသတ်ရန်၊ အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို အမေရိကန် ရေတပ်က ပိတ်ဆို့ထားမှုကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် အီရန်အပေါ် ထပ်မံတိုက်ခိုက်မှုများ မလုပ်ရန် အာမခံချက်များ ပါဝင်သည်။
ထို့အပြင် စစ်ပွဲကြောင့် ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုများအတွက် လျော်ကြေးပေးရန် တောင်းဆိုချက်နှင့် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြား အပေါ် အီရန်၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို အလေးထားဖော်ပြချက်တို့လည်း ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။
အီရန်၏ အစိုးရတစ်ပိုင်းပိုင် Fars သတင်းအေဂျင်စီက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားရာ၌ ဝါရှင်တန်သည် တဟီရန်၏ အဆိုပြုချက်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် ကန့်သတ်ချက် (၅) ချက် ချမှတ်ခဲ့ကြောင်း ဖော်ပြခဲ့သည်။
၄င်းတို့တွင် အီရန်အနေဖြင့် နျူကလီးယားစက်ရုံ တစ်ခုတည်းကိုသာ ဆက်လက်လည်ပတ်ရန်နှင့် ၎င်း၏ သန့်စင်မှုမြင့်မားသော ယူရေနီယံ သိုလှောင်မှုများကို အမေရိကန်သို့ လွှဲပြောင်းပေးရန် တောင်းဆိုချက် ပါဝင်သည်ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံနှစ်ခုကြား အဓိက သဘောထားကွဲလွဲနေသည့် အချက်တစ်ခုဖြစ်သော အီရန်၏ နျူကလီးယားအစီအစဉ်ကို အနှစ် ၂၀ ရပ်ဆိုင်းထားမည်ဆိုပါက သူ့အနေဖြင့် လက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ထရန့်က သောကြာနေ့တွင် အရိပ်အမြွက် ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ ယင်းမှာ ၎င်းအစီအစဉ်ကို လုံးဝအဆုံးသတ်ရန် တောင်းဆိုချက်မှ ရပ်တည်ချက် ပြောင်းလဲသွားခြင်းကို အတည်ပြုလိုက်ပုံရသည်။
အစ္စရေးနှင့် အမေရိကန် တပ်ဖွဲ့များသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်တွင် အီရန်အပေါ် အကြီးအကျယ် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ စတင်ခဲ့သည်။ ဆွေးနွေးပွဲများ လွယ်ကူချောမွေ့စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးကိုမူ ရံဖန်ရံခါ ပစ်ခတ်မှုများ ရှိနေလင့်ကစား အများအားဖြင့် လိုက်နာစောင့်ထိန်းနေကြသည်။
အီရန်သည် ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) ၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ဖြတ်သန်းသယ်ယူပို့ဆောင်နေသည့် အရေးပါသော ရေလမ်းကြောင်းဖြစ်သော ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်ထားပြီး ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့ထားဆဲဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ တိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်ကလဲ့စားချေခြင်းဖြစ်ကြောင်း အီရန်က ပြောကြားထားသည့် ယခုလုပ်ရပ်ကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံစျေးနှုန်းများ အကြီးအကျယ် မြင့်တက်သွားခဲ့သည်။
အမေရိကန်ဘက်ကမူ တဟီရန်အနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ စည်းကမ်းချက်များကို သဘောတူလာစေရန် ဖိအားပေးသည့်အနေဖြင့် အီရန်ဆိပ်ကမ်းများကို ပိတ်ဆို့အရေးယူထားသည်။