သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မြှင့်တင်ရန် ဆွေးနွေး

လူမှုဝန်ထမ်း၊ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် ပြန်လည်နေရာချထားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာစိုးဝင်းနှင့် ကုလသမဂ္ဂလူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းရေးမှူးရုံးချုပ် (UNOCHA) မှ ကုလသမဂ္ဂ လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရာ ယာယီလက်ထောက်အတွင်းရေးမှူးချုပ်နှင့် အရေးပေါ်ကယ်ဆယ်ရေးဆိုင်ရာ ဒုတိယညှိနှိုင်းရေးမှူး H.E. Mr. Indrika Ratwatte ဦးဆောင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့သည်သဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲမှုနှင့် လူသားချင်းစာနာမှုကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး မြှင့်တင်ရန် ဆွေးနွေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါအဖွဲ့ကို ဇူလိုင် ၂၀ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ဝန်ကြီးဌာန အစည်းအဝေးခန်းမ၌ လက်ခံတွေ့ဆုံစဥ် ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွင် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ၊ မန္တလေးငလျင်ဘေး ဖြစ်ပွားစဉ်အတွင်း ဝန်ကြီးဌာနနှင့် UNOCHA တို့၏ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများ၊ လူသားချင်းစာနာမှု အကူအညီများ ထိရောက်စွာပေးအပ်နိုင်ရေး၊ နေရပ်စွန့်ခွာသူများအား ပြန်လည်လက်ခံရေး ဆောင်ရွက်နေမှုများကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထို့ပြင် AHA Centre နှင့် ဝန်ကြီးဌာနအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေမှုများ၊ မိုင်းအန္တရာယ်အသိပညာပေးလုပ်ငန်းများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ ဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုဦးစီးဌာနနှင့် UNOCHA တို့အကြား လက်မှတ်ရေးထိုးထားသည့် သဘောတူညီမှုစာလွှာ (Letter of Agreement – LoA) ပါ လုပ်ငန်းစဉ်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေမှုများနှင့် ပတ်သက်၍ ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ အမြင်ချင်းဖလှယ်ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ငလျင်၊ မုန်တိုင်း၊ ရေကြီးရေလျှံမှု၊ မြေပြိုမှု၊ မိုးခေါင်ရေရှားမှုစသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်မျိုးစုံကို မကြာခဏ ကြုံတွေ့နေရသည့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။
အထူးသဖြင့် ၂၀၀၈ ခုနှစ်တွင် နာဂစ်ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း၊ ၂၀၂၃ ခုနှစ် မိုခါဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းနှင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မန္တလေးငလျင်တို့သည် လူအသေအပျောက်၊ အိုးအိမ်ပျက်စီးမှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် ကြီးမားသော သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

image

ဇူလိုင်လအတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက်ဆိုက်ကပ်လာသည့် LNG တန်ချိန်(၃)သောင်းကျော်တင်ဆောင်လာသော သင်္ဘော

ဇူလိုင်လအတွင်း LNG တန်ချိန်(၃)သောင်းကျော်တင် ဆောင်လာသော သင်္ဘောသည် သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ဆိုက်ကပ်လာခဲ့ပြီးနောက် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်ညနေပိုင်း၌ ဆိပ်ကမ်းတွင်ဆိုက်ကပ်ထားသော CVE ဘေးကပ်ကာ Gas များကိုဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့် ဇူလိုင် ၁ ရက်နေ့လည်ပိုင်းကလည်း ဇူလိုင်လအတွက် ပထမအကြိမ်အဖြစ် LNG တန်ချိန်(၃) သောင်းကျော်တင်ဆောင်လာသောသင်္ဘောသည် သီ လဝါဆိပ်ကမ်းတွင်ဆိုက်ကပ်ထားသော CVE ဘေးကပ်ပီး၍ Gas များကိုဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်။
ဇူလိုင် ၂၀ ရက်က CVE ဘေးကပ်ပီး၍ Gas များကိုဖြည့်တင်းပေးခဲ့သော LNG တန်ချိန်(၃)သောင်းကျော်တင် ဆောင်လာသောသင်္ဘောသည် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့်လျှပ်စစ်မီးစတင်ဖြန့်ဝေပေးချိန်မှစ၍ Gas များဖြည့်တင်းပေးခဲ့သည်မှာ (၉)ကြိမ်မြောက်ရှိပြီဖြစ်သည်။

image

မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ပုသိမ်-ရန်ကုန်လမ်းပိုင်း ပျ-က်စီးမှုများဖြစ်ပေါ်၊ အချိန်နှင့်တပြေးညီ ပြုပြင်နေ၍ ယာဉ်မောင်းများ သတိပြုမောင်းနှင်ရန် နှိုးဆော်

လတ်တလော မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုများကြောင့် ပုသိမ်-ရန်ကုန် လမ်းမကြီးပေါ်ရှိ အချို့နေရာများတွင် လမ်းပိုင်းပျ-က်စီးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါ လမ်းပိုင်း ပျ-က်စီးမှုများကြောင့် လမ်းအသုံးပြုသူများ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းစေရေးနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေး ပြတ်တောက်မှု မရှိစေရေးအတွက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရ၏ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများက "ချက်ချင်းပျက်၊ ချက်ချင်းပြင်" စနစ်ဖြင့် လမ်းပြုပြင်ထိန်းသိမ်းခြင်း လုပ်ငန်းများကို အချိန်နှင့်တပြေးညီ အင်တိုက်အားတိုက် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
သို့ဖြစ်ပါ၍ လမ်းပြုပြင်ရေး လုပ်ငန်းခွင်များ ဆောင်ရွက်နေသည့် နေရာများတွင် ယာဉ်အန္တရာယ်နှင့် လမ်းအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစေရန်အတွက် မော်တော်ယာဉ်မောင်းနှင်သူများအနေဖြင့် ယာဉ်အရှိန်လျှော့၍ ဂရုတစိုက် မောင်းနှင်ပေးကြပါရန်လည်း ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအစိုးရမှ အသိပေး နှိုးဆော်ထားသည်။

image

ပုသိမ်မြို့၌ ပြည်သူဗဟိုပြု ရဲလုပ်ငန်းစနစ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေး ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပ

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ပြည်သူဗဟိုပြု ရဲလုပ်ငန်းစနစ် အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ရေး ဆွေးနွေးပွဲကို ဇူလိုင်လ ၂၀ ရက်က ပုသိမ်မြို့၊ ဧရာရွှေဝါခန်းမ၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအေးကျော်၏ လမ်းညွှန်မှုဖြင့် တိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်နှင့် မြို့နယ်များ၌ပါ အလားတူ ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဆွေးနွေးပွဲတွင် တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးအေးကျော်က "ယနေ့ ပြုလုပ်သည့် ပြည်သူဗဟိုပြု ရဲလုပ်ငန်းစနစ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရေး အခမ်းအနားကို ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ခရိုင်၊ မြို့နယ်များတွင်လည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကျင်းပလျက်ရှိပါသည်။ ပြည်သူဗဟိုပြု ရဲလုပ်ငန်းစနစ်ကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ရာတွင် ရဲတပ်ဖွဲ့တစ်ခုတည်းသာမက ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ရပ်ကွက်/ကျေးရွာ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့များ၊ အသင်းအဖွဲ့များ၊ နိုင်ငံရေးပါတီ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ရပ်မိရပ်ဖများ၊ ဘာသာရေးခေါင်းဆောင်များ၊ ပရဟိတ/လူမှုရေး အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ကျောင်းသား/လူငယ်များပါ ပူးပေါင်းပါဝင် ဆောင်ရွက်ကြရမည် ဖြစ်ပါတယ်" ဟု အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲမှူးကြီး ဦးကျော်ထွန်းက တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော မှုခင်းများနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း၊ ပြည်သူဗဟိုပြု ရဲလုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍လည်းကောင်း အသေးစိတ် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
တိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ထုတ်ပြန်ချက်များအရ ၂၀၂၄၊ ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်များ၏ ဇန်နဝါရီလမှ ဇွန်လအထိ ၆ လပတ် သုံးသပ်ချက်များတွင် မှုခင်းဖြစ်ပွားမှုအနေဖြင့် -
၂၀၂၄ ခုနှစ်: လူသတ်မှု (၉၆) မှု၊ မုဒိန်းမှု (၆၈) မှု
၂၀၂၅ ခုနှစ်: လူသတ်မှု (၆၇) မှု၊ မုဒိန်းမှု (၇၀) မှု
၂၀၂၆ ခုနှစ်: လူသတ်မှု (၅၃) မှု၊ မုဒိန်းမှု (၅၅) မှု အသီးသီး ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မှုခင်းအခြေအနေများနှင့် ပတ်သက်၍ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ရဲတပ်ဖွဲ့မှ ရဲမှူး ဦးဉာဏ်မြင့်က "မှုခင်း အရေအတွက် လျော့ကျသွားသော်လည်း ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းမှာ အစဉ်တဆော ရှိနေသေးသည့်အတွက် မှုခင်းလျော့ကျရေး လုပ်ငန်းများတွင် ပြည်သူများ၊ ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ကျောင်းသားများနှင့် ပရဟိတအဖွဲ့များ ပိုမိုပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ ဖိတ်ကြားထားသော ဧည့်သည်တော် ၃၀၀ ကျော် တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး အစီအစဉ်အရ စကားဝိုင်း (Panel Discussion) ဆွေးနွေးပွဲကိုပါ ထည့်သွင်းကျင်းပခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

image

ပူတာအို ပြည်သူ့ဆေးရုံအား ခုတင် (၃၀၀) ဆံ့ ဆေးရုံအဖြစ် မြှင့်တင်ပေးရန် လွှတ်တော်၌ မေးမြန်းမှုအပေါ် လတ်တလော အစီအစဉ်မရှိသေးသည့်အကြောင်းပြချက်များ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီး ပြန်လည်ဖြေကြား

ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်ရှိ ခုတင် (၁၀၀) ဆံ့ ပူတာအို ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးအား ခုတင် (၃၀၀) ဆံ့ ဆေးရုံအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ပေးရန် အစီအစဉ် ရှိ/မရှိနှင့် ပတ်သက်၍ တတိယအကြိမ် အမျိုးသားလွှတ်တော် ဒုတိယပုံမှန်အစည်းအဝေး ၁၉ ရက်မြောက်နေ့တွင် အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးရခွီဖုန်က မေးမြန်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ပူတာအို ပြည်သူ့ဆေးရုံတွင် လက်ရှိ၌ လူနာအချို့ကို ကုသရန်အတွက် လိုအပ်သော ဆေးဝါး၊ ဆေးရုံသုံး ကိရိယာများနှင့် အထူးကုဆရာဝန်များ မပြည့်စုံသေးသည့်အတွက် မြစ်ကြီးနား၊ မန္တလေးနှင့် ရန်ကုန်မြို့များသို့ လွှဲပြောင်းကုသမှုများ ပြုလုပ်နေရကြောင်း၊ ထိုသို့ သွားရောက်ရာတွင်လည်း လေယာဉ်လက်မှတ် ရရှိရန် ခက်ခဲခြင်း၊ လေယာဉ်ခရီးစရိတ် ကြီးမားခြင်းတို့ကြောင့် ဒေသခံ ပြည်သူများအတွက် ဆေးကုသရေး အခက်အခဲများစွာ ကြုံတွေ့နေရကြောင်း အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် ဦးရခွီဖုန်က ထောက်ပြ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
အဆိုပါ မေးမြန်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာသက်ခိုင်ဝင်းက "ပူတာအို ပြည်သူ့ဆေးရုံ၏ ပြီးခဲ့သည့် (၃) နှစ်အတွင်း တစ်ရက်လျှင် ပျမ်းမျှ ပျမ်းမျှလူနာဦးရေမှာ (၄၀) ဦးခန့်သာ ရှိပြီး ဆေးရုံ၏ ခွင့်ပြုခုတင် အသုံးပြုမှု ရာခိုင်နှုန်းမှာ (၄၀%) ခန့်သာ ရှိကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိရပါသည်။ ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာန၏ သတ်မှတ်ထားသော မူဝါဒအရ ခုတင် (၁၀၀) မှ ခုတင် (၂၀၀) အဆင့်သို့ ဦးစွာ တိုးမြှင့်ပေးရမည်ဖြစ်ရာ ဆေးရုံအဆင့်မြှင့်တင်ရန် ခွင့်ပြုခုတင် အသုံးပြုမှု ရာခိုင်နှုန်း ပြည့်မီရန် လိုအပ်နေသေးသည့်အတွက် လတ်တလောတွင် ဆေးရုံအဆင့်မြှင့်တင်ရန် အစီအစဉ် မရှိသေးပါကြောင်း" ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ပူတာအိုမြို့နယ်၌ ခုတင် (၁၀၀) ဆံ့ ပြည်သူ့ဆေးရုံ (၁) ရုံ၊ (၂၅) ခုတင်ဆံ့ မူးယစ်ဆေးစွဲရောဂါကု ဆေးရုံ (၁) ရုံအပြင် မူလာရှီဒီ၊ လုံရှာယန်နှင့် မန်စေ တိုက်နယ်ဆေးရုံများ ပါဝင်သဖြင့် စုစုပေါင်း ဆေးရုံ (၅) ရုံ ဖွင့်လှစ်ကုသပေးလျက် ရှိသည်။
ပူတာအို ပြည်သူ့ဆေးရုံသည် ခုတင် (၅၀၀) ဆံ့ မြစ်ကြီးနား ပြည်သူ့ဆေးရုံကြီးနှင့် ၂၁၈ မိုင်ခန့် ကွာဝေးပြီး ပူတာအိုမြို့မှ မြစ်ကြီးနားမြို့သို့ လေယာဉ်ခရီးစဉ်ဖြင့်သာ (မိနစ် ၄၅ ခန့်) သွားရောက်၍ ရရှိနိုင်ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
ပူတာအိုခရိုင်သည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ မြောက်ဘက်အစွန်ဆုံးတွင် တည်ရှိပြီး ပူတာအို၊ မချမ်းဘော၊ နောင်မွန်၊ ခေါင်လန်ဖူးနှင့် ဆွမ်ပရာဘွမ် အစရှိသည့် မြို့နယ် (၅) ခု၌ စုစုပေါင်း လူဦးရေ ၁၁၀,၂၀၉ ဦးခန့် နေထိုင်လျက်ရှိသည်။

image

ပရီးမီးယားလိဂ်ပြိုင်ဘက်ကလပ်ထံမှ ၁၃ ဂိုးသွင်းထားတဲ့ ပါရမီရှင်ကို ခေါ်ယူလာတဲ့ ယူနိုက်တက်
========================

မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ စပါးစ်မှ ပါရမီရှင်တောင်ပံကစားသမားတိုင်နန်သွမ်ဆင်ကို ပထမအသင်းနှင့် ပူးပေါင်းခွင့် ရရှိမယ်လို့ ကတိပြုကာ ခေါ်ယူလာပါတယ်။
ယူနိုက်တက်ဟာ သွမ်ဆင်အတွက် စပါးစ်ကို ပေါင် ၄ သန်းပေးခဲ့ရပြီး ကစားသမားရဲ့ ပထမအသင်းနှင့်အတူ အောင်မြင်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး နောက်ထပ် ပေါင် ၄ သန်းထပ်မံပေးရပါမယ်။
ဒါ့အပြင် စပါးစ်ဟာ သွမ်ဆင်ရဲ့အရောင်းစာချုပ်အတွင်းတွင် ယူနိုက်တက်တို့ ထပ်ဆင့် ရောင်းချလာချိန်တွင် ပြောင်းရွှေ့ကြေးရဲ့ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းကို အကျိုးခံစားခွင့် ရရှိလာဦးမယ့်အချက်ကိုလည်း ထည့်သွင်းချုပ်ဆိုလာပါတယ်။
ယူနိုက်တက်ဟာ အသက် ၁၈ နှစ်ရှိ တိုက်စစ်မှူးကို ပထမအသင်းတွင် ကစားခွင့်ရမယ်ဆိုတဲ့ကတိအပြင် မက်လောက်စရာကောင်းတဲ့ လုပ်ခပေးပြီး ဆွဲဆောင်ကာ အိုးထရက်ဖို့ဒ်သို့ ခေါ်ဆောင်လာတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
အသက် ၁၈ နှစ်ရှိ ဘယ်တောင်ပံကစားသမားသွမ်ဆင်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီတုန်းက စပါးစ်လူငယ်အသင်းအတွက် ၂၆ ပွဲကစားပေးခဲ့ရာမှာ ၁၃ ဂိုးအထိ သွင်းယူပေးနိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
သွမ်ဆင်ဟာ ပီအက်စ်ဂျီ၊ ဒေါ့မွန်တို့နှင့် ချန်ပီယံလိဂ်ပွဲစဉ်များတွင် စပါးစ်ရဲ့အရန်လူစာရင်းမှာ ပါဝင်ခဲ့ပေမဲ့လည်း ကစားခွင့်မရခဲ့ပါဘူး။
ယူနိုက်တက်ဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတုန်းက အာဆင်နယ်မှ ပါရမီရှင်နောက်ခံလူအေဒင်ဟဲဗင်းကို ယင်းသို့ ခေါ်ယူခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဟဲဗင်းဟာ ထိုစဉ်တုန်းက အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်သာ ရှိပြီး အာဆင်နယ်စီနီယာအသင်းအတွက် ၁ ပွဲတည်းသာ ကစားခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။
သူဟာ ယူနိုက်တက်သို့ ပြောင်းလာပြီးနောက် တစ်လအကြာတွင် ပထမဆုံးပွဲ ကစားခွင့်ရခဲ့ပြီး ၂၀၂၄-၂၅ ရာသီတွင် ၆ ပွဲကစားခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။
သွမ်ဆင်ဟာ အင်္ဂလန်ယူ-၁၈ အသင်းအတွက် ကစားခွင့်ရနေသူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

image

ကမ္ဘာ့ဖလားနာကျင်မှုကို ပေါင် ၁၇ သန်းတန် စူပါရွှက်လှေဝယ်ယူပြီး ဒဏ်ရာကို ဆေးသိပ်ခဲ့တဲ့ နေမာ
======================

နေမာဟာ ပေါင် ၁၇ သန်းတန်ဖိုးရှိ စူပါရွှက်လှေတစ်စီး ဝယ်ယူကာ နိုင်ငံတကာလက်ရွေးင်ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့ရတဲ့ နာကျင်မှုကို ကုသလာပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲမှ ထွက်ခွာရပြီးနောက် ဘရာဇီးလက်ရွေးစင်ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့တဲ့ နေမာဟာ ဒေးဗစ်ဘက်ဟမ်း၊ ခရစ္စတီယာနိုရော်နယ်ဒိုတို့ရဲ့ ခြေရာကို နင်းကာ စူပါရွှက်လှေဝယ်ယူပြီး ရင်းနှီးမြှပ်နှံမှု ပြုလုပ်လာပါတယ်။
နေမာမတိုင်မီ ခရစ္စတီယာနိုရော်နယ်ဒိုဟာ ၂၀၂၀ ခုနှစ်တုန်းက ဂျူဗင်တပ်နှင့် စီးရီးအေဖလား ဆွတ်ခူးပြီးနောက် ပေါင် ၅.၅ သန်းတန် အပျော်စီးရွှက်လှေဝယ်ယူပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို ဆုချဖူးပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ယူနိုက်တက်နှင့် အင်္ဂလန်ဂန္ထဝင်ဒေးဗစ်ဘက်ဟမ်းလည်း အပျော်စီးရွှက်လှေပိုင်ဆိုင်ပါတယ်။
နေမာဝယ်ယူလိုက်တဲ့ အပျော်စီးရွှက်လှေအမည်မှာ 'Enejota' ဖြစ်ပြီး ဘရာဇီးတွင်ပင် တည်ဆောက်ခဲ့တာပါ။ ၄၆ မီတာရှည်လျားပြီး မီတာ ၈၀၀ ကျယ်ဝန်းရာ နေမာနှင့် သူ့ရဲ့ဧည့်သည်များအတွက် လွတ်လပ်စွာ အပန်းဖြေနိုင်မဲ့ ဧရိယာပါရှိပါတယ်။
ယင်းရွက်လှေတွင် မြင်းကောင်ရေ ၁၄၅၀ ရှိ Caterpillar အင်ဂျင် အသုံးပြုထားပါတယ်။
နေမာဟာ ကမ္ဘာ့ဖလား ၁၆ သင်း ရှုံးထွက်အဆင့်ပွဲစဉ်တွင် နော်ဝေအား ၂-၁ ဖြင့် ရှုံးနိမ့်တဲ့ပွဲမှာ ဘရာဇီးအတွက် ဂိုး ၈၀ မြောက်ဂိုးဖြစ်တဲ့အပြင် နောက်ဆုံးဂိုးလည်း အဖြစ် ပင်နယ်တီမှ တဆင့် သွင်းယူပြီးနောက် ကစားသမားဘဝမှ အနားယူခဲ့ပါတယ်။
နေမာဝယ်ယူလိုက်ပြီဖြစ်တဲ့ Enejota ကို ယခုအခါ ရီယိုဒီဂျနဲလ်ရိုးရေပြင်တွင် ဒေါက်တင်ထားပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

image

ဆာလီဘာ ဒဏ်ရာရရှိနေမှုကြောင့် ဂျွန်စတုန်းကို ခေါ်ယူပြီး ယာယီပြဿနာဖြေရှင်းရန် အာဆင်နယ် ကြိုးပမ်းလာ
=======================

အာဆင်နယ်ဟာ ဝီလီယမ်ဆာလီဘာရဲ့ ဒဏ်ရာသာ ပြင်းထန်နေမည်ဆိုပါက ဂျွန်စတုန်းအား အလွတ်ပြောင်းရွှေ့ကြေးဖြင့် ခေါ်ယူပြီး ခံစစ်ပြဿနာအား ယာယီဖြေရှင်းရန် အလေးအနက်ထား စဉ်းစားနေပါတယ်။
ဆာလီဘာဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ကျောဒဏ်ရာထပ်မံ ရရှိခဲ့ပြီး လက်ရှိအချိန်တွင် ဒဏ်ရာအတိမ်အနက်ကို မစစ်ဆေးရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ဒဏ်ရာအခြေအနေမှာ ဆိုးရွားနေမည်ဆိုပါက ဆာလီဘာမှာ ၅ လအထိ အနားယူရနိုင်ခြေ ရှိနေပါတယ်။
အသက် ၂၅ နှစ်ရှိ ဆာလီဘာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီတုန်းက အာဆင်နယ်တွင် ကစားစဉ်ကတည်းက ဒဏ်ရာပြဿနာ ကြုံလာတာ ဖြစ်ပြီး စပိန်ကို ရှုံးနိမ့်တဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားဆီမီးဖိုင်နယ်ပွဲစဉ်မှာတော့ လူစားလဲခဲ့ရပါတယ်။
ဒါကြောင့်လည်း ပရီးမီးယားလိဂ်ချန်ပီယံဟာ ကလပ်လက်မဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ ဂျွန်စတုန်းကို အလွတ်ပြောင်းရွှေ့ကြေးဖြင့် ခေါ်ယူနိုင်မှုနှင့်အတူ ခံစစ်ပြဿနာကို ယာယီဖြေရှင်းရန် စဉ်းစားနေပါတယ်။
အာဆင်နယ်နည်းပြမီခေးလ်အာတီတာဟာ မန်စီးတီးတွင် ဂွါဒီယိုလာလက်အောက်တွင် လက်ထောက်နည်းပြအဖြစ် ဆောင်ရွက်စဉ်တုန်းက အသက် ၃၂ နှစ်ရှိ ဂျွန်စတုန်းနှင့် အလုပ်တွဲလုပ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဂျွန်စတုန်းဟာ မန်စီးတီးတွင် ၁၀ နှစ်ကြာ ကစားပြီးနောက် ဇွန်လအကုန်တွင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးကာ ထွက်ခွာလာခဲ့ပါတယ်။
ဂျွန်စတုန်းဟာ နိုဝင်ဘာလနောက်ပိုင်းတွင် မန်စီးတီးအတွက် ၄ ပွဲတည်းသာ ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရလာခဲ့ပေမဲ့လည်း ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲရှုံးထွက်အဆင့်ပွဲစဉ်များတွင် အင်္ဂလန်ရဲ့အရေးပါတဲ့ ခံစစ်သမားအဖြစ် ကစားခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။

image

ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲကို ကျည်ကာမှန်နောက်ကွယ်တွင် အင်ဖန်တီနိုနှင့်အတူ ကြည့်ရှုအားပေးခဲ့တဲ့ ဒေါ်နယ်ထရမ့်
======================

ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ အမေရိကန်တွင် နောက်ထပ် တစ်ကြိမ် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ အမြန်ဆုံးကျင်းပခွင့် ရရှိရေး တောင်းဆိုမှုများ ပြုလုပ်နေပါတယ်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွင်း ပထမဆုံး ကိုယ်တိုင်တက်ရောက် ကြည့်ရှုတဲ့ပွဲအဖြစ် မနေ့ညတုန်းက အာဂျင်တီးနားနှင့် စပိန်တို့ရဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲအား တက်ရောက်ကြည့်ရှုခဲ့ပါတယ်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ကျည်ကာမှန်နောက်ကွယ်တွင် ဇနီးသည်မီလီနီယာထရမ့်၊ ဘာရန်ထရမ့်၊ ဖီဖာဥက္ကဌဂျီယန်နီအင်ဖန်တီနိုတို့နှင့်အတူ ကြည့်ရှုခဲ့တာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ ပွဲမတိုင်မီ Fox Sports နှင့် အင်တာဗျူးတွင် အင်ဖန်တီနိုအား အမေရိကန်တွင် အမြန်ဆုံး နောက်ထပ် တစ်ကြိမ် ကမ္ဘာ့ဖလားကျင်းပရန်လည်း တောင်းဆိုမှု ပြုလုပ်ခဲ့တာ တွေ့ရပါတယ်။
ထရမ့်က "ကိန်းဂဏန်းတွေကို အခြေခံပြီး နောက်ထပ် ချက်ချင်း ဒါမျိုး လုပ်ပေးဖို့ တောင်းဆိုပါမယ်။ ဒါထပ် ဒါမျိုး လုပ်ဖို့ လိုတယ်။ ကျွန်တော် ရှိနေစဉ်အတွင်း နောက်ထပ်တစ်ကြိမ် ဒါမျိုး လုပ်ဖို့ လိုတယ်။ ဂျီယန်နီ ငါပြောတာ ကြားလား"လို့ ပြောဆိုသွားပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဖီဖာရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ အမေရိကန်အနေဖြင့် ၂၀၃၈ ကမ္ဘာ့ဖလားအထိ အိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပခွင့် ရရှိမှာ မဟုတ်ပါဘူး။
ပွဲမတိုင်မီ အင်တာဗျူးတွင် ဒေါ်နယ်ထရမ့်က မက်ဆီဦးဆောင်တဲ့ အာဂျင်တီးနားက ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဖြစ်လာမယ်လို့လည်း ဟောကိန်းထုတ်ခဲ့ပါသေးတယ်။
ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းတွင်တော့ စပိန်က အချိန်ပိုတွင် ဖာရန်တောရက်စ် သွင်းယူတဲ့ ဂိုးဖြင့် ၁-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ချန်ပီယံဖြစ်သွားပါတယ်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ ဗိုလ်လုပွဲအပြီးတွင် စပိန်ကစားသမားများကို ကမ္ဘာ့ဖလားချီးမြှင့်မှု ပြုလပ်ခဲ့ပါသေးတယ်။
မနေ့ညက ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲသို့ ဒေါ်နယ်ထရမ့် တက်ရောက် ကြည့်ရှုလာမှုနှင့်အတူ ကွင်းအား လေဆိပ်ပုံစံ လုံခြုံရေး တင်းကြပ်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ပရိသတ်များမှာ ကွင်းအတွင်း ဝင်ရောက်ရေး အချိန်ကြာမြင့်စွာ တန်းစီခဲ့ရပါတယ်။
ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမေရိကန်တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားကျင်းပရေး တောင်းဆိုနေပေမဲ့လည်း ဖီဖာက လာမဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ ၂ ခုအတွက် အိမ်ရှင်ကို ရွေးချယ်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။
၂၀၃၀ ကမ္ဘာဖ့လားကို စပိန်၊ ပေါ်တူဂီ၊ မော်ရိုကိုတို့က ပူးတွဲအိမ်ရှင်အဖြစ် ကျင်းပလာမှာ ဖြစ်ပြီး အာဂျင်တီးနား၊ ပါရာဂွေး၊ ဥရုဂွေးတို့ကလည်း ကမ္ဘာဖ့လားနှစ်တစ်ရာပြည့်အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အဖွင့်ပွဲများကို လက်ခံကစားသွားပါမယ်။
၂၀၃၄ ကမ္ဘာ့ဖလားအိမ်ရှင်အဖြစ် ဆော်ဒီက ကျင်းပလာပါမယ်။
ဖီဖာရဲ့ စည်းမျဉ်းအရ အမေရိကန်အနေဖြင့် ၂၀၃၈ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင်မှ အိမ်ရှင်အဖြစ် လျှောက်ထားနိုင်ပါမယ်။

image

ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြောကြားနေစဉ် မျက်ရည်စများဖြင့် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှ ထွက်ခွာသွားတဲ့ အာဂျင်တီးနားနည်းပြစကာလိုနီ
===================

အာဂျင်တီးနားနည်းပြလီယွန်နယ်စကာလိုနီဟာ တနင်္ဂနွေနေ့ညတုန်းက ကမ္ဘာ့ဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် စပိန်ကို ရှုံးနိမ့်ပြီးနောက် အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြောကြားနေစဉ် မျက်ရည်ကျလာကာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ပါတယ်။
အသက် ၄၈ နှစ်ရှိ စကာလိုနီဟာ ကာတာတွင် ကျင်းပတဲ့ ၂၀၂၂ ကမ္ဘာ့ဖလားချန်ပီယံဖြစ်ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဖလားဆုကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ ဒုတိယမြောက်နည်းပြဖြစ်လာနိုင်မဲ့ အခွင့်အရေး ပိုင်ဆိုင်ခဲ့သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ယူရိုချန်ပီယံစပိန်မှာ အလွန်ကောင်းမွန်ခဲ့ပြီး အချိန်ပိုတွင် ဖာရန်တောရက်စ် သွင်းယူတဲ့ တစ်လုံးတည်းသော အနိုင်ဂိုးဖြင့် ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ ချန်ပီယံ ဖြစ်သွားပါတယ်။
စကာလိုနီရဲ့ အာဂျင်တီးနားနှင့်စာချုပ်က ဒီဇင်ဘာလတွင် ကုန်ဆုံးမှာ ဖြစ်ပြီး အနာဂတ်နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပြောနေချိန် ခံစားချက် မြင့်တက်လာကာ မျက်ရည်ကျခဲ့ပါတယ်။
စကာလိုနီက "ဥက္ကဌနဲ့ စကားပြောရဦးမယ်။ ကျွန်တော် ဘာလုပ်ချင်လဲဆိုတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး စိတ်ကူးရှိထားပြီးသားပါ။ စာချုပ်သက်တမ်းကုန်အောင် နေမယ်။ တစ်ခုခု ကြီးကျယ်တာ လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီလား မသိပါဘူး။ ကျွန်တော်တို့ စကားပြောဖို့ လိုသေးတယ်။ ကျွန်တော့်ကို ဒီနေရာကို ခေါ်ဆောင်လာပေးပြီး ဒီအခိုက်အတန့် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ပေးတဲ့ ဥက္ကဌကို ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။ ဒီနေရာက လူတိုင်းအတွက် အိပ်မက်နေရာပါ။ ကျွန်တော်တို့ နောက်ဆုံးအချိန်အထိ အစွမ်းကုန်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြတယ်။ နည်းပြအဖွဲ့တွေရော ကစားသမားတွေရောပါ။ ဒီကာလကို ဖြတ်သန်းဖို့ ကိုယ့်အတွက် အချိန်ယူရမယ်လို့ ထင်တယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
စကာလိုနီဟာ စကားပြောနေရင်း မျက်ရည်များ ကျဆင်းလာပြီးနောက် "ကျွန်တော် ဆက်ပြီးတော့ လုပ်နိုင်ဦးမလား မသိပါဘူး။ ဒီနေရာက အရမ်းအံ့ဩစရာကောင်းတယ်။ အိပ်မက်နေရာပါ။ ကျွန်တော့်နည်းပြအဖွဲ့တွေလည်း ဘယ်တုန်းကမှ အိပ်မက်မက်ခဲ့တဲ့နေရာပါ။ ဆက်ပြီး လုပ်ဖို့အတွက် ကိုယ့်စိတ်ကို အစက ပြန်စရမယ်၊ ခန္ဓာကိုယ်ကို အစက ပြန်စရမယ်။ နောက်ထပ် အုပ်စုထပ်ဖွဲ့ရမယ်။ ဒါမျိုး နောက်ထပ်ဖန်တီးဖို့ ခက်ခဲတယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။
သူဟာ ယင်းသို့ ပြောနေရင်း စားပွဲမှ ထကာ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲအခန်းမှ မထွက်ခွာမီ တောင်းပန်သွားပါတယ်။
"တကယ် နာကျင်ရပါတယ်။ ကျွန်တော် တောင်းပန်ပါတယ်"

image