ကျောင်းသားလူငယ်များတွင် စနစ်တကျ အမှိုက်စွန့်ပစ်သည့် အသိစိတ်ဓာတ် ရရှိလာသည်အထိ ပညာပေးဆောင်ရွက်ရမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ မှာကြား

ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ လူငယ်များအနေဖြင့် အမှိုက်များကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်သည့် အသိစိတ်ဓာတ် (Mindset) ရရှိလာသည်အထိ ပညာပေးဆောင်ရွက်သွားရန် လိုအပ်ကြောင်း အမျိုးသားအဆင့် ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားသည်။

ယနေ့ (ဇွန် ၉ ရက်) ကျင်းပသည့် အမျိုးသားအဆင့် ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီ အစည်းအဝေးတွင် ရေထုညစ်ညမ်းမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုသို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ကျောင်းနေအရွယ်မှစတင်၍ ရေ၏တန်ဖိုးကို နားလည်သိရှိစေရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ အမှိုက်များကို စနစ်တကျ မစွန့်ပစ်ခြင်းကြောင့် ရေထုညစ်ညမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်ကိုလည်း သိရှိနားလည်စေရန် ပညာပေးသင်ကြားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောသည်။

ထို့ကြောင့် စာသင်ကျောင်းများတွင် အမှိုက်များကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်တတ်စေရေးအတွက် ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ ကြီးကြပ်လမ်းညွှန်မှုဖြင့် ပညာပေးဆောင်ရွက်သွားရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

“ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူ လူငယ်တွေအနေနဲ့ အမှိုက်ကို စနစ်တကျ စွန့်ပစ်တဲ့ Mindset ရရှိလာတဲ့အထိ ဆောင်ရွက်ပေးကြရမှာ ဖြစ်ပါတယ်” ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဆိုသည်။

ထို့ပြင် ရှိပြီးသား ရေအရင်းအမြစ်များကို အကျိုးရှိရှိ စနစ်တကျ အသုံးချနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် သဘာဝက ပေးအပ်ထားသည့် ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်နှင့် မြန်မာ့အမွေအနှစ်များဖြစ်သည့် အင်းတော်ကြီးကန်နှင့် အင်းလေးကန်တို့ကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့အတူ ရေဝေရေလဲသစ်တောများနှင့် ဆည်တာတမံများကို စနစ်တကျ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ရေအရင်းအမြစ်များကို ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်သည့် သစ်ပင်များကိုလည်း ရှင်သန်ဖြစ်ထွန်းလာစေရေး စိုက်ပျိုးဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားခဲ့သည်။

ရေအားလျှပ်စစ်ကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပိုမိုဆွဲဆောင်ရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ တိုက်တွန်း

ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ပိုမိုဝင်ရောက်လာစေရေး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း အမျိုးသားအဆင့်ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားသည်။

ယနေ့ (ဇွန် ၉ ရက်) ကျင်းပသည့် အမျိုးသားအဆင့် ရေအရင်းအမြစ်ကော်မတီအစည်းအဝေးတွင် ထိုသို့ ထည့်သွင်းမှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

မြန်မာနိုင်ငံရှိ မြစ်ချောင်းများမှ ထုတ်လုပ်နိုင်သည့် ရေအားလျှပ်စစ် စုစုပေါင်းပမာဏမှာ မဂ္ဂါဝပ် ၁၀၀,၀၀၀ ကျော်ရှိသော်လည်း လက်ရှိတွင် မဂ္ဂါဝပ် ၃,၅၀၀ ခန့်သာ ထုတ်လုပ်နိုင်သေးပြီး စုစုပေါင်းအလားအလာ၏ ၃ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သာ အသုံးချနိုင်သေးကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။

“ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ဖြစ်ပြီး ထိရောက်စွာ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေနိုင်မယ့် ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ ပိုမိုရရှိလာအောင် ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဆိုသည်။

ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေအရင်းအမြစ်များကို ထိရောက်စွာ အသုံးချနိုင်ပါက နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ရေဆိုင်ရာရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်နိုင်မည့် အလားအလာများစွာ ရှိကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ရေချိုအရင်းအမြစ်များကို ထိန်းသိမ်းအသုံးချနိုင်ရေးအတွက် အနိမ့်တမံများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ မြို့ပြနှင့် ကျေးလက်သောက်သုံးရေပေးဝေရေး၊ စိုက်ပျိုးရေပေးဝေရေးနှင့် ရေဆိုင်ရာထုတ်ကုန်များကို စီးပွားဖြစ် ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးတို့အတွက် အလားအလာများကို ရှာဖွေဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတ၏ ပြောကြားချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဧရာဝတီ၊ ချင်းတွင်း၊ သံလွင်နှင့် စစ်တောင်းမြစ်တို့ အပါအဝင် အဓိကမြစ်ကြီး (၄) သွယ်နှင့် မြစ်ချောင်းများ၊ သဘာဝရေကန်များ၊ စိမ့်တောများမှ နှစ်စဉ် ရေချိုဧကပေ သန်း ၈၀၀ ကျော် စီးဆင်းလျက်ရှိသော်လည်း ယင်းရေချိုပမာဏ၏ အနည်းငယ်ကိုသာ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အိမ်သုံးရေကဏ္ဍများတွင် အသုံးပြုနိုင်သေးကြောင်း သိရသည်။

နိုင်ငံ့စီးပွားရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားအဖြစ် MSME ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ပြော

နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေးအတွက် အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စားစီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (MSME) ကို အခြေခံကာ စီးပွားရေးမြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားသည်။

ယနေ့ (ဇွန် ၉ ရက်) ကျင်းပသည့် ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ ထိုသို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

နိုင်ငံ၏ ပကတိအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီသည့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှာ MSME လုပ်ငန်းများဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရေးအတွက် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များအလိုက် အလေးထားကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။

“နိုင်ငံအခြေအနေအရ MSME ကို ဗဟိုပြုပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေးကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရမှာဖြစ်ပါတယ်” ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောကြားသည်။

ထို့ပြင် သံနှင့်သံမဏိလုပ်ငန်းများ၊ အထည်ချုပ်လုပ်ငန်းများ၊ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းနှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်ခြင်း စသည့် နည်းပညာအခြေပြု အကြီးစားကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများကိုလည်း တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်သွားရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ယင်းလုပ်ငန်းများကို အကောင်အထည်ဖော်ရာတွင် အဆင့်မြင့်ပညာသင်ကြားပြီး လူသားအရင်းအမြစ်များကို ထိရောက်စွာ အသုံးချဆောင်ရွက်သင့်ကြောင်းလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်များမှစတင်၍ MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာခဲ့သကဲ့သို့ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍများကို မြှင့်တင်ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပြီး MSME ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများကိုလည်း နိုင်ငံ့စီးပွားရေး၏ အဓိကမောင်းနှင်အားတစ်ရပ်အဖြစ် ဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် အားပေးဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားခဲ့သည်။

ဆိုးရွားတဲ့ ယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် ကိုဆိုဗိုလူငယ်ပါရမီရှင် သေဆုံး
===================
တချိန်တွင် ကြယ်ပွင့်ကစားသမားဖြစ်လာမယ်လို့ ယုံကြည်ခြင်းခံထားရတဲ့ ကိုဆိုဗိုလူငယ်ပါရမီရှင်ကစားသမားတစ်ဦးဟာ ဆိုးရွားတဲ့ ယာဉ်မတော်တဆမှု ဖြစ်ပြီးနောက် သေဆုံးသွားခဲ့ပါတယ်။

အသက် ၂၂ နှစ်ရှိဖက်ဂျွန်ဘန်ဂျာကူဟာ ကိုဆိုဗိုလူငယ်အသင်းတွင် ကစားနေသူ ဖြစ်ပြီး တချိန်တွင် လက်ရွေးစင်အသင်းကြီးတွင် ရွေးချယ်ခြင်းခံရမယ့်သူအဖြစ် သတ်မှတ်ခံထားရသူပါ။

တနင်္ဂနွေနေ့နံနက်ပိုင်းတုန်းက သူ မောင်းနှင်လာတဲ့ကားဟာ အခြားယာဉ်တစ်စီးနှင့် တိုက်မိခဲ့တာပါ။

ယင်းယာဉ်မတော်တဆမှုကြောင့် လူ ၃ ဦးအား အနီးရှိ မက်စ်ဟာနာရွာသို့ အရေးပေါ် ပို့ဆောင်ကုသမှု ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

ဆရာဝန်များဟာ အသက် ၂၂ နှစ်အရွယ်ရှိ ပါရမီရှင်ကစားသမားအား အသက်ကယ်တင်ရေး အစွန်ကုန်ကြိုးပမ်းခဲ့ကြပေမဲ့ မအောင်မြင်ခဲ့ကြပါဘူး။

လက်ရှိအချိန်တွင် အထက်ပါယာဉ်မတော်တဆမှုအား ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်နေပါတယ်။

ယာဉ်မတော်တဆမှုမှာ Mitrovica-Pristina လမ်းတွင် ဖြစ်ပျက်ခဲ့တာပါ။

ယာဉ်မတော်တဆမှုကို ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များနှင့်အတူ ဒေသတွင်းယာဉ်ထိန်းတပ်ဖွဲ့တို့ကလည်း ပူးပေါင်းစစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်ပေးနေပါတယ်။

အထက်ပါသတင်းမှာ ကိုဆိုဗိုဘောလုံးလောကအတွက် ကြီးမားတဲ့ တုန်လှုပ်စရာ ဖြစ်နေပြီး ဝမ်းနည်းကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာချက်များ ပြုလုပ်နေကြပါတယ်။

ဘန်ဂျာကူဟာ ကိုဆိုဗိုယူ-၁၉ နှင့် ယူ-၂၁ အသင်းတို့တွင် ကစားခွင့်ရခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး ဒေသတွင်းကလပ်များဖြစ်ကြတဲ့ ထရက်ကာ၊ လီရီယာ၊ ဂီလန်၊ မာလီရှီဗာ၊ ဖိုးနက်စ်တို့တွင် ကစားခဲ့သလို အယ်ဘေးနီးယားကလပ် အယ်ဘာဆန်မှာ ကစားနေပါတယ်။ သူဟာ ခရိုအေးရှားတွင်လည်း ကစားခဲ့သူ ဖြစ်ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ဖလားအကြိုလျို့ဝှက်ခြေစမ်းပွဲအား ဖျက်သိမ်းလာခဲ့တဲ့ စကော့တလန်
======================
စကော့တလန်ဟာ ဒဏ်ရာပြဿာနာများကြောင့် လေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွင် တံခါးပိတ်ကစားရန် စီစဉ်ထားတဲ့ လျို့ဝှက်ခြေစမ်းပွဲအား ဖျက်သိမ်းလာပါတယ်။

စတိဗ်ကလပ်ခ်ရဲ့ အသင်းဟာ ဟေတီနှင့် ကမ္ဘာ့ဖလားအဖွင့်ပွဲမတိုင်မီ ဘိုလီဗီးယားနှင့် ခြေစမ်းပွဲ ကစားထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

စကော့တလန်ဟာ ကမ္ဘာ့ဖလားအတွက် ပြင်ဆင်တဲ့အနေဖြင့် တောင်အမေရိကအသင်းနှင့် ခြေစမ်းခဲ့ရာမှာ ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရခဲ့ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် စကော့တလန်ဟာ ယနေ့တွင် လေ့ကျင့်ရေးကွင်းတွင် တံခါးပိတ်ခြေစမ်းပွဲအဖြစ် နော်ဝေနှင့် ကစားရန် စီစဉ်ထားပါသေးတယ်။

ဒါပေမဲ့ ယင်းခြေစမ်းပွဲစဉ်မှာ ဒဏ်ရာပြဿနာများကြောင့် ဖျက်သိမ်းလာပါတယ်။

စကော့တလန်ဟာ ဒဏ်ရာပြဿနာများကြုံနေရမှုနှင့်အတူ ခြေစမ်းပွဲအား ဖျက်သိမ်းမှု ပြုလုပ်လာပါတယ်။

ယင်းသို့ စကော့တလန်ဘက်က ဖျက်သိမ်းလာမှုနှင့်အတူ ၁၉၉၈ နောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲအောင်မြင်ထားတဲ့ နော်ဝေဟာ စကော့တလန်ရဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စုတွင်း ပြိုင်ဘက်ဖြစ်တဲ့ မော်ရိုကိုနှင့် ခြေစမ်းပွဲကစားရန် စီစဉ်လာရပါတယ်။

ယင်းပွဲကို ယနေ့တွင် နယူးဂျာစီမှာ ကစားလာပါမယ်။

စကော့တလန်အသင်းမှ နာပိုလီကွင်းလယ်ကစားသမားဘီလီဂေးလ်မိုးမှာ ကူရာကာအိုနှင့် ခြေစမ်းပွဲတွင် ဒဏ်ရာရရှိသွားပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲကို လွဲချော်ထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

စတိဗ်ကလပ်ခ်ဟာ ဂေးလ်မိုးနေရာတွင် ယူနိုက်တက်အတွက် ၁၉ မိနစ်တည်းသာ ကစားခွင့်ရထားတဲ့ တေလာဖလက်ချာအား အစားထိုး ရွေးချယ်ထားပါတယ်။

ယူနိုက်တက်ဂန္ထဝင်ဒါရင်းဖလက်ချာရဲ့ သားဖြစ်သူ တေလာဖလက်ချာဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီတုန်းက ယူနိုက်တက်ပထမအသင်းတွင် ပုံမှန်ပါဝင်ခွင့်ရခဲ့သူ ဖြစ်ပြီး စုစုပေါင်း ၁၉ မိနစ်ကစားခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ဖလားလေ့ကျင့်ရေးစခန်းအနီး မြွေအလွန်ပေါများမှုကြောင့် အထူးသတိထားနေရတဲ့ ဆွစ်ဇာလန်စတားများ
===================
ဆွစ်ဇာလန်ရဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားစတားများဟာ ၎င်းတို့ရဲ့လေ့ကျင့်ရေးစခန်းနားတွင် မြွေအလွန်ပေါများမှုကြောင့် အထူးသတိပေးခြင်းခံထားရပါတယ်။

ဆွစ်ဇာလန်အသင်းဟာ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်ကတည်းက ဇွန်လ ၁၃ ရက်နေ့ ကာတာနှင့် ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စုအဖွင့်ပွဲအတွက် ဆန်ဒီယေဂိုမှာ ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

ဆွစ်ဇာလန်အသင်းဟာ အမေရိကန်ရဲ့ ပူပြင်းတဲ့ ရာသီဥတုကို ရင်ဆိုင်နေရပြီး ဖြစ်သလို ယခုအခါ အခြားပြဿနာတစ်ခုနှင့်လည်း ရင်ဆိုင်လာရပါတယ်။

ဆွစ်ဇာလန်အသင်းရဲ့ ဆိုရှယ်မီဒီယာအကောင့်တွင် ဖော်ပြလာတဲ့ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံအရ အသင်းရဲ့ လေ့ကျင့်ရေးကွင်းအနီး ဧရိယာမှာ မြွေဧရိယာအဖြစ် အနီရောင်ဖြင့် ပြသကာ သတိပေးထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဆန်ဒီယေဂိုသဘာဝသမိုင်းပြတိုက်တွင် ဖော်ပြထားမှုအရ ယင်းဧရိယာတွင် အလွန်အဆိပ်ပြင်းတဲ့ မြွေဟောက်မျိုးစိတ် ၄ မျိုးရှိကြောင်း သိရပါတယ်။

ယင်းမြို့တွင် အများဆုံးတွေ့ရတဲ့ မြွေအမျိုးအစားမှာ Crotalus လို့ ခေါ်ဝေါ်တဲ့ မြွေဟောက်အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။

ဆွစ်ဇာလန်က မြွေအန္တရာယ်ကြုံနေရတဲ့ တစ်သင်းတည်းသော အသင်းမဟုတ်ပါဘူး။

နော်ဝေအသင်းဟာလည်း ကာရိုလိုင်းနားမြောက်ပိုင်း၊ ဂရင်းဘိုရိုရှိ Grandover Resort & Spa အခြေစိုက်စခန်းတွင် မြွေအန္တရာယ်များနှင့် ကြုံနေရပါတယ်။

အာလင်းဟာလန်းနှင့် နော်ဝေအသင်းသားတို့အား မြွေများအား ဒေါသမဆွကြရန် အထူးသတိပေးခြင်းခံထားရပါတယ်။ နော်ဝေအသင်း အခြေစိုက်ရာ ဂရင်းဘိုရိုတွင် Copperhead မြွေများကို အတွေ့များပါတယ်။

နော်ဝေအသင်းဟာ ဇွန်လ ၁၈ ရက်နေ့တွင် ကမ္ဘာ့ဖလားအုပ်စုအဖွင့်ပွဲအဖြစ် ဘော့စနီးယားနှင့် ရင်ဆိုင်ကစားရပါမယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဥက္ကဌအဖြစ် ဖလော်ရင်တီနိုပီရက်ဇ် ထပ်မံ ရွေးချယ်ခံရပြီးနောက် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နည်းပြအဖြစ် မော်ရင်ဟို ခန့်အပ်ခံလာရတော့မည်
=====================
ဖလော်ရင်တီနိုပီရက်ဇ်မှာ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဥက္ကဌအဖြစ် ၂၀၃၀ ခုနှစ်အထိ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန် ရွေးချယ်ခြင်းခံလာရပြီးနောက် ဂျိုဆေးမော်ရင်ဟိုဟာ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နည်းပြအဖြစ် အတည်ပြု ခန့်အပ်ခြင်းခံလာရတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အသက် ၆၃ နှစ်ရှိ မော်ရင်ဟိုဟာ ပြီးခဲ့တဲ့လကတည်းက ပီရက်ဇ်သာ ဥက္ကဌအဖြစ် ရွေးချယ်ခြင်းခံလာရပါက ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အား ၃ နှစ်စာချုပ်ဖြင့် ကိုင်တွယ်ရန် စာချုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

အသက် ၇၉ နှစ်ရှိ ပီရက်ဇ်ဟာ တနင်္ဂနွေနေ့ ရွေးကောက်ပွဲတွင် မဲ ၆၅ ရာခိုင်နှုန်း ရရှိပြီးနောက် နောက်ထပ် သက်တမ်းတစ်ခု ထပ်မံ ဦးဆောင်လာဦးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပီရက်ဇ်က "ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ ကျွန်တော်တို့ အနိုင်ရခဲ့တယ်။ ဆုဖလားတွေ ဆက်လက်ရယူဖို့ ဆက်လုပ်သွားမယ်။ ကျွန်တော် ဒီမှာ ရှိနေတုန်းပါ။ ပြီးတော့ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ကို ကာကွယ်ဖို့ ရှိနေတာပါ။ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ် ဆုဖလားတွေ ရယူနိုင်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ ဆက်အလုပ်လုပ်သွားမယ်။ ၁၆ ကြိမ်မြောက် ဥရောပဖလားရယူနိုင်တဲ့အထိ တိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်။ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကွင်းဖြစ်တဲ့ ဆန်တီယာဂိုဘာနေဗျူးကွင်းသို့ ဂုဏ်ယူစရာတွေ ဆက်လက်ယူဆောင်လာပါမယ်။ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးကစားသမားတွေ ပိုင်ဆိုင်ရလို့ ဂုဏ်ယူတယ်။ ကမ္ဘာ့အကောင်းဆုံးနည်းပြတွေထဲက တစ်ဦးဖြစ်တဲ့ ဂျိုဆေးမော်ရင်ဟိုကို ဂုဏ်ယူစွာ ကြိုဆိုခွင့်ရလို့ ဂုဏ်ယူတယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ကို ကလပ်အဖွဲ့ဝင်များက ပိုင်ဆိုင်တာ ဖြစ်ပြီး အဖွဲ့ဝင်များကပင် ဥက္ကဌကို ရွေးချယ်တင်မြှောက်ပါတယ်။ ပီရက်ဇ်ဟာ နှစ်ပေါင်း ၂၀ အတွင်းတွင် ပထမဆုံးအကြိမ်အဖြစ် စိန်ခေါ်သူ အန်းနရစ်ရီကွယ်မီးနှင့် ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာပါ။

ပီရက်ဇ်ဟာ မဲ ၂၁၇၄၁ ရရှိခဲ့ပြီး ရီကွယ်မီးက မဲ ၁၁၈၁၄ ရရှိခဲ့ပါတယ်။

မော်ရင်ဟိုဟာ ဘင်ဖီကာနည်းပြရာထူးမှ ထွက်ခွာကာ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နည်းပြရာထူးကို ရယူလာပါမယ်။

သူဟာ ၂၀၁၀ မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ကို ကိုင်တွယ်ခဲ့ဖူးပြီး လာလီဂါ၊ ကိုပါဒယ်ရေးနှင့် စပိန်စူပါဖလားတို့ ရယူပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။

ကန်ဆက်စ်စီးတီးရှိ အင်္ဂလန်အသင်းအခြေစိုက်ရာနေရာနှင့် ၄ မိုင်အကွာတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားပြီး လူ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိ
=======================
မစ်ဆူရီ၊ ကန်ဆက်စ်စီးတီးရှိ အင်္ဂလန်အသင်း အခြေစိုက်ရာနှင့် မိနစ်အနည်းငယ် ခရီးအကွာတွင် သေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး လူ ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပါတယ်။

အင်္ဂလန်အသင်း လေ့ကျင့်စခန်းသွင်းရာ နေရာနှင့် ဟိုတယ်နှင့် ၄ မိုင်ခရီးသာ ကွာဝေးတဲ့ Troost Avenue တွင် သေနတ်ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့တာပါ။

ယင်းဧရိယာတွင် စနေနေ့ နံနက်ပိုင်း ၄ နာရီဝန်းကျင်တွင် သေနတ်သံများ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ ရောက်လာခဲ့ကြပေမဲ့ ဆူညံပွက်လောရိုက်နေတဲ့ လူအုပ်ကြီးနှင့် ကြုံခဲ့ရပါတယ်။

ကန်ဆက်စ်စီးတီးရဲတပ်ဖွဲ့က ယင်းသေနတ်ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အရွယ်ရောက်ပြီးသား အမျိုးသမီး ၃ ဦးတို့မှာ ဒဏ်ရာများ ရရှိပြီး ဆေးရုံပို့ခဲ့ရပြီး စုစုပေါင်း ၉ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ဆိုထားပါတယ်။

ဒါပေမဲ့ အားလုံးက အသက်အန္တရာယ်စိုးရိမ်စရာအနေအထားမှာ မရှိပါဘူး။

လက်ရှိအချိန်တွင် ရဲတပ်ဖွဲ့က ယင်းသေနတ်ဖြင့် ပစ်ခတ်မှုအား စုံစမ်းစစ်ဆေးနေဆဲ ဖြစ်ပြီး မည်သူ့ကိုမှ ဖမ်းဆီးနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

ပွဲထွက်ကစားခွင့်နေရာအတွက် ဘယ်လင်ဂမ် တိုက်ပွဲဝင်ရမည်ဟု တူချယ် သတိပေးလာ
======================
သောမတ်စ်တူချယ်က ဂျူ့ဘယ်လင်ဂမ်အနေဖြင့် အင်္ဂလန်ပွဲထွက်ကစားခွင့်အတွက် တိုက်ပွဲဝင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးပြောကြားလာပါတယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ကွင်းလယ်ကစားသမားဟာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလတွင် အင်္ဂလန်နည်းပြအဖြစ် သောမတ်စ်တူချယ် ခန့်အပ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီးနောက် ၄ ပွဲတည်းသာ ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရခဲ့ကာ ၃ ပွဲအား အရန်အဖြစ် ဝင်ကစားခဲ့ရပါတယ်။

တူချယ်ဟာ သူ ကိုင်တွယ်တဲ့ ၁၃ ပွဲတွင် ၁၂ ပွဲအား ဗီလာရဲ့ မော်ဂန်ရိုဂျာအား အသုံးပြုခဲ့ပါတယ်။ ရိုဂျာဟာ အင်္ဂလန်ရဲ့ ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲ ၈ ပွဲလုံး ပွဲထွက် ကစားခွင့်ရခဲ့တဲ့ တစ်ဦးတည်းသော သူလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

ပွဲထွက်ကစားသမား ၁၁ ဦးစာရင်းတွင် ပါဝင်ရန် ဘယ်လင်ဂမ်တိုက်ပွဲဝင်ရမလားလို့ မေးမြန်းလာချိန်မှာတော့ တူချယ်က "ဟုတ်ပါတယ်။ သူ တိုက်ပွဲဝင်ရမယ်။ သူက ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရသူတွေထဲက တစ်ဦးပါ။ သူလည်း ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရသူတွေထဲက တစ်ဦးဆိုတာ သိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့မှာ ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရသူ ၁၄ ဦး သို့မဟုတ် ၁၅ ဦး ရှိပါတယ်။ နေရာက အမြဲတမ်းပြောင်းလဲနိုင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုအချိန်မှာ ပွဲထွက်ကစားခွင့်ရထားသူ ၁၄ ဦး သို့မဟုတ် ၁၅ ဦး ရှိပါတယ်။ ဂျူ့လည်း အဲဒီထဲက တစ်ဦးပါ"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

ဘယ်လင်ဂမ်ဟာ ယူရို ၂၀၂၄ ပြိုင်ပွဲတုန်းက ဗိုလ်လုပွဲအထိ တက်ရောက်ခဲ့စဉ်တုန်းက ပွဲ ၇ ပွဲလုံး ပွဲထွက်ကစားခဲ့ကာ ၂၉ မိနစ်တည်းသာ ကစားခွင့်မရခဲ့ပါဘူး။

အသက် ၂၂ နှစ်ရှိ ဘယ်လင်ဂမ်ဟာ ပုခုံးဒဏ်ရာကြောင့် စက်တင်ဘာ ကမ္ဘာ့ဖလားခြေစစ်ပွဲ ၂ ပွဲကို လွဲခဲ့သလို လတ်ဗီးယားနှင့် ခြေစစ်ပွဲအတွက် အောက်တိုဘာလစခန်းသွင်းလေ့ကျင့်မှုတွင် မပါဝင်ခဲ့ပါဘူး။

သူဟာ နိုဝင်ဘာလတွင် အင်္ဂလန်အသင်းမှာ ပြန်လည် ရွေးချယ်ခံလာရပေမဲ့ တံကောက်ကြောဒဏ်ရာကြောင့် ခြေစမ်းပွဲများကို လွဲခဲ့ပါတယ်။

အခွင့်အာဏာကို အလွဲသုံးစားလုပ်ကာ လိင်အမြတ်ထုတ်ခဲ့တယ်လို့ ဝက်စ်ဟမ်းပူးတွဲပိုင်ရှင် စွပ်စွဲခံနေရ
======================
အမျိုးသမီးအချို့တို့ဟာ ဘီလျှံနာစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်နှင့် ဝက်စ်ဟမ်းပူးတွဲပိုင်ရှင် ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်အား အခွင့်အာဏာကို အသုံးချကာ လိင်ဆက်ဆံရန် အသုံးချခဲ့တယ်ဆိုပြီး စွပ်စွဲလာပါတယ်။ စွပ်စွဲလာတဲ့ အမျိုးသမားများထဲမှ အချို့က ၎င်းတို့ဟာ ဆက်ကျော်သက်အရွယ်တုန်းက ကြုံခဲ့ရတာဖြစ်ကြောင်း ဆိုထားကြပါတယ်။

BBC Panorama ရဲ့ စုံစမ်းဖော်ထုတ်ထားတဲ့ အစီအစဉ်တွင် အမျိုးသမီး ၇ ဦးတို့က ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်အား စွပ်စွဲထားကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ယင်းအမျိုးသမီးတို့ဟာ ၁၉၈၀ ခုနှစ်များတုန်းက ဆယ်ကျော်သက်နှောင်းပိုင်း သို့မဟုတ် အသက်နှစ်ဆယ်အစောပိုင်းတို့တွင် ကြုံခဲ့ရတာပါ။ ယင်းအမျိုးသမီးမော်ဒယ်တို့ဟာ ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်ပိုင်ဆိုင်တဲ့ Daily and Sunday Sport တွင် အလုပ်လုပ်ခွင့်ရရေးအတွက် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ အသုံးချခံခဲ့ရတာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၎င်းတို့က ဆူလေဗန်မှာ စီးပွားရေးတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲများတွင် ၎င်းနှင့်အတူ အိပ်ခြင်း၊ လိင်ဆက်ဆံခြင်း၊ ပါးစပ်ဖြင့် လိင်ဆက်ဆံပေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ပေးပါက ၎င်းတို့ဘဝ တိုးတက်စေမယ်ဆိုပြီး ဖိအားပေး ခိုင်းစေခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲထားကြပါတယ်။

အသက် ၇၇ နှစ်ရှိ ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်ကတော့ အပြာစာအုပ်လောက၊ သတင်းစာနှင့် ဘောလုံးလောကတို့တွင် ကျင်လည်စဉ်အတွင်း ယင်းသို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်း မရှိကြောင် ငြင်းဆိုထားကြပါတယ်။

ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်ဟာ BBC Panorama နှင့် Times တို့က အထက်ပါစုံစမ်းစစ်ဖော်ထုတ်ရေးသားထားတဲ့ သတင်းကို ဖော်ထုတ်လာမှာဖြစ်လို့ ဝက်စ်ဟမ်းပူးတွဲဥက္ကဌရာထူးမှ နုတ်ထွက်ထားပြီးလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

၎င်းက ယင်းစွပ်စွဲမှုများကို တိုက်ပွဲဝင်ကာ တရားရုံးတိုက်ပွဲဝင်သွားမယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

တဖက်တွင် ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်ဟာ ၂၀၀၃ ခုနှစ်တုန်းက အသက် ၄၀ နှစ်ကျော်အရွယ်တွင် အသက် ၁၆ နှစ် သို့မဟုတ် အသက် ၁၇ နှစ် အရွယ်ရှိ အမျိုးသမီးငယ်အား ငွေပေးလိင်ဆက်ဆံခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံထားပါသေးတယ်။

ဒေးဗစ်ဆူလေဗန်ဟာ ၁၉၈၀ နှင့် ၁၉၉၀ ခုနှစ်များတုန်းက အမျိုးသမီးများအား မော်ဒယ်လောကသို့ ဝင်ရောက်နိုင်ရေး အခွင့်အလမ်းဖန်တီးပေးမည်ဟုဆိုကာ လိင်အမြတ်ထုတ်ခဲ့ပါတယ်။

စွပ်စွဲထားသူများထဲမှ ဖလောရင့်ဆိုသူက ဆူလေဗန်ရဲ့အိမ်တွင် ပြုလုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုတွင် သူနဲ့ လိင်ဆက်ဆံပါက သတင်းစာတွင် ပုံမှန်ဖော်ပြခြင်းခံရရမယ်လို့ မက်လုံးပေးလိင်ဆက်ဆံစေခဲ့ကြောင်း စွပ်စွဲထားပါတယ်။

ထိုစဉ်တုန်းက သူမမှာ အသက် ၂၀ အရွယ်မျှသာ ရှိသေးပြီး ရာသီလာနေတယ်လို့ အကြောင်းပြခဲ့ပေမဲ့ အိပ်ခန်းထဲသို့ အတင်းခေါ်ဆောင်ခြင်းခံရကာ လိင်ဆက်ဆံခံခဲ့ရကြောင်း စွပ်စွဲထားပါတယ်။

အခြားအမျိုးသမီးနှစ်ဦးတို့ကလည်း မော်ဒယ်ဘဝအနာဂတ်တိုးတက်ရေးအတွက် ရွေးချယ်စရာမရှိဘဲ ဆူလေဗန်နှင့် အိပ်ခဲ့ရကြောင်း စွပ်စွဲထားပါတယ်။

ဖလောရင့်ဟာ လက်ရှိအချိန်တွင် BBC Radio 5 Live တွင် အစီအစဉ်တင်ဆက်သူအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ ထိုစဉ်တုန်းက Daily and Sunday Sport ရဲ့ တာဝန်ခံအယ်ဒီတာတိုနီလိုက်ဗ်ဆေးရဲ့ စီစဉ်ပေးမှုဖြင့် ဆူလေဗန်ရဲ့ နေအိမ်ကို သွားခဲ့ရကြောင်း ဆိုထားပါတယ်။

သူမဟာ ချစ်သူနှင့်အတူ အက်စ်ဆက်စ်ရှိ ဆူလေဗန်ရဲ့နေအိမ်သို့ သွားခဲ့တာပါ။ ဖလောရင့်ဟာ အဖြစ်အပျက်အတိအကျ အချက်အလက်များကို မမှတ်မိတော့ပေမဲ့လည်း သူမက ဆူလေဗန်ရဲ့ရုံးခန်းသို့ ဝင်သွားချိန်မှာ ချစ်သူက တနေရာရာမှာ စောင့်ကျန်နေရစ်ခဲ့ပါတယ်။

သူမ မှတ်တဲ့အရာတွေက တစ်ခုကတော့ ထိုစဉ်တုန်းက မီးရထားခနှင့် တက္ကဆီဖိုး ၁၄ ပေါင်ကုန်ကျခဲ့တယ်ဆိုတာပါ။

ဒါ့အပြင် သူမဟာနေအိမ်ရဲ့ ကြီးကျယ်ခမ်းနားမှုကို အမှတ်ရသေးသလို ဝတ်ကောင်းစားကောင်းဝတ်ဆင်ထားတဲ့ ဆူလေဗန်ကို အမှတ်ရပါသေးတယ်။

ဆူလေဗန်ဟာ သူမရဲ့ မော်ဒယ်ဘဝပရိုဖိုင်းကို ဖတ်ရှုပြီးနောက် ရေချိုးခိုင်းခဲ့ပါတယ်။ သူမဘက်က ငြင်းလာချိန်မှာတော့ ဆူလေဗန်က အတွင်းခံဘောင်းဘီကိုပါ ချွတ်စေလိုကြောင်း ပွင့်လင်းစွာ ပြောဆိုလာပါတော့တယ်။

ဖလောရင့်က ချစ်သူဖြစ်သူ အပြင်ဘက်တွင် ရှိနေကြောင်း အကြောင်းပြခဲ့ပေမဲ့ ဆူလေဗန်က သူနှင့်သာ လိင်ဆက်ဆံလာမယ်ဆိုရင် သူ့ပိုင် မဂ္ဂဇင်းအားလုံးတွင် ပုံမန်ဖော်ပြခြင်းခံရမယ်လို့ မက်လုံးပေးကာ ဆွဲဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

ယင်းနောက်မှာတော့ ဆူလေဗန်ဟာ ဖလောရင့်ကို အိပ်ခန်းထဲ ခေါ်သွားပါတော့တယ်။

ဖလောရင့်က သူမမှာ လိင်ဆက်ဆံလိုခဲ့ခြင်း မရှိကြောင်း၊ သန့်ရှင်းစွာဖြင့် မော်ဒယ်ဘဝကိုသာ ရလိုခဲ့ပေမဲ့ ဆူလေဗန်က လိင်ဆက်ဆံရေး တောင်းဆိုလာသောအခါ အော်ဟစ်ငြင်းဆိုခဲ့သလား၊ တီးတိုးငြင်းဆိုခဲ့သလားဆိုတာကိုတော့ အမှတ်မရတော့ပါဘူး။

ယင်းနောက်မှာတော့ ဆူလေဗန်ဟာ သူမရဲ့ ဘောင်းဘီကို ဆွဲချွတ်ကာ လိင်ဆက်ဆံပါတော့တယ်။

ဆူလေဗန်ဟာ ကျေနပ်အားရမှု ရရှိပြီးတဲ့နောက် "ဂုဏ်ပြုပါတယ်။ မင်းတော့ ငါတို့ Sports ရဲ့ မိန်းကလေးသစ်ဖြစ်လာတော့မယ်။ အလုပ်တွေ အများကြီးလုပ်ရတော့မယ်"လို့ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဖလောရင့်ဟာ ထိုစဉ်တုန်းက ဘာကြောင့် ဆူလေဗန်ရဲ့အတင်းပြုကျင့်မှုကို အတင်း ငြင်းဆန် တိုက်ပွဲမဝင်ခဲ့တာပါလဲ။