အိန္ဒိယအတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ရာဟူးလ်ဂန္ဒီ ထိန်းသိမ်းခံရ
ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီ နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆို

အိန္ဒိယနိုင်ငံ နယူးဒေလီမြို့တွင် ပညာရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုသည့် လူငယ်ဦးဆောင် ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာမိုဒီကို ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည့် အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ရာဟူးလ်ဂန္ဒီ ကို ရဲတပ်ဖွဲ့က အင်္ဂါနေ့တွင် ထိန်းသိမ်းခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
စာမေးပွဲအရှုပ်တော်ပုံများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် နိုင်ငံ၏ ပညာရေးစနစ်ကို ပြုပြင်ပြောင်းလဲရန်နှင့် ပညာရေးဝန်ကြီး နုတ်ထွက်ပေးရန် တောင်းဆိုသည့် လူငယ်ဦးဆောင် ဆန္ဒပြပွဲများ ဒုတိယနေ့အဖြစ် ဆက်လက်ဖြစ်ပွားခဲ့ရာ နယူးဒေလီမြို့၌ ထောင်နှင့်ချီသည့် ပြည်သူများ ပါဝင်ဆန္ဒပြခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
တနင်္လာနေ့က ပြုလုပ်သည့် ဆန္ဒပြပွဲများတွင် ဆန္ဒပြသူများနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့တို့အကြား ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်မှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။
ကွန်ဂရက်ပါတီခေါင်းဆောင် ရာဟူးလ်ဂန္ဒီက ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီသည် အိန္ဒိယလူငယ်များ၏ အနာဂတ်ကို ထိခိုက်စေခဲ့သဖြင့် ရာထူးမှ နုတ်ထွက်သင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဝန်ကြီးချုပ်၏ နေအိမ်အနီးတွင် ထိုင်သပိတ်ဆင်နွှဲခဲ့သည်။
“အစိုးရက ဒီကိစ္စအတွက် တာဝန်ယူလိုခြင်း မရှိသလို လွှတ်တော်မှာလည်း ဆွေးနွေးလိုခြင်း မရှိပါဘူး” ဟု အောက်လွှတ်တော်ရှိ အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် ရာဟူးလ်ဂန္ဒီက ပြောကြားခဲ့သည်။
အေအက်ဖ်ပီ (AFP) သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည့် ဗီဒီယိုမှတ်တမ်းများတွင် ရာဟူးလ်ဂန္ဒီနှင့် အခြားလွှတ်တော်အမတ်များကို ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဘတ်စ်ကားတစ်စီးပေါ်သို့ အတင်းအကျပ် ခေါ်ဆောင်သွားသည်ကို တွေ့ရသည်။
လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့များက ၎င်းအား အတင်းအကျပ် ဖယ်ရှားခဲ့သည့် ဓာတ်ပုံများကိုလည်း ရာဟူးလ်ဂန္ဒီက လူမှုကွန်ရက်ပေါ်တွင် မျှဝေခဲ့ပြီး ဆန္ဒပြမှုများကို ဆက်လက်ပြုလုပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒြာမိုဒီကမူ အဆိုပါဆန္ဒပြပွဲများနှင့် ပတ်သက်၍ လက်ရှိအချိန်အထိ တိုက်ရိုက်မှတ်ချက်ပြုထားခြင်း မရှိသေးကြောင်း သိရသည်။

image

တရားမဝင်လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲသူများကို သတ်မှတ်ကာလအတွင်း အသိပေးပါက ဒဏ်ကြေးနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြု
လျော်ကြေးငွေကိုလည်း ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း လျှော့ပေါ့ကောက်ခံမည်

တရားမဝင်နည်းလမ်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရယူသုံးစွဲထားသူများအနေဖြင့် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း သက်ဆိုင်ရာဌာနများသို့ ဆက်သွယ်အကြောင်းကြားလာပါက ဒဏ်ကြေးနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများမှ ကင်းလွတ်ခွင့်ပြုပေးသည့်အပြင် လျော်ကြေးငွေကိုလည်း မူလသတ်မှတ်နှုန်း၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းသာ ကောက်ခံသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် အသိပေးထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ဝန်ကြီးဌာနက တရားမဝင်နည်းလမ်းများဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရယူသုံးစွဲနေသူများအနေဖြင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၃၁ ရက်မတိုင်မီ သက်ဆိုင်ရာဌာနများသို့ ဆက်သွယ်အသိပေးရန်နှင့် သတ်မှတ်ကာလအတွင်း အသိပေးလာသူများအား ဖြေလျှော့မှုများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။
လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယခင် ဇူလိုင် ၁၂ ရက်တွင်လည်း သတ်မှတ်ရက် ကျော်လွန်ပြီးနောက် Control Center များမှ စစ်ဆေးတွေ့ရှိသည့် တရားမဝင်လျှပ်စစ်ဓာတ်အား သုံးစွဲမှုများကို ၂၀၁၄ ခုနှစ် လျှပ်စစ်ဥပဒေနှင့်အညီ ဒဏ်ကြေးပေးဆောင်စေခြင်း၊ မီတာအသုံးပြုခွင့်ကို ယာယီရပ်ဆိုင်းခြင်း သို့မဟုတ် ပယ်ဖျက်ခြင်းနှင့် လုပ်ငန်းလိုင်စင်ပိတ်သိမ်းခြင်းအထိ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အသိပေးထားပြီးဖြစ်သည်။
လက်ရှိတွင် တရားမဝင်ဓာတ်အား ရယူသုံးစွဲနေသူအချို့က သက်ဆိုင်ရာဌာနများသို့ ဆက်သွယ်အသိပေးလာလျက်ရှိပြီး ၎င်းတို့အား ဓာတ်အားဖြတ်တောက်ခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်၊ ဒဏ်ကြေးငွေ ကျပ် ၃၀၀,၀၀၀ ပေးဆောင်ရန် ကင်းလွတ်ခွင့်၊ ၂၀၁၄ ခုနှစ် လျှပ်စစ်ဥပဒေအရ တရားစွဲဆိုခြင်းမှ ကင်းလွတ်ခွင့်တို့အပြင် လျော်ကြေးငွေကို မူလသတ်မှတ်နှုန်း၏ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း သာ ကောက်ခံသည့် ဖြေလျှော့မှုများ ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဝန်ကြီးဌာနက တရားမဝင်လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရယူသုံးစွဲမှုများ လျော့နည်းပပျောက်လာပါက လျှပ်စစ်ဓာတ်အား မရရှိသေးသည့် ပြည်သူများထံ ပိုမိုတိုးမြှင့်ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မည်ဖြစ်သဖြင့် ပြည်သူများအနေဖြင့် ကိုယ်ချင်းစာစိတ်ဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးကြရန်လည်း မေတ္တာရပ်ခံထားကြောင်း သိရသည်။

image

အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခအရှိန်မြင့်လာမှုအပေါ် အလွန်စိုးရိမ်ကြောင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ ပြောကြား
စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုနှင့် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် သက်ရောက်မှုများကို သတိပေး

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင် ပဋိပက္ခများ ပိုမိုပြင်းထန်လာခြင်းအပေါ် အလွန်စိုးရိမ်ကြောင်းနှင့် ယင်းအခြေအနေသည် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု၊ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးနှင့် ဒေသတွင်းတည်ငြိမ်ရေးတို့အပေါ် ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ကြောင်း အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခဲ့သည်။
အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် ၁၁ နိုင်ငံနှင့် အဓိကမိတ်ဖက်နိုင်ငံများ၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မနီလာမြို့တွင် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း ကျင်းပလျက်ရှိသည့် အစည်းအဝေးများတွင် အမေရိကန်နှင့် အီရန်အကြား တင်းမာမှုများ ပြန်လည်မြင့်တက်လာခြင်း၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှ စွမ်းအင်တင်ပို့မှုအခြေအနေနှင့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု၊ စီးပွားရေးတိုးတက်မှုတို့အပေါ် သက်ရောက်နိုင်သည့် အကျိုးဆက်များကို အဓိကဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ယီမင်နိုင်ငံရှိ အီရန်မဟာမိတ် ဟူသီအဖွဲ့က ဆော်ဒီအာရေဗျအပေါ် ရေတပ်ပိတ်ဆို့မှု ပြုလုပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ခြင်းသည် ပဋိပက္ခကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စေမည့် အခြေအနေတစ်ရပ်ဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှုနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအပေါ် ခြိမ်းခြောက်မှုများ မြင့်တက်လာစေကြောင်းလည်း ဝန်ကြီးများက သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
“ယခုဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများသည် ကြားဝင်စေ့စပ်ရေး ကြိုးပမ်းမှုများကို ပြင်းထန်စွာ ထိခိုက်စေပြီး ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုနှင့် သံတမန်နည်းလမ်းဖြင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ဖြေရှင်းနိုင်ရေး အလားအလာကို လျော့ပါးစေသည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ အလွန်စိုးရိမ်မိပါသည်” ဟု တံခါးပိတ်အစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်စုစုပေါင်း (GDP) အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဒသမ ၈ ထရီလီယံ ခန့်ရှိသည့် အရှေ့တောင်အာရှဒေသသည် အဓိကရေနံတင်သွင်းသည့် ဒေသဖြစ်သဖြင့် စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ထိခိုက်မှု ကြီးမားနိုင်ကြောင်းနှင့် ယင်းသက်ရောက်မှုကို လျှော့ချနိုင်ရန် အာဆီယံ၏ ရေနံမျှဝေရေးယန္တရားကို အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် မြန်မာ့အရေးနှင့် ပတ်သက်သည့် အလွတ်သဘော တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပွဲကိုလည်း ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး၊ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း တင်းမာမှုများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အာဆီယံနှင့် တရုတ်နိုင်ငံတို့သည် တောင်တရုတ်ပင်လယ်အတွင်း ပဋိပက္ခများ ပိုမိုမပြင်းထန်လာစေရန် ရည်ရွယ်သည့် အပြုအမူဆိုင်ရာ ကျင့်ဝတ် (Code of Conduct) ရေးဆွဲရေးကို ဆယ်နှစ်နီးပါးကြာ ဆက်လက်ညှိနှိုင်းနေဆဲဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

image

မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရှိ မြို့ ၅ မြို့တွင် ဓာတ်အားလိုင်းကြိုးလဲလှယ်မည်ဖြစ်၍ သုံးရက်ဆက်တိုက် နေ့စဉ် ၁၂ နာရီကြာ မီးပိတ်မည်

မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ၁၃၂ ကေဗွီ ဓာတ်အားလိုင်းကြိုး လဲလှယ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်သဖြင့် မြို့ ၅ မြို့ရှိ ရပ်ကွက်များနှင့် ကျေးရွာများတွင် သုံးရက်ဆက်တိုက် နေ့စဉ် ၁၂ နာရီကြာ ယာယီဓာတ်အားပြတ်တောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ဇူလိုင် ၂၂ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်သည်။
မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ တည်ဆောက်ပြီးနှင့် တည်ဆောက်ဆဲ ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှ ထုတ်လုပ်သည့် ဓာတ်အားများကို နိုင်ငံတော်ဓာတ်အားစနစ်ကွန်ယက်သို့ ပိုမိုသယ်ဆောင်နိုင်ရေး၊ ဓာတ်အားစနစ် တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ဗို့အားအရည်အသွေး ပိုမိုကောင်းမွန်စေရေးတို့အတွက် အဆိုပါလုပ်ငန်းကို ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
လုပ်ငန်းအရ ၁၃၂ ကေဗွီ မကွေး–တောင်တွင်းကြီး ဓာတ်အားလိုင်းရှိ လက်ရှိ ACSR ဓာတ်အားလိုင်းကြိုးများကို ဝန်အားနှစ်ဆကျော် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် နည်းပညာမြင့် ဖိုင်ဘာအူတိုင် အလူမီနီယံဓာတ်အားလိုင်းကြိုးများဖြင့် အစားထိုးလဲလှယ်မည်ဖြစ်ပြီး တိုင်အမှတ် (၁၁၄-၁၁၅)၊ (၁၁၈-၁၁၉) နှင့် (၁၆၅-၁၆၆) ကြားတို့တွင် ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထားသည်။
ယင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် ၆၆ ကေဗွီ တောင်တွင်းကြီး–သစ်ရာကောက် ဓာတ်အားလိုင်းနှင့် တောင်တွင်းကြီး–မြို့သစ် ဓာတ်အားလိုင်းတို့ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၂၄ ရက်မှ ၂၆ ရက်အထိ နေ့စဉ် နံနက် ၆ နာရီမှ ညနေ ၆ နာရီအထိ ယာယီဓာတ်အားပိတ်ထားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ကြောင့် မြင်ကွန်းမြို့၊ မိကျောင်းရဲမြို့၊ သစ်ရာကောက်မြို့၊ မြို့သစ်မြို့နှင့် နတ်မောက်မြို့ တို့ရှိ ရပ်ကွက်များနှင့် ကျေးရွာများတွင် ယာယီဓာတ်အားပြတ်တောက်မည်ဖြစ်ပြီး ဓာတ်အားပြတ်တောက်မည့် ဧရိယာများရှိ ဓာတ်အားသုံးစွဲသူများကို သက်ဆိုင်ရာ မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင်ဂျင်နီယာရုံးများမှတစ်ဆင့် ကြိုတင်အသိပေးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

image

မြန်မာ့အရေး ရေရှည်အထူးသံတမန်ခန့်အပ်ရေး အာဆီယံ စတင်ဆွေးနွေး
တိုးတက်မှုတိုင်းတာရန် စံနှုန်းများချမှတ်ရေးကိုလည်း သဘောတူ

မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်၍ ကာလကြာရှည် ရပ်တန့်နေသည့် အာဆီယံ၏ အချက်ငါးချက်ပါ ဘုံသဘောတူညီချက် (Five-Point Consensus) ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရေးအတွက် မြန်မာ့အရေးတိုးတက်မှုကို တိုင်းတာမည့် စံနှုန်းများ ချမှတ်ရေးနှင့် ရေရှည်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် အထူးသံတမန်တစ်ဦး ခန့်အပ်ရေးဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများကို စတင်ရန် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများက ဇူလိုင် ၂၁ ရက်တွင် သဘောတူညီခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါ အဆိုပြုချက်များကို မနီလာမြို့တွင် ကျင်းပသည့် (၅၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအစည်းအဝေး၏ ပြင်ပ၌ ပြုလုပ်သည့် မြန်မာ့အရေး အလွတ်သဘော တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပွဲတွင် ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ နိုဝင်ဘာလတွင် ကျင်းပမည့် အာဆီယံထိပ်သီးအစည်းအဝေးသို့ မတင်ပြမီ အကြီးတန်းအရာရှိများက ဆက်လက်ညှိနှိုင်း ပြင်ဆင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာသီရိဆာ လာဇာရို က ပြောကြားခဲ့သည်။
ယင်းဆွေးနွေးမှုများသည် ဇူလိုင် ၁၂ ရက်က ဘန်ကောက်မြို့တွင် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးတို့အကြား ပြုလုပ်ခဲ့သည့် အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံမှု၏ နောက်ဆက်တွဲအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ဝန်ကြီးများသည် မြန်မာ့အရေး တိုးတက်မှုကို အကဲဖြတ်နိုင်မည့် အာဆီယံမူဘောင်တစ်ရပ် ဖန်တီးရေးနှင့် နှစ်စဉ်အလှည့်ကျ တာဝန်ယူသည့်စနစ်အစား ရေရှည်တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် အထူးသံတမန်တစ်ဦး ခန့်အပ်ရေး အဆိုပြုချက်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
“ဒီကိစ္စဟာ နိုဝင်ဘာလမှာ ကျင်းပမယ့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးမှာ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမယ့် အရေးကြီးအချက်ဖြစ်တဲ့အတွက် အကြီးတန်းအရာရှိတွေကို အသေးစိတ် ဆွေးနွေးပြင်ဆင်ဖို့ တာဝန်ပေးထားပါတယ်” ဟု အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်အဖြစ်လည်း တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသည့် လာဇာရိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့ပြင် အထူးသံတမန်၏ လုပ်ငန်းတာဝန်များကို အထောက်အကူပြုနိုင်ရန် အာဆီယံအတွင်းရေးမှူးချုပ်ရုံးအတွင်း အထူးယူနစ်တစ်ခု ဖွဲ့စည်းရန် ဘရူနိုင်းနိုင်ငံက အဆိုပြုထားသော်လည်း ရန်ပုံငွေနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆက်လက်ညှိနှိုင်းရန် လိုအပ်နေသေးကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
မနီလာမြို့၌ စုဝေးရောက်ရှိနေသည့် အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ရုရှားတို့အပါအဝင် အဓိကမိတ်ဖက်နိုင်ငံများနှင့်လည်း တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမည်ဖြစ်ပြီး ပထဝီနိုင်ငံရေးယှဉ်ပြိုင်မှုများ၊ တောင်တရုတ်ပင်လယ်အရေး၊ မြန်မာ့အရေးနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခများ အပါအဝင် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ အရေးကိစ္စများကို ဆွေးနွေးလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

image

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်နိုင်ငံသံအမတ်ကြီး တွေ့ဆုံ
ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး၊ နယ်စပ်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေး ဆွေးနွေး

တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ တရုတ်နိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Ms. Ma Jia တို့သည် ဇူလိုင် ၂၂ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် တွေ့ဆုံ၍ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဒေသတွင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
တွေ့ဆုံစဉ် နိုင်ငံတော်အစိုးရက လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများကို ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများတွင် ပါဝင်ရန် ဖိတ်ခေါ်ထားမှု၊ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးပွဲများ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်နေမှု၊ နှစ်နိုင်ငံအကြား ပိုမိုနက်ရှိုင်းသည့် ပေါက်ဖော်ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေး၊ နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် မူးယစ်ဆေးဝါးတရားမဝင် ထုတ်လုပ်ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုများကို အမျိုးသားရေးတာဝန်တစ်ရပ်အဖြစ် တားဆီးနှိမ်နင်းလျက်ရှိမှု၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများကို အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအပါအဝင် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် ပူးပေါင်းတိုက်ဖျက်နေမှုတို့ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံတပ်မတော်များအကြား နည်းပညာ၊ သတင်းအချက်အလက်ဖလှယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ခြိမ်းခြောက်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကဏ္ဍအလိုက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးမြှင့်ရေးကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

image

“AI နှင့် အနာဂတ်လူငယ်” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လူငယ်စကားဝိုင်း ကျင်းပ

AI နည်းပညာကို ကျင့်ဝတ်နှင့်အညီ အသုံးချ၍ လူငယ်အိပ်မက်များ အကောင်အထည်ဖော်ရန် တိုက်တွန်း
နေပြည်တော်၊ ဇူလိုင် ၂၃
မြန်မာနိုင်ငံလူငယ်ရေးရာဗဟိုကော်မတီ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီ လူငယ်ရေးရာကော်မတီနှင့် Naypyitaw State Polytechnic University တို့ ပူးပေါင်းကျင်းပသည့် “AI နှင့် အနာဂတ်လူငယ်” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လူငယ်စကားဝိုင်းကို ဇူလိုင် ၂၂ ရက်က နေပြည်တော်၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အခမ်းအနားတွင် လူငယ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာမောင်သင်းက AI အသိပညာဆွေးနွေးပွဲများမှတစ်ဆင့် AI နည်းပညာကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်ရေးနှင့် လူငယ်များအနေဖြင့် သုံးစွဲသူကျင့်ဝတ်နှင့်အညီ AI နည်းပညာကို အသုံးချကာ မိမိတို့၏ အိပ်မက်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာမျိုးသိန်းကျော်က နည်းပညာခေတ်တွင် နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် လူငယ်များအနေဖြင့် တက်ကြွစွာ ပါဝင်၍ အကြံပြုဆွေးနွေးကြရန် တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ပြီး စကားဝိုင်းတွင် ဦးဆောင်ဆွေးနွေးမည့် စွန့်ဦးတီထွင် လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် ပါဝင်ဆွေးနွေးမည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူလေးဦးအား ဂုဏ်ပြုလက်ဆောင်များ ပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့သည်။
ယင်းနောက် “AI နှင့် အနာဂတ်လူငယ်” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် လူငယ်ကိုယ်စားလှယ်နှင့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူလေးဦးတို့က AI နည်းပညာ၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့် အနာဂတ်အခွင့်အလမ်းများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီး တက်ရောက်လာသည့် ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများက AI နှင့်ပတ်သက်သည့် သိရှိလိုသည်များကို မေးမြန်းဆွေးနွေးခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

image

ဇူလိုင် ၂၅ ရက်မှစ၍ စာဆိုဗိမာန်ကို အများပြည်သူ အခမဲ့ လေ့လာနိုင်မည်

မြန်မာ့စာပေယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်ပြီး ပြည်သူများ လေ့လာမှတ်သားနိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ခေတ်အဆက်ဆက် မြန်မာစာဆိုတော်ကြီးများအား ဂုဏ်ပြုဖော်ပြထားသည့် စာဆိုဗိမာန် ကို ဇူလိုင် ၂၅ ရက်မှစတင်၍ အများပြည်သူအတွက် အခမဲ့ဖွင့်လှစ်ပြသသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
စာပေဝါသနာရှင်များ၊ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများနှင့် မိဘပြည်သူများအနေဖြင့် စာဆိုဗိမာန်သို့ လွတ်လပ်စွာ လာရောက်လေ့လာနိုင်ရန် အပတ်စဉ် အင်္ဂါ၊ ကြာသပတေးနှင့် စနေနေ့များတွင် နံနက် ၁၀ နာရီမှ ညနေ ၄ နာရီအထိ ဝင်ကြေးအခမဲ့ဖြင့် ဖွင့်လှစ်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
စာဆိုဗိမာန်သည် အမှတ် (၁၈-က)၊ ဥယျာဉ်ရပ်ကွက်၊ ဗိုလ်မင်းခေါင်လမ်း၊ မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး တွင် တည်ရှိပြီး စာပေဝါသနာရှင်များနှင့် ပြည်သူများအား သတ်မှတ်ဖွင့်လှစ်ရက်များအတွင်း လာရောက်လေ့လာကြရန် ဖိတ်ခေါ်ထားကြောင်း သိရသည်။

image

မြစ်ရေညစ်ညမ်းမှု ကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး မြန်မာကို ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် အလေးထား‌ဆွေးနွေးရန်ရှိဟုဆို

လာမယ့်လမှာ ထိုင်းနိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာခေါင်းဆောင် နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံပြီး နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ဆွေးနွေးသွားဖို့ရှိတယ်လို့ ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ အနုတင် ချန်ဗီရာကူလ်က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။ ဒီဆွေးနွေးပွဲမှာ ကုတ်(Kok) မြစ်အတွင်း အဆိပ်အတောက်တွေ ညစ်ညမ်းနေမှု၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းခွင် မီးရှို့မှုတွေနဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှု ကိစ္စတွေလည်း ပါဝင်မှာပါ။
တရုတ်နိုင်ငံကို တရားဝင်ခရီးစဉ် သွားရောက်ခဲ့ပြီးနောက် ချွန်ဘူရီပြည်နယ်ကို ပြန်လည်ရောက်ရှိချိန်မှာ မစ္စတာအနုတင်က အခုလို ပြောကြားခဲ့တာပါ။ တရုတ်ခေါင်းဆောင်တွေနဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့တုန်းကလည်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရေး ကိစ္စတွေကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့တယ်လို့ သူကဆိုပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့ထုတ်လွှတ်မှု လျှော့ချရေးကို ရည်ရွယ်တဲ့ အစိမ်းရောင်စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု၊ သန့်စင်တဲ့စွမ်းအင်နဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေမယ့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းတွေအကြောင်း ပါဝင်ပါတယ်။
ထိုင်းအစိုးရအနေနဲ့ အာဏာပိုင်တွေ အနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေတဲ့ ကုတ်မြစ်ရေ ညစ်ညမ်းမှု ပြဿနာအပါအဝင် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ဆက်လက် ကတိပြုထားတယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုမြန်မာနိုင်ငံရဲ့ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ဟာ လာမယ့် ဩဂုတ်လ ၃ ရက်နေ့နဲ့ ၄ ရက်နေ့တွေမှာ ထိုင်းနိုင်ငံကို တရားဝင် အလည်အပတ် လာရောက်ဖို့ ရှိနေတယ်လို့ မစ္စတာအနုတင်က ပြောပါတယ်။ ဒီခရီးစဉ်အတွင်းမှာ ထိုင်းနိုင်ငံဘက်ကနေ ကုတ်မြစ်ထဲက အဆိပ်သင့် ညစ်ညမ်းမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို တင်ပြသွားမှာဖြစ်သလို၊ ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်က ပူးပေါင်းပါဝင်လာအောင်လည်း တောင်းဆိုသွားမှာပါလို့ သူက ဆိုပါတယ်။
ကုတ်မြစ်ဟာ မြန်မာနိုင်ငံကနေ မြစ်ဖျားခံပြီး ထိုင်းနိုင်ငံထဲကို စီးဝင်လာတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီကိစ္စမှာ နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့က အရမ်းကို အရေးကြီးနေတာပါ။ ဒါ့အပြင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းခွင်တွေမှာ မီးရှို့တာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် မီးခိုးမြူပြဿနာတွေ၊ မူးယစ်ဆေးဝါး ထုတ်လုပ်မှုနဲ့ တရားမဝင် ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားမှုတွေကို တိုက်ဖျက်ရေး အစီအမံတွေကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးသွားဖို့ ရှိနေတယ်လို့လဲ သူက ပြောကြားပါတယ်။

image

Spygate အရေးအခင်းအတွက် ဆောက်သမ်တန်နည်းပြအက်ကတ်ကို အက်ဖ်အေ စွဲချက်တင်လာ
======================

အက်ဖ်အေဟာ Spygate အရှုပ်အထွေးပြဿနာရဲ့ နောက်ကွယ်တွင် အဓိကနေရာမှ ပါဝင်ခဲ့သူ ဆောက်သမ်တန်နည်းပြတွန်ဒါအက်ကတ်ကို စွဲချက်တင်လာပါတယ်။
ဆောက်သမ်တန်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီတုန်းက ကလပ်အသင်း ၃ သင်းအား စပိုင်လုပ် ထောက်လှမ်းခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့ပြီးနောက် မေလ ချန်ပီယံရှစ်ပလေးအော့ဖ်မှ ထုတ်ပယ်ခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။
လွတ်လပ်တဲ့ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မရှင်က ယင်းစပိုင်လုပ်မှုများအား အက်ကတ်က ဦးဆောင်ညွှန်ကြား လုပ်ခိုင်းခဲ့တယ်လို့ တွေ့ရှိရပြီးနောက် အထက်ပါအတိုင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာပါ။
အက်ဖ်အေဟာ အထက်ပါ အဖြစ်အပျက်အား ဆက်လက်စစ်ဆေးမှုများ ပြုလုပ်လာပြီးချိန်မှာတော့ အက်ကတ်ကိုလည်း စွဲချက်တင်လာပါတယ်။
အက်ဖ်အေဟာ စည်းမျဉ်း အပုဒ် အီး ၃.၁ အား ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလမှ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလအတွင်း ချိုးဖောက်မှုများပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိပြီးနောက် အက်ကတ်ကို စွဲချက်တင်လာပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
ဆောက်သမ်တန်ဟာ ချန်ပီယံရှစ်ပလေးအော့ဖ်ဆီမီးဖိုင်နယ်တွင် မစ်ဒယ်ဘရော့အား နှစ်ကျော့စလုံး အနိုင်ရခဲ့ပေမဲ့လည်း ဆီမီးဖိုင်နယ်ပထမအကျော့ပွဲစဉ်မတိုင်မီ အလုပ်သင်နည်းပြအဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးအား အက်ကတ်က မစ်ဒယ်ဘရော့အသင်းလေ့ကျင့်ရေးကွင်းသို့ စေလွှတ်ကာ ဖုန်းဖြင့် မှတ်တမ်းယူ ရိုက်ကူးစေခဲ့မှုအတွက် ဗိုလ်လုပွဲမှ ဖယ်ရှားခဲ့ပါတယ်။
ဆောက်သမ်တန်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ရာသီအတွင်းတွင် အောက်စ်ဖို့ဒ်ယူနိုက်တက်၊ အစ္စဝှစ်ချ်တောင်းတို့နှင့်ပွဲစဉ်များမတိုင်မီတွင်လည်း လေ့ကျင့်ခန်းအစီအစဉ်များအား လူလွတ်ကာ စပိုင်လုပ်ခိုင်းခဲ့ဖူးပါတယ်။
အက်ကတ်အနေဖြင့် အက်ဖ်အေရဲ့ စွဲချက်တင်မှုအား လာမဲ့ အင်္ဂါနေ့ နောက်ဆုံးထားကာ တုံ့ပြန်သွားရပါမယ်။
ဆောက်သမ်တန်ဟာ ယင်းစပိုင်လုပ်မှုများအတွက် ၄ မှတ်လျှော့ချခြင်းလည်း ခံထားရပါတယ်။ ၎င်းတို့ဟာ ဩဂုတ်လ ၁၆ ရက်နေ့တွင် ဝက်ဖို့ဒ်အား အဝေးကွင်းတွင် ရင်ဆိုင်ကာ ရာသီသစ်စတင်ရပါမယ်။

image