နွေရာသီတွင် စတား ၆ ဦးကို ထွက်ခွာစေပြီး ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်လာမယ့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်
====================
ချန်ပီယံလိဂ်ကွာတားဖိုင်နယ်ရောက် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ လာမယ့်နွေရာသီတွင် ပထမမအသင်းမှ ကစားသမား ၆ ဦးအထိ ထွက်ခွာစေပြီး အသင်းကို ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်လာပါမယ်။

စပိန်ထိပ်သီးကလပ်ဟာ ဇန်နဝါရီလတွင် ဇာဘီးအလွန်ဆိုအား ထုတ်ပယ်လိုက်ပြီးနောက် ခက်ခဲတဲ့ ရာသီတစ်ခု ကြုံနေရပါတယ်။

ချန်ပီယံလိဂ်တွင် မန်စီးတီးအား နှစ်ကျော့ပေါင်းရလဒ် ၅-၂ ဖြင့် အနိုင်ယူကာ ကွာတားဖိုင်နယ်သို့ တက်ရောက်ထားနိုင်ပေမယ့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ လာလီဂါမှာတော့ ထိပ်ဆုံးမှ ဘာစီလိုနာနှင့် ၄ မှတ်ကွာနေသလို ကိုပါဒယ်ရေးမှလည်း ထွက်ခွာထားရပါတယ်။

ယနေ့တွင် Bild ရဲ့ ဖော်ပြလာမှုအရ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဥက္ကဌဖလော်ရင်တီနိုပီရက်ဇ်ဟာ နွေရာသီမှာတော့ အောင်မြင်ရေးလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ ပြန်လည်တက်လှမ်းရေးအတွက် အသင်းကို ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲ ပြုလုပ်လာမှာ ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ အသင်းရှိ ကစားသမား ၆ ဦးအထိ ထွက်ခွာလာစေမှာ ဖြစ်ပြီး ဩစတြီးယားနောက်ခံလူဒေးဗစ်အလာဘာက ထိပ်ဆုံးမှ ပါဝင်နေပါတယ်။

အသက် ၃၃ နှစ်ရှိ ဘိုင်ယန်မြူးနစ်နောက်ခံလူဟောင်းဟာ ဒဏ်ရာပြဿနာများနှင့် ကြုံလာရသူ ဖြစ်ပြီး နွေရာသီတွင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ အလာဘာအား ထွက်ခွာခွင့်ပေးရန် ဆုံးဖြတ်ထားပြီးပြီလို့ ယုံကြည်ရပါတယ်။

ဒါ့အပြင် အလာဘာကဲ့သို့ပင် နွေရာသီတွင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမယ့် အန်တိုနီယိုရူဒီဂါမှာလည်း ထွက်ခွာလာနိုင်ပါတယ်။

ရူဒီဂါရဲ့ အေးဂျင့်နှင့် ကလပ်တို့မှာ မကြာမီ စာချုပ်ကိစ္စဆွေးနွေးလာမှာ ဖြစ်လို့ အပြောင်းအလဲ ဖြစ်လာနိုင်ပါသေးတယ်။

ဒါ့အပြင် နောက်ထပ် ထွက်ခွာလာနိုင်သူက နွေရာသီတွင်ပင် စာချုပ်သက်တမ်းကုန်ဆုံးမယ့် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အသင်းခေါင်းဆောင်ဒါနီကာဗာဂျယ် ဖြစ်ပါတယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နှင့်အတူ ဆုဖလား ၂၆ ကြိမ် ဆွတ်ခူးထားတဲ့ ကာဗာဂျယ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်သတ္တပတ်များတွင် အရန်အဖြစ် ကစားနေသူ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ထပ်ထွက်ခွာလာနိုင်တဲ့သူက ကွင်းလယ်ကစားသမားအက်ဝတ်ဒိုကာမာဗန်ဂါ ဖြစ်ပါတယ်။

ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်နှင့် ပြင်သစ်တို့ရဲ့ အနာဂတ်ဖြစ်လာမယ်လို့ ဟောကိန်းထုတ်ခြင်းခံခဲ့ရဖူးတဲ့ အသက် ၂၃ နှစ်ရှိ ကာမာဗန်ဂါကို ဥရောပတလွှားကလပ်များက စိတ်ဝင်စားနေပါတယ်။

Marca က ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တုန်းက ရန်းနက်စ်မှ ပေါင် ၃၄.၃ သန်းဖြင့် ခေါ်ယူထားခဲ့တဲ့ ကာမာဗန်ဂါကို ယူရိုသန်း ၅၀ ဝန်းကျင်(ပေါင် ၄၃.၃ သန်း) ရရှိလာပါက ရောင်းချလာမယ်လို့ ဖော်ပြသွားပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဟာ အယ်ဗာရိုကာရီရက်စ်ရဲ့ အရန်အဖြစ်သာ ကစားနေရတဲ့ ဘယ်နောက်ခံလူများဖြစ်ကြတဲ့ ဖာလန်းမန်ဒီနှင့် ဖရန်ဂါစီယာတို့ကိုလည်း ထွက်ခွာခွင့်ပေးလာဖို့ ရှိပါတယ်။

image

အာဖရိကဖလားပြန်လည်ပေးအပ်ရန် ဆီနီဂေါအသင်း ငြင်းဆိုလာ
=================
ဆီနီဂေါဟာ အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က အာဖရိကဖလားချန်ပီယံဘွဲ့အား ရုတ်သိမ်းခြင်းခံခဲ့ရပေမယ့်လည်း ဆုဖလားအား ပြန်လည်ပေးအပ်ရန် ငြင်းဆိုလာပါတယ်။

အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှ အယူခံကော်မတီဟာ ဆီနီဂေါအား အာဖရိကဖလားချန်ပီယံအဖြစ်မှ ရုတ်သိမ်းကာ မော်ရိုကိုအား ချန်ပီယံဘွဲ့ ပေးအပ်လာခဲ့ပါတယ်။

အာဖရိကဖလားဗိုလ်လုပွဲတွင် ဆီနီဂေါအသင်းဟာ အချိန်ပို ပင်နယ်တီပေးခြင်းခံရပြီးနောက် ဒိုင်လူကြီးရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို မကျေမနပ် ဖြစ်ကာ ကွင်းအတွင်းမှ ထွက်ခွာသွားခဲ့ကြပါတယ်။

ယင်းအဖြစ်အပျက်ကြောင့် ပွဲကို ၁၇ မိနစ်ခန့် ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပါတယ်။ ယင်းနောက်တွင် ဆာဒေယိုမာနေးက အဝတ်အစားလဲခန်းသို့ လိုက်ပါကာ ကစားသမားများအား ကွင်းအတွင်းသို့ ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။

ယင်းနောက် ပွဲကစားခဲ့ရာ ဘရာဟမ်ဒီယာ့ဇ်က ပင်နယ်တီကန်ရာတွင် ကာကွယ်ခြင်းခံခဲ့ရပြီး ဆီနီဂေါက အချိန်ပိုနောက်ကျဂိုးဖြင့် ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရရှိကာ အာဖရိကဖလားချန်ပီယံဖြစ်သွားပါတယ်။

ပွဲအပြီးတွင် အိမ်ရှင်မော်ရိုကိုဟာ ဆီနီဂေါအသင်းမှာ ပွဲကစားရန် ငြင်းဆိုခဲ့မှုနှင့်ပတ်သက်ပြီး အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ထံသို့ အယူခံဝင်ခဲ့ပါတယ်။

အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က ဘောလုံးစည်းမျဉ်းအရ ဆီနီဂေါမှာ ပွဲဆက်ကစားရန် ငြင်းဆိုခဲ့မှုနှင့်အတူ မော်ရိုကိုအား ၃-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ပေးခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဆီနီဂေါက အာဖရိကဖလားအား ပြန်ပေးရန် ငြင်းဆိုနေပြီး ယင်းဆုံးဖြတ်ချက်မှာ တရားမျှတမှု မရှိသေး၊ မကြုံစဖူးသော၊ လက်ခံနိုင်စရာမရှိသော ဆုံးဖြတ်ချက်လို့ ဝေဖန်လာပါတယ်။

ဒါ့အပြင် ဆီနီဂေါဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အထွေထွေအတွင်းရေးမှူးအက်ဒူလာယီဆောက အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်မှာ အာဂတိလိုက်စားနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ဆုဖလားကို လုံးဝပြန်အပ်မည်မဟုတ်ကြောင်း ဆိုသွားပါတယ်။

လီဗာပူးနှင့် ဘိုင်ယန်မြူးနစ်စတားဟောင်းဆာဒေယိုမာနေးကလည်း "ဖြစ်ပျက်သွားတာကတော့ အရမ်းကို လွန်လွန်းသွားပြီ။ ဒါက ကျွန်‌တော်တို့ တိုက်ပွဲဝင်နေတဲ့ ဘောလုံးမဟုတ်သလို ကျွန်တော်တို့ ယုံကြည်တဲ့ အာဖရိကမဟုတ်ဘူး။ ကျုပ်တို့ အားကစားမှာ အလွန်အာဂတိများတယ်။ တိုက်ကြီးတစ်ခုလုံးက လူသန်းပေါင်းများစွာရဲ့ ဘောလုံးအပေါ် ချစ်မြတ်နိုးမှုကို သတ်လိုက်တာပဲ။ ကစားသမားတွေက ကွင်းထဲမှာ အားလုံးပေးဆပ်ခဲ့ကြတယ်။ ဒါပေမယ့် ကွင်းပြင်ပက ဆုံးဖြတ်ချက်က ပွဲနဲ့ ဆုဖလားအဖြေကို ဆုံးဖြတ်တာလား"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

ဆီနီဂေါဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဟာ အာဖရိကဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို လက်မခံဘဲ အယူခံဝင်မှု ပြုလုပ်သွားပါမယ်။

image

မျက်နှာကို ဒူးဖြင့် ထောက်ခဲ့တဲ့ ရူဒီဂါအား ၁၀ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ရန် လာလီဂါစတား တောင်းဆိုလာ
===================
ဂီတာဖေးနောက်ခံလူဒီယေဂိုရီကိုဟာ မျက်နှာကို ဒူးဖြင့် ဖိထောက်ခဲ့တဲ့ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်ဗဟိုနောက်ခံလူအန်တိုနီယိုရူဒီဂါအား ၁၀ ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်ရန် တောင်းဆိုလာပါတယ်။

အဆိုပါ အဖြစ်အပျက်မှာ လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ ပတ်တုန်းက ဘာနေဗျူးတွင် ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အား ဂီတာဖေးက ၁-၀ ဂိုးဖြင့် အနိုင်ရတဲ့ပွဲစဉ် ဖြစ်ခဲ့တာပါ။

ရူဒီဂါဟာ ဂီတာဖေးဘယ်နောက်ခံလူရဲ့ မျက်နှာကို ဒူးဖြင့် ဖိထောက်ခဲ့ပေမယ့်လည်း ကွင်းအတွင်း ဒိုင်လူကြီးအလီဂျန်ဒရိုမူနစ်ဇ်ရုဇ်က တစုံတရာ အရေးယူခဲ့ခြင်း မရှိသလို VAR ကလည်း ကြားဝင်ခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။

ဒါပေမယ့် ရီကိုက "ကျုပ်သာဆိုရင် ၁၀ ပွဲပယ်ခံရမှာ ဒီရာသီမှာ ကစားခွင့်ရလာတော့မှာ မဟုတ်ဘူး။ VAR က ဘာအတွက် ထားတာလဲ မသိဘူး။ ဒီအခြေအနေတွေအတွက် VAR ကို ထားထားတာပါ။ တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုပါ။ သူက ကျွန်တော့်ကို ထိခိုက်အောင် လုပ်ဖို့ ကြိုးစားတာ မြင်ရပါမယ်"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

တဖက်တွင် အသက် ၃၃ နှစ်ရှိ ချဲလ်ဆီးနောက်ခံလူဟောင်းကမူ "အနှေးပြကွက်က ဓာတ်ပုံတွေကို ခင်ဗျားလည်း တွေ့မှာပါ။ အရမ်းဆိုးတာ သိသာပါတယ်။ ဒီကစားသမားပြောပုံက ကျုပ်ကပဲ သူ့ကို သတ်တော့မယ့်အတိုင်း ဖြစ်နေတယ်။ ဒီလောက်အထိ ချဲ့ကားနေစရာ မလိုပါဘူး"လို့ ပြောကြားသွားပါတယ်။

image

ယူကရိန်းစစ်ပွဲဒုက္ခသည်များကို အကူအညီပေးရေး ပေါင် ၂.၄ ဘီလီယံအား မလွဲပေးမှုကြောင့် ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ကို ဗြိတိန်အစိုးရ တရားစွဲလာမည်
==================
ဗြိတိန်အစိုးရဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်တုန်းက ချဲလ်ဆီးကို ရောင်းချထားမှုမှ ရရှိထားတဲ့ ပေါင် ၂.၃၅ ဘီလီယံအား လွဲပြောင်းပေးရေး နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက် ကျော်လွန်လာမှုနှင့်အတူ ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ကို တရားစွဲဆိုမှု ပြုလုပ်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရုရှားဘီလျှံနာဟာ ယင်းငွေများကို မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့ နောက်ဆုံးထားကာ ယူကရိန်းမှ ပြည်သူများအား လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အထောက်အပံ့များပေးရေး ဗြိတိန်အစိုးရကို လွဲပြောင်းပေးရပါမယ်။

တဖက်တွင် နိုဝင်ဘာလတုန်းက အေဘရာမိုဗစ်ချ်ရဲ့ ကိယ်စားလှယ်များက အစိုးရက ယင်းရန်ပုံငွေများကို ထုတ်ပေးရန် ကြိုးစားတိုင်းကို တားဆီးခဲ့တယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။ ယင်းနောက်မှာတော့ ဗြိတိန်အစိုးရက ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်အား ရက် ၉၀ အတွင်း ယင်းငွေများကို လွဲပြောင်းရန် ရာဇသံပေးခဲ့ပါတယ်။

ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ဟာ ရုရှားက အိမ်နီးချင်း ယူကရိန်းအား ကျူးကျော်စစ် ဆင်နွဲပြီးနောက် ဗလာဒီမာပူတင်နှင့် ဆက်နွယ်နေမှုကြောင့် ဗြိတိန်တွင် အရေးယူပိတ်ဆို့ခြင်းခံရကာ ချဲလ်ဆီးကို ရောင်းချရန် ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်က ချဲလ်ဆီးကို ရောင်းချလို့ ရရှိတဲ့ ငွေများကို ရုရှား-ယူကရိန်းစစ်ပွဲကြောင့် ဒုက္ခရောက်ရသူများကို ကူညီမယ်လို့ ကတိပြုခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် နိုဝင်ဘာလတုန်းက ထွက်ပေါ်လာမှုအပေါ် ချေးယူထားတဲ့ ပေါင် ၁.၅၄ ဘီလီယံကို အေဘရာမိုဗစ်ချ်ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီများနှင့် ဦးစားဖြေရှင်းရန် လိုအပ်နေပြီး ကျန်ရှိတဲ့ အသားတင်ငွေများကိုသာ ပရဟိတအဖွဲ့အစည်းများသို့ လှူဒါန်းလာမှာ ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ချဲလ်ဆီးကို ရောင်းးချလို့ရတဲ့ ပေါင် ၂.၃၅ ဘီလီယံမှ ပေါင် ၉၈၇ သန်းသာ စစ်ပွဲဒုက္ခသည်များအတွက် လှူဒါန်းလာပါမယ်။

Office of Financial Sanctions (OFSI) ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဒီဇင်ဘာလတုန်းက ယင်းငွေများကို လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဖောက်ဒေးရှင်းသို့ လွဲပြောင်းရေးလိုင်စင် ရယူခဲ့ပေမယ့်လည်း ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ဘက်က ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်း မရှိပါဘူး။

ယခုအခါမှာတော့ ဗြိတိန်အစိုးရအရာရှိများဟာ ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်အား တရားစွဲဆိုရေး လုပ်ဆောင်လာတော့မယ်လို့ အကြောင်းကြားလာပါတယ်။

ရိုမန်အေဘရာမိုဗစ်ချ်ဟာ ချဲလ်ဆီးကို ရောင်းချလို့ ရတဲ့ငွေကြေးများအား ယူကရိန်းစစ်ဘေးဒုက္ခသည်အပြင် ယင်းစစ်ပွဲကြောင့် ရိုက်ခတ်ခဲ့တဲ့ ရုရှားအတွက်လည်း အသုံးပြုလိုနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

လက်ရှိအချိန်တွင် ယင်းငွေများမှာ အေဘရာမိုဗစ်ချ် ပိုင်ဆိုင်တုန်းက ချဲလ်ဆီးရဲ့ မိခင်ကုမ္ပဏီ ဖြစ်တဲ့ Fordstam Ltd တွင် ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာလတုန်းက Fordstam Ltd က အေဘရာမိုဗစ်ချ် ပိုင်ဆိုင်တဲ့ ကုမ္ပဏီသို့ ချေးငွေ ပေါင် ၁.၅၄ ဘီလီယံကို ပေးချေပြီးမှသာလျှင် ကျန်ငွေများအား ယူကရိန်းပရဟိတအဖွဲ့များထံသို့ လွဲပြောင်းပေးမယ်လို့ ကြေညာလာလာပါတယ်။

ဒါကြောင့်လည်း ပေါင် ၉၈၇ သန်းသာလျှင် စစ်ဘေးဒုက္ခသည်များထံသို့ ရောက်လာပါမယ်။

image

ဖိလစ်ပိုင်မှာ လောင်စာဆီဈေးတွေ တက်နေလို့ ငွေကြေးထောက်ပံ့တာနဲ့ ယာဉ်စီးခတိုးမြှင့်တာတွေ လုပ်ဆောင်နေ

​အခုဖြစ်ပွားနေတဲ့ စစ်ပွဲကြောင့် လောင်စာဆီဈေးတွေ အဆမတန်တက်လာလို့ အခက်တွေ့နေရတဲ့ ဖိလိုင်ပိုင်နိုင်ငံမှာ ယာယီဖြေရှင်းချက်အနေနဲ့ အစိုးရက ငွေကြေးထောက်ပံ့တာတွေ လုပ်ပေးနေပါတယ်။ အဲဒီအတွက် အင်္ဂါနေ့ (မတ်လ ၁၇ ရက်) က မနီလာမြို့မှာ သုံးဘီးဆိုင်ကယ် (Tricycle) မောင်းသူ ရာနဲ့ချီပြီး တန်းစီစောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြပါတယ်။

​ပြီးခဲ့တဲ့လက အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာကနေ အရှေ့အလယ်ပိုင်းစစ်ပွဲ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း၊ ကျွန်းစုနိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ဖိလစ်ပိုင်မှာ အစိုးရဝန်ထမ်းတွေကို တစ်ပတ် ၄ ရက်ပဲ အလုပ်ဆင်းခိုင်းတာ၊ အချို့နေရာတွေမှာ ကူးတို့သင်္ဘောခရီးစဉ်တွေ လျှော့ချတာနဲ့ ရုရှားဆီကနေ ရေနံတင်သွင်းဖို့ စဉ်းစားတာမျိုးတွေ လုပ်ဆောင်လာရပါတယ်။

​အင်္ဂါနေ့က ဒရိုင်ဘာတွေ ထောက်ပံ့ကြေးစောင့်နေတုန်းမှာပဲ တာဝန်ရှိသူတွေက ဒေသတွင်း သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်တွေရဲ့ ယာဉ်စီးခကို တိုးမြှင့်လိုက်ပါတယ်။ အဲဒီအထဲမှာ ဖိလစ်ပိုင်လူမျိုး သန်းပေါင်းများစွာ အလုပ်သွားဖို့ နေ့တိုင်းအားကိုးနေရတဲ့ ဂျစ်ပ်နီ (Jeepney) ကားတွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

​ဒါပေမဲ့ ဒီလိုစီးခတိုးမြှင့်ပေးမှုထဲမှာ လမ်းကျဉ်းလေးတွေထဲ ပြေးဆွဲပေးနေတဲ့ သုံးဘီးဆိုင်ကယ်မောင်းသူ ထောင်ပေါင်းများစွာတော့ မပါဝင်ပါဘူး။

​"ကျွန်တော့်ဘဝတစ်လျှောက်မှာ ဆီဈေး ဒီလောက်ထိတက်တာ တစ်ခါမှမကြုံဖူးသေးဘူး" လို့ သုံးဘီးမောင်းသက် ၄၀ ရှိပြီဖြစ်တဲ့ အသက် ၆၀ အရွယ် ရိုမီယို စီပရီယာနိုက ပြောပါတယ်။
​သူက သွေးတိုးရောဂါရှိတာကြောင့် ပူအိုက်တဲ့ဒဏ်ကို မခံနိုင်လို့ မနက် ၆ နာရီကတည်းက လာတန်းစီတာဖြစ်ပြီး၊ အခုရမယ့် ထောက်ပံ့ကြေး ပီဆို ၅,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၄ ဒေါ်လာခန့်) က "ဘာမှမရတာထက်စာရင်တော့ တော်သေးတာပေါ့" လို့ ဆိုပါတယ်။

​နောက်ထပ်ဒရိုင်ဘာတစ်ဦးဖြစ်တဲ့ အယ်လ်ဒီအိုကန်ပိုကတော့ သူ့ရဲ့ တစ်နေ့တာဝင်ငွေဟာ အရင်က ပီဆို ၁,၀၀၀ ရရာကနေ အခုအပတ်တွေထဲမှာ ပီဆို ၅၀၀ ပဲ ရတော့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အခုရတဲ့ ထောက်ပံ့ကြေးဟာလည်း တစ်ပတ်စာလောက်ပဲ ခံမှာပါလို့ သူက AFP သတင်းဌာနကို ပြောပြပါတယ်။

​"ဒီနေ့လည်း ဆီဈေးက ထပ်တက်တယ်၊ ဒါပေမဲ့ ခရီးသည်တွေကလည်း ပိုက်ဆံအပိုမပေးနိုင်ကြတော့ ယာဉ်စီးခကတော့ ဒီအတိုင်းပဲ။ ဖြစ်နိုင်ရင်တော့ လောင်စာဆီအပေါ် ကောက်ထားတဲ့ အခွန်တွေကို ပယ်ဖျက်ပေးစေချင်တယ်။ အကုန်မဖျက်ပေးနိုင်ရင်တောင် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် လျှော့ပေးရင် စစ်ပွဲမပြီးခင်အထိ အများကြီး အထောက်အကူဖြစ်မှာပါ" လို့ ဒီအိုကန်ပိုက ဆိုပါတယ်။

​လောင်စာဆီအပေါ်ကောက်ခံတဲ့ အကောက်ခွန်တွေကို ယာယီရပ်ဆိုင်းဖို့ ဒါမှမဟုတ် လျှော့ချဖို့အတွက် သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ်ကို လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာအပ်နှင်းဖို့ လွှတ်တော်က ဒီနေ့နှောင်းပိုင်းမှာ မဲခွဲဆုံးဖြတ်ဖို့ ရှိပါတယ်။ သမ္မတကိုယ်တိုင်လည်း အခုထောက်ပံ့ကြေးပေးတဲ့နေရာကို ရောက်ရှိနေခဲ့တာပါ။

​သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးထိန်းသိမ်းကွပ်ကဲမှုအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ ဗီဂေါမန်ဒိုဇာကတော့ ယာဉ်စီးခတိုးမြှင့်ပေးလိုက်တာဟာ ခရီးသည်တွေနဲ့ အခက်တွေ့နေတဲ့ ယာဉ်မောင်းတွေအပေါ် "တကယ်ကို စာနာနားလည်ပေးတာ" ဖြစ်တယ်လို့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးဖြစ်တဲ့ ဂျစ်ပ်နီကားခတွေဟာ ပျမ်းမျှ ၈ ရာခိုင်နှုန်းလောက် တက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

​ဖိလစ်ပိုင်ဟာ ရေနံစိမ်းအတွက် အရှေ့အလယ်ပိုင်းကိုပဲ လုံးလုံးလျားလျား အားကိုးနေရတာဖြစ်ပြီး၊ အခု ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်သွားပြီးနောက်ပိုင်း အမေရိကန်က ရုရှားအပေါ် ရေနံရောင်းချမှုဆိုင်ရာ ကန့်သတ်ချက်အချို့ကို ယာယီဖြေလျှော့ပေးခဲ့တာကြောင့် ရုရှားဆီကနေ ဝယ်ယူဖို့လည်း ပြင်ဆင်နေပါတယ်။

​ဖိလစ်ပိုင်ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော ရေနံချက်စက်ရုံ Petron ရဲ့ CEO ရာမွန်အန်းကလည်း ရုရှားဆီကနေ ရေနံဝယ်ဖို့အတွက် "ဆွေးနွေးနေတာတွေရှိတယ်" ဆိုတာကို AFP ကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပေမဲ့ အသေးစိတ်ကိုတော့ ထုတ်မပြောခဲ့ပါဘူး။
​မနီလာက လူမှုကူညီရေးစင်တာမှာ
ထောက်ပံ့ကြေးရဖို့ စောင့်နေတဲ့ စီပရီယာနိုကတော့ စစ်ပွဲအမြန်ဆုံးပြီးဖို့ပဲ ဆုတောင်းနိုင်ပါတော့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ "ဒါက ကျွန်တော်တို့ ဒရိုင်ဘာတွေတင် ထိခိုက်တာမဟုတ်ပါဘူး၊ ဘယ်သူမှလည်း စစ်ပွဲမှာ မအောင်နိုင်ပါဘူး" လို့ သူက ပြောသွားပါတယ်။

image

နမ့်ခမ်း ဆေးရုံက ပစ္စည်းတွေကို TNLA သယ်ထုတ် ရွှေ့ပြောင်း

ရှမ်းပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ TNLA ထိန်းချုပ်ရာ နမ့်ခမ်းမြို့ ဆေးရုံကြီးက ပစ္စည်းတွေကို မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ကစ TNLA တပ်ဖွဲ့ဘက်က သယ်ထုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

"မနေ့ မတ်လ ၁၇ ရက် မနက်ပိုင်းလည်း နမ့်ခမ်း ဆေးရုံက ပစ္စည်းတွေကို TNLA ဘက်က သယ်ထုတ် ရွှေ့ပြောင်းနေတာ တွေ့ရတယ်" လို့ ဒေသခံ အမျိုးသား တယောက်က ပြောပါတယ်။

နမ့်ခမ်း ဆေးရုံက ပစ္စည်းတွေ ဘယ်ကို သယ်သွားသလဲ ဆိုတာတော့ မသိရဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။

"နမ့်ခမ်းဆေးရုံက ပစ္စည်းတွေ မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့ကတည်းက သယ်ရွှေ့ နေကြတယ်" လို့ နောက်ထပ် ဒေသခံ တယောက်ကလည်း ပြောပါတယ်။

ဆေးရုံကို နမ့်ဆန်ဘက် ရွှေ့ပြောင်းမလို့လည်း ကြားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

နမ့်ခမ်းမြို့ကို MNDAA ဘက်က ထိုးစစ်ဆင်မယ်လို့ သတင်း ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် မတ်လ ၁၆ ရက်နေ့မှာတော့ ဆရာဝန်ကြီးတွေ ရှောင်တိမ်းသွားကြတယ်လို့ ကြားသိရကြောင်း နောက်ထပ် ဒေသခံတယောက်က ပြောပါတယ်။

မနေ့ မတ်လ ၁၇ ရက်နေ့က MNDAA နဲ့ TNLA ခေါင်းဆောင်ပိုင်းတွေ လောက်ကိုင်မှာ ဆွေးနွေးတယ်လို့ သတင်းထွက်လာပြီး တိုက်ပွဲတွေ ငြိမ်သွားသလို နမ့်ခမ်း ထိုးစစ်လည်း ရပ်တန့်သွားကြောင်း ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

image

အခွန်ဥပဒေသစ်ကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ မြင့်တက်လာမှာကို ပြည်သူတွေ စိုးရိမ်

၂၀၂၆ ခုနှစ် ပြည်ထောင်စု၏ အခွန်ကောက် ဥပဒေသစ်မှာ ကုန်စည်တချို့အပေါ် အခွန်နှုန်းထားတွေကို တိုးမြှင့် သတ်မှတ်လိုက်တာကြောင့် ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ထပ်မံ မြင့်တက်လာမှာကို စိုးရိမ်နေရတယ်လို့ ပြည်သူတွေက ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ပြဋ္ဌာန်းချက်အရ အထူးကုန်စည်အမျိုးအစား ဖော်ပြချက်မှာ စီးကရက်အမျိုးမျိုး၊ ဆေးရွက်ကြီး၊ ဗာဂျီးနီးယား ပေါင်းတင်ပြီးဆေး၊ ဆေးပေါ့လိပ်၊ ဆေးပြင်းလိပ်၊ ဆေးတံသောက်ဆေးတွေ၊ ကွမ်းစားဆေး အမျိုးမျိုး၊ အရက်အမျိုးမျိုး၊ ဘီယာအမျိုးမျိုးနဲ့ ဝိုင်အမျိုးမျိုးတို့အပေါ် ကောက်ခံမယ့် အခွန်ကို အဆင့်ဆင့် တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ထားတာဖြစ်ပါတယ်။

“အခွန်တိုးကောက်၊ ဈေးနှုန်းတွေ တိုးရောင်းနဲ့ နောက်ဆုံး ပြည်သူတွေပဲ တိုးပြီး ဒုက္ခရောက်ရတာ။ တဖက်မှာ အခွန် တိုးကောက်သလို တဖက်မှာ ကုန်ဈေးနှုန်း ကျဆင်းအောင် လုပ်ဖို့အတွက်ကိုလည်း အစိုးရမှာ တာဝန်ရှိပါတယ်။ ဒါက အစိုးရရဲ့ ပေါ်လစီနဲ့ အများကြီး သက်ဆိုင်နေတာပါ” လို့ ပြည်သူတယောက်က ပြောပါတယ်။

ဥပဒေသစ်အရ ပြည်ပက တင်သွင်းလာတဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေနဲ့ ပြည်ပကို တင်ပို့တဲ့ ကုန်ပစ္စည်းတွေအပေါ်မှာ အမျိုးအစားနဲ့ တန်ဖိုးအလိုက် အကောက်ခွန်နှုန်းထားတွေ သတ်မှတ် ကောက်ခံသွားမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

“အခုနှစ် ဥပဒေသစ်မှာ လူထုကြား ရိုက်ခတ်မှု အရှိဆုံးကတော့ အထူးကုန်စည်ခွန် (Special Goods Tax) ကဏ္ဍပါပဲ။ စက်သုံးဆီ အခက်အခဲကြောင့် သယ်ယူစရိတ်တွေ မြင့်တက်၊ ကုန်ဈေးနှုန်းတွေ ပိုတက်လာတဲ့အချိန်မှာ အခွန်ကောက်တွေ တိုးလာတာကတော့ ဒီအချိန်မှာ စားသုံးသူတွေအတွက် ဆိုးကျိုး ပိုများလာနိုင်တာပေါ့။ အခုလို အခွန်နှုန်းထားတွေ အများကြီး တိုးမြှင့်လိုက်တယ် ဆိုတာက ကုန်စည်စီးဆင်းမှု ကွင်းဆက်တလျှောက် ရိုက်ခတ်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်” လို့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် တယောက်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ဥပဒေသစ်မှာ စီးကရက်ဈေးကွက်အတွက် အခွန်နှုန်းထား သုံးဆင့် ပြောင်းလဲထားတာ တွေ့ရပြီး အလိပ် ၂၀ ပါဝင်တဲ့ စီးကရက် တဘူးရဲ့ ရောင်းဈေးမှာ ၁၀၀၀ ကျပ်အောက် ဖြစ်ပါက တလိပ်ကို ၁၅ ကျပ် အခွန်ဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ရောင်းဈေး ၁၀၀၁ ကျပ်မှ ၂၀၀၀ ကျပ်ကြားရှိတဲ့ အလယ်အလတ်တန်းစား စီးကရက်ဖြစ်ပါက တလိပ်ကို ၂၈ ကျပ်၊ ရောင်းဈေး ၂၀၀၁ ကျပ်နဲ့အထက် အဆင့်မြင့် စီးကရက်တွေအတွက် တလိပ်ကို ၃၁ ကျပ်အထိ အခွန်နှုန်းထား မြင့်တက်သွားမှာဖြစ်ပြီး ကျေးလက်ဒေသ သုံးစွဲမှုများပြားတဲ့ ဆေးပေါ့လိပ်တွေကတော့ တလိပ်ကို ၃ ကျပ်နှုန်းနဲ့ အနည်းငယ်သာ အခွန်ကောက်ခံဖို့ သတ်မှတ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

"အရင်က မားဗီးယပ်စ် လက်ဟောင်းစျေးက ၅၀၀၀ နဲ့ ၇၀၀၀ ပတ်လည်၊ အခုကတော့ 0.3 လက်ဟောင်းဆ်ိုရင် တယောက်ကို တဘူးပဲရောင်းတာ။ တသောင်း နှစ်ထောင့်ငါးရာနဲ့ တသောင်းခွဲကြား ရှိတယ်။ အသစ်ထုတ်တဲ့ဟာကတော့ တဘူး ၅၀၀၀ ပဲ။ ပြည်တွင်းထုတ်တွေ ဈေးသိပ်မတက်နိုင်ပေမယ့် ပြည်ပက သွင်းတာတွေတော့ ဈေးတက်လာနိုင်တယ်။ ဘီယာအတွက်ကျတော့လည်း အခွန်ကောက်ခံတာ များတယ်ပြောရမယ်” လို့ နောက်ထပ် ပြည်သူတယောက်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိ ဥပဒေသစ်အရ အရက်နဲ့ ဘီယာ ဈေးနှုန်းတွေလည်း အပြောင်းအလဲ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိနေပြီး ဘီယာအမျိုးမျိုးအပေါ် အခွန်နှုန်းထားကို ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ မြင့်မားစွာ သတ်မှတ်ထားကာ အရက်အမျိုးမျိုး အတွက်ကိုတော့ တန်ဖိုးအလိုက် အခွန်ကောက်ခံမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

တလီတာတန်ဖိုး ၇၀၀ ကျပ်အောက် ဈေးအသက်သာဆုံး အရက်တွေ ဖြစ်ပါက ၃၈၇ ကျပ်၊ ၃၇,၅၀၁ ကျပ်နဲ့အထက် တန်ဖိုးမြင့်အရက်တွေ ဖြစ်ပါက တလီတာကို ၆,၆၁၃ ကျပ်အထိ အခွန်ပေးဆောင်ရမှာ ဖြစ်တယ်လို့ ဥပဒေပြဋ္ဌာန်းချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

အဲဒီလိုပဲ ဝိုင်အမျိုးအမျိုးအတွက်ကိုလည်း အရည်အသွေးနဲ့ တန်ဖိုးအလိုက် အဆင့် ၁၃ ဆင့်ခွဲကာ အခွန်နှုန်းထားတွေ တိုးမြှင့်ထားပြီး အနိမ့်ဆုံး တလီတာ ၂၅၀ ကျပ်ကနေ အမြင့်ဆုံးကိုတော့ တလီတာ တန်ဖိုးရဲ့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သတ်မှတ်ထားတာ တွေ့ရပါတယ်။

ဒါအပြင် လူထုအသုံးများတဲ့ ကွမ်းစားဆေး၊ ဆေးရွက်ကြီးနဲ့ ဆေးတံသုံး ပစ္စည်းတွေအပေါ်မှာလည်း အခွန်နှုန်းထားကို ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ တိုးမြှင့် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

“ကွမ်းစားဆေး ဈေးတွေက အခွန် မတိုးခင်ကတည်းက ဈေးက အမျိုးအစားအလိုက် အရင်ကထက် တဘူးကို ၄၀၀၀ ၊ ၅၀၀၀ ဝန်းကျင် ဈေးတက်နေပြီးသားပါ။ ဒီပုံစံအတိုင်း ဆိုရင်တော့ ဈေးကပိုပြီး အဆင့်ဆင့် တက်လာဦးမယ်ထင်တယ်။ တခါဝယ်၊ တခါဈေးတက်နဲ့ အမြတ်က ဈေးအရင်းထဲ ပါရင်းနဲ့ပဲ ချာလည် လည်နေပြီ။ ပစ္စည်းကလည်း အရင်လို လွယ်လွယ်ကူကူလည်း ဝယ်မရတော့ဘူး” လို့ ကွမ်းယာဆိုင် ဖွင့်လှစ်ထားသူ တယောက်က ပြောပါတယ်။

လက်ရှိဥပဒေမှာ ဆေးရွက်ကြီးနဲ့ ဗာဂျီးနီးယား ပေါင်းတင်ပြီးဆေးကို အခွန် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်း၊ ဆေးပြင်းလိပ်နဲ့ ဆေးတံသောက်ဆေးတွေကို အခွန် ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ သတ်မှတ်ထားတာကိုလည်း တွေ့ရပါတယ်။

image

ကာတာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံပိုင်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ QatarEnergy က Ras Laffan စက်မှုမြို့တော်ဟာ ဒုံးကျည်နဲ့ အတိုက်ခိုက်ခံရ

ကာတာနိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံပိုင်စွမ်းအင်ကုမ္ပဏီ QatarEnergy က Ras Laffan စက်မှုမြို့တော်ဟာ ဒုံးကျည်နဲ့ အတိုက်ခိုက်ခံရလို့ "အကြီးအကျယ် ပျက်စီးသွားတယ်" လို့ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ လူထိခိုက်ဒဏ်ရာရတာမျိုးတော့ မရှိဘူးလို့ သိရပါတယ်။

​ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ (မတ်လ ၁၈ ရက်) မှာ Ras Laffan စက်မှုမြို့တော်ကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ်တိုက်ခိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး ကာတာပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကတော့ ဒါဟာ အီရန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုကြောင့်ဖြစ်တဲ့ မီးလောင်မှုလို့ အတည်ပြုထားပါတယ်။


Qatar Energy ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အဆောက်အဦးတွေ အတော်လေး ပျက်စီးသွားပေမဲ့ ဝန်ထမ်းအားလုံး ဘေးကင်းကြောင်းနဲ့ မီးလောင်မှုကို ချက်ချင်း ဝိုင်းဝန်းငြှိမ်းသတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
​ကာတာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ဒီတိုက်ခိုက်မှုကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ရှုတ်ချလိုက်ပြီး ဒါဟာ သူတို့နိုင်ငံရဲ့ လုံခြုံရေးကို တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်တာဖြစ်သလို အီရန်ဟာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေကို တာဝန်မဲ့တဲ့ လုပ်ရပ်တွေနဲ့ ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့ ဝေဖန်လိုက်ပါတယ်။


တိုက်ခိုက်မှုမဖြစ်ခင်မှာ အီရန်အစိုးရပိုင်မီဒီယာတွေကနေ ဆော်ဒီအာရေးဗီးယား၊ ယူအေအီးနဲ့ ကာတာနိုင်ငံတွေက ရေနံစက်ရုံတွေကို တိုက်ခိုက်တော့မှာဖြစ်လို့ လူတွေအမြန်ဆုံး ဖယ်ရှားထားကြဖို့ သတိပေးချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါသေးတယ်။

​ဒိုဟာမြို့မြောက်ဘက် ၈၀ ကီလိုမီတာအကွာမှာရှိတဲ့ ဒီမြို့ဟာ က္တာနိုင်ငံရဲ့ အဓိက စွမ်းအင်ဗဟိုချက်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံတကာကုမ္ပဏီတွေ အများအပြား ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားတဲ့နေရာလည်း ဖြစ်ပါတယ်။ အခုလက်ရှိမှာတော့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် လူတွေကို နေရာရွှေ့ပြောင်းပေးနေပြီလို့ Reuters သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

image

ရွှေလုပ်ငန်းရှင် သုံးယောက်ကို ပြစ်ဒဏ်အမြင့်ဆုံး အလုပ်ကြမ်းနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ် ချမှတ်

ရွှေလုပ်ငန်းရှင် သုံးယောက်ကို ပန်းဘဲတန်းမြို့နယ် တရားရုံးက ဒီကနေ့ မတ် ၁၉ ရက်၊ မနက် ၁၀ နာရီခွဲဝန်းကျင်က အမြင့်ဆုံးပြစ်ဒဏ်အဖြစ် အလုပ်ကြမ်းနဲ့ ထောင်ဒဏ် ၃ နှစ်အပြင် ငွေဒဏ် ကျပ် ငါးသိန်း ချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင် အသိုင်းအဝိုင်းက သိရပါတယ်။

ရန်ကုန်မြို့က ရွှေလုပ်ငန်းရှင်တွေဖြစ်တဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အဖိုးတန် သတ္တု (ရွှေ) ရောင်းဝယ်သူများအသင်းမှ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးမြင့် (သိန်းသန်း စိန်ရွှေရတနာဆိုင်)၊ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ (၁) ဦးမျိုးသူဝင်း (အကယ်ဒမီရွှေဆိုင်) နဲ့ အတွင်းရေးမှူး ဦးနေမျိုးထက် (ရွှေစင်အကယ်ဒမီရွှေဆိုင်) တို့ကို ဒီကနေ့မှာ ပြစ်ဒဏ်တွေ အသီးသီး ချမှတ်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး သတ္ထုတွင်း ဥပဒေအသစ်ဖြစ်တဲ့ အရေးကြီးကုန်စည် ဝန်ဆောင်မှု ဥပဒေပုဒ်မ - ၅ ၊ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ - ၁၀၉ နဲ့ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်လို့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင် တယောက်က “ဒါက ဥပဒေထဲမှာ အမြင့်ဆုံးပေါ့။ ဒါကြီးက မတရားတာ။ ဒီလိုမျိုးဆိုရင် ကျန်တဲ့သူတွေ ဘာမှ လုပ်စားလို့ မရတော့ဘူး။ သတ်မှတ်ဈေးနဲ့ မရောင်းလို့ဆိုတာက ကျန်တဲ့ ရွှေသမားတွေလည်း အားလုံး ဒုက္ခရောက်သွားနိုင်တယ်။ ရွှေဆိုတာက နိုင်ငံတကာပေါက်ဈေးနဲ့ အလုပ် လုပ်နေရတာလေ။ အဲဒါမျိုးဆိုရင် ရွှေရောင်းတဲ့သူ၊ ရွှေဆိုင်တွေ အားလုံးက ထောင်ကျရမယ့် ပုံစံမျိုး ဖြစ်နေပြီ” လို့ ပြောပါတယ်။

ပြည်တွင်းရွှေဈေးဟာ ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးအတိုင်း လိုက်ပါ ပြောင်းလဲနေတာဖြစ်တဲ့အတွက် လက်ရှိ အစိုးရရဲ့ သတ်မှတ် ရည်ညွှန်းဈေး ဆိုတာဟာ တနိုင်ငံလုံး မည်သည့်ဆိုင်မျှ ရောင်းချခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ခြင်းမရှိတဲ့ ပမာဏဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

သက်ဆိုင်ရာက ရွှေချပေးတာကြောင့် အဲဒီရွှေကို အရင်းအတိုင်း ရောင်းချပေးရမယ် ဆိုရင်တော့ တကျပ်မျှ အမြတ်ယူခြင်းမရှိဘဲ ရောင်းချပေးနိုင်ပေမယ့် အခုလို ကိုယ့်ရွှေကိုယ် အစိုးရ သတ်မှတ်စျေးအတိုင်း ရောင်းချ‌ပေးရမယ် ဆိုတာကတော့ လွယ်ကူတဲ့အရာ မဟုတ်ဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။

“သူတို့ သတ်မှတ်ဈေးအတိုင်း မရောင်းနိုင်တဲ့ဟာကြီးကို အတင်းရောင်းခိုင်းပြီးတော့ ဒီလိုမျိုး အဆုံးစွန်ဆုံးအထိ ရက်ရက်စက်စက် လုပ်တာကတော့ မကောင်းဘူးပေါ့။ ထောင်ဒဏ်ဆိုတာ ခြောက်လပဲ အများဆုံး ကြားဖူးတာ။ ဒီလူတွေကလည်း ရွှေလောကရဲ့ တကယ့် မျက်နှာဖုံးတွေပဲလေ။ အဲဒီတော့ ရန်ကုန်တိုင်း ရွှေအသင်းဥက္ကဋ္ဌလို လူမျိုးတွေကို ထောင် ၃ နှစ် ချပစ်လိုက်တာက မလုပ်သင့်၊ မလုပ်ထိုက်တာကို ရက်ရက်စက်စက် လုပ်တာပဲ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အစိုးရရဲ့ ထောက်ပံ့မှု တခုမျှ မရရှိဘဲ အခုလို ကိုယ့်ရွှေကိုယ်ရောင်းပြီး အဖမ်းခံရမယ် ဆိုတာက မဖြစ်သင့်တဲ့အတွက် ဒါတွေကို လွှတ်တော်တွေမှာလည်း အမြန်ဆုံး ပြင်ဆင်သင့်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

“အစိုးရက ကူညီပံ့ပိုးပေးထားတဲ့ SKD ကားတွေတောင် သတ်မှတ်ဈေးအတိုင်း မရောင်းနိုင်ဘူး။ ဈေး နှစ်ဆတင်ပြီး ရောင်းတယ်။ ဒါတွေကိုကျ အရေးမယူဘဲ ဘာထောက်ပံ့မှုမှ မရတဲ့ ရွှေသမားတွေကိုကျတော့ ထောင် ၃ နှစ်ကြီးကတော့ လွန်တယ်။ ပြီးတော့ အရောင်းအဝယ်လုပ်တဲ့ ရွှေတွေပါ သိမ်းတယ်လို့ ကြားတယ်။ ဒါက ရွှေလောကအတွက် အထိတ်တလန့် ဖြစ်စရာပဲ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ဒီလို ပြစ်ဒဏ်ချမှတ်မှုဟာ ကျန်ရှိနေတဲ့ ရွှေဆိုင်တွေအတွက် ရပ်တည်မှု ခက်ခဲသွားနိုင်ပြီး ဈေးကွက် ပျက်သွားနိုင်သွားနိုင်တယ်လို့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင်တွေက ပြောပါတယ်။

“အခုလို ဖြစ်ရင်တော့ အကုန်လုံး လန့်သွားကြမယ်၊ မလုပ်ရဲကြတော့ဘူး ဖြစ်သွားကြမယ်၊ ပိတ်တဲ့ဆိုင်တွေလည်း ပေါ်ပေါက်လာနိုင်တယ်။ အဲဒီတော့ မှောင်ခိုတွေ ပိုများလာမှာပေါ့။ ဘာလို့လဲဆို တရားဝင်လုပ်တဲ့သူက အဖမ်းခံရတယ်ဆိုတော့ မှောင်ခိုတွေ ပိုများလာနိုင်တယ်။ သူတို့ကတော့ သူတို့သတ်မှတ်နှုန်းအတိုင်း မရောင်းလို့ ဖမ်းတယ်ဆိုတော့ အခုလိုဆို ရှိသမျှ ရွှေဆိုင်တွေအားလုံး ဖမ်းဖို့ပဲရှိတာပဲ” လို့ နောက်ထပ် ရွှေလုပ်ငန်းရှင် တယောက်က ပြောပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်း ရွှေအသင်းဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးမြင့် အပါအဝင် ရွှေလုပ်ငန်းရှင် သုံးယောက်ကို ပြည်တွင်းရွှေဈေးကွက် မတည်မငြိမ်ဖြစ်အောင် လုပ်ဆောင်မှုနဲ့ ဖမ်းဆီး အရေးယူထားတယ်လို့ အစိုးရ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက်နေ့မှာ ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဦးမျိုးမြင့်အနေနဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အလေးချိန်စုစုပေါင်း ၇၀ ကျပ်သားရှိအခေါက်ရွှေတုံး ရှစ်တုံးကို ပြင်ပပေါက်ဈေးဖြင့် ဝယ်ယူခဲ့ပြီး အမြတ်တင် ပြန်လည် ရောင်းချဖို့အတွက် သိုလှောင် ထားရှိခဲ့သလို ဦးမျိုးသူဝင်းအနေနဲ့လည်း ၎င်းရဲ့ရွှေဆိုင်တွေမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလနဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အခေါက်ရွှေ ၉၇၀ ကျပ်သားကို ပြင်ပပေါက်ဈေးနှုန်းနဲ့ ဝယ်ယူပြီး ရွှေ ၉၅၀ ကျပ်သားကို အမြတ်ရယူကာ ဈေးနှုန်းမြှင့်တင် ပြန်လည် ရောင်းချခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image

မနက်ဖြန်ကျင်းပမယ့် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ နိုင်ငံတော် သမ္မတနဲ့ ဒုတိယသမ္မတတွေ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ဖို့ သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်များ အစုအဖွဲ့လိုက် အစည်းဝေးကျင်းပမယ့် ရက်ကိုကြေငြာမယ်

နေပြည်တော်၊ မတ် - ၁၉- ၂၀၂၆

တတိယအကြိမ် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမ ပုံမှန်အစည်းဝေးကို မနက်ဖြန် မတ်လ ၂၀ ရက်နေ့ မနက် ၁၀ နာရီအချိန် နေပြည်တော်က ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အဆောက်အဦမှာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နဲ့ အမျိုးသားလွှတ်တော် နှစ်ရပ်ပေါင်းပြီး ကျင်းပမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

အဲ့ဒီအခမ်းအနားမှာ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် ပထမနေ့ အစည်းအဝေး အစီအစဥ်ကြေငြာခြင်းနဲ့ အစည်းအဝေးကို မတက်ရောက်နိုင်တဲ့ ပြည်ထောင်စု လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် များအတွက် ခွင့်ပန်ကြားခြင်း၊ အစည်းအဝေးတက်ရောက်မှုအခြေ အနေကို အတည်ပြု မှတ်တမ်းတင်ခြင်းတို့ကို ဆောင် ရွက်မှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အဲ့ဒီနောက် ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက က လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို နှုတ်ခွန်းဆက်စကား ပြောကြားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နာယက က နိုင်ငံတော်သမ္မတနဲ့ ဒုတိ ယ သမ္မတတွေ ရွေးချယ်တင်မြှောက်နိုင်ဖို့အတွက် သက်ဆိုင်ရာ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေကို အစုအဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းပြီး အစည်း အဝေး စတင်ကျင်းပမယ့် နေ့ရက်ကို သတ်မှတ်ကြေညာ သွားမှာဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်မှာ အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စား လှယ် ၂၁၃ ဦး နဲ့ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၃၇၃ ဦး စုစုပေါင်း ၅၈၆ ဦး တို့ ပါရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် တတိယအကြိမ် အထွေထွေ ရွေး ကောက်ပွဲ၊ ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ရလဒ်တွေအရ ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး စုစုပေါင်း အမတ်နေရာ ၅၈၆ ခုံ ပါဝင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီထဲမှာ ရွေး ကောက်ခံ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ၄၂၀ ဦး ပါဝင်ပြီး၊ ကျန်တဲ့ ၁၆၆ ယောက် ကတော့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်က အမည်စာရင်းပေးပြီး ခန့်အပ်ထားတဲ့ တပ်မတော်သား လွှတ် တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဖြစ်ပါတယ်။

image