သာသနာဝင်နဲ့ သာသနာနွယ်ဝင်တွေကို UID ထုတ်ပေးမယ်
သာသနာဝင်၊ သာသနာနွယ်ဝင်တွေကို e-ID (Electronic Identification) စနစ်ရဲ့ အခြေခံဖြစ်တဲ့ Unique ID (Unique Identification Number) ဂဏန်း ၁၀ လုံးပါ အမျိုးသားအဆင့် စိစစ်ရေးနံပါတ် ထုတ်ပေးသွားမယ်လို့လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာနမှ အသိပေးထားပါတယ်။
e-ID စနစ်ဟာ နိုင်ငံသားနဲ့ လူဦးရေအချက်အလက်တွေကို ဗဟိုပြုသိမ်းဆည်းတဲ့ ဒေတာဘေ့စ်စနစ်ဖြစ်ပြီး UID ကတော့ အဲဒီ စနစ်အတွင်းမှတဆင့် တဦးချင်းစီကို သီးသန့်ထုတ်ပေးတဲ့ အထောက်အထားနံပါတ်လို့ သိရပါတယ်။
လက်ရှိမှာ မန္တလေးတိုင်းက ရဟန်း၊ သာမဏေ၊ သီလရှင်တွေအတွက် ညွှန်ကြားစာသာ ထွက်ရှိထားပေမယ့် တနိုင်ငံလုံးက သာသနာဝင်၊ သာသနာနွယ်ဝင်တွေ အကုန်လုံး UID နံပါတ် ပြုလုပ်ရမယ်လို့ သိရပါတယ်။
“ဒါက ကိုယ်ရေး အချက်အလက်တွေနဲ့အတူ Biometrics (မျက်နှာသွင်ပြင်၊ လက် ၁၀ ချောင်းလက်ဗွေနဲ့ မျက်စိသူငယ်အိမ်) အချက်အလက်တွေကို မြို့နယ်အလိုက် ကောက်ယူစိစစ်သွားမှာပါ။ သက်ဆိုင်ရာ သံဃနာယကအဖွဲ့တွေထံကို လျှောက်ထားညှိနှိုင်းပြီး ဆောင်ရွက်သွားဖို့ရှိပါတယ်” လို့ ဝန်ကြီးဌာနနဲ့ နီးစပ်သူက ပြောပါတယ်။
UID ရဲ့ အဓိကအချက်ကတော့ စနစ်တခုလုံးမှာ လုံးဝ ထပ်တူမရှိခြင်း (Uniqueness) ဖြစ်ပြီး အသုံးဝင်ပုံကတော့ အမည်တူ၊ လိပ်စာတူ ရှိနေပေမယ့် သီးခြား ID ပါဝင်တာကြောင့် မှားယွင်းမှု မဖြစ်နိုင်ဘူးလို့ သူက ပြောပါတယ်။
စနစ်တခုအတွင်း သောင်းနဲ့ချီတဲ့ အချက်အလက်တွေထဲကနေ လိုအပ်တဲ့အရာကို ချက်ချင်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်နိုင်ပြီး စနစ်အချင်းချင်း ချိတ်ဆက်ရာမှာ ဒေတာတွေ ရောထွေးမသွားစေဖို့ တိကျစွာ ထိန်းကျောင်းပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“UID ရိုက်ဖို့အတွက် e-ID စစ်ဖို့လိုပါတယ်။ e-ID မှန်မှသာ နီးစပ်ရာ လဝက မှာ ရိုက်လို့ရမယ်။ e-ID သာ မှားခဲ့ရင် မိမိတို့ရဲ့ အိမ်ထောင်စုစာရင်း ရှိတဲ့နေရာမှာသာ ပြန်လည်ပြင်ဆင်ရမှာပါ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ရဟန်း၊ သာမဏေ၊ သီလရှင်တွေအနေနဲ့ UID နံပါတ် ပြုလုပ်ထားခြင်းကြောင့် သာသနာရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေဆောင်ရွက်ခြင်း၊ နိုင်ငံကူးလက်မှတ် လျှောက်ထားခြင်း၊ ပြည်ပနိုင်ငံတွေ ဘုရားဖူးသွားခြင်း၊ ဆေးကုသခြင်း၊ ဘဏ်လုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်တွေ ဆောင်ရွက်ခြင်း စတဲ့ ကိစ္စရပ်တွေကို အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မယ်လို့ သိရပါတယ်။
အခုလို ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် အီလက်ထရောနစ် မှတ်ပုံတင်စနစ်ဦးစီးဌာနကို လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ပြည်သူ့အင်အားဝန်ကြီးဌာန လက်အောက်မှာ ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၀ ရက်နေ့က စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
လက်ထရောနစ် မှတ်ပုံတင်စနစ်ဦးစီးဌာန စတင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ချိန်ကစပြီး ဝန်ကြီးဌာနမှာ ခေတ်အဆက်ဆက်မှ Paper-based စနစ်နဲ့ ဆောင်ရွက်ထားရှိတဲ့ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ကိုယ်ရေးအချက်အလက် မှတ်တမ်းတွေကို ဒီဂျစ်တယ်စနစ်ကို ကူးပြောင်းတဲ့ လုပ်ငန်းတွေကို စတင် ဆောင်ရွက်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
နိုင်ငံအတွင်း နေထိုင်သူတွေရဲ့ အမည်၊ မွေးသက္ကရာဇ်၊ အဘအမည်၊ အမိအမည်၊ လူမျိုး၊ ဘာသာ စတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ Biometrics အချက်အလက်တွေဖြစ်တဲ့ မျက်နှာသွင်ပြင်၊ လက် ၁၀ ချောင်းလက်ဗွေ၊ မျက်စိသူငယ်အိမ်တို့ကို ကောက်ယူပြီး Unique ID နံပါတ် ထုတ်ပေးနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
အချိန်/နေရာမရွေး မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အထောက်အထား ခိုင်လုံစွာ သက်သေခံနိုင်တဲ့ Digital Platform တခုအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးနိုင်ရေးအတွက် လုပ်ဆောင်လျက်ရှိတယ်လို့ သိရပါတယ်။
