အနုပညာဗဟိုဌာနအား အနုပညာရပ်များပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် နိုင်ငံတော်မှအလေးထားဆောင်ရွက်နေဟု နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတပြော

ရန်ကုန်တိုင်း၊ အင်းစိန်မြို့နယ်၌ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီအနုပညာဗဟိုဌာန(ရန်ကုန်)(Myanmar Art Center- Yangon)အဆောက်အအုံတည်ဆောက်လျက်ရှိရာ နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ယနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်မွန်းလွဲပိုင်းကကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နိုင်ငံတကာအဆင့်မှီ အနုပညာဗဟိုဌာန(ရန်ကုန်)အဆောက်အအုံတည်ဆောက်ခြင်းလုပ်ငန်းများနှင့်ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတအား ပြန်ကြားရေးဝန် ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဦးမောင်မောင်အုန်းက ရှင်းလင်းတင်ပြရာ နိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတမှ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ အနုပညာဗဟိုဌာန(ရန်ကုန်)အား မူလရည်မှန်းချက်များနှင့်အညီဖြစ်စေရေး ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်တည်ဆောက်ရန်၊ ထိုသို့ တည်ဆောက်ရာ၌ အဆင့်မီသည့်ဆက်တင်များ၊ Lighting စနစ်များ၊ အသံစနစ်များကို စနစ်တကျတွက်ချက်ထည့်သွင်းတည်ဆောက်ရန်မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် ယခုအနုပညာဗဟိုဌာနအတွင်း အော်ပရာပြဇာတ်များတင်ဆက်ပြသနိုင်သည့်အဆင့်ဖြစ်အောင် တည်ဆောက်ရန်၊ ယခု အနုပညာဗဟိုဌာနအား ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်တည်ဆောက်ခြင်းသည် မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်၊ သဘင်၊ ဂီတ စသည့်အနုပညာရပ်များ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းပြီး ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ရည်ရွယ်၍ နိုင်ငံတော်မှ အလေးထားဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟုလည်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတမှ အနုပညာဗဟိုဌာန (ရန်ကုန်)တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင်အတွင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေး၍ ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင် ရွက်သွားနိုင်မည့်အခြေအနေများကိုမှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီအနုပညာဗဟိုဌာနများ တည်ဆောက်ခြင်းစီမံကိန်းများကို နိုင်ငံတော်အစိုးရမှ အမြန်ဆုံးဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်၍ မြန်မာ့ ရုပ်ရှင်၊ သဘင်၊ ဂီတ စသည့်အနုပညာရပ်များဆက် လက်ထိန်းသိမ်းပြီး ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင်ဖော်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

NCA စာချုပ်သည် နိုင်ငံအတွက်အရေးတကြီးလိုအပ်နေသည့်ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အခြေခံကျပြီး အဓိကလုပ်ဆောင်ရမည့်အချက်ဖြစ်ဟု တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ပြော

NCA စာချုပ်သည် နိုင်ငံအတွက်အရေးတကြီးလိုအပ်နေသည့်ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အခြေခံကျပြီး အဓိကလုပ်ဆောင်ရမည့်အချက်ဖြစ်ဟု တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ယနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့ရှိ တပ်မတော်(ကြည်း) ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း(မှော်ဘီ)စစ်ရေးပြကွင်း၌ကျင်းပသည့် ဘွဲ့ရအမျိုးသမီးဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၁၂)၏ သင်တန်းဆင်းဂုဏ်ပြုစစ်ရေးပြအခမ်းအနားသို့တက်ရောက်၍ မိန့်ခွန်းပြောကြားရာ၌ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အခမ်းအနားတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ကျောင်းဆင်းဗိုလ်လောင်းတပ်ခွဲ၏အလေးပြုခြင်းကိုခံယူပြီး ကျောင်းဆင်းဗိုလ်လောင်းတပ်ခွဲအားစစ်ဆေးပြီးနောက် ကျောင်းဆင်းဗိုလ်လောင်းတပ်ခွဲက ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်အား အနှေးလျှောက်၊ အမြန်လျှောက်ဖြင့်ချီတက်အလေးပြုခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ တပ်မ တော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း(မှော်ဘီ)ဘွဲ့ရအမျိုးသမီး ဗိုလ်လောင်းသင်တန်းအမှတ်စဉ်(၁၂)မှ အ ကောင်းဆုံးဗိုလ်လောင်းဆုရ ဗိုလ်လောင်းဆွေဇင်ဖြိုးဝေအား အကောင်းဆုံးဗိုလ်လောင်းဆုပေးအပ်ချီးမြှင့်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ချီးမြှင့်ပေးအပ်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်မှ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဆိုင်သည့် တွေ့ဆုံဆွေး နွေးမှုတိုင်းတွင် NCA နှင့်ပတ်သက်၍ အလေးအနက်ထားပြောကြားခဲ့ခြင်းမှာ NCA စာချုပ်သည် နိုင်ငံအ တွက်အရေးတကြီးလိုအပ်နေသည့် ငြိမ်းချမ်းရေးလုပ် ငန်းစဉ်များတွင် အခြေခံကျပြီး အဓိကလုပ်ဆောင်ရမည့်အချက်ဖြစ်နေရန်ဖြစ်သည်ဟု မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် တပ်မတော်အနေဖြင့် တစ်ဖက်သတ်အပစ်အ ခတ်ရပ်စဲကြောင်းကို အကြိမ်ပေါင်းများစွာ ထုတ်ပြန် ကြေညာခဲ့ကာ နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့်လည်း ငြိမ်း ချမ်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်သည့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများလုပ်ဆောင်ရန် ဖိတ်ခေါ်မှုများကိုအကြိမ်ကြိမ်ပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟုပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်ခဲ့သော်လည်း NCA တွင် လက်မှတ်ရေး ထိုးထားသည့် တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့ (EAO) အချို့သည် NCA ပါ ကတိကဝတ်များကိုလိုက်နာမှုမရှိဘဲ သိသိသာသာချိုးဖောက်နေကြသည့်အပြင် အချို့ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များသည် ပြင်ပမှသွေးထိုးမှုများကြောင့် ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းကြောင်းပေါ်သို့ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခ များကြောင့် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် စီးပွားရေးက ဏ္ဍများတွင် အားနည်းချက်များဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းကြောင့် မိမိတို့အနေဖြင့် တစ်နိုင်ငံလုံးထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးရရှိရန် ဆက်လက်ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရမည်ဟု ဗိုလ် ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် ဥပဒေနှင့်မညီသည့် လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်များ၏တောင်းဆိုမှုများအပေါ်လိုက်လျောဖြေလျှော့ ပေးမည်မဟုတ်ဘဲ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမည့် ကာလအတွင်း၌လည်း ပြည်တွင်းတည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးအ တွက် အမြဲတမ်း စစ်ရေး အသိ၊ စစ်ရေးသတိရှိနေကြရန်လိုသည်ဟုလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က တိုက်တွန်းမှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပသည့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ် အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်သို့ တက်ရောက်

အီရန်အစ္စလာမ်မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတမာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်နှင့် တွေ့ဆုံ၍လည်း နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးတိုးမြှင့်ရေးဆွေးနွေးခဲ့
အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ယုံကြည်မှုနှစ်အထိမ်းအမှတ်နိုင်ငံတကာဖိုရမ်ကို တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ၌ ဒီဇင်ဘာ ၁၂ ရက်က ကျင်းပခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောက တက်ရောက်ကာ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါအခမ်းအနားကို နိုင်ငံတကာမှ ခေါင်းဆောင်များ၊ ကုလသမဂ္ဂနှင့်နိုင်ငံတကာ အဖွဲအစည်းအသီးသီးမှ ကိုယ်စားလှယ်ခေါင်းဆောင်များနှင့် ဖိတ်ကြားထားသည့် ဧည့်သည်တော်များနှင့်အတူ ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ထို့နောက် ဖိုရမ်အခမ်းအနားကို ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ယုံကြည်မှု “စဉ်ဆက်မပြတ်သော အနာဂတ်အတွက် ရည်မှန်းချက်ပန်းတိုင်များပေါင်းစည်းခြင်း” ခေါင်းစဉ်ဖြင့် ကျင်းပရာ တာ့ခ်မင်နစ္စတန်နိုင်ငံ သမ္မတ Mr.Serdar Berdimuhamedov က အဖွင့်မိန့်ခွန်းပြောကြားပြီး နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တက်ရောက်လာကြသည့် နိုင်ငံအလိုက်ခေါင်းဆောင်များနှင့် နိုင်ငံတကာအဖွဲအစည်းများမှ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ ခေါင်းဆောင်များက မိန့်ခွန်းများအသီးသီး ပြောကြားခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
“ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဘက်မလိုက်လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့၏ တည်ထောင်သူ အဖွဲဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး ငြိမ်းချမ်းစွာအတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးမူ ၅ ရပ်ကို ကိုင်စွဲကျင့်သုံးလျက်ရှိမှု အခြေအနေများ၊ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ကိုဗစ်-၁၉ နှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရသည့်အခါတွင် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းမှ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့မှုအခြေအနေများ၊ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအတွက် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်နေမှုနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးအဖွဲများကိုလည်း ဖိတ်ကြားထားသည့် အခြေအနေများကို “ နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောက ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစောသည် အီရန်အစ္စလာမ် မစ်သမ္မတနိုင်ငံ သမ္မတမာဆော့ပါဇက်ရှ်ကီရမ်နှင့် တွေ့ဆုံ၍ နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပိုမိုတိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များ၊ နှစ်နိုင်ငံ စွမ်းအင်ကဏ္ဍဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ အမြင်ချင်းဖလှယ်ဆွေးနွေးခဲ့ပြီး အခြားနိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များနှင့်လည်း ရင်းရင်းနှီးနှီး နိုင်ငံတကာကိစ္စရပ်များ ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

တရုတ်ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီးနှင့်အဖွဲ့ကို ပြည်ထဲရေးပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး တွေ့ဆုံ

Online Scam တိုက်ဖျက်ရေးနှင့် မူဆယ်-တယ်ဟုန်ခရိုင်အဆင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ(မူကြမ်း) ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့
တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေးဝန်ကြီးဌာန လက်ထောက်ဝန်ကြီး မစ္စတာလျိုကျုံးရိဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး ထွန်းထွန်းနောင် နှင့် ယမန်နေ့ က နေပြည်‌တော်၌ တွေ့ဆုံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
Online Scam တိုက်ဖျက်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး နှစ်နိုင်ငံနှင့် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား ပေါင်းစပ်ညှိနှိင်း ဆောင်ရွက်ရေး၊ Online Scam ကို အကြောင်းပြ၍ ပြည်ပနိုင်ငံများမှဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှု လက်မခံရေး၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှုများတိုက်ဖျက်ရေး ကြီးကြပ်မှုဗဟိုကော်မတီ၏ လုပ်ငန်းစဉ်များကို တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ထောက်ခံပါကြောင်းနှင့် ပါဝင်ပူးပေါင်းပြီး အရှိန်အဟုန်ဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့နောက် မစ္စတာလျိုကျုံးရိ ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့သည် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်အောင်ကျော်ကျော် ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် ဆက်လက်၍ မြန်မာ - တရုတ် နှစ်နိုင်ငံအကြား လုံခြုံရေးနှင့် တရာဥပဒေစိုးမိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နယ်စပ်ဒေသများရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (Online Scams)နှင့် အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု (Online Gambling) တိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များ၊ တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ရှာဖွေကူညီကယ်တင်၍ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းနှင့်အညီ ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးရေး၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းများဆိုင်ရာ မူဆယ်-တယ်ဟုန် ခရိုင်အဆင့် ရဲတပ်ဖွဲ့များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး နားလည်မှုစာချွန်လွှာ(မူကြမ်း) ကိုလည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တရုတ်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တို့သည် မြဝတီဒေသရှိ Online Scam တိုက်ဖျက်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် အခြေအနေများကို သွားရောက်ကွင်းဆင်းလေ့လာမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။

ငလျင်ဒ-ဏ်သင့် ပြည်သူများအတွက် WFP ၏ စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီများပေးအပ်မှု၌ တရုတ်နိုင်ငံက အမေရိကန် ဒေါ်လာ လေးသန်းပါဝင်ထောက်ပံ့

ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစဉ် (WFP) မှ မြန်မာ့ငလျင်ဒ-ဏ်သင့်ဒေသများသို့စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီများ ပေးအပ်ရာတွင် တရုတ်နိုင်ငံက အမေရိကန်ဒေါ်လာ လေးသန်းထောက်ပံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ပြီးခဲ့သည့် မတ်လ(၂၈)ရက်နေ့ က မြန်မာနိုင်ငံ၌ ငလျင်လှုပ်ခတ်ပြီးနောက် တရုတ်နိုင်ငံသည် Global Development and South-South Cooperation Fund မှတစ်ဆင့် WFP သို့ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄ သန်း ထောက်ပံ့ခဲ့ပြီး ငလျင်ဒ-ဏ်သင့်ဒေသများရှိ ပြည်သူလူထုအတွက် စားနပ်ရိက္ခာအကူအညီများ ပံ့ပိုးကူညီပေးအပ်ခဲ့ခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ရန်ပုံငွေဖြင့် (၅၁၆၂) တန်ဝယ်ယူနိုင်ခဲ့ပြီး ပြည်သူ‌ပေါင်း( ၃၇၉,၀၀၀) အကျိုးခံစားခွင့်ရရှိခဲ့ပြီး ယခုအချိန်တွင် ဆန်အများစုကို အဆင်ပြေစွာဖြန့်ဝေပေးအပ်ပြီးဖြစ်ပြီး ကျန်ရှိသည့်ဆန်များကို လာမည့်နှစ်ဇန်နဝါရီလတွင် အစီအစဉ်အတိုင်းဖြန့်ဝေပေးအပ် မည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း သိရသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ သဘာဝဘေးဒဏ်သင့်မိသားစုများအတွက် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများကို ဆက်လက်ပေးအပ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့၏ နွေးထွေးသောအိမ်ကလေးများ ပြန်လည်ထူထောင် တည်ဆောက်ရာ၌ ပံ့ပိုးကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

မြေနိမ့်ဒေသစိုက် ရိုဘတ်စတာကော်ဖီ စိုက်ပျိုးမည်

ရှမ်းပြည်နယ်(အရှေ့ပိုင်း)၊ မိုင်းယောင်းခရိုင်၊ မိုင်းယောင်းမြို့နယ်တွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ မြေနိမ့်ဒေသစိုက် ရိုဘတ်စတာ (Robusta) ကော်ဖီပင်များကို စိုက်ပျိုးမည် ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မြေနိမ့်ဒေသစိုက် ရိုဘတ်စတာ Robusta ကော်ဖီပင်များစိုက်ပျိုးရန် စိုက်ပျိုးမည့် အပင်အရေအတွက်၊ စိုက်ပျိုးပြီး အခြေအနေနှင့် စိုက်ပျိုးရန် လျာထားဆောင်ရွက်ဆဲအခြေအနေများနှင့်စပ်လျဉ်း၍ ကော်ဖီပျိုးပင်များ ပျိုးထောင်ထားမှုအခြေအနေအား မြို့နယ်စီမံခန့်ခွဲရေးနှင့် အုပ်ချုပ်ရေးကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ မြို့နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတို့က ကွင်းဆင်းကြည့်ရှု့စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အလားတူ ပဲခူးခရိုင်၊ တောင်ငူခရိုင်၊ ညောင်လေးပင်ခရိုင်နှင့် သာယာဝတီခရိုင်တို့တွင် ရိုဘတ်စတာ(မြေနိမ့်)ကော်ဖီ ၁၁၂၄ ဧက စိုက်ပျိုးထားပြီးဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အာရေးဗီးကားကော်ဖီ ခေါ် ကုန်းမြင့်ကော်ဖီကို စိုက်ပျိုးနိုင်သကဲ့သို့ ရိုဘတ်စတာခေါ် မြေနိမ့်ကော်ဖီကို စိုက်ပျိုးနိုင်သည့် အခြေအနေများရှိနေသော်လည်း တစ်နိုင်ငံလုံး ကော်ဖီထုတ်လုပ်မှုမှာ တစ်နှစ်လျှင် တန်ချိန် ၇၀၀၀ ကျော်ခန့်သာရှိနေကြောင်း သိရသည်။
၂၀၂၃-၂၀၂၄ ဘဏ္ဍာနှစ်မှစတင်၍ ငါးနှစ်အတွင်း ကော်ဖီစိုက်ဧက သုံးသိန်းတိုးချဲ့စိုက်ပျိုးနိုင်ရန် စီမံချက်ရေးဆွဲ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ကုန်းမြင့်ကော်ဖီဖြစ်သော အာရေးဗီးကားကော်ဖီ (Arabica Coffee) ကို ဇုန်လေးခုခွဲ၍ ဧက နှစ်သိန်း၊ မြေနိမ့်ကော်ဖီဖြစ်သော ရိုဘတ်စတာကော်ဖီ (Robusta Coffee) ကို ဇုန်သုံးခုခွဲ၍ ဧက တစ်သိန်း စုစု‌ပေါင်း ကော်ဖီစိုက်ဧက သုံးသိန်းတိုးချဲ့ စိုက်ပျိုးထားကြောင်း သိရသည်။

ရုရှားက နေတိုးကို ငါးနှစ်အတွင်း တိုက်ခိုက်လာနိုင်

ရုရှားနိုင်ငံဟာ လာမယ့်ငါးနှစ်အတွင်း နေတိုးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်နိုင်ကြောင်း ဂျာမနီနိုင်ငံ ဘာလင်ကို ရောက်ရှိနေတဲ့ နေတိုးအဖွဲ့ အကြီးအကဲ မာ့ခ်ရူတီက သတိပေးပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
ရုရှားဟာ မိမိတို့လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေအပေါ် လျှို့ဝှက်စစ်ဆင်ရေးကို တိုးမြှင့်နေပြီလို့ မာ့ခ်ရူတီက ဆိုပါတယ်။ မိမိတို့ အဘိုးအဘွားတွေ ခံစားခဲ့ရတဲ့ စစ်ပွဲအတိုင်းအတာမျိုးအတွက် ပြင်ဆင်ထားရမယ်လို့လည်း သူကဆိုပါတယ်။
ဒီသတိပေးချက်ဟာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ယူကရိန်းစစ်ပွဲ အဆုံးသတ်ဖို့ ကြိုးစားနေချိန်မှာ ထွက်ပေါ်လာတာဖြစ်ပြီး အနောက်တိုင်းထောက်လှမ်းရေးအသိုင်းအဝိုင်းကလည်း ရုရှားရဲ့ တိုက်ခိုက်နိုင်ခြေကို ယခင်ကတည်းက သတိပေးခဲ့ဖူးပါတယ်။
ရုရှားသမ္မတပူတင်ကလည်း ရုရှားအနေနဲ့ ဥရောပနဲ့ စစ်ဆင်နွှဲဖို့ အစီအစဉ်မရှိပေမယ့် ဥရောပက စစ်ပွဲတခုစတင်လိုပါက အသင့်ရှိကြောင်း ယခုလအစောပိုင်းမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ပူတင်ကတော့ ဥရောပနိုင်ငံတွေဟာ ယူကရိန်း ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်ဖို့ အမေရိကန်ရဲ့ ကြိုးပမ်းမှုတွေကို အနှောင့်အယှက်ပေးနေတယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။
ပူတင် ရိုးသားမှုမရှိကြောင်း နေတိုးအကြီးအကဲက ဆိုပါတယ်။ ယူကရိန်းကို ထောက်ခံတာဟာ ဥရောပလုံခြုံရေးအတွက် အာမခံချက်တခုဖြစ်တယ်လို့လည်း မာ့ခ်ရူတီက ပြောပါတယ်။
ရုရှားဟာ ယူကရိန်းနဲ့ သုံးနှစ်ကျော်ကြာ စစ်ဖြစ်နေပေမယ့် သူ့ရဲ့လက်နက်စက်ရုံတွေဟာ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ အမြောက်ဆန်တွေကို ပိုမိုထုတ်လုပ်နေပြီး တင့်ကား ၁၅၀ ၊ ခြေလျင်တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ် ၅၅၀၊ လန်ဆက် ဒရုန်း ၁၂၀ နဲ့ အမြောက် ၅၀ ကျော်ကို လစဉ် ထုတ်လုပ်လျက်ရှိကြောင်း မကြာသေးခင်က ထုတ်ပြန်တဲ့ အစီရင်ခံစာတရပ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ဒီအတောအတွင်း ပြင်သစ်နဲ့ ဂျာမနီနှစ်နိုင်ငံစလုံးဟာ အသက် ၁၈ နှစ်အရွယ်တွေ စေတနာ့ဝန်ထမ်းစစ်မှုထမ်းစနစ်ကို ပြန်လည်အသက်သွင်းဖို့ မကြာသေးမီက လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။
ရုရှားဟာ ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုတွေ၊ သတင်းအချက်အလက်အမှားဖြန့်ဝေမှုတွေ ၊နေတိုးနိုင်ငံတွေရှိ လေဆိပ်တွေနဲ့ စစ်စခန်းတွေအနီးမှာ ဒရုန်းတွေ လွှတ်တင်ခြင်းလိုမျိုး လုပ်ဆောင်ချက်တွေ ယခုနှစ်အတွင်း တိုးပွားလာနေပြီး ရုရှားကတော့ ငြင်းဆိုထားပါတယ်။
နေတိုးအဖွဲ့မှာ ဥရောပနိုင်ငံ ၃၀ ပါဝင်ပြီး မဟာမိတ်အဖွဲ့ရဲ့ အင်အားအကြီးဆုံး စစ်ရေးအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်တဲ့ ကနေဒါနဲ့ အမေရိကန်တို့လည်း ပါဝင်ပါတယ်။ ထရန့်ရဲ့ ဖိအားပေးမှုနဲ့အတူ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတွေက စစ်ရေးအသုံးစရိတ် တိုးမြှင့်ဖို့ ကတိပြုခဲ့ကြပါတယ်။

ဘေဆယ်လ် အင်စတီကျုရဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှု အန္တရာယ်အရှိဆုံး သတ်မှတ်ချက်အပေါ် ဗဟိုဘဏ် ကန့်ကွက်

ဆွစ်ဇာလန်နိုင်ငံ၊ ဘေဆယ်လ်မြို့အခြေစိုက် NGO အဖွဲ့အစည်းတခု ဖြစ်တဲ့ Basel Institute on Governance ရဲ့ ကမ္ဘာ့ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေး အညွှန်းကိန်းမှာ မြန်မာက အန္တရာယ်ရှိဆုံး ဖြစ်တယ် ဆိုတဲ့ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်အပေါ် ကန့်ကွက်တယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်က မနေ့ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်နေ့မှာ ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
Basel Institute on Governance အဖွဲ့ရဲ့ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်ပိုင်းက ထုတ်ပြန်ခဲ့တဲ့ Basel AML Index 2025 အရ နိုင်ငံနဲ့ ဒေသပေါင်း ၁၇၇ နိုင်ငံအနက် ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ မြင့်မားတဲ့ နိုင်ငံစာရင်းမှာ နံပါတ် (၁) နိုင်ငံအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံကို သတ်မှတ် ဖော်ပြခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဗဟိုဘဏ်ကတော့ အဲဒီ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ဟာ ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (FATF) လို ခိုင်မာတဲ့ နိုင်ငံတကာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ စံနှုန်း သတ်မှတ်ချက်တွေနဲ့ Methodology တွေ ချမှတ်ပြီး အကဲဖြတ် ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းမျိုး မရှိဘူးလို့ ထောက်ပြ ပြောဆိုထားပါတယ်။
လက်ရှိမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ FATF မှ ထုတ်ပြန်ထားတဲ့ Methodology ပါ စံနှုန်း သတ်မှတ်ချက်တွေကို လိုက်နာပြီး AML/ CFT/ CPF ဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းတွေကို စဉ်ဆက်မပြတ် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက် ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
“Basel AML Index 2025 ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်ဟာ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ နိုင်ငံနဲ့ ဒေသတွေ အားလုံးပေါ် လွှမ်းခြုံတာ မရှိတဲ့အပြင် နိုင်ငံနဲ့ ဒေသတွေ အားလုံး ပါဝင်ခြင်း မရှိတာကိုလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။ ဒါအပြင် FATF, APG တို့လို ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးကို စံနှုန်းချမှတ် လေ့လာသုံးသပ်နေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေရဲ့ အကဲဖြတ်ချက်တွေကိုလည်း အခြေခံထားခြင်း မရှိပါဘူး” လို့ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
Basel AML Index 2025 အရ နိုင်ငံနဲ့ ဒေသပေါင်း ၁၇၇ နိုင်ငံအနက် လာအိုကို အမှတ်စဉ် ၇ ၊ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကို အမှတ်စဉ် ၁၉၊ နီပေါနိုင်ငံကို အမှတ်စဉ် ၄၉ မှာ ဖော်ပြထားပေမယ့် ကိုရီးယားနိုင်ငံနဲ့ အီရန်နိုင်ငံတို့ ပါဝင်ခြင်း မရှိတာကို တွေ့ရတယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
အခုလို မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ငွေကြေးခဝါချမှု အန္တရာယ်အရှိဆုံးအဆင့် သတ်မှတ်ခံရတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ စီးပွားရေး လေ့လာသုံးသပ်သူ တယောက်ကတော့ ဗဟိုဘဏ်အနေနဲ့ Basel AML Index 2025 အညွှန်းကိန်းအဆင့် ဖော်ပြချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘယ်လိုပဲ ငြင်းဆို၊ ကန့်ကွက်နေကာမူ မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ လက်ရှိ မျက်မြင်ဒိဋ္ဌ အခြေအနေကတော့ ထုတ်ပြန်ချက်ထဲကထက်တောင် ဆိုးရွားနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
"ဒါ ငြင်းမရပါဘူး။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် နောက်ပိုင်း ကာလတွေမှာ စီးပွားရေး၊ ပညာရေးကအစ အစစအရာရာ ချွတ်ခြုံကျ၊ ပျက်စီးခဲ့တာ အားလုံး အသိပါပဲ။ လူသားအရင်းအမြစ်တွေ ဆုံးရှုံးနေတယ်။ မူးယစ်ဆေးတွေ၊ ကျားဖြန့်တွေ မှိုလိုပေါက်လာတယ်။ အဲဒီ မူးယစ်ဆေးနဲ့ ကျားဖြန့်ကနေရတဲ့ ငွေကြေး စီးဆင်းမှုတွေ မကင်းသရွေ့ မြန်မာရဲ့ ဂုဏ်ရည် အဆင့်အတန်းဟာ အနိမ့်ဆုံး သတ်မှတ်ခံကြရမှာပါပဲ” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
Basel AML Index 2025 မှာ ဖော်ပြထားချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံဟာ အခုလို ငွေကြေးခဝါချမှုအတွက် အန္တရာယ်အရှိဆုံး နေရာကို ရောက်ရှိနေရခြင်းဟာ လက်ရှိ နိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုနဲ့ နိုင်ငံတကာ ပိတ်ဆို့မှုတွေ၊ အုပ်ချုပ်မှု အားနည်းခြင်းနဲ့ ပဋိပက္ခ အခြေအနေတွေကြောင့် ဖြစ်ပြီး ဒီအကြောင်းအရာတွေက တရားမဝင် ငွေကြေး စီးဆင်းမှုတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဗဟိုဘဏ်ကတော့ Basel Institute on Governance အနေနဲ့ အခုလို ထုတ်ပြန်တာဟာ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေး တည်ငြိမ်မှုရရှိစေဖို့ ကြိုးပမ်း ဆောင်ရွက်နေချိန်မှာ တိုးတက် ပြောင်းလဲလာတဲ့ ဆောင်ရွက်မှုတွေကို မျက်ကွယ်ပြုတာသာဖြစ်ပြီး FATF နဲ့ မြန်မာနိုင်ငံအကြား အနီးကပ် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်နေမှုတွေကို သေချာစွာ သုံးသပ်ခြင်း မရှိဘဲ ထိခိုက်အောင် ရေးသားထုတ်ပြန်နေတာလို့ ဆိုပါတယ်။
လက်ရှိမှာ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ FATF ရဲ့ အကြံပြုချက်တွေအပေါ် လိုက်နာ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်နေသလို ငွေကြေးခဝါချမှု၊ အကြမ်းဖက်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ ငွေကြေး ထောက်ပံ့မှုဆိုင်ရာ ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ (ML/TF Risk) တွေကို နားလည်ပြီး ဖော်ထုတ်မှုတွေ ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါအပြင် အကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး ဥပဒေကို ပြင်ဆင်တာ၊ ယုံမှတ်အပ်နှံမှု ဥပဒေကို ပြင်ဆင်တာ၊ သက်သေခံပစ္စည်းတွေ စီမံရေး၊ ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ စီမံခန့်ခွဲရေး ဥပဒေကိုအသစ် ပြင်ဆင်ပြဋ္ဌာန်းတာတွေ အပါအဝင် သိသာထင်ရှားတဲ့ တိုးတက်မှုတွေကိုလည်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အဲဒီလို ပြုပြင် ပြောင်းလဲနိုင်မှုတွေကို FATF က အသိအမှတ်ပြုခဲ့တာကြောင့် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလမှာ ပြင်သစ်နိုင်ငံ၊ ပါရီမြို့မှာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ FATF မျက်နှာစုံညီ အစည်းအဝေးအပြီး ထုတ်ပြန်ချက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် အကြံပြုချက် အရင် ရှစ်ချက်ကနေ လေးချက်သာ ကျန်ရှိခဲ့ပြီး အလေးထား စိစစ်မှုတွေ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ဖို့ စာရင်းမှာသာ ဆက်လက် ထားရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒါကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ ကျန်ရှိနေသေးတဲ့ အချက် လေးချက်နဲ့ ပတ်သက်လို့ သက်ဆိုင်ရာ ဝန်ကြီးဌာနတွေကို Timeline တွေ ချမှတ်ပြီး အထူးအလေးထား ဆောင်ရွက်ဖို့ ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်းကာ အားသွန်ခွန်စိုက် ထိထိရောက်ရောက် ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့လည်း ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ငွေကြေးဆိုင်ရာ အရေးယူ ဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (FATF) အနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံကို မြောက်ကိုရီးယားနဲ့ အီရန်နိုင်ငံတို့လို အမည်ပျက်စာရင်း (Black List) မှာ ထည့်သွင်းထားခြင်းမျိုး မဟုတ်ဘဲ အလေးထား စိစစ်မှုတွေ တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် (EDD) စာရင်းမှာသာ ထည့်သွင်းထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

မတ်ပဲ ၊စပါး နဲ့ ပဲတီစိမ်း စိုက်ခင်းတွေမှာ Thiamethoxam နဲ့ Clothianidin ပိုးသတ်ဆေး အသုံးပြုခွင့် နှစ်နှစ်တားမြစ်

မတ်ပဲ ၊ စပါး နဲ့ ပဲတီစိမ်း စိုက်ခင်း တွေမှာ အဆိပ်ရှိ ပစ္စည်းနှစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ Thiamethoxam နဲ့ Clothianidin ပိုးသတ်ဆေးကို နေပြည်တော် အပါအဝင် တိုင်းနဲ့ ပြည်နယ် ခုနှစ်ခုမှာ အသုံးပြုခွင့် နှစ်နှစ် တားမြစ် လိုက်တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
စပါး၊ ပဲတီစိမ်း၊ မတ်ပဲ အများဆုံးစိုက်ပျိုးတဲ့ နေပြည်တော် ၊ ပဲခူးတိုင်း ၊ မကွေးတိုင်း ၊ မန္တလေးတိုင်း ၊ ရန်ကုန် တိုင်း ၊ ရှမ်းပြည်နယ် နဲ့ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်း သုံးစွဲခွင့်မရှိကြောင်း တားမြစ်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ အဆိပ်ရှိပစ္စည်းနှစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ Thiamethoxam နဲ့ Clothianidin ပိုးသတ်ဆေးက ထိသေ ၊ စားသေ ပင်လုံးပြန့် ပိုးသတ်ဆေး ဖြစ်ပြီး မတ်ပဲ ၊ ပဲတီစိမ်း နဲ့ စပါး တွေမှာ ပိုးသတ်​ဆေး ဓာတ်ကြွင်းတွေ ကျန်ရှိနေတာကို စစ်ဆေး တွေ့ရှိနေရတာကြောင့် ဓာတ်ကြွင်း ကင်းစင်စေရေး အတွက် ဆေးအသုံးပြုခွင့်ကို ပိုးသတ်ဆေး မှတ်ပုံတင် အဖွဲ့က တားမြစ်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
" ပဲတီစိမ်းမှာ အဲဒီအဆိပ်ရှိ ပိုးသတ်ဆေး ဓာတ်ကြွင်းတွေ တွေ့လို့ တရုတ်က ပြန်ပို့ခံရတာ မျိုးရှိထားတယ်။ နောက်ပိုင်း မတ်ပဲ နဲ့ စပါးမှာပါ ဓာတ်ကြွင်းတွေ တွေ့ရတော့ ပိုးသတ်ဆေး မှတ်ပုံတင် အဖွဲ့က သုံးစွဲခွင့် ယာယီ ပိတ်လိုက်တာပေါ့ ။ တကယ်ဆိုရင် တနိုင်ငံလုံး သုံးစွဲခွင့် ပိတ်တာမျိုး လုပ်သင့်တာပါ ။ နေရာကွက်ပြီး သုံးစွဲခွင့် ပိတ်တာကျ သူတို့ဘယ်လို တွေးပြီး လုပ်လဲ မပြောတတ်ဘူး ။ စစ်ကိုင်းတိုင်း ဆိုလည်း ရွှေဘိုဆန် အဓိကစိုက်တဲ့ ဒေသပဲလေ ။ အဲဒီဘက် စပါးတွေမှာက ဓာတ်ကြွင်း မတွေ့ရလို့လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ " လို့ စပါးကုန်သည် တယောက်က ပြောပါတယ် ။
ပြီးခဲ့တဲ့ ဩဂုတ်လ နောက်ဆုံးပတ်က တရုတ်ကို တင်ပို့ခဲ့တဲ့ ပဲတီစိမ်းတန်ချိန် ၁၀၀၀၀ ကျော်မှာ အဆိပ်ရှိ Clothianidin ပိုးသတ်ဆေး ဓာတ်ကြွင်းကျန်က သတ်မှတ်ချက်စံနှုန်း ထက်ကျော်လွန်များပြားကြောင်းကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိ ခဲ့ရတဲ့အတွက် တရုတ် ရဲ့ အစားအစာ လုံခြုံရေးစံနူန်း သတ်မှတ်ချက်နဲ့ မကိုက်ညီတာကြောင့် ပဲတီစိမ်းတွေ ပြန်ပို့ခံခဲ့ ရတဲ့ ဖြစ်စဥ် ရှိခဲ့ပါတယ် ။
အလားတူ ဥရောပ နိုင်ငံတွေကို တင်ပို့တဲ့ ပေါင်းဆန်တွေမှာလည်း Thiamethoxam ပိုးသတ်ဆေး ဓာတ်ကြွင်း အကျန်တွေ တွေ့ရှိမှု ရှိနေတယ်လို့ သိရပါတယ်။
မတ်ပဲ ၊ စပါး နဲ့ ပဲတီစိမ်း စိုက်ခင်းတွေမှာ Thiamethoxam နဲ့ Clothianidin ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲခွင့်ကိုတော့ အခု ဒီဇင်ဘာ ၉ ရက်က စပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ အထိ အသုံးပြုခွင့် ပိတ်လိုက်တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အသုံးပြုခွင့် ပိတ်ထားတဲ့ ကာလအတွင်း ရောင်းချခြင်း ၊ ဖြန့်ဖြူးခြင်းကို စစ်ဆေးတွေ့ ရှိပါက ပိုးသတ်ဆေး ဥပဒေအရ အရေးယူသွား မှာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
တောင်သူ တွေအနေနဲ့ ပိုးသတ်ဆေး ကိုအသုံးပြုတဲ့အခါ ပိုးသတ်ဆေး တမျိုးတည်းကို ထပ်ခါထပ်ခါ သုံးစွဲခြင်း ၊ လိုအပ်တဲ့ ပမာဏထက်ပိုပြီး သုံးစွဲခြင်း ၊ ရက်လွန် ပိုးသတ်ဆေး သုံးစွဲခြင်း ၊ သီးနှံမရိတ်သိမ်းမီ ၄၅ ရက်အတွင်း ပက်ဖျန်းခြင်း မပြုလုပ်ဖို့ လိုအပ်ကြောင်း စိုက်ပျိုးရေး ဆေးကုမ္ပဏီတွေက အသိပေးမှု ရှိလာတာ တွေ့ရ ပါတယ်။
ဒီကိစ္စ နဲ့ပတ်သက်ပြီး တောင်သူ တယောက်က
" ဆေး အညွှန်းအတိုင်းတော့ သုံးကြတာပဲ ။ တခါခါကြ ပိုးကမသေတဲ့ အခါဆို ဆေးကိုပိုသုံးမိတာ တော့အမှန်ပဲ ။မငြင်းပါဘူး ။ တောင်သူကလည်း အစွဲကြီးကြတယ် ။ ဒီပိုးသတ်ဆေးက ကောင်းတယ်ဆိုရင် အဲဒီဆေးပဲ ထပ်သုံးကြတာ ။ နောက်ဆေးသစ်ကို စမ်းမသုံးရဲကြဘူး ။ ခုလို ပိုးသတ်ဆေး ဓာတ်ကြွင်းတွေ့တယ် ဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့လည်း ချင့်ချိန် သုံးရတော့မှာပေါ့ ။ ဆေးကုမ္ပဏီတွေကို လည်းမေးချင်တယ် ။ သူတို့ပြောသလို သုံးလို့ ပိုးမသေရင် တာဝန်ယူမှာလား ။ စျေးသာ တနှစ်တခါ တက်တာ ဘာတာဝန်ယူမှုမှ မရှိဘူး ။ " လို့ ပြောပါတယ် ။
လက်ရှိ စိုက်ပျိုးဆေး စျေးကွက်မှာ ပိုးသတ်ဆေး တလီတာကို အနိမ့်ဆုံး ၇၀၀၀၀ ကျပ် အထက်မှာ ရှိနေ တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
မြန်မာနိုင်ငံမှာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မေ ၂၉ ရက်အထိ ပိုးသတ်ဆေး မှတ်ပုံတင် အဖွဲ့ကနေ တရားဝင် ခွင့်ပြုပေးထားတဲ့ ပိုးသတ်ဆေး ၄၄၉၅ မျိုး ရှိထားတယ်လို့ သိရပါတယ် ။

ချောက်မြို့နယ်မှာ မျက်နှာစည်းပြီးအသတ်ခံထားရတဲ့ အမျိုးသားနှစ်ယောက် အလောင်းတွေ့ရှိ

မကွေးတိုင်း၊ ချောက်မြို့နယ် ၊ ကြီးနီ ကျေးရွာ အနီးမှာ မျက်နှာအဝတ် စည်းထားပြီး အသတ်ခံထားရတဲ့ အမျိုးသား နှစ်ယောက်အလောင်း ကို တွေ့ရှိခဲ့ရ တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
အသတ်ခံ ထားရတဲ့ အမျိုးသား နှစ်ယောက်ဟာ ချောက်မြို့ အမှတ် (၁၀) ရပ်ကွက်နေ ဦးကျော်အေး ဆိုသူနဲ့ ဂွေးချိုကျေးရွာက ဦးခင်မောင်နိုင် ဆိုသူတို့ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
အဆိုပါ အမျိုးသား နှစ်ယောက်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းက ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ တခုကနေ ဖမ်းဆီး ခံခဲ့ရတာ ဖြစ်ကြောင်း ၊ အဲဒီနောက်မှာ အဆက်အသွယ် ပြတ်တောက်သွားပြီး ဒီဇင်ဘာ ၁၁ ရက်မှာ အသတ်ခံရတဲ ရုပ်အလောင်းကို တွေ့ရှိခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
" နှစ်ယောက်လုံးက သေနတ်နဲ့ ပစ်ခံရပြီး သေဆုံးတာ တွေ့ရတယ် ။ သူတို့က အရင်ရက်က ကားနဲ့ ချောက် - ဂွေးချို လမ်းကို သွားချိန် အဖမ်းခံလိုက်ရတယ် သိရတယ် ။ အဲဒီနောက် မိသားစုက ပျောက်လို့ လိုက်ရှာ ဘာညာ လုပ်ပေမယ့် အဆက်အသွယ် မရဘူး ။မနေ့ကမှ နေ့ခင်းပိုင်း ရထားလမ်းဘေးမှာ အလောင်းတွေ တွေ့လို့ စုံစမ်းစစ် ဆေးကြတော့မှ အဲဒီလူတွေဆိုတာ သိရတာမျိုးပါ ။ " လို့ လုံခြုံရေး အဖွဲ့နဲ့ နီးစပ်သူက ပြောပါတယ် ။
အဆိုပါ အမျိုးသား နှစ်ယောက်ကို ဖမ်းဆီးမှု အခြေအနေ နဲ့ အသတ်ခံရတဲ့ အခြေအနေတွေကိုတော့ ဘယ်ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့က လုပ်ဆောင်ခဲ့ သလဲဆိုတာ မသိရှိရ သေးကြောင်း နဲ့ သတင်းထုတ်ပြန် တာမျိုးလည်း မရှိသေးဘူးလို့ သိရပါတယ် ။
အောက်တိုဘာ ၁ ရက်နေ့ကလည်း ချောက်မြို့နယ်လမ်းဦးစီးဌာနမှ လက်ထောက်ညွှန်ကြားရေးမှူးအမျိုးသမီးနဲ့ အငယ်တန်းမြို့ပြ အင်ဂျင်နီယာအမျိုးသမီး တို့နှစ်ယောက်လည်း လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တခုရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်း ခံခဲ့ရပြီး ပြန်လည် လွတ် မြောက်လာခြင်း ရှိမရှိကိုတော့ မသိရသေးပါဘူး ။
အရင်ကလည်း ချောက်မြို့နယ်ထဲမှာ သွားလာတဲ့ ခရီးသွားတွေအနေနဲ့ မကြာ ခဏဆိုသလို ဒေသတွင်း လက်နက်ကိုင် အဖွဲ့ရဲ့ ဖမ်းဆီးခြင်းခံရမှု တွေရှိပြီး ရပ်ကျေး အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ ဝင်တွေနဲ့ တပ်သတင်းပေး ဒလန်ဆိုပြီး စွပ်စွဲကာ သတ်ဖြတ်ခံရ သူတွေလည်း ရှိခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။