မလေးရှားက ရေနံစိမ်း ဒေါ်လာ ၁၂၉ သန်းဖိုးခန့်ကို သိမ်းဆည်း
ပြီးခဲ့သည့်သီတင်းပတ်က ပီနန်ပြည်နယ် မူကာဟက်ဒေသအနောက်ဘက် ရေမိုင် ၂၄ မိုင်ခန့်အကွာတွင် သင်္ဘောတစ်စီးမှတစ်စီးသို့ တရားမဝင် ရေနံလွှဲပြောင်းမှုသံသယဖြင့် ရေနံတင်သင်္ဘောနှစ်စင်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ရင်းဂစ် ၅၁၂ သန်း (ဒေါ်လာ ၁၂၉ ဒဿမ ၉ သန်း) တန်ဖိုးရှိသော ရေနံစိမ်းများကို သိမ်းယူခဲ့ကြောင်း မလေးရှားရေကြောင်းထန်းသိမ်းရေးဌာနက စနေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
လွှဲပြောင်းခဲ့သည့် ရေနံများ၏ မူလဇာစ်မြစ်ကို ဌာနက ပြောကြားခဲ့ခြင်းမရှိပေ။
မလေးရှားကမ်းလွန်ရေပြင်သည် သင်္ဘောချင်း တရားမဝင် အချိန်းအပြောင်းလုပ်သည့် ပုံမှန်နေရာတစ်ခုအဖြစ် လူသိများပြီး သယ်ဆောင်လာသည့် ရေနံများ၏ မူလဇာစ်မြစ်ကို ကွယ်ဝှက်ရန်အတွက် ပင်လယ်ပြင်ရှိ ရေနံတင်သင်္ဘောများအကြား ရေနံလွှဲပြောင်းမှုများ ကိုပြုလုပ်လေ့ရှိသည်။
ယင်းလုပ်ရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ တရားဥပဒေ စိုးမိုးစေရန် စည်းမျဉ်းများကို ပိုမိုတင်းကြပ်သွားမည်ဟု ပြီးခဲ့သည့်နှစ် ဇူလိုင်လတွင် မလေးရှားအာဏာပိုင်များက ပြောကြားခဲ့သည်။
ရင်းဂစ် ၇၁၈ သန်းတန်ဖိုးရှိသော သိမ်းဆည်းခဲ့သည့် ရေနံတင်သင်္ဘောများပေါ်တွင် တရုတ်၊ မြန်မာ၊ အီရန်၊ ပါကစ္စတန်နှင့် အိန္ဒိယ သင်္ဘောသား စုစုပေါင်း ၅၃ ဦးပါဝင်သည်။
သင်္ဘောများ၏ ကပ္ပတိန်နှစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့ပြီး ပီနန်ပြည်နယ် ရေကြောင်းစုံစမ်းစစ်‌ဆေးရေးအရာရှိများကို လွှဲပြောင်းပေးခဲ့ကြောင်း ဌာနက ပြောကြားခဲ့သည်။
ကင်းလှည့်သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ကြာသပတေးနေ့ ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁ နာရီခန့်တွင် တိုင်ကြားချက်တစ်ခု ကို ရရှိခဲ့ပြီးနောက် ကျောက်ချထားသည့် သင်္ဘောများကို စစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း ရေကြောင်းကပ္ပတိန် မိုဟာမက် ဆူဖီမိုဟာမက် ရမ်လီက ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါသင်္ဘောများကို ဒဏ်ငွေ ရင်းဂစ် ၁ သိန်းချမှတ်နိုင်သည့် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ကျောက်ချရပ်နားမှု၊ သင်္ဘောတစ်စီးလျှင် ဒ-ဏ်ငွေ ရင်းဂစ် ၂ သိန်းအထိ ချမှတ်နိုင်သည့် သင်္ဘောအချင်းချင်း တရားမဝင် ဝန်စည်လွှဲပြောင်းမှုတို့ဖြင့် စုံစမ်းစစ်ဆေးနေကြောင်း ကပ္ပတိန်က ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

image

မန္တလေး ကျောက်တော်ကြီးဘုရားတွင် မြန်မာ့သနပ်ခါးပွဲ တော် ကျင်းပ
မန္တလေးတောင်ခြေရှိ ကျောက်တော်ကြီးဘုရားတွင် သနပ် ခါးချစ်သူများ စုပေါင်းကျင်းပသည့် မြန်မာ့သနပ်ခါးပွဲတော် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ယနေ့ ဖေဖော်ဝါရီ (၁) ရက် တပို့တွဲလပြည့် မြန်မာ့သနပ်ခါးပွဲတော်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုကြိုဆိုသောအားဖြင့် ယခုလိုကျင်းပခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်ဟုလည်း သိရသည်။
ပွဲ‌တော်လာသူများကို သနပ်ခါးတုံးများလည်း ပေးဝေခဲ့ပြီး နှစ်စဉ်မပျက် ကျင်းပသွားမည်ဟုလည်း သိရသည်။

image

ရုရှားနှင့် တရုတ်ဝန်ကြီးများ လုံခြုံရေးကိစ္စ ဆွေးနွေးမည်
ရုရားလုံခြုံရေးကောင်စီ အတွင်းရေးမှူး ဆာဂေး ရွှိုင်ဂူသည် တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ ရောက်ရှိလာပြီး တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရုရှားလုံခြုံရေးကောင်စီကို ကိုးကား၍ ရုရှားသတင်းဌာနများက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ရေးသားဖော်ပြခဲ့ကြသည်။
နှစ်ဖက်စလုံးသည် နိုင်ငံတကာနှင့် ဒေသဆိုင်ရာလုံခြုံရေးနယ်ပယ်တွင် ပြောင်းလဲနေသောအခြေအနေကို ဆွေးနွေးသွားကြမည်ဟု လုံခြုံရေးကောင်စီကို ကိုးကား၍ အင်တာဖက်စ်သတင်းဌာနက ဖော်ပြခဲ့သည်။
ဤခရီးစဉ်သည် ရုရှားနှင့် ယူကရိန်းတို့အကြား လေးနှစ်နီးပါးကြာမြင့်လာပြီဖြစ်သည့် ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်သော ရုရှား၊ ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန်အရာရှိများ၏ မကြာသေးမီက ဆွေးနွေးမှုများနှင့် တိုက်ဆိုင်နေသည်။

image

မွန်ပြည်နယ်ဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဖွဲ့စည်း
မွန်ပြည်နယ်ဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းကို ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်က မြန်မာနိုင်ငံဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းမှကြီးမှူး၍ ဖွဲ့စည်းပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မွန်ပြည်နယ်ဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းရွေးချယ်တင်​မြှောက်ပွဲကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦး​ဌေးမိုးကကြီးမှူး၍ မြို့နယ်(၁၀) မြို့နယ်မှတက်​ရောက်လာသောကိုယ်စားလှယ်များထဲမှ မြို့နယ် (၁) မြို့နယ်စီတွင် အလိုအ​လျောက် အမှု​ဆောင် (၁) ဦးစီခန့်ထားခြင်း၊​ ရွေးချယ်ခံ ဆန္ဒပြု​ရွေးချယ်ထားသူများထဲမှလစ်လပ်​နေ​သော အလုပ်အမှု​ဆောင် (၂၀) နေရာအတွက်ရွေးချယ်ခြင်း၊ ဗဟိုအလုပ်အမှု​ဆောင် (၂၀) နေရာအတွက် ရွေးချယ်ခြင်း၊ စီမံခန့်ခွဲမှုကော်မတီ (၁၀) ဦး​ရွေးချယ်ခြင်းတို့ကိုအဆင့်ဆင့်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
ထို့​နောက် ​မွန်ပြည်နယ်ဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ရသူဦးလှစိန်မှ ​ကျေးဇူးတင်​စကားနှင့် တာဝန်​ကျေပွန်စွာ ​ဆောင်ရွက်​ပေးမည်ဟုပြောကြားခဲ့‌ကြောင်း သိရသည်။
မြန်မာနိုင်ငံဆီကုန်သည်နှင့် ဆီလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းဥက္ကဋ္ဌဦး​မောင်​​မောင်​ဇော်နှင့်အဖွဲ့ဝင်များသည် မော်လမြိုင်မြို့သို့ရောက်ရှိနေစဥ် မွန်ပြည်နယ်၀န်ကြီးချုပ် ဦး​အောင်ကြည်သိန်းကိုတွေ့ဆုံ၍ မွန်ပြည်နယ်တွင် ဆီထွက်သီးနှံ၊ နေကြာအထူးအထွက်တိုး​စေရန် ပူး​ပေါင်းပါ၀င်​ဆောင်ရွက်နိုင်မည့်အစီအစဥ်များကိုရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

အချိန်ပြည့် ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးရန် ဆောင်ရွက်နေ
------------------------------------
လက်ရှိ တစ်ရက်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ၃၄၀၀ မဂ္ဂါဝပ် (၆၀၀၀၀ မဂ္ဂဝပ်နာရီ) အထိ ထုတ်လုပ်ရရှိနေပြီ ဖြစ်ရာ အချိန်ပြည့် ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ လျှပ်စစ်စွမ်းအား ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးဉာဏ်ထွန်းက ပြောပါတယ်။
ဇန်နဝါရီ ၃၀ ရက်က ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့ရုံးမှာ ပြုလုပ်တဲ့ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း လျှပ်စစ် ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးပေးနေမှု အခြေအနေတွေ နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးမှာ အခုလို ပြောကြားခဲ့တာပါ။
လက်ရှိမှာ လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနမှ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ပေးလျက်ရှိတဲ့ အရင်းအမြစ် အလိုက် တပ် ဆင်အင်အားမှာ ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံ ၃၂ ရုံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး စက်ရုံ ၂၄ ရုံ၊ ကျောက်မီးသွေးသုံး စက်ရုံ နှစ်ရုံ ၊ နေရောင်ခြည်သုံး စွမ်းအင်စက်ရုံ ၁၂ ရုံ စုစုပေါင်း တပ်ဆင်စက်အင်အားမှာ ၆၇၂၅ မဂ္ဂါဝပ်အထိ ရှိတယ်လို့ ပြည် ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးဉာဏ်ထွန်းက ပြောပါတယ်။
မိမိတို့နိုင်ငံမှာ ဒီနေ့အထိ ဓာတ်အားရရှိမှုအနေနဲ့ ၇၀ ဒသမ ၄၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိပြီး မီးသုံးသူ ၆၉ သိန်းလောက် ရှိ ကြောင်း၊ အိမ်သုံးနှုန်းအနေနဲ့ သုံးစွဲ နေတဲ့ ၁ ယူနစ်ကနေ ၅၀ ယူနစ်အထိ သုံးစွဲသူ ၄၂ ရာခိုင်နှုန်း နဲ့ ၅၁ ယူနစ်ကနေ ယူနစ် ၁၀၀ အထိ သုံးစွဲ သူ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းရှိတဲ့အတွက် အိမ်သုံးနှုန်းထားနဲ့ သုံးစွဲနေတဲ့ ရာခိုင်နှုန်းမှာ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်း လောက် ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
နိုင်ငံတော်အနေနဲ့ အခြေခံကျတဲ့ ပြည်သူတွေ သုံးစွဲနိုင်ဖို့အတွက် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားခကို ထုတ်လုပ်မှု စရိတ်ထက် နည်းပါးတဲ့ နှုန်းထားတွေနဲ့ နိုင်ငံတော်ကနေ နှစ်စဉ် စိုက်ထုတ်ကျခံပြီး ဖြန့်ဖြူးပေးနေတာ ဖြစ်ကြောင်း၊ အခုလို နိုင်ငံတော်အနေနဲ့ နှစ်စဉ် စိုက်ထုတ်သုံးစွဲနေရပေမဲ့ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် စေရေး နဲ့ ဓာတ်အား စဉ်ဆက် မပြတ်ရရှိရေး အတွက် LNG နဲ့ ထုတ်လုပ်ခြင်းမှာ ကုန်ကျစရိတ် မြင့်မားပေမဲ့ စက်မှုကဏ္ဍကုန်ထုတ်လုပ် မှုတွေ အရှိန်အဟုန် မပြတ်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး မိမိတို့ ဝန်ကြီးဌာနအနေနဲ့ “LNG to Industry” ကို အထူးအလေးပေး ဖော်ဆောင်ခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။
ဒါ့ကြောင့် ဓာတ်အားစဉ်ဆက်မပြတ် ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မှု အခြေအနေကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းဖို့ နဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှု ကုန်ကျစရိတ် မျှတစေဖို့အတွက် စက်မှု နဲ့ စီးပွားရေး လုပ်ငန်းတွေကို စီးပွားရေး နှုန်းထားတစ်ခု သတ် မှတ်ပြီး ဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်ပြီး လုပ်ငန်းရှင်တွေအတွက် ခိုင်မာတဲ့ စွမ်းအင်အာမခံချက်ရှိတဲ့ ကုန်ထုတ်လုပ်မှု ဝန်းကျင်ကောင်းတစ်ခုကို ဖန်တီးပေးမှာ ဖြစ်လို့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေအနေနဲ့ မိမိတို့ လုပ်ငန်းတွေ အောင်မြင် စွာ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်နိုင်မှာ ဖြစ်တယ်လို့လည်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

image

အာဆီယံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးကို မြန်မာပါဝင်တက်ရောက်
အာဆီယံ အပေါင်း ၃(တရုတ်၊ဂျပန်၊ကိုးရီးယား )ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်း အစီအစဉ်များကို အတည်ပြု
ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စီဘူးမြို့တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်မှ ၃၀ ရက်နေ့ထိ ကျင်းပသည့် (၂၉) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံခရီးသွားလုပ်ငန်း ဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေးနှင့် ဆက်စပ်အစည်းအဝေးများကို မနီလာမြို့ မြန်မာသံရုံး မှ သံရုံး ယာယီတာဝန်ခံ ဦးစိုးကိုကို ဦးဆောင်သည့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ အနေဖြင့် ပါဝင်တက်ရောက်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့အတူ (၂၅) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံအပေါင်း ၃ (တရုတ်၊ ဂျပန်နှင့် ကိုရီးယား) ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၊ (၁၃) ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၊ (၅)ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ-ရုရှား ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး များကိုလည်းတက်ရောက်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်က ချမှတ်ခဲ့သည့် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များ၏ အရည်အသွေးပြည့်ဝသော ခရီးသွားလာရေးဆိုင်ရာ ကြေညာချက်နှင့်အညီ ရေရှည်တည်တံခိုင်မြဲပြီး၊ အားလုံးပါဝင်သည့် အရည် အသွေးမြင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပိုမိုမြှင့်တင်ရေး အရေးပါပုံတို့ကို ဆွေးနွေး ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ထို့အတူ အစည်းအဝေးများမှ တဆင့် အာဆီယံခရီးသွားလုပ်ငန်း စီမံကိန်း (၂၀၂၆-၂၀၃၀)၊ အာဆီယံခရီးသွားလုပ်ငန်း ဈေးကွက်မြှင့်တင်ရေး စီမံကိန်း (၂၀၂၆-၂၀၃၀)၊ အာဆီယံအပေါင်း တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယား ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်းအစီအစဉ် (၂၀၂၆-၂၀၃၀)၊ အာဆီယံ-ရုရှား ဖက်ဒရေးရှင်း၊ အာဆီယံ-အိန္ဒိယ ခရီးသွားလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးလုပ်ငန်း အစီအစဉ် (၂၀၂၆-၂၀၃၀) တို့ကို အတည်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် အာဆီယံ ခရီးသွားလုပ်ငန်းစံနှုန်း ဆုပေးအပ်ပွဲ အခမ်းအနားသို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံ မှ ဟိုတယ် (၂၄) ခုမှ ကဏ္ဍအသီးသီးအလိုက် ဆုများ ရရှိခဲ့ကြောင်း လည်း သိရသည်။

image

MOB ဘဏ်နှင့် ARCCI တို့နားလည်မှုစာချွန်လွှာလက်မှတ်ထိုး
ဧရာဝတီတိုင်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်မှုအတွက် ဘဏ်များ၏ပံ့ပိုးကူညီမှုသည် အရေး ကြီးသောအခန်းကဏ္ဍတွင်ပါဝင်ဟု ဧရာဝတီတိုင်းဝန် ကြီးချုပ်ပြော
မြန်မာအရှေ့တိုင်းဘဏ်(MOနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအ သင်း(ARCCI)တို့ကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာလက်မှတ်ရေးထိုးခြင်းကို ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်ကကျင်းပရာ ဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဦးတင်မောင်ဝင်းတက်ရောက်ခဲ့သည်။
ထိုသို့ တက်ရောက်၍ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်း စက်ရုံအလုပ်ရုံများပေါ်ပေါက်လာပါက အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများပိုမိုရရှိပြီး တစ်ဦးချင်းဝင်ငွေပိုမိုတိုးတက်လာမည်ဖြစ်၍ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံများပြုလုပ်ရန် ကုမ္ပဏီများနှင့် လုပ်ငန်းရှင်များကိုဖိတ်ခေါ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်ဟု ပြောသည်။
ARCCI အနေဖြင့် ဧရာဝတီတိုင်း၏ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအတွက်ဆောင်ရွက်ရာတွင် ဘဏ်များ၏ပံ့ပိုးကူညီမှုသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍတွင်ပါဝင်နေသဖြင့် MSME လုပ်ငန်းများ၊ စိုက်ပျိုးမွေး မြူရေးလုပ်ငန်းများအတွက်လိုအပ်သော ငွေကြေးအရင်းအနှီးပံ့ပိုးကူညီမှုများဆောင်ရွက်ပေးပါက ဧရာဝတီတိုင်း၏ စုစုပေါင်းထုတ်လုပ်မှုနှင့်ဝန်ဆောင်မှုတန်ဖိုး (GDP)မြင့်တက်လာမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့နောက် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးကုန်သည်များနှင့် စက်မှုလက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း(ARCCI)နှင့် မြန် မာအရှေ့တိုင်းဘဏ်(MOတို့ကြား နားလည်မှုစာချွန်လွှာကိုလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

image

မုံရွာမြို့၊ သုဓမ္မစာရီ ဗိမာန်ကျောင်းတိုက်နှင့် ရွှေတောင်ဦး လယ်တီဝိပဿနာရိပ်သာကြီးများ၏ ပဓာနနာယကဆရာ တော်၏ ဝိဇာတနှင့် ဂုဏဝိသိဌပူဇော်ပွဲမင်္ဂလာကျင်းပ
စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး၊ မုံရွာမြို့၊ သုဓမ္မစာရီ ဗိမာန်ကျောင်းတိုက်နှင့် ရွှေတောင်ဦး လယ်တီဝိပဿနာ ရိပ်သာကြီးများ၏ ပဓာနနာယက ဆရာတော် ဘဒ္ဒန္တကောသလဥာဏ၏ ဝိဇာတမွေးနေ့ မင်္ဂလာနှင့် ဂုဏဝိသိဌပူဇော်ပွဲမင်္ဂလာကို ဖေဖော်ဝါရီလ (၁) ရက်၊ တပို့တွဲလပြည့်နေ့က သုဓမ္မစာရီ ကလေးဝဗိမာန်တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
ပူဇော်ပွဲသို့ သက်တော်ရှည်ဆရာတော်ကြီးများအပါအဝင် ဆရာတော်ကြီး (၁၀) ပါးပင့်ဆောင်တော်မူပြီး နမောတဿ မဟာပဏာမ သုံးကြိမ်ရွတ်ဆို ဘုရားကန်တော့ကာ အခန်းအနားကို ဖွင့်လှစ်ခဲ့ပြီး ကသာမြို့၊ ကျောက်ထုံးကြီး ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်ထံမှ ပရိသတ်များက (၅) ပါးသီလခံယူဆောက်တည်ခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ဘုတလင်မြို့နယ် သက်တော်ရှည် တောဝေးဆ ရာတော်ကြီးနှင့် မုံရွာမြို့၊ သက်တော်ရှည် မဟာဝိဇ္ဇာသိပ္ပံ ကျောင်းတိုက်ဆရာတော်များထံမှ သြဝါဒကထာနာယူကြ ည်ညိုကြပြီး မုံရွာမြို့ အရှေ့လေးထပ်ကျောင်းတိုက် တိုက် အုပ်နာယက ဆရာတော်က ဂုဏဝိသိဌ ပူဇာဂါထာဖြင့် ချီး မြှောက်ပူဇော်တော်မူသည်။
ဆက်လက်၍ မွေးနေ့ရှင်ဆရာတော်ကြီး၏ ထေရုပ္ပတ္တိကထာကို ဆရာကြီးဦးကျော်သောင်းက ဖတ်ကြားပူဇော်ပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် သာသနာတော်ဆိုင်ရာ အဂ္ဂမဟာကမ္မဌာနာစရိယဘွဲ့တံဆိပ်တော်ကို စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီး သာ
သနာရေးမှုး ဦးသိန်းဇော်က မွေးနေ့ရှင်ဆရာတော်ကြီးထံ ဆက်ကပ်ပူဇော်ခဲ့သည်။
ထို့နောက်ဆရာတော်ကြီးများအား လှုဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းကြပြီး မွေးနေ့ရှင်ဆရာတော်ကြီးကို ဒါယကာ၊ ဒါယိကာမများက လှုဒါန်းပူဇော်ကြ ကာ မုံရွာမြို့၊ မဟာဇောတိကာရာမကျောင်းတိုက်ဆရာတော်ထံမှ အနုမောဒနာတရားနာယူ၍ ရေစက်သွန်းချအမျှပေးဝေမှုအပြီးတွင် ဗုဒ္ဓသာသနံစိရံတိဌတုသုံးကြိမ် ရွတ်ဆိုဆုတောင်း၍ အခန်းအနားပြီးမြောက်သည်။
ပူဇော်ပွဲတွင် စိန်ထွန်းဝေ တေးဂီတနှင့်တွဲဖက်၍ တေးသံရှင်ကြည်သာသန့်က ထူးမခြားနားသီချင်းခံ (၃) ပိုဒ်ဖြင့် သီကျူးပူဇော်သလို မွေးနေ့ရှင်ဆရာတော်ကြီးကို ပိုဒ်စုံရတု၊ (၈၀) ပေါ်တေးထပ်တို့ဖြင့် ချီးကျူး သီကျူး သီဆိုပူဇော်သည်။
ဝိဇာတမွေးနေ့မင်္ဂလာနှင့် ဂုဏဝိသိဌပူဇော်ပွဲမင်္ဂလာအထိမ်းအမှတ်အဖြစ် မွေးနေ့ရှင်ဆရာတော်က ပင့်သံဃာအပါး (၁၀၀) ကို ဆွမ်းဆက်ကပ်ကာ လှူဖွယ်ဝတ္ထုပစ္စည်းများ ဆက်ကပ်လှူဒါန်းခဲ့ပြီး ပထမလယ်တီဆရာတော်ဘုရားကြီး၏ မဟာသရဏဂုံတော်ကြီး (ပါဠိမြန်မာပြန်) စာအုပ်နှင့် မွေးနေ့ရှင်၏ ထေရုပတ္တိစာအုပ် (၃၀၀) စီ မေတ္တာလက်ဆောင်ဝေငှခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

ပုလော ရှပ်ပုံစံပြရွာမှာ မီးလောင်မှုကြောင့် အိမ် ၄၅ အိမ်ထက်မနည်း မီးထဲပါသွား

တနင်္သာရီတိုင်း ၊ ပုလောမြို့နယ်၊ ရှပ်ပုံစံပြရွာမှာ ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့ ၊ နေလယ်ပိုင်းကနေ ညအထိ လောင်ကျွမ်းခဲ့တဲ့ မီးကြောင့် နေအိမ် ၄၅ အိမ်ထက်မနည်း မီးလောင် ပျက်စီးမှု ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။
ရှပ်ပုံရွာမှာ ဖြစ်ပွားနေတဲ့ တိုက်ပွဲကြောင့် ကျေးရွာဒေသခံတချို့က စစ်ရှောင်နေရချိန်မှာ နေအိမ်တွေ မီးလောင်ခဲ့ရတာ ဖြစ်ကြောင်း ၊ မီးလောင်မှုကို မီးသတ်ဌာနမှ လာရောက်ငြိမ်းသတ်နိုင်ခြင်း မရှိခဲ့တဲ့အတွက် ရွာဒေသခံတွေသာ စုပေါင်း မီးငြိမ်းခဲ့ရပြီး မီးလောင်ချိန်ကြာမြင့်ကာ မီးကူးစက်မှု များတဲ့အတွက် အိမ်ခြေအများအပြား မီးလောင်ခဲ့ရတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
" အိမ်ခြေ ၄၅ မီးလောင်ရှိတယ်။ ဖျက်ခံရတဲ့အိမ်လည်း ပါတယ်။မီးက ည၁၂ နာရီအထိ လောင်ခဲ့တယ်။ ရွာမှာ အရင်ရက်တွေက ထိတွေ့တိုက်ပွဲရှိတယ်။ မနေ့ကတော့ မရှိဘူး ။မီးသတ်ကား မလာနိုင်တော့ ရွာကလူတွေကပဲ အရဲစွန့်ပြီး မီးငြိမ်းရတာပါ။ ရွာမှာက နှစ်ဖက်ခွဲပြီး နေရာယူထားတာ ။ အခုဖြစ်တဲ့ မီးလောင်တဲ့နေရာက လူတွေမရှိဘူး ။တိုက်ပွဲကြောင့် ရှောင်နေရတာ ၁၅ ရက်လောက်ရှိပြီ ။ခုရက်မှာ တိုက်ပွဲငြိမ်လို့ဆိုပြီး လူနည်းနည်းပြန်ဝင်လာကြတာ ။ရှိတဲ့သူတွေပဲ စုပြီး သွားငြိမ်းရတာ။ရွာမှာရှိတဲ့ ထော်လာဂျီတွေ ဘေးတွဲတွေနဲ့ရေသယ်ပြီး ဝိုင်းငြိမ်းရတာ ။ " လို့ ဒေသခံက ပြောပါတယ်။
လက်ရှိ ရှပ်ပုံရွာမှာ တိုက်ပွဲဖြစ်ပွားခြင်း မရှိပေမယ့် ရရွာရဲ့ အရှေ့ဘက်ခြမ်းမှာ အစိုးရတပ်တွေက နေရာယူထားပြီး ရွာရဲ့အနောက်ခြမ်းမှာ ဒေသတွင်းလက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေက နေရာယူထားတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရှပ်ပုံရွာ နေအိမ်တွေ မီးလောင်မှုနဲ့ အခြေအနေ ပတ်သက်ပြီး မီးစတင်လောင်ကျွမ်းရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကိုတော့ အတိအကျ မသိရှိရသေးပါဘူး ။
လက်ရှိမှာတော့ မီးလောင်ကျွမ်းမှုကြောင့် အိုးအိမ်မဲ့ ဖြစ်သွားပြီး ဒုက္ခရောက်နေရတဲ့ ရှပ်ပုံရွာ မီးဘေးသင့် ဒေသခံတွေကို ကူညီဖို့အတွက် ထိုင်းရောက်နေတဲ့ ပုလောမြို့နယ်သူ မြို့နယ်သားတွေက စီစဥ်နေကြတယ်လို့ သိရပါတယ်။

image

CDM တွေကို အမည်မည်းစာရင်း ကနေ ပယ်ဖျက်ပေးမှာဖြစ်လို့ ဆက်သွယ်လာဖို့ အစိုးရ ထပ်မံအသိပေး

လုပ်ငန်းခွင်ကိုစွန့်ပြီး CDM လုပ်သွားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေကို ပြစ်မှုကျူးလွန်ခြင်းမရှိပါက အမည်မည်းစာရင်း Black Lists ကနေပယ်ဖျယ်ပေးမှာဖြစ်လို့ တာဝန်ထမ်ဆောင်ခဲ့တဲ့ သက်ဆိုင်ရာဌာနကို သတင်းပေးပို့ ဆက်သွယ်ကြဖို့ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့်လုံခြုံရေးကောင်စီ ၊ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က ဇန်နဝါရီ ၃၁ ရက်နေ့မှာ
ထပ်မံ အသိပေးထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် CDM လုပ်သွားတဲ့ ဝန်ထမ်းတွေအနေနဲ့ ရောက်ရှိနေတဲ့ နေရာမှာ ယခင်တာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့တဲ့ ဌာနရဲ့ ရုံးတွေကို လည်းကောင်း၊ နီးစပ်ရာမြို့နယ်ခွဲ၊ မြို့နယ်၊ ခရိုင်၊ တိုင်းဒေသကြီး နဲ့ ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့အစည်းတွေကို လည်းကောင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံသံရုံး၊ စစ်သံရုံး နဲ့ ကောင်စစ် ဝန်ချုပ်ရုံး​တွေကို ဖြစ်စေ ပြန်လည်သတင်းပေးပို့ ဆက်သွယ်ကြဖို့ ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
အဲဒီလို ဆက်သွယ်လာသူတွေကိုမှ စိစစ်ပြီး ပြစ်မှုကျူးလွန်ခဲ့ခြင်း မရှိတဲ့ ဝန်ထမ်း နဲ့ ပြစ်မှုကျူးလွန်ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကျခံပြီးသော်လည်း Black Lists ဝင်နေသူတွေကို အမည်မည်းစာရင်း (Black Lists) မှ ဖြေလျှော့ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
အဲဒီအပေါ် CDM ပြုလုပ်ထားတဲ့ ပညာရေးဝန်ထမ်း တယောက်က
" CDM လုပ်ထားတာကြာတော့ ဌာနပြန်ဝင်ဖို့က မရဲဘူးဖြစ်နေတယ်။ ဌာန နဲ့ အိမ်နဲ့က အနီးလေးဆိုတော့ အရင်က အလုပ်လုပ်တုန်းကဆို အဆင်ပြေတယ်။ စားစရိတ် ၊ လမ်းစားရိတ်တကူးတက မကုန်ဘူးပေါ့။ CDM လုပ်လိုက်ပြီးတော့ မြို့ပေါ်မှာ အလုပ်တခု ရလို့ဝင်လုပ်တယ်။ ရတဲ့လစာနဲ့က မပြေပါဘူး ။ နယ်မြို့ဆိုတော့ တလမှ ၁၈၀၀၀၀ လောက်ရတယ်။ ဆိုင်ကယ် ဆီဖိုး ၊ထမင်းချိုင့်ထုတ်ရ နဲ့ တွက်ကြည့်ရင် တရက်မှ ၆၀၀၀ ရတာ။ အဲဒါကို တနေကုန် မြို့ထဲ ပတ်နေရတာ များတယ် ။ ခက်ခဲပါတယ်။ အဲဒါနဲ့ ဟိုအလုပ်ပြောင်း ဒီအလုပ်ပြောင်းနဲ့ အဆင်မပြေဘူး ။အကြွေးတွေ တင်ခဲ့တယ်။ နောက်တော့ ထိုင်းကို အောက်လမ်းကနေ လင်မယားနှစ်ယောက် ထွက်ခဲ့တယ်။အဲဒါလည်း မပြေလို့ အခုရွာပြန်ရောက်နေတယ်။ CDM မလုပ်တော့ဘဲ အလုပ်ပြန်လုပ်ချင်ပေမယ့် ဌာနက အရင် ခေါ်တုန်းက ပြန်မသွားခဲ့တာ ၊ အခုမှတော့ ပြန်မသွားချင်တော့ပါဘူး ။ " လို့ ပြောပါတယ်။
အစိုးရအနေနဲ့ ကတော့ CDM လုပ်ထားသူတွေ အနေနဲ့ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနကို ပြန်လည်ဝင်ရောက်ပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်လိုပါက သက်ဆိုင်ရာဌာနကို တရားဝင်ဆက်သွယ်ပြီး အကြောင်းကြားနိုင်ကြောင်းနဲ့ အဲဒီလို ဆက်သွယ်လာမှသာ စိစစ်ပြီး လုပ်ငန်းခွင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်ခွင့် ပြုသင့်မပြုသင့်ကို စိစစ်ဆောင်ရွက် ပေးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
လက်ရှိမှာ CDM ကနေ Non CDM အဖြစ်ပြောင်းသူတွေ ရှိပေမယ့် သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေကို လုပ်ငန်းခွင် ပြန်လည်ဝင်ရောက်မှုတော့ နည်းတယ်လို့ သိရပါတယ်။
" CDM သာ ခုချိန်ထိ လုပ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ရှိတဲ့ လယ်တွေ ယာတွေပြုတ်တာကြာပြီ။ CDM လုပ်တဲ့သူတွေကိုလည်း အပြစ်မပြောပါဘူး ။ မိသားစုမှာ ကိုယ့်ဝင်ငွေနဲ့ ရပ်တည်နေရရင် CDM လုပ်ဖို့က မလွယ်ပါဘူး။ ရွာဘက်ဖြစ်လို့ အလုပ်အကိုင်က မကောင်းဘူး ။ မြို့ပေါ်အသွားအပြန်နဲ့ အလုပ်လုပ်မယ်ဆိုလည်း ည ၇ နာရီ ၈ နာရီထိ လုပ်ရတော့ အဆင်မပြေဘူး ။ ရတဲ့လစာကလည်း မလောက်ငှဘူး ။ အခုဝန်ထမ်းလစာလည်း ပိုလျှံလားဆိုတော့ မပိုပါဘူး ။ ဒါပေမယ့် ထောက်ပံကြေး နဲ့ လစာပေါင်းရင် သုံးသိန်းကျော်ရတယ် ။ လောက်ရုံပါပဲ ။ ပြေးပြေးလွှားလွှား မလုပ်ရဘူး ။ အသက်ကြီးလာရင် ပင်စင်လစာလေး မျှော်လို့ရတယ်ပေါ့လေ ။ လူတိုင်းမှာ ကိုယ့်အခက်အခဲနဲ့ကိုယ်ပါ ။ခုနောက်ပိုင်းတော့ CDM တွေ အလုပ်ပြန်ဝင်တာ သိပ်မရှိဘူး ။ အရင်ကတော့ ရှိတယ်။ " လို့ CDM လုပ်ပြီးမှ သက်ဆိုင်ရာ ဌာနကို လုပ်ငန်းခွင်ပြန်လည် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်နေသူ တယောက်က ပြောပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုအဆင့်အဖွဲ့အစည်း၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးဌာနတွေက နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း အချို့ဟာ အကြောင်းအမျိုးမျိုးကြောင့် ခွင့်ပြုချက် မရရှိဘဲ လုပ်ငန်းခွင်ကို စွန့်ခွာသွားကြတဲ့အတွက် သက်ဆိုင်ရာဌာနတွေရဲ့ အမည်မည်းစာရင်းမှာ ပါဝင်နေလို့ နိုင်ငံတော်အတွက် လူသားအရင်းအမြစ်ဆုံးရှုံးမှုများ ဖြစ်ပေါ်တဲ့အပြင် ကာယကံရှင်ရဲ့ လူမှုဘဝလည်း နစ်နာနေရတယ်လို့ အစိုးရဘက်က အသိပေး ပြောဆိုထား ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နစ်နာမှုကို ကုစားပေးနိုင်ရေးအတွက် ဝန်ထမ်းတွေကို လုပ်ငန်းခွင်စွန့်ခွာရတဲ့ အကြောင်းခြင်းရာအပေါ်မူတည်ပြီး အမည်မည်းစာရင်း (Black Lists)မှ ပယ်ဖျက် ဖြေလျှော့ပေးပြီး ဥပဒေဘောင်အတွင်း နေထိုင်သွားလာနိုင်အောင် ဆောင်ရွက် ပေးမှာဖြစ်သလို လုပ်ငန်းခွင် ပြန်လည် ဝင်ရောက်လုပ်ကိုင်လိုပါကလည်း စိစစ်ပြီး လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုပေးနေတယ်လို့ အစိုးရဘက်က မကြာခဏ အသိပေး ထုတ်ပြန်မှုရှိထားပါတယ်။
လုပ်ငန်းခွင်ကို စွန့်ခွာပြီး CDM ပြုလုပ်သွားတဲ့ ဝန်ထမ်းအများစုက ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန နဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေ အများဆုံး ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image