ထိုင်းအစိုးရရုံးတစ်ခုအတွင်း သေနတ်သမားက ပစ်ခတ်

ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ဆင်ခြေဖုံးရှိ ဒေသဆိုင်ရာအစိုးရရုံးတစ်ခုတွင် တနင်္လာနေ့က ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး သေနတ်သမားကို ဖမ်းဆီးရမိထားကြောင်း အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ထိုပြည်နယ်ရှိ စာသင်ကျောင်းတွင် ဆယ်ကျော်သက်တစ်ဦး၏ ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုများဖြစ်ပွားပြီး ရက်ပိုင်းအကြာတွင် ယခုဖြစ်ရပ်ပေါ်ပေါက်ခဲ့သည်။
လွှတ်တော်အမတ်ဟောင်းတစ်ဦးဖြစ်သည့် သံသယရှိသေနတ်သမားသည် ပြည်နယ်အကြီးတန်းအရာရှိနှင့် ၎င်း၏ယာဉ်မောင်းတို့ကို ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်းနှင့် သေနတ်သမားကို ဖမ်းဆီးရမိထားကြောင်း ပြည်နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့မှူး ရဲဗိုလ်ချုပ် ဒီဂျရာပီး ကွန်ဒီးက ပြောကြားခဲ့သည်။
“လူနှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိပါတယ်။ သူတို့ကို ဆေးရုံတင်ပေးထားပါတယ်” ဟု ဒီဂျရာပီးက ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သော သောကြာနေ့က အသက် ၁၄ နှစ်အရွယ် ယောက်ျားလေးတစ်ဦးသည် အဘိုးနှင့်အဘွားကို ပစ်ခတ်ပြီးနောက် Debsirin Nonthaburi ကျောင်းတွင် ပစ်ခတ်သတ်ဖြတ်မှုများလုပ်ဆောင်ခဲ့အပြီး ကိုယ့်ကိုယ်ကို အဆုံးစီရင်သွားခဲ့မှုတွင် လူကိုးဦး သေဆုံးခဲ့ကာ ၂၀ ကျော် ဒဏ်ရာရခဲ့သည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်သည် လေးနှစ်နီးပါးအတွင်း အသေအပျောက်အများဆုံး လူအစုလိုက် ပစ်ခတ်မှုဖြစ်သည်။
သောကြာနေ့ ကျောင်းပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် သေနတ်ထိန်းချုပ်မှုကို တင်းကျပ်မည့် ၎င်း၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ဝန်ကြီးချုပ် အနူတင်ချန်ဗီရာကူလ်က ထပ်လောင်းအတည်ပြုခဲ့သည်။ တနင်္လာနေ့တွင် ထိုင်းကျောင်းသားငယ်များ ကျောင်းပြန်တက်ခဲ့ကြပြီး အချို့သည် သတ္ထု့ရှာဖွေစက်များနှင့် အခြားစစ်ဆေးမှုများကို ခံယူခဲ့ကြရသည်။

image

တိဘက်ရွှေ့ပြောင်းငါးများကို စောင့်ကြည့်ရန် တရုတ်က AI Facial ID သုံး

တရုတ်နိုင်ငံသည် တိဘက်၏ အကြီးဆုံးမြစ်ပေါ်ရှိ ရေအားလျှပ်စစ် ရေကာတာတွင် ငါးများဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ရန် ပြုလုပ်ထားသော လမ်းကြောင်း မှတစ်ဆင့် ကူးခတ်သွားလာနေသည့် ငါးမျိုးစိတ်များကို ၂၄ နာရီပတ်လုံး စောင့်ကြည့်ရန် ရာသီဥတုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ AI နည်းပညာသုံး ငါးအမျိုးအစား ခွဲခြားမှုစနစ်ကို စတင်အသုံးပြုနေပြီ ဖြစ်သည်။
ယခင်က ယင်းလမ်းကြောင်းကို စောင့်ကြည့်ရန် လူအင်အားသုံး၍ ခက်ခဲစွာ ရေတွက်ခဲ့ရသော်လည်း ယခုအခါ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရ ဒေသ၌သာ တွေ့ရှိရသည့် ရှားပါးငါးမျိုးစိတ်များကို ခွဲခြားသိရှိနိုင်ရန် AI အခြေခံ ငါးမျက်နှာ မှတ်မိစနစ်ကို အသုံးပြုထားကြောင်း Global Times သတင်း၌ ဖော်ပြထားသည်။
ယာလောင်ဆန်ပိုမြစ် အလယ်ပိုင်းတွင် အမြင့် ၁၁၆ မီတာ (၃၈၁ ပေ) ရှိသော ဇန်မူ ရေအားလျှပ်စစ်စခန်း ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်၌ စတင်လည်ပတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ငါးများ အထက်သို့ ဆန်တက်နိုင်ရန် ပြုလုပ်ပေးထားသော လှေကားထစ်လမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် ရှားပါးငါးမျိုးစိတ်ပေါင်း ၅၇၀,၀၀၀ ခန့် ကူးခတ်နိုင်ခဲ့သည်။
“စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု ရလဒ်တွေအရ ယာလောင်ဆန်ပိုမြစ် အလယ်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ငါးကောင်ရေ ပမာဏဟာ အလွန်တည်ငြိမ်နေပြီး ရေအားလျှပ်စစ်စခန်း တည်ဆောက်မှုကြောင့် လျော့နည်းသွားခြင်း မရှိပါဘူး။ ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနဲ့ မြစ်ကြောင်းတစ်လျှောက် ရေထုဂေဟစနစ်နဲ့ အပင်၊ သတ္တဝါတွေရဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ဟာ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ အပြောင်းအလဲတွေကို ပြသနေပါတယ်” ဟု ရေကာတာ၏ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ဒါရိုက်တာ Yang Xiaocheng က ပြောကြားခဲ့သည်။
ရေအားလျှပ်စစ် စက်ရုံများသည် ရေကြီးရေလျှံမှုကို ကာကွယ်ပေးနိုင်ရုံမျှမက နေရောင်ခြည်နှင့် လေစွမ်းအင်ကဲ့သို့ မတည်ငြိမ်သော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲ စွမ်းအင်များ၏ လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်သည့် စိတ်ချရသော စွမ်းအင်ရင်းမြစ်တစ်ခု ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း သဘာဝရေထုကို ပြန်လည်ပြင်ဆင်လိုက်ရသည့်အတွက် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

image

မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် ဆေးစစ်မှုခံယူ

မလေးရှားဝန်ကြီးချုပ် အန်ဝါ အီဘရာဟင်မ်သည် ၎င်း၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုအဖွဲ့က ညွှန်ကြားသည့်အတိုင်း ဆေးစစ်မှုများနှင့် ကုသမှုများကို ခံယူလျက်ရှိသည်။
ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၏ သြဂုတ်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ထုတ်ပြန်သော ကြေညာချက်အရ အန်ဝါအနေဖြင့် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှု ကို နှစ်ရက်ကြာ ခံယူရဖွယ်ရှိကြောင်း သိရသည်။
“လက်ရှိမှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဟာ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုအဖွဲ့က ဆုံးဖြတ်တဲ့ ဆေးစစ်မှုတွေနဲ့ ကုသမှုလုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေကို ခံယူနေပါတယ်” ဟု ၎င်း၏ အကြီးတန်း သတင်းပြန်ကြားရေးအတွင်းဝန် နာရှ်ရူလ် အဘိုင်ဒါက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဆေးစစ်မှုများ သို့မဟုတ် လုပ်ဆောင်နေသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ သဘောသဘာဝနှင့်ပတ်သက်သည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကိုမူ ကြေညာချက်တွင် ဖော်ပြမထားပေ။
မလေးရှားနိုင်ငံသားများအနေဖြင့် အန်ဝါ၏ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုများနှင့် ကုသမှု လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ကိုချောမွေ့စွာလုပ်ဆောင်နိုင်စေရန်နှင့် ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စွာဆက်ရှိနေစေရေး ဆုတောင်းပေးကြရန်လည်း တောင်းဆိုထားသည်။
“ဝန်ကြီးချုပ်ရဲ့ ဆေးစစ်မှုတွေနဲ့ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတွေနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ကိစ္စရပ်အားလုံး ချောချောမွေ့မွေ့ပြီးမြောက်ပြီး မကြာခင်မှာ သူ့ရဲ့ အလုပ်တာဝန်တွေကို ပြန်လည်ထမ်းဆောင်နိုင်စေဖို့ ကျန်းကျန်းမာမာ ဆက်ရှိနေစေဖို့ ကျွန်တော်တို့ ဆုတောင်းပါတယ်” ဟု နာရှ်ရူလ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

image

MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်မှ ကျပ် ဘီလီယံ ၁၇၀ မတည်ထားပြီး ကျပ် ဘီလီယံ ၁၅၀ ကို ချေးငွေအဖြစ် ထုတ်ချေးပေးမည်

အသေးစား၊ အငယ်စားနှင့် အလတ်စား စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ (MSME) ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်မှ ကျပ် ဘီလီယံ ၁၇၀ မတည်ထားရှိပြီး ယင်းအနက် ကျပ် ဘီလီယံ ၁၅၀ ကို MSME ချေးငွေအဖြစ် ထုတ်ချေးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ရန်ပုံငွေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့၏ (၂/၂၀၂၆) အစည်းအဝေးမှ သိရသည်။
အဆိုပါအစည်းအဝေးကို ယမန်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းက ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန၌ ကျင်းပခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရန်ပုံငွေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ဥက္ကဋ္ဌ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါ်သန်းသန်းလင်းက လုပ်ငန်းရှင်များ ချေးငွေရယူရာတွင် အဆင်ပြေစေရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ ပြင်ဆင်ဖြေလျှော့ပေးထားပြီး အာမခံပစ္စည်း ပေးအပ်နိုင်ခြင်းမရှိသူများအတွက် CGI စနစ်ဖြင့် ချေးငွေအာမခံ ပမာဏကို ငွေကျပ်သန်း ၅၀ အထိ တိုးမြှင့်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် စက်မှုနှင့် အသေးစား၊ အငယ်စား၊ အလတ်စားနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ဇေယျက လက်ရှိ MSME ချေးငွေ အများဆုံးပမာဏ ငွေကျပ်သန်း ၁၀၀ သတ်မှတ်ထားမှုကို တိုးမြှင့်နိုင်ရေး ပြန်လည်သုံးသပ် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဖြန့်ဝေခြင်း၊ လုပ်ငန်းရှင်များနှင့် ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းတို့ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ရန်ပုံငွေစီမံခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့ ဥက္ကဋ္ဌက MSME လုပ်ငန်းရှင်များအတွက် လိုအပ်သည့် ငွေကြေးအရင်းအနှီးများကို မြန်ဆန်မှန်ကန်စွာ စိစစ်ထုတ်ချေးပေးရန် မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

လဲချားမြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများပြုလုပ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသား(၃၄)ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူဖမ်းမိ

ရှမ်းပြည်နယ်(တောင်ပိုင်း)၊ လဲချားမြို့နယ်အတွင်း အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများပြုလုပ်သည့် တရုတ်နိုင်ငံသား(၃၄)ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူ သြဂုတ် ၁၀ ရက်ကဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
လုံခြုံရေးအဖွဲ့ဝင်များပါဝင်သော ပူးပေါင်းအဖွဲ့ဝင်များက လဲချားမြို့နယ်၊ ဆီးဆောကျေးရွာအနီးမှ အွန်လိုင်းလိမ်လည်လောင်းကစားမှုများလုပ်ကိုင်သည့် တရားမဝင် တရုတ်နိုင်ငံသား(၃၄)ဦးကို လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများနှင့်အတူဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်း သိရသည်၊
ထို့ကြောင့် ဖမ်းဆီးရမိသူများအား လိုအပ်သည့်စစ် ဆေးမှုများပြီးစီးပါက တည်ဆဲဥပဒေများနှင့်အညီ ထိရောက်ပြင်းထန်စွာအရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် သိမ်းဆည်းရမိခဲ့သည့် လုပ်ငန်းသုံးဆက်စပ်ပစ္စည်းများကိုလည်း လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများနှင့်အညီ ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

image

အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဝင်များဖျ-က်ဆီးခဲ့သည့် ဖလမ်းမြို့၊ တီးတိန်မြို့နှင့် တွန်းဇံမြို့တို့မှ ဌာနဆိုင်ရာအ‌ဆောက်အအုံများကိုပြန် လည်ပြင်ဆင်

ချင်းပြည်နယ်၊ ဖလမ်းမြို့၊ တီးတိန်မြို့နှင့် တွန်းဇံတို့ရှိ အကြမ်းဖက်အဖွဲ့ဝင်များ၏ဖျ-က်ဆီးမှုကြောင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းပျ-က်စီးခဲ့သော ဌာနဆိုင်ရာအဆောက်အအုံများကိုပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းအား ဒေသခံကုမ္ပဏီများက စတင်‌ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဖလမ်းမြို့ရှိ နယ်စပ်ဒေသတိုင်းရင်းသားလူငယ်များဖွံ့ ဖြိုးရေးသင်တန်းကျောင်းအတွင်းမှ ရုံး၊ ဝန်ထမ်းအိမ်ရာ၊ သင်တန်းသားအိပ်ဆောင်နှင့် စားရိပ်သာများ၊ သင် တန်းကျောင်းဝင်းအတွင်းလမ်းမများကို စက်ကြီးများဖြင့်ပြုပြင်ရှင်းလင်းလျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် မြန်မာ့စီးပွားရေးဘဏ်၊ မြို့နယ်လျှပ်စစ်အင် ဂျင်နီယာရုံး၊ ဆောက်လုပ်ရေးရိပ်သာ၊ ခရိုင်စိုက်ပျိုး ရေးဦးစီးဌာန၊ ခရိုင်ဦးစီးမှူးနေအိမ်တို့ကိုလည်း ပြန် လည်ပြုပြင်တည်ဆောက်လျက်ရှိပြီး အမျိုးသားသ ဘာဝဘေးစီမံခန့်ခွဲရေးကော်မတီ၏ ရန်ပုံငွေအထောက်အပံ့ဖြင့်ထောက်ပံ့မည့် သစ်များခွဲစိတ်နိုင်ရေးအတွက်လည်း ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ထို့အတူ တီးတိန်မြို့ရှိ မြို့နယ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ခွဲရုံး၊ မြို့ နယ်ဖွံ့ဖြိုးမှုကြီးကြပ်ရေးရုံး၊ မြို့နယ်သာသနာတော်ထွန်းကားပြန်ပွားရေးဦးစီးဌာနပိုင်အဆောက်အဦးများနှင့် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကိုဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး တွန်းဇံမြို့ရှိ မြို့နယ်ဥပဒေရုံးနှင့် မြို့နယ်လျှပ်စစ်ရုံးတို့ကိုလည်း ပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ပြန်လည်ပြုပြင်နေမှုများအား နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီးဗိုလ်ချုပ်ကျော်စွာဦးက ဩဂုတ် ၁၀ ရက်တွင်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း အချိန်မီပြီးစီးရေးနှင့် ပြုပြင်တည်ဆောက်မှုများတွင် စံချိန်စံညွှန်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီမှုရှိစေရေးအလေးထားဆောင်ရွက်ရန်မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

ကြည့်မြင်တိုင်ရှိ ဆက်သွယ်ရေးတိုင်ဟောင်းများကို အသစ်လဲလှယ်တပ်ဆင်

ရန်ကုန်တိုင်း၊ ကြည့်မြင်တိုင်မြို့နယ်၊ ကမ်းနားလမ်းမပေါ်ရှိ သီရိမင်္ဂလာဈေးဟောင်းရှေ့တွင် ဆက်သွယ်ရေးတိုင်ဟောင်းများကိုလဲလှယ်တပ်ဆင်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
သက်ဆိုင်ရာ ဌာနတာဝန်ရှိသူများ၊ ကျွမ်းကျင်ဝန်ထမ်းများက ဆက်သွယ်ရေးတိုင်ဟောင်းများနှုတ်သိမ်းခြင်းနှင့် တိုင်သစ်များပေါ်သို့ ကေဘယ်ကြိုးများရှင်းလင်းရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်ခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ထိုသို့ ပြုလုပ်နေမှုကို ရန်ကုန်တိုင်းအစိုးရအဖွဲ့၊ လျှပ်စစ်၊ စွမ်းအင်၊ စက်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာမျိုးသော်က သြဂုတ် ၁၀ ရက်မွန်းလွဲပိုင်းတွင်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဥ် ကမ်းနားလမ်းမကြီးအဆင့်မြှင့်တင်ရန်နှင့် မြို့အင်္ဂါရပ်သန့်ရှင်းသပ်ရပ်စေရေးအတွက် ဟောင်းနွမ်းနေသောတိုင်များစနစ်တကျနှုတ်သိမ်းရန်၊ ပြည်သူများသွားလာရာတွင် အန္တရာယ်မရှိစေရေးအတွက် လျှပ်စစ်/ဆက်သွယ်ရေးကေဘယ်ကြိုးများကို စနစ်တကျရွှေ့ပြောင်းတပ်ဆင်ရန်၊ စံချိန်စံညွှန်းမီ ကေဘယ်လိုင်းများသပ်ရပ်စွာတပ်ဆင်ရန်နှင့် သတ်မှတ်ကာလအတွင်းပြီးစီးရန်တို့ကိုမှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါ စိုက်ပျိုးမှုကဏ္ဍတိုးတက်စေရေး အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့်ပူး ပေါင်းဆောင်ရွက်မည်

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဝါ စိုက်ပျိုးမှုကဏ္ဍတိုးတက်စေရေးအတွက် အီဂျစ်နိုင်ငံနှင့်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် မြန်မာသံ အမတ်ကြီးဦးကျော်တင်ရှိန်နှင့် အီဂျစ်စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေးဌာနအကြီးအကဲ Dr. Saad Moussa ၊ အီဂျစ်စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဌာန(ARC)ဥက္ကဋ္ဌ (President) Professor Dr. Adel Abd-Elazim Al-Akhedar တို့ဆွေး နွေးခဲ့ကြသည်။
၎င်းတို့သည် သြဂုတ် ၉ ရက်နံနက် ၁၀ နာရီက ကိုင်ရိုမြို့၊ ဂီဇာမြို့နယ်ရှိ အီဂျစ်စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန၊ အီဂျစ်စိုက်ပျိုးရေးသုတေသနဌာန(ARC)တွင်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဝါ သီးနှံကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးတိုး တက်စေရေးနှင့် ဝါ သီးနှံအထွက်နှုန်းတိုးတက်ကောင်းမွန်လာစေရေး အီဂျစ်နိုင်ငံ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မြေယာပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးဝန်ကြီးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားနိုင်ရေး၊ နှစ်နိုင်ငံအကျိုးရှိမည့် အခြား စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက်က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည့် မြန်မာ-အီဂျစ်နှစ်နိုင်ငံကြား လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာနားလည်မှုစာချွန်လွှာ(MoU)ပါ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုများကို အကောင်အထည်ဖော်ရေးအတွက်ဖြစ်သည်။

image

ကိုလံဘီယာ ငလျင်ကြောင့် ‌ေ-သဆုံးသူ ၁၃၂ ယောက်အထိရှိလာ

ကိုလံဘီယာ ငလျင်ကြောင့် ‌ေ-သဆုံးသူ ၁၃၂ ယောက်အထိ တိုးလာပြီး ရာနဲ့ချီ ဒ-ဏ်ရာရသွားတယ်လို့ အသင်းအဖွဲ့တစ်ခုက ပြောပါတယ်။
ဒါဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ဆယ်နှစ်အတွင်း အဲဒီနိုင်ငံမှာ စံချိန်တင် အပြင်းထန်ဆုံး လှုပ်ခတ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းအား ၇.၄ ရှိတဲ့ ငလျင်ဖြစ်တယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။
ကိုလံဘီယာ အနောက်ပိုင်းမှာ လှုပ်ခဲ့တဲ့ ပြင်းအား ၇.၄ ငလျင်ကြောင့် အနည်းဆုံး လူ ၁၃၂ ယောက် ‌ေ-သဆုံးပြီး ၅၇၀ ဒ-ဏ်ရာရခဲ့တယ်လို့ ကိုလံဘီယာမြို့တော်များ အသင်းက ပြောပါတယ်။
အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေးသမားတွေဟာ ပြိုကျနေတဲ့ အပျ-က်အစီးတွေ အောက်ကနေ လူတွေကို လုယက် တူးဖော်ကယ်ထုတ်နေကြပါတယ်။ ပြိုကျသွားတဲ့ အဆောက်အအုံတွေထဲမှာ ကာလီ (Cali) မြို့က ဆေးရုံတစ်ရုံရဲ့ ကလေးဆောင်နဲ့ မွေးကင်းစ ကလေးဆောင်တွေလည်း ပါဝင်နေပါတယ်။ အစိုးရကတော့ အမျိုးသား သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကျရောက်တဲ့ အခြေအနေအဖြစ် ကြေညာလိုက်ပြီး အဲဒီဒေသဆီ စစ်တပ်ကို စေလွှတ်ထားပါတယ်။
ငလျင်ဗဟိုချက်ကတော့ ဘိုဂိုတာ (Bogotá) မြို့ရဲ့ အနောက်ဘက် မိုင် ၁၅၀ လောက်အကွာ၊ ကိုလံဘီယာ အနောက်ပိုင်း ဖွံ့ဖြိုးမှု နည်းသေးတဲ့ San José del Palmar ဒေသမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ မြို့တော်မှာလည်း ငလျင်ဒ-ဏ်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ခံစားခဲ့ရပြီး သတိပေး ဥဩသံတွေ ထွက်ပေါ်လာတာကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်တဲ့ အနေနဲ့ လူတွေ လမ်းပေါ် ဆင်းပြေးခဲ့ကြရပါတယ်။
ကိုလံဘီယာ အနောက်ပိုင်း ပီရဲရား (Pereira) မြို့က ကေဘယ်ကားစနစ်ပေါ်ကနေ လူ ၁၆ ယောက်ကို ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ မြို့တော်ဝန်ရုံးကပြောပါတယ်။
မနက်ပိုင်း အင်အားပြင်း ငလျင်လှုပ်တုန်းက ခရီးသည်တွေဟာ ကေဘယ်ကားတွဲတွေထဲမှာ ရှိနေခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး၊ ၆ နာရီလောက်အကြာ ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁ နာရီခွဲလောက်မှာတော့ ဘေးကင်းကင်းနဲ့ ကယ်ထုတ်နိုင်ခဲ့တာပါ။
ဘေးကင်းလုံခြုံရေး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ဆောင်နေစဉ်အတွင်း ပီရဲရားမြို့ရဲ့ ကေဘယ်ကား ပြေးဆွဲမှုကို နောက်ထပ် အကြောင်းမကြားမချင်း ခေတ္တရပ်နားထားမယ်လို့ ထုတ်ပြန်ချက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
ကေဘယ်ကားတွေဟာ ကိုလံဘီယာမှာ လူကြိုက်များတဲ့ အများပြည်သူသုံး သွားလာရေးစနစ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး တောင်ကုန်းပေါ်က စီးပွားရေး/လူနေ ရပ်ကွက်တွေကို မြို့လယ်ခေါင်နဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးထားတာဖြစ်ပါတယ်။
ကိုလံဘီယာရဲ့ ကော်ဖီစိုက်ပျိုးရာ တောင်ပေါ်ဒေသမှာရှိတဲ့ နောက်ထပ် မြို့တစ်မြို့ဖြစ်တဲ့ မာနီဇားလက်စ် (Manizales) မှာလည်း အဆောက်အအုံ ပျက်စီးမှုတွေကြောင့် ကေဘယ်ကား ခရီးသည်တွေကို ဘေးလွတ်ရာ ရွှေ့ပြောင်းပေးခဲ့ရပြီး ပြေးဆွဲမှုကို ရပ်နားခဲ့ရတယ်လို့ အဲဒီမြို့ရဲ့ မြို့တော်ဝန်က အစောပိုင်းမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

image

ဘန်ကောက် အထပ်မြင့် ကွန်ဒို ၅၀ ဟာ သတ်မှတ်စည်းကမ်းနှင့်မညီဟု ထိုင်းနိုင်ငံ စားသုံးသူများကောင်စီဆို

ဘန်ကောက်မြို့က အထပ်မြင့် ကွန်ဒို ၅၀ ဟာ အဆောက်အအုံ ထိန်းချုပ်ရေး ဥပဒေကို ချိုးဖေ-ာက်ထားတယ်လို့ ထိုင်းနိုင်ငံ စားသုံးသူများကောင်စီ (TCC) က ထောက်ပြလိုက်ပါတယ်။ ဥပဒေအရဆိုရင် အမြင့် ၂၃ မီတာအထက် ဒါမှမဟုတ် စုစုပေါင်း ကြမ်းခင်းဧရိယာ စတုရန်းမီတာ ၁၀,၀၀၀ ထက်ကျော်တဲ့ အဆောက်အအုံတွေဆိုရင် မီးသတ်ကားတွေနဲ့ အရေးပေါ် ကယ်ဆယ်ရေး ကားတွေ ဝင်ထွက်နိုင်ဖို့ အဆောက်အအုံ ပတ်လည်မှာ အနည်းဆုံး ၆ မီတာ အကျယ်ရှိတဲ့ လမ်း ရှိကိုရှိရမှာပါ။
ပတ်လည်လမ်းတွေ ကျဉ်းနေမယ်ဆိုရင် မီးလေ-ာင်တဲ့အခါ ဒါမှမဟုတ် အရေးပေါ် အခြေအနေတွေမှာ ကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းတွေကို နှောင့်နှေးစေနိုင်ပါတယ်။
စစ်ဆေးမှုတွေအရ အဆောက်အအုံ စီမံကိန်း တော်တော်များများဟာ ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ နေရာလွတ်တွေမှာ ပန်းခြံတွေလုပ်တာ၊ တခြား အဆောက်အအုံ အပိုတွေ ဆောက်တာ ဒါမှမဟုတ် ကားပါကင် နေရာတွေ လုပ်ထားတာကြောင့် လမ်းပိတ်ဆို့နေတာကို တွေ့ရပါတယ်။
စားသုံးသူများ‌ကောင်စီက အဲဒီအဆောက်အအုံ ၅၀ နဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြို့တော်ခန်းမနဲ့ ဘန်ကောက်မြို့တော် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ (BMA) ကို တိုင်ကြားခဲ့ပါတယ်။
ဘန်ကောက် အာဏာပိုင်တွေက အဲဒီ စီမံကိန်းတွေကို အရေးပေါ် လမ်းကြောင်းတွေမှာ ပိတ်ဆို့နေတဲ့ ပန်းခြံတွေ၊ သစ်ပင်တွေ စတဲ့ အတားအဆီး အားလုံးကို ရှင်းလင်းဖို့ အမိန့်ပေးခဲ့ပါတယ်။
ဘန်ကောက်မြို့တော်ဝန် ချတ်ချတ် စစ်သီဖန် (Chadchart Sittipunt) ရဲ့ ဒုတိယ သက်တမ်း စတင်လာတာနဲ့အမျှ၊ အများပြည်သူ လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေတဲ့ အထူးသဖြင့် ကွန်ဒို စီမံကိန်းတွေလို အထပ်မြင့် အဆောက်အအုံတွေ ခွင့်ပြုချက်ချပေးတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်မှာ ရှိနေတဲ့ အဂတိလိုက်စားမှုတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ ဆိုတဲ့ ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လုပ်ဆောင်ရမယ့် စိန်ခေါ်မှုကြီးတစ်ခုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါပြီ။
ဒီပြဿနာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြို့တော်တာဝန်ရှိအဖွဲ့ကို အကြိမ်ကြိမ် သတိပေးခဲ့ပေမယ့် ထိရောက်တဲ့ အရေးယူဆောင်ရွက်မှု သိပ်မရှိခဲ့ဘူးလို့ ကောင်စီက ဆိုပါတယ်။ ပိုပြီး စိုးရိမ်စရာ ကောင်းတာက တချို့ ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်တွေက ချိုးဖောက်မှုတွေကို ပြင်ဆင်ပြီးပြီလို့ အစီရင်ခံခဲ့ပေမယ့်၊ တကယ်တမ်း မြေပြင်မှာတော့ ပြဿနာတွေက ရှိနေဆဲပဲလို့ သိရပါတယ်။
TCC ရဲ့ တွေ့ရှိချက်တွေက အဆောက်အအုံ စည်းမျဉ်းတွေ ချိုးဖောက်မှုနဲ့ တရားတပေါင် ဖြစ်ခဲ့ရတဲ့ Ashton Asoke ကွန်ဒိုနဲ့ Aetas ဟိုတယ် အဖြစ်အပျက်တွေကို ပြန်သတိရစေပါတယ်။ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ တရားရုံးက Ashton Asoke ရဲ့ ဆောက်လုပ်ခွင့် ပါမစ်ကို ရုပ်သိမ်းခဲ့ပေမယ့် အဆောက်အအုံကတော့ ဒီအတိုင်း ရှိနေဆဲဖြစ်ပြီး၊ BMA ဘက်ကလည်း အရေးယူဖို့နဲ့ ပတ်သက်ပြီး နှုတ်ဆိတ်နေခဲ့ပါတယ်။ Aetas ဟိုတယ် ကိစ္စမှာဆိုရင်လည်း ၂၀၁၂ ခုနှစ်ကတည်းက အပေါ်ထပ်တွေကို ဖြိုချဖို့ တရားရုံးက အမိန့်ချမှတ်ခဲ့တာပါ။
ခရိုင်အရာရှိတွေ၊ ပြည်သူ့ဆောက်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းတွေနဲ့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိခိုက်မှု ဆန်းစစ်ခြင်း (EIA) တာဝန်ရှိသူတွေ အပါအဝင် သက်ဆိုင်ရာ အရာရှိတွေသာ သူတို့ရဲ့ တာဝန်တွေကို သေချာ ထမ်းဆောင်ခဲ့မယ်ဆိုရင် ဒီပြဿနာတွေ လုံးဝ ဖြစ်လာစရာ အကြောင်းမရှိပါဘူး။
ချိုးဖောက်မှု တော်တော်များများဟာ ဆောက်လုပ်ခွင့် ပါမစ်တွေ မချပေးခင် အဆောက်အအုံ ပုံစံထုတ်ကတည်းက သိသာနေသင့်တာပါ။
ဒီလို နှစ်ကာလရှည်ကြာ ဖြစ်နေတဲ့ ပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့ တာဝန်ဟာ မစ္စတာ ချတ်ချတ် အပေါ်မှာ အပြည့်အဝ ကျရောက်နေပါတယ်။ ဘန်ကောက်မြို့ခံတွေကတော့ အဆောက်အအုံ ခွင့်ပြုချက်စနစ်အပေါ် ယုံကြည်မှု ပြန်လည်တည်ဆောက်ဖို့ төрမဟုတ်ဘဲ အများပြည်သူ လုံခြုံရေးကိုပါ သေချာစေဖို့အတွက် သူ ပြတ်ပြတ်သားသား အရေးယူ ဆောင်ရွက်လာမယ့်အချိန်ကို မျှော်လင့်စောင့်စားနေကြပါတယ်။

image