ဗြိတိန်၌ဦးနှောက်အမြေးရောင်ရောဂါဖြစ်နေ၍ခရီးသွားများကိုသတိပေး

အင်္ဂလန်ရှိ ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များရှိ ကျောင်းသားများတွင် ရှားပါးပြီး ပြင်းထန်သော ဘက်တီးရီးယားပိုးကူးစက်မှုတစ်ခုဖြစ်သည့် မင်နင်ဂိုကော့ကယ်ရောဂါဖြစ်ပွားနေသောကြောင့် ဗြိတိန်နိုင်ငံသို့ ခရီးသွားမည့် ထိုင်းများကို ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးဌာနက သတိပေးချက်ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် အင်္ဂလန်တောင်ပိုင်းတွင် အဓိကဖြစ်နေကာ ကျောင်းသားများတွင် အများဆုံးတွေ့ရှိရကြောင်း ဌာန၏ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် မွန်တီယန် ကနာဆာဝပ်က တနင်္ဂနွေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ဌာန၏ ကူးစက်ရောဂါဗေဒဌာနခွဲမှ ဖြစ်စဉ်ကိုအနီးကပ်စောင့်ကြည့်နေသည်။

ဗုဒ္ဓဟူးနေ့အထိ ဓာတ်ခွဲခန်းက အတည်ပြုထားသော ကူးစက်မှု ကိုးခုအပါအဝင် ကူးစက်မှု ၂၀ ခန့်ကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး လူ နှစ်ဦးထက်မနည်း‌ေ-သဆုံးခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ဒေါက်တာ မွန်တီယန်က ပြောဆိုခဲ့သည်။

ဓာတ်ခွဲခန်းစစ်ဆေးချက်အရ အထူးသဖြင့် ပြင်းထန်သော မျိုးကွဲဗိုင်းရပ်စ်တစ်ခုဖြစ်သည့် Neisseria meningitidis serogroup B (Men ကူးစက်ဖြစ်ပွားနေကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ အစုလိုက်ကူးစက်မှုသည် မတ်လအစောပိုင်းတွင် ပိတ်ထားသော နေရာများ၌ အုပ်စုလိုက်လှုပ်ရှားမှု အစီအစဉ်များနှင့် ဆက်စပ်နေပြီး ပညာရေးအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ဆက်စပ်ရပ်ရွာများရှိ အနီးကပ်ထိတွေ့မှုများအကြား ကူးစက်မှုကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

အင်္ဂလန်ရှိ ဒေသဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအာဏာပိုင်များသည် ထိတွေ့မှုခြေရာခံခြင်း အပါအဝင် တင်းကျပ်သော ထိန်းချုပ်ရေးအစီအမံများကို ချမှတ်ထားပြီး အန္တရာယ်များသော ထိတွေ့မှုဖြစ်ထားသူများနှင့် MenB ဗိုင်းရပ်စ်ကို ပ-စ်မှတ်ထားသော ကာကွယ်ဆေးထိုးနှံမှုများ လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

ရောဂါဖြစ်ပွားမှုသည် အကန့်အသတ်ဖြင့်သာရှိနေသေးပြီး လူထုအတွင်း ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ကူးစက်မှုအထောက်အထားမတွေ့ရ သေးကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ ခရီးသွားများအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် အန္တရာယ်နည်းပါးသေးသည်ဟု အကဲဖြတ်ထားသည်။

ဗြိတိန်နှင့် ဥရောပဒေသအချို့သို့ ခရီးသွားရန် စီစဉ်နေသူများအနေဖြင့် ထွက်ခွာမည့်ရက်မတိုင်မီ အနည်းဆုံး ၁၀ ရက်အလိုတွင် မင်နင်ဂိုကော့ကပ် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် စဉ်းစားသင့်ပြီး အထူးသဖြင့် ကလေးများ၊ လူပျိုဘော်၊ အပျိုဘော်ဝင်စအရွယ်များ၊ ကိုယ်ခံအားနည်းသူများနှင့် မကြာခဏ နိုင်ငံတကာခရီးသွားလာသူများ ဖြစ်သည်။

Ref: ဘန်ကောက်ပို့စ်

image

အီရန်မှ ကီလိုမီတာ ၄,၀၀၀ အကွာရှိ ဒီယေဂိုဂါးစီးယားသို့ ဒုံးကျည်များ ပ-စ်ခတ်

အီရန်နိုင်ငံသည် ၎င်း၏ ကမ်းခြေမှ ကီလိုမီတာ ၄,၀၀၀ (၂,၄၈၅ မိုင်) ခန့် ဝေးကွာသော ဗြိတိန်-အမေရိကပိုင် ဒီယေဂိုဂါးစီးယား အခြေစိုက်စခန်းသို့ ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ ဖြင့် ပ-စ်ခတ်ခြင်းသည် သုံးပတ်ကြာ စစ်ပွဲအတွင်း ၎င်းတို့၌ အသုံးပြုနိုင်သည့် အစီအမံများ ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း သတင်းစကားပါးလိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက သုံးသပ်လျက်ရှိကြသည်။

ဗြိတိန်အစိုးရ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခု၏ အဆိုအရ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာအတွင်းရှိ အဆိုပါ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံကို ပ-စ်မှတ်ထားတို-က်ခိုက်ရန် အီရန်၏ ကြိုးပမ်းမှုမှာ မအောင်မြင်ခဲ့ ကြောင်း သိရသည်။ ယင်းအခြေစိုက်စခန်းမှာ အီရန်နှင့် စစ်ပွဲအတွင်း အချို့သော မစ်ရှင်များအတွက် အမေရိက ကို အသုံးပြုခွင့်ပေးရန် ဗြိတိန်အစိုးရက သဘောတူထားသည့် စခန်းနှစ်ခုအနက် တစ်ခုဖြစ်သည်။

ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက် နေ့ကတည်းက အမေရိက-အစ္စရေးတို့၏ ဗုံးကြဲတို-က်ခိုက်မှုကို ခံနေရသော အီရန်သည် ယခုကဲ့သို့ အကွာအဝေးအထိ ပ-စ်ခတ်နိုင်စွမ်းမရှိဟု ယခင်က ယူဆခဲ့ကြသော်လည်း ယခုဖြစ်ရပ်သည် ပဋိပက္ခ၏ ဦးတည်ချက်ကို ပြောင်းလဲနိုင်ဖွယ်မရှိပေ။

ပြင်သစ် မဟာဗျူဟာသုတေသနဖောင်ဒေးရှင်းမှ သုတေသီ အီတီယန် မားကပ်ဇ် က “အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့တွေ အသုံးပြုနေတဲ့ ဗြိတိန်ကျွန်းဟာ အီရန်ကမ်းရိုးတန်းကနေ ကီလိုမီတာ ၄,၀၀၀ နီးပါး ဝေးကွာနေတာကြောင့် ဒါဟာ ထူးခြားတဲ့ တိုးတက်မှုတစ်ခုပါပဲ” ဟု လူမှုမီဒီယာတွင် ရေးသားခဲ့သည်။ ယင်းမှာ “ယခင်က ခန့်မှန်းထားသည့် အီရန်ဒုံးကျည်များ၏ အမြင့်ဆုံး ပ-စ်ခတ်နိုင်စွမ်းထက် ကျော်လွန်နေခြင်း” ဖြစ်သည်ဟုလည်း ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ယခင်က အီရန်၏ အလတ်စား ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များ သည် ကီလိုမီတာ ၃,၀၀၀ ခန့်သာ ပစ်ခတ်နိုင်သည်ဟု သတ်မှတ်ထားခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

Ref: ဆော့သ်ချိုင်းနားမောနင်းပို့စ်

image

တရုတ်က အင်န်တီလုပ်ပ် သန္တာကျောက်တန်းမြေဖို့တည်ဆောက်မှုများတိုးမြှင့်လုပ်‌ဆောင်လာခြင်းကို ဗီယက်နမ်နိုင်ငံကကန့်ကွက်ရှုတ်ချ

အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ပါရာဆဲလ်ကျွန်းစု အတွင်းရှိ အင်န်တီလုပ်ပ် သန္တာကျောက်တန်း၌ တရုတ်နိုင်ငံက သောင်တူးခြင်းနှင့် မြေဖို့ခြင်းလုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်နေသည်ဟူသော သတင်းများထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ဗီယက်နမ်အစိုးရက ပေကျင်းအစိုးရထံ ကန့်ကွက်လွှာ ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနေနဲ့ ဒီလိုလုပ်ဆောင်ချက်တွေကို ပြတ်ပြတ်သားသား ကန့်ကွက်ပါတယ်။ ကျွန်ုပ်တို့ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကိုလည်း အခိုင်အမာ ထပ်လောင်းပြောကြားလိုပါတယ်” ဟု ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဖမ်သူဟန်း က စနေနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

အင်န်တီလုပ်ပ် သန္တာကျောက်တန်းအပါအဝင် ပါရာဆဲလ်ကျွန်းစုအပေါ် အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင် နိုင်ငံတကာဥပဒေနှင့်အညီ “ခိုင်လုံသော သမိုင်းဝင်အထောက်အထားများနှင့် ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံများ” ရှိကြောင်း သူက ဆိုသည်။
ထို့အပြင် ဗီယက်နမ်၏ ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အဆိုပါရေပိုင်နက်အတွင်း မည်သည့်နိုင်ငံခြားသားမဆို လုပ်ဆောင်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်များသည် "လုံးဝ တရားမဝင်သလို အတည်မဖြစ်ကြောင်း" ကိုလည်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ဗီယက်နမ်၏ ကန့်ကွက်မှုကို မည်သည့်အချိန်တွင် တရားဝင်တင်သွင်းခဲ့သည်ကို ရှင်းလင်းစွာ မသိရသေးသော်လည်း ပြီးခဲ့သည့် ရက်သတ္တပတ်က ဟနွိုင်းမြို့၌ ပြုလုပ်ခဲ့သော တရုတ်နှင့် ဗီယက်နမ် နိုင်ငံခြားရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးများ၏ တွေ့ဆုံမှုတွင် ရေကြောင်းအငြင်းပွားမှုများကို "သင့်လျော်စွာ" ဖြေရှင်းရန် သဘောတူညီခဲ့ကြသည်။ ယခုကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ပေကျင်းရှိ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ မှတ်ချက်ပြုပြန်ကြားပေးရန် ဆက်သွယ်ထားဆဲ ဖြစ်သည်။

Ref : ဆော့သ်ချိုင်းနားမောနင်းပို့စ်

image

မြန်မာသို့ဒီဇယ်ဆီမှောင်ခိုသွင်းသောဆီတင်ကား မဲဆောက်တွင် ဖမ်းဆီးခံရ

တနင်္ဂနွေနေ့က ထိုင်းနိုင်ငံ တာ့ခ်ပြည်နယ် မဲဆောက်ခရိုင်ရှိ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ဂိတ်မှတဆင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဒီဇယ်ဆီ လီတာ ၂၀,၀၀၀ ကို မှောင်ခိုတင်သွင်းရန်ကြိုးစားသည့် ၁၀ ဘီး ဆီတင်ကားယာဉ်မောင်းကို ဖမ်းဆီးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ပြည်နယ်အရာရှိများသည် သတင်းပေးချက်အရ မဲဆောက်ခရိုင် ထာဆိုင်လွတ်မြို့ အမှတ် ၃ ကျေးရွာအနီးတွင် ယာဉ်ကို ရပ်တန့်စစ်ဆေးခဲ့သည်။

ပြုပြင်မွမ်းမံထားသော ၁၀ ဘီးကားသည် ဒီဇယ်ဆီ လီတာ ၂၀,၀၀၀ ကို တရားမဝင်သယ်ဆောင်လာသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်ဟု အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့သည်။ ကားကို မည်သို့မည်ပုံ ပြုပြင်ထားသည်ကိုမူ သတင်းများတွင် မဖော်ပြခဲ့ပေ။

ကွင်းဆက်လိုက်ရှာဖွေခဲ့ရာတွင် အနီးနားရှိ ဂိုဒေါင်တစ်လုံး၌ လောင်စာဆီသိုလှောင်ရန် အသုံးပြုသည့် စက်ပစ္စည်းများနှင့် ဆီကွန်တိန်နာ များကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် ဆီ ၃၀၀ လီတာခန့်ကျန်ရှိနေသေးသော လီတာ ၄,၅၀၀ ဆန့် ဆီတိုင်ကီနှစ်ခု၊ လီတာ ၂၀၀ ဆန့် ဆီပုံး ၁၀၁ ခုနှင့် ၃၀ လီတာဆန့် ဆီပုံး ၈၅ ခုတို့ကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း တာ့ခ်ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးရုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။

မှောင်ခိုလုပ်ငန်းကို စီမံလုပ်ကိုင်နေသူများနှင့် ငွေကြေးထောက်ပံ့သူများကို ဆက်လက်စုံစမ်းစစ်ဆေးနိုင်ရန်အတွက် ယာဉ်မောင်း၊ ဆီတင်ကားနှင့် ဖမ်းဆီးရမိသော တရားမဝင်ပစ္စည်းများကို မဲဆောက်ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။

ထိုမြောက်ပိုင်းပြည်နယ်၏ နယ်စပ်ခရိုင်ငါးခုလုံးရှိ ဒေသခံများသည် လက်ရှိတွင် အခြားပြည်နယ်များကဲ့သို့ပင် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ မှောင်ခိုရောင်းဝယ်မှုသည် ဒေသတွင်းထောက်ပံ့ ဖြည့်တင်းမှုကို ပိုမိုလျော့ကျစေလျက်ရှိသည်။

Ref: ဘန်ကောက်ပို့စ်

image

ပုသိမ်မြို့၌ အခမ်းအနားမှူးသင်တန်း ဖွင့်လှစ်၊
အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများနှင့် အခြေခံပညာကျောင်းများမှဆရာမများ စုစုပေါင်း(၃၆)ဦး တက်ရောက်

ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ပြန်ကြားရေးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာနနှင့် တိုင်းဒေသကြီးပညာရေးမှူးရုံးတို့ ပူးပေါင်းဖွင့်လှစ်သည့် အခမ်းအနားမှူးသင်တန်းကို ယနေ့(မတ်လ ၂၃ ရက်)၊ နံနက် ၉ နာရီက အမှတ်(၁)အခြေခံပညာအထက်တန်းကျောင်း၊ ရတနာတန်ဆောင်ခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

“အခမ်းအနားဆိုသည်မှာ သတ်မှတ်ထားသော အချိန်၊ နေရာနဲ့ ပုံစံတကျဓလေ့ထုံးတမ်းများ သို့မဟုတ် နိုင်ငံတော်အဆင့် ရည်ရွယ်ချက်များနဲ့ စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာကျင်းပတဲ့ပွဲများဖြစ်ပါတယ်။ အခမ်းအနား အောင်မြင် ချောမောစေရေးအတွက် အရေးကြီးဆုံးသည် အခမ်းအနားမှူး(Master of Ceremony)(MC)က ဦးဆောင်စီစဉ်ပေးရသူများဖြစ်တဲ့အတွက် သင်တန်းက ပို့ချချက်တွေကို အကောင်းဆုံးလေ့လာသင်ယူပြီး အခမ်းအနားများစွာကို ဦးဆောင်ကျင်းပနိုင်တဲ့ အခမ်းအနားမှူးကောင်းများဖြစ်အောင် ကြိုးစားသင်ယူကြ‌ စေလို‌ပါတယ်”ဟု ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး လူမှုရေးဝန်ကြီး ဦးခင်မောင်ကြည်က အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားရာတွင် ပြောကြားသည်။

အဆိုပါ သင်တန်းကို ၃ ရက်ကြာကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး အထွေထွေအုပ်ချုပ်ရေးဦးစီးဌာန ဝန်ထမ်းများနှင့် အခြေခံပညာကျောင်းများမှ ဆရာမများ စုစုပေါင်း(၃၆)ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်းသိရသည်။

အဆိုပါသင်တန်းတွင် တိုင်းဒေသကြီးပြန်ကြားရးနှင့် ပြည်သူ့ဆက်ဆံရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါ်ဖြူဖြူရည်က “M.C တစ်ဦးတွင်ရှိရမည့်အဓိကအရည်အချင်းများ၊M.C ၏ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာများဝတ်စားဆင်ယင်မှု၊ ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှု၊ အခမ်းအနားမှူးတစ်ဦး ဆောင်ရန်/ရှောင်ရန်များ၊ အသံပိုင်းဆိုင်ရာ၊ မိုက် အသုံးပြုမှု၊ ခန်းမအတွင်း ဆောင်ရွက်သည့် အခမ်းအနားများ၊ ခန်းမပြင် အခမ်းအနားများ”စသည်တို့အား သင်ကြားပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

image

အီရန်သမ္မတက မိုဒီနှင့် ဆွေးနွေးပြီးနောက်ဘရစ်ကတွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ရန်တိုက်တွန်း

နူးဒေလီ၊ မတ် ၂၃ ရက်

အီရန်သမ္မတ မာဆုဒ် ပီဇက်ရှ်ကီယန်သည် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နရင်ဒြာ မိုဒီနှင့် စနေနေ့က ဖုန်းဖြင့် ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးစဉ် အနောက်အာရှတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများကို ဖြေရှင်းရာ၌ ဘရစ် အဖွဲ့အနေဖြင့် အနာဂတ်ကိုပိုမို မျှော်တွေးပြီး လွတ်လပ်သော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဆွေးနွေးမှုအတွင်း ပီဇက်ရှ်ကီယန်က လက်ရှိဖြစ်ပွားနေသော တိုက်ခိုက်မှုများကို ရပ်တန့်ရန်နှင့် ဒေသတွင်းနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း တည်ငြိမ်မှုရှိစေရန် ဘရစ် အနေဖြင့် အထောက်အကူပြုရန် လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းက ယခုနှစ်အတွက် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူမှုကို ရည်ညွှန်းလျက် တင်းမာမှုများ လျှော့ချရာတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက အပြုသဘောဆောင်သည့် အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ အီရန်သည်လည်း ဘရစ် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံဖြစ်သည်။

အီရန်သမ္မတသည် မကြာသေးမီက စစ်ရေးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများအပါအဝင် ဒေသတွင်း လက်ရှိအခြေအနေများကို မိုဒီအား ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ပြီး ပဋိပက္ခအပေါ် အီရန်၏ ရပ်တည်ချက်ကို ထပ်လောင်းပြောဆိုခဲ့သည်။ ၎င်းက တိုက်ခိုက်မှုများကို အဆုံးသတ်ရန်နှင့် အခြေအနေများ ပိုမိုဆိုးရွားမလာစေရန် တားဆီးဖို့ အရေးကြီးကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ပီဇက်ရှ်ကီယန်က ပြင်ပစွက်ဖက်မှုများမရှိဘဲ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်မှုကို အာမခံနိုင်မည့် အနောက်အာရှနိုင်ငံများ ဦးဆောင်သော ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးမူဘောင်တစ်ရပ် လိုအပ်ကြောင်းကိုလည်း အလေးပေး ပြောကြားခဲ့သည်။

၎င်းက ဆက်လက်၍ အမေရိကနှင့် အစ္စရေးတို့၏ ကျူးကျော်မှုများ နှင့် တရားမဝင် တိုက်ခိုက်မှုများကို ရာဇ၀တ်မှုများအဖြစ် ဖော်ပြခဲ့ပြီး အီရန်သည် ပဋိပက္ခကို စတင်ခဲ့သူမဟုတ်ကြောင်း အခိုင်အမာ ပြောကြားခဲ့သည်။ နျူကလီးယားဆိုင်ရာ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်နေစဉ်အတွင်း အီရန်အပေါ် စစ်ရေးအရ တိုက်ခိုက်မှုများသည် “တရားမျှတမှု၊ ယုတ္တိဗေဒ သို့မဟုတ် ဥပဒေကြောင်းအရ အခြေခံ” မရှိဘဲ လုပ်ဆောင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ အဆိုပါအကြောင်းမဲ့တိုက်ခိုက်ခဲ့မှုကြောင့် အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်များ၊ တပ်မှူးများ၊ အရပ်သားများနှင့် ကျောင်းသူကျောင်းသားများ သေဆုံးခဲ့ရသကဲ့သို့ အများပြည်သူဆိုင်ရာ အခြေခံအဆောက်အဦများလည်း ပျက်စီးခဲ့ရကြောင်း ၎င်းက ရှင်းလင်းပြောကြ။းခဲ့သည်။

Ref: ခမာတိုင်းမ်စ်

image

ပျဥ်းမနားမြို့ကိုဗဟိုပြု၍ အင်အားအနည်းငယ်ရှိင လျင်တစ်ခုလှုပ်ခတ်

နေပြည်တော်၊ ပျဥ်းမနားမြို့ကိုဗဟိုပြု၍ အင်အားအနည်းငယ်ရှိသောငလျင်တစ်ခု ယနေ့ မတ် ၂၃ ရက်ညပိုင်းကလှုပ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ပျဥ်းမနားမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက်(၄)မိုင်ခန့်အကွာ၊ အနက်(၆)ကီလိုမီတာကိုဗဟိုပြု၍ အင်အားရစ်(ခ်)တာစကေး(၄ ဒသမ ၄)အဆင့်ရှိ အင်အားအနည်းငယ်ရှိသောငလျင်တစ်ခုလှုပ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

" တော်တော်ပြင်းတယ် ဒီငလျင်က အသံကြီးပါပါတယ်။ ဆွဲဆောင့်လိုက်သလိုနှစ်ချက်လောက်ဖြစ်သွားတယ်။ အရင်တစ်ခါတုန်းကလိုဘဲ။ အဲ့လောက်မပြင်းတာဘဲရှိတယ်။ ကြောက်ဖို့တော့ ကောင်းတယ်"ဟု ပျဥ်းမနားမြို့တွင်နေထိုင်သည့် ကိုအောင်ခန့်က ပေါ်ပြူလာနယူးစ်ကိုပြောသည်။

image

သိန္နီမြို့နယ် အွမ်လီးရေအားလျှပ်စစ် အောက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ နှစ်ချီပြီး သယံဇာတ ခိုးတူး​နေ​ပေမယ့် အ​ရေးမယူနိုင်​သေး

သိန္နီမြို့နယ် အွမ်လီးရေအားလျှပ်စစ် အောက်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသားတွေ နှစ်ချီ သယံဇာတ ခိုးတူးယူတာ ရှိနေကြောင်း ဒေသခံတွေဆီက သိရပါတယ်။

"နမ့်စလပ် ကနေ ကျော်လာရင် အွမ်လီး ဆိုတဲ့ နေရာမှာ ရေအား လျှပ်စစ် လုပ်နေတာတော့ ၅ နှစ်၊ ၆ နှစ် ရှိပြီ။ တရုတ်နိုင်ငံသား လုပ်ငန်းရှင်တွေ ဘန်းပြပြီး အဲဒီဘက်က တခြားပေါ့။ သယံဇာတ တွေတူးယူနေကြတာ" လို့ ဒေသခံ တယောက်က ပြောပါတယ်။

အဲဒီ သယံဇာတ တူးယူ နေတဲ့ နေရာက နမ့်စလပ်ကနေ မုံးစီးဘက်ခြမ်း၊ နားတီးကနေ လာရင် အေးရှားဝေါလ်ရဲ့ ဘယ်ဘက်ခြမ်းက လမ်းမကြီးကနေ သွားရတာလို့ သူက ပြောပါတယ်။

အဲဒီ အွမ်လီး နမ်ဆားချောင်းမှာ အစိုးရ အုပ်ချုပ်ကတည်းက လုပ်နေတဲ့ ရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းဖြစ်ပြီး တရုတ် သူဌေး ၄ ယောက်ထက်မနည်း ပါဝင်လုပ်နေတဲ့ တကယ့် အကြီးစား စီမံကိန်း ဟုတ်ဆတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

"အရင်က အစိုးရနဲ့ စာချုပ်ချုပ်ထားတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံသား လုပ်ငန်းရှင်တွေပါ။ သူတို့ ရေအားလျှပ်စစ်လုပ်နေတဲ့ ထိတော့ သွားလို့ရတယ်။ အဲဒီနေရာရဲ့ အောက်ဘက်မှာ ဘာတွေ တူးယူနေလဲ မသိဘူး။ ဘယ်သူ့ကိုမှ ပေးမဝင်ဘူး။ လမ်းကြီးဖောက်ပြီး တူးယူနေတာ ကြာပြီ။ အရင်နှစ်ကတည်းက ရှိပြီ" လို့ ဒေသခံ အမျိုးသား တစ်ဦးက ပြောပါတယ်။

အွမ်လီးရွာမှာ လုပ်နေတဲ့ ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းက အစိုးရ ထိန်းချုပ်တဲ့ကာလ ၂၀၂၁ ခန့်ကတည်းက ဖြစ်ပြီး ၅ နှစ်စီမံကိန်းလို့ သိရပြီး ၂၀၂၅ မှာ ရရမှာ ဖြစ်ပေမယ့် ဆက်လုပ်ခွင့်မရတာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

စီမံကိန်းသက်တမ်းက ၂၀၂၅ မှာ ကုန်ဆုံးသွားပြီဖြစ်ပေမယ့် လုပ်ငန်း ဘာမှ မပြီးပဲ စီမံကိန်းဘန်းပြပြီး ရေအားလျှပ်စစ်လုပ်မယ့်နေရာရဲ့ အောက်ဘက် လမ်းဖောက်ဆင်းသွားတယ်လို့ သူက ပြောပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ - ၂၀၂၄ တွေတုန်းက မြေစာသယ်တဲ့ကားတွေနဲ့ အဲဒီ အွမ်လီးရေအားလျှက်စစ် အောက်ဘက်က မြေကြီးတွေကို သူများမမြင်အောင် မိုးကာနဲ့ အုပ်ပြီး ညည ဆိုရက် သယ်ပြီး တရုတ်ဘက် တက်တက်သွားတယ် လို့ သူက ရှင်းပြပါတယ်။

အွမ်လီးရေအားလျှပ်စစ် စီမံကိန်းနေရာအထိက ခွင့်တောင်းပြီး ဒေသခံတွေ လာလို့ရပေမယ့် တရုတ်နိုင်ငံသားလုပ်ငန်းရှင်တွေ လမ်းဖောက်ပြီး။သယံဇာတ ခိုးတူးယူနေတဲ့ နေရာဘက်တော့ သူတို့ရဲ့ လူတွေကလွဲပြီး မည်သူ တဦးတယောက်ကိုမှ ဝင်ရောက်ခွင့်မပြုဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

အဲဒီ အွမ်လီး ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းက ၂၀၂၁ ခန့် အစိုးရ အုပ်ချုပ် ကတည်းက ၅ နှစ်စီမံကိန်းနဲ့ သဘောတူထားတဲ့ နေရာဖြစ်ပြီး MNDAA ထိန်းချုပ်ပြီးနောက် စီမံကိန်း ဆက်လုပ်တာ မရှိတော့ပေမယ့် အဲဒီရေအားလျှပ်စစ်လုပ်မယ့် နေရာ အောက်ဘက် လမ်းဖောက်ကာ မြေကြီးက အစ တရုတ်ဘက် သယ်ယူသွားက သယံဇာတ တူးယူ​နေတာ နှစ်ချီရှိနေပြီလို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

သိန္နီမြို့နယ် နမ့်စလပ်ရွာ နဲ့ အနီးဝန်းကျင်ကိုတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၃ နိုဝင်ဘာလ ၂၅ ရက်နေ့က MNDAA နဲ့ ပူးပေါင်း တပ်ဖွဲ့တွေ သိမ်းပိုက်ခဲ့တာဖြစ်ပြီး လက်ရှိအထိ MNDAA တပ်ဖွဲ့က ထိန်းချုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

image

ကျူးဘားနိုင်ငံမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး အမှောင်ကျပြီးနောက် လျှပ်စစ်မီး ပြန်လည်ရရှိ

ကျူးဘားနိုင်ငံမှာ တပတ်အတွင်း ဒုတိယအကြိမ်မြောက် တနိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ လျှပ်စစ်မီးပြတ်တောက်မှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ မီးပြန်လာပြီလို့ အစိုးရတာဝန်ရှိသူတွေက ပြောပါတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ရေနံပိတ်ဆို့မှုဒဏ်ကြောင့် ကျူးဘားကျွန်းဟာ အပြင်းအထန် ရုန်းကန်နေရတဲ့ အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်။

လျှပ်စစ်​မီးပြန်ရရှိမှု

မြို့တော် ဟာဗားနားရဲ့ သုံးပုံနှစ်ပုံလောက်မှာ တနင်္ဂနွေနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းကစပြီး မီးပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သုံးစွဲလိုတဲ့ လျှပ်စစ်ပမာဏက ထုတ်လုပ်နိုင်တဲ့ ပမာဏထက် ပိုများနေသေးတယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

​နိုင်ငံရေး တင်းမာမှု

အမေရိကန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရန့်က ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလမှာ ကျူးဘားကို ရေနံပိတ်ဆို့မှုတွေ လုပ်ခဲ့သလို၊ ကျူးဘားကို "သိမ်းပိုက်ဖို့" အထိပါ စကားနာထိုးခဲ့တာကြောင့် နှစ်နိုင်ငံကြား တင်းမာမှုတွေ အရမ်းမြင့်တက်နေပါတယ်။

​စစ်ရေးပြင်ဆင်မှု

ကျူးဘား နိုင်ငံခြားရေး ဒု-ဝန်ကြီးက အမေရိကန်ရဲ့ ကျူးကျော်မှုကို ခုခံဖို့ သူတို့စစ်တပ်က ပြင်ဆင်နေတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဘက်က ဆွေးနွေးဖို့ အမြဲတမ်း အသင့်ရှိနေကြောင်းနဲ့ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ကို ပြောင်းလဲဖို့ ဆွေးနွေးမှာကိုတော့ လက်မခံဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

​ပြည်သူတွေရဲ့ အခက်အခဲ

​၂၀၂၄ ခုနှစ်ကစပြီး ကျူးဘားမှာ တစ်နိုင်ငံလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ မီးပြတ်တာ (၇) ကြိမ်ရှိသွားပါပြီ။ ပြည်သူတွေဟာ ရေခဲသေတ္တာထဲက စားသောက်ကုန်တွေ ပုပ်သိုးကုန်မှာကို စိုးရိမ်နေကြရပါတယ်။

​"အခုလို အခြေအနေမျိုးနဲ့ နေထိုင်ရတာ နေ့တိုင်း ပိုခက်ခဲလာတယ်" လို့ ဟာဗားနားမြို့က သူနာပြုတဦးက ပြောပါတယ်။

​မီးမလာတဲ့အပြင် ဖုန်းလိုင်းနဲ့ အင်တာနက်ပါ ပြတ်တောက်တဲ့အတွက် မိသားစုဝင်တွေနဲ့ ဆက်သွယ်လို့မရဘဲ ဒုက္ခရောက်နေကြတာပါ။

​စီးပွားရေး အကျပ်အတည်း

​ကျူးဘားရဲ့ အဓိက မဟာမိတ်ဖြစ်တဲ့ ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် နီကိုးလပ်စ် မာဒူရိုကို ပြီးခဲ့တဲ့ ဇန်နဝါရီလမှာ အမေရိကန်က ဖမ်းဆီးလိုက်ပြီးနောက်ပိုင်း ကျူးဘားရဲ့ လျှပ်စစ်ကဏ္ဍဟာ ပိုဆိုးလာခဲ့ပါတယ်။ အမေရိကန်က ကျူးဘားကို ရေနံရောင်းတဲ့ ဘယ်နိုင်ငံကိုမဆို အခွန်တိုးကောက်မယ်လို့ ခြိမ်းခြောက်ထားတာကြောင့် လောင်စာဆီ ရှားပါးမှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

image

ရွှေဈေး ကျပ် သိန်း ၁၀၀ အောက် ပြန်ရောက်ပြီ

ကမ္ဘာ့ရွှေဈေး ပြန်လည် ကျဆင်းမှုနဲ့အတူ ပြည်တွင်းရွှေဈေးလည်း လိုက်ပါ ကျဆင်းနေတာမှာ ဒီကနေ့ မတ် ၂၃ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှာတော့ ကျပ် သိန်း ၁၀၀ အောက်ကို ပြန်လည် ရောက်ရှိလာပြီ ဖြစ်တယ်လို့ ဈေးကွက်အတွင်းက စုံစမ်း သိရှိရပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ရွှေဈေးဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ မတ် ၁၈ ရက်၊ မနက်ပိုင်းမှစတင်ကာ တအောင်စ ၄၉၉၆ ဒေါ်လာဝန်းကျင်နဲ့ ၅၀၀၀ အောက်ကို ပြန်လည် ကျဆင်းလာတာဖြစ်ပြီး ခြောက်ရက်အတွင်း ဒေါ်လာ ၆၀၀ ကျော် အကျရှိခဲ့တာကို တွေ့ရပါတယ်။

အဲဒီလိုပဲ ပြည်တွင်း ရွှေဈေးလည်း ကျဆင်းလာတာမှာ ခြောက်ရက်အတွင်း ကျပ် ကိုးသိန်းကျော်ဝန်းကျင် အကျရှိထားကာ ဒီကနေ့မှာတော့ အခေါက်ရွှေ တကျပ်သား ကျပ် ကိုးဆယ့်ကိုးသိန်း သုံးသောင်းဝန်းကျင်ကို ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

“လက်ရှိ ပြည်တွင်းဈေးကွက် အနေအထားကတော့ အဝယ်ပိုင်းမှာ နည်းနည်းလေး ပြန်လှုပ်လာတယ် ပြောရမယ်။ ပြီးခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကတော့ တော်တော်လေးကို ငြိမ်နေခဲ့တာ။ အရောင်းအဝယ်တွေလည်း သိပ်မဖြစ်ကြဘူး။ ဒီမနက်တော့ အဝယ်ဘက် နည်းနည်းပြန်လှုပ်ပေမယ့် တချို့ကလည်း ကမ္ဘာ့ဈေး ဒီထက်များ ပိုကျဦးမလားပေါ့၊ စောင့်ကြည့်‌နေကြတယ်” လို့ ရွှေလုပ်ငန်းရှင် တယောက်က ပြောပါတယ်။

ဈေးကွက် ကျွမ်းကျင်သူတွေကတော့ လက်ရှိအချိန်ဟာ ရွှေအရမ်း ရှားပါးနေတဲ့အချိန် ဖြစ်တာကြောင့် ဝယ်သင့်တဲ့အချိန်ဖြစ်ပြီး အရောင်းသမားတွေ အတွက်ကတော့ အရေးပေါ် မလိုအပ်သေးဘူး ဆိုပါက လုံးဝ မရောင်းသင့်သေးဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

“လက်ရှိ ဈေးကွက် အနေအထားကတော့ အဝယ်သမားတွေ အကြိုက်ပါ။ ဒီအောက်ဈေးမှာတော့ ဝယ်ကိုင်ထားသင့်တယ်။ ဒါပေမယ့် တကယ်တမ်းက အခုဖြစ်နေတဲ့ ကမ္ဘာ့ဈေးနဲ့တွက်မယ်ဆို ပြည်တွင်းဈေးက ၉၂ သိန်းလောက်အထိ ဆင်းသင့်တာ။ ဒါပေမယ့် ဈေးကွက်ထဲ တချို့ဆိုင်တွေ အခုထိ ဈေးမဖွင့်ကြသေးဘူး။ ပါးစပ်ဈေးဖြစ်နေတဲ့ အနေအထားပေါ့။ ဒါကြောင့် သတိလေးနဲ့ အလုပ် လုပ်‌စေချင်တယ်” လို့ ရွှေဈေးကွက် ကျွမ်းကျင်သူ တယောက်က ပြောပါတယ်။

အခုလို ကမ္ဘာ့ရွှေစျေးနှုန်း ကျဆင်းသွားရတဲ့ အဓိက အကြောင်းအရင်းကတော့ အမေရိကန် ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ ဘဏ်အတိုးနှုန်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့သိရပြီး အရင်ကတော့ ဗဟိုဘဏ်အနေနဲ့ ၂၀၂၆ မှာ ဘဏ်အတိုးနှုန်း တကြိမ်ထက်မက လျှော့ချမယ်ဆိုတဲ့ လက္ခဏာတွေ ပြခဲ့ပေမယ့် လက်ရှိမှာတော့ ဘဏ်အတိုးနှုန်းကို လျှော့ချခြင်းမရှိဘဲ မူလအတိုင်း ဆက်လက် ထားရှိလိုက်တာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ဟာလည်း U.S. PPI (Producer Price Index) ဒေတာ ထွက်လာပြီးနောက်ပိုင်း ပြုလုပ်လိုက်တာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ရွှေနဲ့ ငွေစျေးနှုန်းဟာ ဗဟိုဘဏ် ရဲ့ သတင်းထွက်မလာခင် ကတည်းက ကျဆင်းလာခဲ့တာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

U.S. PPI (Producer Price Index) ဆိုတာဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုရှိ ထုတ်လုပ်သူတွေ၊ လယ်သမားတွေနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုပေးသူတွေက ၎င်းတို့ရဲ့ ကုန်ပစ္စည်းနဲ့ ဝန်ဆောင်မှုတွေအတွက် ရရှိတဲ့ လက်ကားစျေးနှုန်းတွေရဲ့ ပျမ်းမျှ ပြောင်းလဲမှုနှုန်းကို တိုင်းတာတဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ညွှန်းကိန်းတခု ဖြစ်ပြီး ၎င်းဟာ စားသုံးသူစျေးနှုန်း (CPI) မတိုင်မီ ထုတ်လုပ်မှုအဆင့်မှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကို ကြိုတင်ထင်ဟပ် ပြသတာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

လက်ရှိမှာ PPI ဒေတာဟာ ခန့်မှန်းထားတာထက် အများကြီး တက်လာတာကို တွေ့ရပြီး ဒါဟာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု မြင့်မားလာတယ်ဆိုတာကို ပြသနေတဲ့အချက် ဖြစ်ကာ အခုလိုဖြစ်ရတဲ့ တခြား အကြောင်းအရင်းတွေကတော့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက စစ်ရေးဖြစ်ကာ အထူးသဖြင့် ဟောမုဇ်ရေလက်ကြား ပိတ်ပင်မှုနဲ့ စွမ်းအင် အဆောက်အအုံတွေကို ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်လာခြင်းတို့ကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

image