ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း အစိုးရရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံကြေညာ

အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် လောင်စာဆီပြတ်လပ်မှုကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် အာရှနိုင်ငံများက ကြိုးပမ်းနေကြစဉ် သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသည် လောင်စာဆီချွေတာရန်အတွက် အစိုးရဌာနများအားလုံးကို အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း အစိုးရရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် ကြေညာလိုက်ကြောင်း သိရသည်။

“ကျွန်တော်တို့အနေနဲ့ အဆိုးဆုံးအတွက် ပြင်ဆင်ထားရမှာဖြစ်ပေမဲ့ အကောင်းဆုံးဖြစ်လာဖို့တော့ မျှော်လင့်ရမှာပါ” ဟု သမ္မတ အနူရာ ကုမာရ ဒီသာနေယကက တနင်္လာနေ့တွင် ပြုလုပ်သည့် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများနှင့် အရေးပေါ်အစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားခဲ့ပါသည်။

ယခုလုပ်ရပ်သည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ဒေသတွင်းသို့ ရေနံစည်ပေါင်းသန်းချီ တင်ပို့နေသည့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို စစ်ပွဲကြောင့် ပိတ်ဆို့ခံထားရပြီးနောက်ပိုင်း အာရှနိုင်ငံများက လုပ်ဆောင်လာသည့် ဆက်တိုက်ဆိုသလို ခြိုးခြံချွေတာရေး အစီအစဉ်များထဲမှ နောက်ဆုံးပေါ်ထွက်လာသည့် လုပ်ဆောင်ချက်တစ်ခု ဖြစ်သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အဆိုပါ ရေလက်ကြားမှတစ်ဆင့် စီးဆင်းခဲ့သော ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ စုစုပေါင်း၏ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးမှာ ကမ္ဘာ့ရေနံအများဆုံး တင်သွင်းသည့် ဒေသဖြစ်သော အာရှတိုက်သို့ ဦးတည်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အာရှဒေသရှိ အခြားနိုင်ငံများတွင်လည်း အာဏာပိုင်များသည် အမျိုးမျိုးသော ခြိုးခြံချွေတာရေး အစီအမံများကို ကျင့်သုံးနေကြပေသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ ထိုင်းနိုင်ငံတွင် လေအေးပေးစက်အပေါ် မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် လက်ရှည်အင်္ကျီ/ ဘောင်းဘီရှည်များအစား လက်တိုတီရှပ်များ ပြောင်းလဲဝတ်ဆင်ကြရန် အစိုးရက တိုက်တွန်းထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ကိုယ်ပိုင်မော်တော်ယာဉ်များကို လိုင်စင်နံပါတ်အပေါ် မူတည်၍ တစ်ရက်ခြားစီသာ မောင်းနှင်ခွင့်ပြုသည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံသည် စွမ်းအင်ချွေတာရန်အတွက် တက္ကသိုလ်များ၏ ရမ်ဇာန်ပိတ်ရက်များကို စောစီးစွာ စတင်လိုက်ပြီး တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် အလှည့်ကျ မီးဖြတ်သည့်စနစ်ကို စတင်ကျင့်သုံးခဲ့သည်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် အချို့သောအစိုးရရုံးများသည် ဝန်ထမ်းများကို တစ်ပတ်လျှင် အနည်းဆုံး တစ်ရက် အိမ်မှနေ၍ အလုပ်လုပ်ရန် ညွှန်ကြားထားပြီး၊ သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ် ဂျူနီယာက အစိုးရကဏ္ဍအတွင်း မလိုအပ်သော ခရီးသွားလာမှုများကို ပိတ်ပင်ထားသည်။ မားကို့စ်သည် မြင့်တက်လာသော ရေနံဈေးနှုန်းဒဏ်ကို ခံစားနေရသည့် သုံးဘီးမောင်းသူများ၊ တောင်သူများနှင့် တံငါသည်များကို ကူညီရန်အတွက် ပီဆို ၃,၀၀၀ မှ ၅,၀၀၀ ကြား (ဒေါ်လာ ၅၀ မှ ၈၄ ခန့်) ကို ငွေသားအထောက်အပံ့အဖြစ် ပေးအပ်မည်ဟုလည်း ကြေညာခဲ့သည်။

ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတွင်လည်း လောင်စာဆီချွေတာရန်အတွက် နိုင်ငံသားများအနေဖြင့် နေအိမ်တွင် ပိုမိုနေထိုင်ကြရန် တိုက်တွန်းထားပေသည်။ ထို့ပြင် အစိုးရက ပြည်သူများအား “စက်ဘီးစီးရန်၊ ကားအတူတူစီးရန်၊ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးယာဉ်များကို အသုံးပြုရန်နှင့် မလိုအပ်ပါက ကိုယ်ပိုင်ယာဉ်အသုံးပြုမှုကို ကန့်သတ်ရန်” တောင်းဆိုခဲ့သည်။

သီရိလင်္ကာ၏ တစ်ပတ်လျှင် လေးရက်သာ အလုပ်လုပ်ရမည့်စနစ်သစ်သည် ကျောင်းများနှင့် တက္ကသိုလ်များတွင်ပါ သက်ရောက်မှုရှိမည်ဖြစ်သော်လည်း ကျန်းမာရေးနှင့် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးကဲ့သို့သော မရှိမဖြစ် ဝန်ဆောင်မှုပေးသည့် အစိုးရဌာနများကိုမူ ထိခိုက်မည်မဟုတ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ အာဏာပိုင်များသည် အစိုးရရုံးများ သုံးရက်ဆက်တိုက် ပိတ်မသွားစေရန်အတွက် ထပ်တိုးရုံးပိတ်ရက်အဖြစ် သောကြာနေ့အစား ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ကို ရွေးချယ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ၎င်းတို့က ဖြည့်စွက်ပြောကြားသည်။

မော်တော်ယာဉ်မောင်းသူများအနေဖြင့်လည်း လူတစ်ဦးချင်းစီ ဝယ်ယူနိုင်မည့် စက်သုံးဆီပမာဏကို ကန့်သတ်ထားသည့် အမျိုးသားလောင်စာဆီကတ် တွင် မှတ်ပုံတင်ရန် ဝယ်ယူရမည်ဖြစ်သည်။ ကိုယ်ပိုင်ကားများအတွက် ၁၅ လီတာနှင့် ဆိုင်ကယ်များအတွက် ၅ လီတာသာ သတ်မှတ်ထားသည့် စက်သုံးဆီခွဲတမ်းမှာ နည်းပါးလွန်းသည်ဟု ခံစားရသော သီရိလင်္ကာနိုင်ငံသားအချို့အကြား မကျေနပ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိပေသည်။ ယခုကဲ့သို့ ခွဲတမ်းဖြင့် ရောင်းချသည့်စနစ်ကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်၊ နိုင်ငံခြားသုံးငွေ ပြတ်လပ်ပြီး မရှိမဖြစ်ကုန်စည်များနှင့် စက်သုံးဆီ လုံလောက်စွာ တင်သွင်းနိုင်ခြင်းမရှိသည့် အဆိုးရွားဆုံး စီးပွားရေးအကျပ်အတည်းကာလတွင် ပထမဆုံး စတင်ကျင့်သုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပြီးခဲ့သည့်လကုန်ပိုင်းက အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့ အီရန်ကို စတင်ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခဲ့ချိန်မှစ၍ ရေနံဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်လာခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် တစ်စည်လျှင် ဒေါ်လာ ၁၀၀ ဝန်းကျင်၌ ရှိနေကြောင်း သိရသည်။

Ref: ဘီဘီစီ

image

ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာကိုမှီခိုမှုအတွက်သင်ခန်းစာရ--ကုလ

အီရန်စစ်ပွဲကြောင့်စွမ်းအင်ဈေးကွက်များ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်ရမှုသည် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာအပေါ် မှီခိုအားထားမှု၏ အန္တရာယ်များတွင် အလွန်ဆိုးရွားသော သင်ခန်းစာတစ်ခုဖြစ်ပြီး အစိုးရများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးတွင် ရေနံ၊ ဓာတ်ငွေ့အပေါ် မှီခိုအားထားနေမှုကို လျှော့ချရမည်ဆိုသည်ကို အလေးအနက်ဖော်ပြနေကြောင်း ကုလသမဂ္ဂ ရာသီဥတုဆိုင်ရာ အတွင်းရေးမှူးက အီးယူမူဝါဒချမှတ်သူများကို ယနေ့တွင် ပြောကြားမည်ဖြစ်သည်။

ပထဝီအနေအထားအရ အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ အကျပ်အတည်းနှင့် ဝေးကွာနေသော်လည်း ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းများမြင့်တက်လာခြင်းကြောင့် အနှောင့်အယှက်ကို ကြုံခဲ့ရသည်။ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်‌နေ့တွင် စတင်ခဲ့သော စစ်ပွဲအတွင်း ဥရောပဓာတ်ငွေ့ဈေးနှုန်းများသည် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်ခဲ့သည်။

ကျောက်ဖြစ် ရုပ်ကြွင်းလောင်စာအပေါ် မှီခိုအားထားမှုသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိခိုက်စေပြီး စရိတ်စကများကို မြင့်တက်‌စေသည်ဟု ကုလသမဂ္ဂ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာအဖွဲ့ UNFCCC ၏ အမှုဆောင်အတွင်းရေးမှူး ဆိုင်မွန်စတီယဲလ်က ဘရပ်ဆဲလ်တွင် ကျင်းပမည့် ပွဲအခမ်းအနားတစ်ခုတွင် အီးယူအရာရှိများနှင့် အစိုးရဝန်ကြီးများကို ပြောကြားမည်ဖြစ်သည်။

“ဥရောပသည် ကျောက်ဖြစ်ရုပ်ကြွင်းလောင်စာတင်သွင်းမှုအပေါ် အခြားအဓိကစီးပွားရေးအင်အားကြီးများထက် ပိုမိုမှီခိုနေရသည်” ဟု လောင်စာဆီအပေါ် မှီခိုအားထားမှုသည် သုံးစွဲသူများအား ပထဝီနိုင်ငံရေး တုန်လှုပ်ခြောက်ချားမှုများနှင့် ဈေးနှုန်းအတက်အကျ၏ ဒဏ်ကိုခံရ‌သော အခြေအနေကို ကျရောက်စေကြောင်း သတိပေးသည့် အခမ်းအနားအတွက် ပြင်ဆင်ထားသည့် မိန့်ခွန်းတွင် စတီယဲလ်က ပြောကြားထားသည်။

အီးယူသည် ၎င်းအတွက်လိုအပ်သော ရေနံ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းကို တင်သွင်းမှုများမှ ရသည်။

အီးယူခေါင်းဆောင်များသည် စားသုံးသူများကို စွမ်းအင်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှု၏ဒဏ်မှ ကာကွယ်ရန် အရေးပေါ်အစီအမံများကို အလျင်စလို ရေးဆွဲလျက်ရှိသည်။

ရေရှည်တွင် ဥရောပကော်မရှင်သည် နိုင်ငံများ၏ စွမ်းအင်ဖူလုံစေရေးနှင့် မတည်ငြိမ်သော လောင်စာဈေးနှုန်းဖြစ်ရပ်များမှ လွတ်မြောက်စေရန် ၎င်း၏ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မဟာဗျူဟာတွင် ရုပ်ကြွင်းလောင်စာများကို ပြည်တွင်းထုတ် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်နှင့် နျူကလီးယားစွမ်းအင်ဖြင့် အစားထိုးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

သို့ရာတွင် အီတလီနှင့် ဟန်ဂေရီအပါအဝင် အစိုးရများသည် စက်မှုလုပ်ငန်းများကို ရေတိုကုန်ကျစရိတ်သက်သာ စေရန်အတွက် ၎င်း၏ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုဆိုင်ရာ မူဝါဒများကို ဖြေလျှော့ပေးရန် ဘရပ်ဆဲလ်ကို တိုက်တွန်းနေကြသည်။

Ref: တိုင်းမ်စ်ဆော့ဖ်အစ္စရေး

image

စစ်ပွဲကြောင့် ရှီနှင့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေးကို ရွှေ့ဆိုင်းဖို့လုပ်နေ--ထရမ့်ပ်

အမေရိက-အစ္စရေးနှင့် အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် ဧပြီလအစောပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံသို့ သွားရောက်မည့် ခရီးစဉ်ကို တစ်လခန့် ရွှေ့ဆိုင်းထားနိုင်ရန် ကြိုးပမ်းနေကြောင်း အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ပ်က ပြောကြားခဲ့သည်။

“တစ်လ ဒါမှမဟုတ် ဒီထက်ပို ရွှေ့ဆိုင်းထားဖို့ ငါတို့ တောင်းဆိုထားပါတယ်” ဟု တနင်္လာနေ့က အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များကို ထရမ့်ပ်က ပြေကြားခဲ့သည်။

“ဒါက လှည့်ကွက်မရှိပါဘူး၊ အရမ်းရိုးရှင်းပါတယ်။ ငါတို့ စစ်ပွဲဆက်ဖြစ်နေတယ်။ ငါတို့ ဒီမှာရှိနေဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ ထင်ပါတယ်” ဟု ၎င်းက ဆက်လက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထိုကိစ္စနှင့်ပတ်သက်၍ ဝါရှင်တန်ဒီစီရှိ တရုတ်သံရုံးကို မှတ်ချက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း လတ်တလောတွင် တုန့်ပြန်ဖြေကြားခြင်း မရှိသေးပေ။

မတ်လ ၃၁ ရက်မှ ဧပြီလ ၂ ရက်အထိ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်နှင့် တွေ့ဆုံရန် စီစဉ်ထားသည့် ခရီးစဉ်ကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် ထရမ့်ပ်၏ တောင်းဆိုမှုသည် ၎င်း၏ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒ အစီအစဉ်အပေါ် အီရန်စစ်ပွဲက ပြောင်းလဲစေခဲ့ကြောင်း ပေါ်လွင်စေသည်။

အီရန်စစ်ပွဲသည် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအင်အားကြီးနှစ်နိုင်ငံကို ပိုင်းခြားသော ကိစ္စရပ်များထဲမှ တစ်ခုအဖြစ် ကုန်သွယ်ရေး၊ ထိုင်ဝမ်အရေးတို့နှင့်အတူ ပါဝင်လာပြီး ဝါရှင်တန်နှင့် ပေကျင်းအကြား တင်းမာမှုများကို ပိုမိုဆိုးရွားစေနိုင်သည်။

“သမ္မတကြီးက တရုတ်နိုင်ငံကို သွားဖို့ မျှော်လင့်ထားပါတယ်” ဟု အိမ်ဖြူတော်သတင်းထုတ်ပြန်ရေးမှူး ကာရိုလင်း လီဗစ်က သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။

"ရက်တွေကို ရွှေ့ဆိုင်းနိုင်ပါတယ်။ စစ်သေနာပတိချုပ်တစ်ယောက်အနေနဲ့ ဒီ အော်ပရေးရှင်း အက်ပစ်ဖျူရီရဲ့ အောင်မြင်မှုကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ဖို့က သူ့ရဲ့ နံပါတ်တစ်ဦးစားပေးပါ။ ဒါကြောင့် ရက်တွေကို ကျွန်တော်တို့ အမြန်ဆုံး အသိပေးပါမယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

Ref: အယ်လ်ဂျာဇီးယား

image

ကဘူးလ်ဆေးရုံမှာ လူ ၄၀၀ ထက်မနည်း ‌ေ-သဆုံးကြောင်း အာဖဂန် ပြော

အာဖဂန်နစ္စတန်မြို့တော်ရှိ မူးယစ်ဆေးစွဲသူများကုသရေး ဆေးရုံတစ်ခုကို တနင်္လာနေ့တွင် ပါကစ္စတန်က လေကြောင်းမှတိုက်ခိုက် သဖြင့် လူ ၄၀၀ ထက်မနည်း သေဆုံးခဲ့ကြောင်း အာဖဂန်က စွပ်စွဲခဲ့သည်။ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် တိုက်ခိုက်မှုများအပြင် အာဖဂန်နိုင်ငံအတွင်း လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ခဲ့သည့် ပြီးခဲ့သည့်လတွင် စတင်ခဲ့သော ပဋိပက္ခသည် သိသိသာသာအရှိန်မြင့်လာသည်ကို ယခုဖြစ်ရပ်က မြင်သာစေသည်။ အပစ်အခတ်ရပ်စဲရန် နိုင်ငံတကာ၏ တောင်းဆိုမှုများသည်လည်း လျစ်လျူရှုခံခဲ့ရသည်။

ပါကစ္စတန်ဘက်ကမူ ဆေးရုံကို ထိမှန်ခဲ့သည်ဟူသော စွပ်စွဲချက်ကို ပယ်ချခဲ့ပြီး အာဖဂန်အရှေ့ပိုင်းနယ်မြေများတွင်လည်း ပြုလုပ်ခဲ့သော ၎င်း၏ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများသည် အရပ်ဖက်ပစ်မှတ်များကို ထိမှန်ခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် ဒေသစံတော်ချိန် ည ၉ နာရီခန့်တွင် ဆေးရုံကို ထိမှန်ခဲ့ပြီး ကုတင် ၂,၀၀၀ ဆန့်ဆေးရုံ၏ အစိတ်အပိုင်းများစွာကို ပျက်စီးစေခဲ့ကြောင်း အာဖဂန်အစိုးရ ဒုတိယပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဟမ်ဒူလာ ဖီထရတ်က X ပေါ်ပို့စ်တင် ပြောကြားခဲ့သည်။ လက်ရှိအထိ သေဆုံးဦးရေ ၄၀၀ ရှိနေကာ လူ ၂၅၀ ခန့် ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တွင် နှစ်ဖက်အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး အာဖဂန်ဘက်တွင် လူလေးဦး သေဆုံးခဲ့သည်ဟု အာဖဂန်အရာရှိများက ပြောကြားခဲ့အပြီး နာရီပိုင်းအကြာတွင် ယခုတိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကာ ရက်သတ္တသုံးပတ်အတွင်း ဝင်ရောက်လာပြီဖြစ်သော အိမ်နီးချင်းနှစ်နိုင်ငံအကြား ပဋိပက္ခတွင် လူအသေအပျောက်အများဆုံး တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်လာသည်။

အာဖဂန်အစိုးရ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဇာဘီဟူလာ မူဂျာဟစ်က တိုက်ခိုက်မှုကို ရှုတ်ချခဲ့ပြီး ပါကစ္စတန်သည် ဆေးရုံများနှင့် အရပ်သားနေရာများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ကြောက်မက်ဖွယ်ကောင်းသော လုပ်ရပ်များကို ကျူးလွန်ခဲ့ကြောင်း X ပေါ်တွင် စွပ်စွဲခဲ့သည်။

ပါကစ္စတန်ဝန်ကြီးချုပ် ရှာရှ်ဘတ်ရှရစ်ဖ်၏ ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ မိုရှာရက်ဖ် ဇိုင်ဒီကမူ စွပ်စွဲချက်များကို အခြေအမြစ်မရှိဟု ပယ်ချခဲ့ပြီး ကဘူးလ်တွင် မည်သည့်ဆေးရုံကိုမျှ ပစ်မှတ်ထားခဲ့ခြင်းမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Ref: စီအင်န်အင်န်

image

ဧပြီလမှစတင်၍ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ လျော့နည်းသွားနိုင်

အီရန်စစ်ပွဲကြောင့် တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့က လေယာဉ်ဆီတင်ပို့မှုကို ရပ်ဆိုင်းလိုက်ပြီးနောက် လာမည့် ဧပြီလမှစတင်၍ လေကြောင်းခရီးစဉ်များ လျော့နည်းသွားနိုင်ခြေရှိသဖြင့် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန် ဗီယက်နမ်အာဏာပိုင်များက နိုင်ငံ၏ လေကြောင်းကဏ္ဍကို သတိပေးလိုက်ကြောင်း သိရသည်။

ဗီယက်နမ်သည် ၎င်း၏လေယာဉ်ဆီလိုအပ်ချက် သုံးပုံနှစ်ပုံကျော်ကို ပြည်ပမှတင်သွင်းနေရပြီး ထိုတင်သွင်းမှု၏ ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းမှာ တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့မှဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

“ဧပြီလအစောပိုင်းနဲ့ နောက်ပိုင်းလတွေမှာ ဗီယက်နမ်လေကြောင်းလိုင်းတွေအတွက် လေယာဉ်ဆီပြတ်လပ်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပါတယ်” ဟု ဗီယက်နမ် လေကြောင်းဦးစီးဌာနက ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာနသို့ မတ်လ ၉ ရက်နေ့က ပေးပို့သည့် စာတွင် ဖော်ပြထားပါသည်။

လေကြောင်းလိုင်းများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ ခရီးစဉ်ပျံသန်းမှု အစီအစဉ်များ၊ အထူးသဖြင့် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များကို ပြန်လည်သုံးသပ်သင့်ကြောင်းနှင့် လေဆိပ်လုပ်ငန်းလုပ်ကိုင်သူများအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်လေယာဉ်များ ရပ်နားရန် အပိုနေရာများ ကို ပြင်ဆင်ထားရန် ညွှန်ကြားထားသည်။ ထို့အပြင် စင်ကာပူနိုင်ငံမှ တင်သွင်းမှုများလည်း လျော့ကျလာကြောင်း အဆိုပါစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

အဓိက လေယာဉ်ဆီတင်သွင်းသည့် ပက်ထရိုလီမက် နှင့် စကိုင်းပတ် ကုမ္ပဏီတို့က မတ်လအတွက်သာ ဆီပေးသွင်းမှုကို အာမခံနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အကယ်၍ ပဋိပက္ခမှာ ဆက်လက်ရှည်ကြာနေပါက မရှိမဖြစ်လိုအပ်သည့် ပြည်တွင်းခရီးစဉ်များမှလွဲ၍ ကျန်လေကြောင်းပျံသန်းမှုများကို ကန့်သတ်ရန် စကိုင်းပတ် က တောင်းဆိုထားသည်။

ဤစာရွက်စာတမ်းအားလုံးမှာ တရုတ်နိုင်ငံက ၎င်း၏ရေနံချက်စက်ရုံများကို ပို့ကုန်အသစ်များ ကို သဘောမတူရန် ယခုလအစောပိုင်းတွင် တိုက်တွန်းပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သော်လည်း မတ်လ ၁၁ ရက်မှစ၍ ချမှတ်လိုက်သော လောင်စာဆီတင်ပို့မှု အလုံးစုံပိတ်ပင်ချက် မတိုင်မီက ဖြစ်သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံကမူ မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် မြန်မာနှင့် လာအိုမှလွဲ၍ ကျန်နိုင်ငံအားလုံးသို့ လေယာဉ်ဆီအပါအဝင် ရေနံထွက်ပစ္စည်း တင်ပို့မှုကို ပိတ်ပင်ခဲ့သည်။

တရုတ်အကောက်ခွန်အချက်အလက်များအရ ဗီယက်နမ်သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က သြစတြေးလျနှင့် ဂျပန်ပြီးလျှင် တရုတ်နိုင်ငံထံမှ လေယာဉ်ဆီကို တတိယမြောက် အများဆုံးဝယ်ယူသည့် နိုင်ငံဖြစ်သည်။ ဗီယက်နမ်သည် ဤပြဿနာနှင့်ပတ်သက်၍ ၎င်း၏အဓိက ပေးသွင်းသူများဖြစ်သော တရုတ်နှင့် ထိုင်းနိုင်ငံတို့နှင့် ဆွေးနွေးလျက်ရှိသည်။

တနင်္ဂနွေနေ့က ဟနွိုင်းမြို့တွင် ပြုလုပ်သည့် တွေ့ဆုံမှု၌ ဗီယက်နမ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး လီဟွိုင်ထရူးက တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဝမ်ယိကို “စွမ်းအင်ဖူလုံရေး သေချာစေရန်” အတွက် နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးရန် တောင်းဆိုခဲ့သည်။ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူကလည်း စွမ်းအင် ဖူလုံရေးပြဿနာကို ပူးပေါင်းဖြေရှင်းရန် အဆင်သင့်ရှိကြောင်း တနင်္လာနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ဗီယက်နမ်ဝန်ကြီးချုပ် ဖမ်မင်းချင်းကလည်း ဆီပြတ်လပ်မှုပြဿနာကို ကူညီဖြေရှင်းပေးရန် ထိုင်းသံအမတ်ကို သောကြာနေ့က တောင်းဆိုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ဗီယက်နမ်လေကြောင်းအာဏာပိုင်များက တောင်ကိုရီးယား၊ ဂျပန်၊ ဘရူနိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့ကဲ့သို့ အခြားရင်းမြစ်များမှ တင်သွင်းရန် အကြံပြုထားသော်လည်း “လက်ရှိအခြေအနေတွင် ပေးသွင်းသူအသစ်ရှာရန် ခက်ခဲသည်” ဟု ဝန်ခံထားသည်။

ဆီရရှိမှု အခြေအနေ တည်ငြိမ်သွားလျှင်ပင် လောင်စာဆီဈေးနှုန်းများက အဆမတန် ထိုးတက်နေခြင်းကြောင့် လေကြောင်းကဏ္ဍကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေပြီး ခရီးစဉ်အများအပြားမှာ အရှုံးပေါ်နိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။ စင်ကာပူလေယာဉ်ဆီဈေးနှုန်းမှာ တစ်စည်လျှင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၅၇ ဝန်းကျင်ရှိနေပြီး ယင်းမှာ စစ်ပွဲမတိုင်မီကထက် တစ်ဆခွဲကျော် မြင့်တက်နေခြင်းဖြစ်သည်။

Ref: ဆော့သ်ချိုင်းနားမောနင်းပို့စ်

image

မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် မနက်ဖြန် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်

ဒရုန်းကျရောက်ပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ယာယီပိတ်ထားခဲ့ရသည့် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်ကို မနက်ဖြန် (မတ်လ ၁၈ ရက်) နေ့မှစတင်ကာ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည် ဖြစ်သည်။

လေဆိပ်ကို ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန် ခွင့်ပြုချက်ရရှိထားသော်လည်း လေယာဉ်လိုင်းများ ပြန်လည်ပြေးဆွဲမည့် အစီအစဉ်ကိုမူ အတိအကျ မသိရသေးဘဲ လက်ရှိတွင် လေဆိပ်ကိုသာ ဖွင့်လှစ်ခွင့်ပေးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း လေယာဉ်လက်မှတ်ရောင်းသူတစ်ဦးကလည်း ပေါ်ပြူလာကိုပြောသည်။

ထို့အတူ “18.3.2026 မှစတင်၍ မြစ်ကြီးနားလေဆိပ် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်ပါသည်" ဟု ဖားကန့်မြို့နယ် ပြည်သူ့လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် ဦးသက်ပိုင်ထူးက ၎င်း၏ လူမှုကွန်ရက်စာမျက်နှာတွင် ရေးသားထားသည်။

သို့သော်လည်း လေယာဉ်ပြေးဆွဲမည်၊ မပြေးဆွဲမည်ကို မသိရသေးသော်လည်း လေဆိပ်ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုထားသည်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀ ရက်၊ ည ပိုင်းက FPV အသေခံဒရုန်း ကျရောက်ပေါက်ကွဲခဲ့သဖြင့် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်မှ မန္တလေးမြို့သို့ ထွက်ခွာရန်အတွက် ခရီးသည်များတင်ဆောင်ပြီး ပြန်လည်ထွက်ခွာမည့် မြန်မာအမျိုးသားလေကြောင်းလိုင်း (MNA) ထိမှန်ပျက်စီးခဲ့ပြီးနောက် မြစ်ကြီးနားလေဆိပ်ကို ယာယီပိတ်ထားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။

image

မင်္ဂလာစျေးသစ်စျေးအပါအဝင် စျေးကြီး(၄)စျေးတွင် မီးဘေးလုံခြုံရေးဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်

ရန်ကုန်တိုင်း၊ မင်္ဂလာတောင်ညွှန့်မြို့နယ်ရှိ မင်္ဂလာစျေးသစ်စျေးအပါအဝင် စျေးကြီး(၄)စျေးတွင် မီးဘေးလုံ ခြုံရေးအတွက်ဇာတ်တိုက်လေ့ကျင့်ခြင်းကို ယနေ့ မတ် ၁၇ ရက်နံနက် ၉ နာရီကပြုလုပ်ခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

မင်္ဂလာတောင်ညွန့်မြို့နယ်၊ သပြေကုန်းရပ်ကွက်၊ စက် ရုံလမ်းနှင့် ဗညားဒလလမ်းထောင့်ရှိ မင်္ဂလာစျေးသစ်စျေး၊ မင်္ဂလာမွန်ဈေး၊ ရွှေမင်္ဂလာဈေးနှင့် ရွှေပြည့်စုံဈေးတို့တွင် မီးဘေးလုံခြုံရေးအတွက် မြို့နယ်မီးသတ်စခန်းမှတပ်ဖွဲ့ဝင်များက ဈေးတာဝန်ခံများနှင့် ဝန်ထမ်းများ၊ စျေးသူ/စျေးသားများအား မီးဘေးကြိုတင်ကာ ကွယ်ရေးအသိပညာပေးဟောပြောခြင်း၊ မီးသတ်ဆေး ဘူးအသုံးပြု၍ လက်တွေ့မီးငြှိမ်းသတ်ခြင်းတို့ကို ဇာတ် တိုက်လေ့ကျင့်ခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

image

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်း G3G Application ဖြင့် စားသုံးဆီဝယ်ယူနိုင်ပြီ

ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိ မှတ်ပုံတင်ကိုင်ဆောင်ထားသူတိုင်း G3G Application ကိုအသုံးပြု၍ စားသုံးဆီများအား Door-to-Door စနစ်ဖြင့်အလွယ်တကူဝယ်ယူနိုင်ပြီဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

အဆိုပါ G3G Application ဖြင့် ရန်ကုန်တိုင်းအတွင်းရှိမြို့နယ်များသို့စားသုံးဆီတရားဝင်ဖြန့်ဖြူးရေးအတွက် မတ် ၁၆ ရက်နံနက်ပိုင်းက UMFCCI ၌မိတ်ဆက်ရာ G3G Application ၏ Head Of IT ဦးစွမ်းထက်အောင်က G3G Application အကြောင်းအားရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

G3G Application ကို မှတ်ပုံတင်ကိုင်ဆောင်ထားသူမည်သူမဆိုအသုံးပြုနိုင်ပြီး Digital နည်းပညာအသုံးပြု၍ မြန်မာ MSME ထုတ်ကုန်များကို Local နှင့် Global အသုံးပြုသူများနှင့်ချိတ်ဆက်ပေးခြင်းဖြင့် စီး ပွားရေးတိုးတက်မှုကိုအားပေးမြှင့်တင်ရန်တီထွင်ထုတ် လုပ်ထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

image

ယူအက်စ်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများအသုံးပြုမှုရပ်ရန်အီရန်ကတောင်းဆို

တေရန်၊ မတ်လ ၁၇ ရက်

အနောက်အာရှရှိ အမေရိကန်စစ်အခြေစိုက်စခန်းများကို အသုံးပြု၍ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် အီရန်၏ ဆက်ဆံရေးကို ပျက်ပြားအောင် လုပ်ဆောင်နေမှုများကို ရပ်တန့်ရန် အီရန်သမ္မတ မာဆူး ပီဇက်ရှ်ကီယန် က တနင်္လာနေ့တွင် တောင်းဆိုလိုက်ကြောင်း သိရသည်။

သမ္မတသည် အမေရိက၊ အစ္စရေးတို့နှင့် ဖြစ်ပွားနေသော စစ်ပွဲအပေါ် အီရန်၏ ရပ်တည်ချက်ကို လူမှုကွန်ရက် အိတ်စ် (ယခင် တွစ်တာ) တွင် ရေးသားဖော်ပြရာ၌ ယခုကဲ့သို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

အီရန်အနေဖြင့် ဤ “ရက်စက်ကြမ်းကြုတ်သော” စစ်ပွဲကို စတင်ခဲ့ခြင်းမဟုတ်ကြောင်းနှင့် ကျူးကျော်မှုကို ကာကွယ်ခြင်းသည် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ကိုယ်ပိုင်အခွင့်အရေးဖြစ်ကြောင်း ပီဇက်ရှ်ကီယန်က ပြောကြားလိုက်သည်။

အီရန်အပေါ် အမေရိကနှင့် အစ္စရေးတို့၏ ရန်စကျူးကျော်မှုများ က ဆက်ရှိနေသရွေ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို ရရှိနိုင်မည်မဟုတ်ကြောင်းနှင့် အီရန်သည် ဗိုလ်ကျ အနိုင်ကျင့်မှုများကို အလျှော့ပေးမည်မဟုတ်ကြောင်း ၎င်းက ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နိုင်ငံတကာအသိုင်းအဝိုင်းများအနေဖြင့် ဤကျူးကျော်မှုများကို ရှုတ်ချရန်နှင့် ပတ်သက်ဆက်နွှယ်နေသူများကို နိုင်ငံတကာဥပဒေကို လိုက်နာရန် တိုက်တွန်းပေးဖို့ ကိုလည်း ပီဇက်ရှ်ကီယန်က တောင်းဆိုခဲ့ပသည်။

မှားယွင်းသောသတင်းအချက်အလက်များနှင့် နယ်ချဲ့ဝါဒကို အခြေခံသည့် စစ်ပွဲများသည် ၂၁ ရာစုတွင် “အလယ်ခေတ်” ဆန်သော လုပ်ရပ်များဖြစ်ကြောင်း ဝေဖန်ခဲ့ပြီး၊ အီရန်အပေါ် နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်မှုများ မလုပ်ဆောင်တော့ဟု အာမခံချက်မရှိဘဲ တိုက်ပွဲများရပ်တန့်ရန် တောင်းဆိုနေခြင်းမှာ အဓိပ္ပာယ်မရှိကြောင်း ၎င်းက ဆိုသည်။
ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက် နေ့တွင် အမေရိက နှင့် အစ္စရေးတို့သည် အီရန်နိုင်ငံ မြို့တော် တေရန်နှင့် အခြားမြို့များကို ပူးတွဲဝင်ရောက်စီးနင်းခဲ့ရာ နိုင်ငံ၏အဆင့်မြင့်ခေါင်းဆောင်ကြီး အလီခါမေနီ အပါအဝင် ထိပ်တန်းအရာရှိကြီးများ၊ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာဝန်ထမ်းများနှင့် အရပ်သားများ သေဆုံးခဲ့ရသည်။ အဆိုပါလုပ်ရပ်ကို တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အီရန်က ဒေသတွင်းရှိ အစ္စရေးနှင့် အမေရိက ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများ၊ အခြေစိုက်စခန်းများကို ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းများဖြင့် ပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

Ref: ရှင်းဟွာ

image

မနက်ဖြန် မတ် ၁၈ ရက်မှစတင်၍ အချိန်ပိုင်းဖြင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပြန်လည်ဖြန့်ဖြူးမည်

ပူပြင်းသည်ရာသီရောက်ရှိလာချိန်၌ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားသုံးစွဲမှုမြင့်တက်လာသဖြင့် ထိန်းညှိခြင်းများပြုလုပ်နိုင်ရန် မနက်ဖြန် မတ် ၁၈ ရက်မှစတင်၍ ဓာတ်အားထုတ် လုပ်နိုင်မှုနှင့်ချိန်ညှိကာ အချို့နေရာ၊ အချိန်များတွင် ဝန်အားမျှတခွဲဝေဖြန့်ဖြူးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း လျှပ် စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနထံမှ သိရသည်။

နွေရာသီဖြစ်သည့် မတ်လမှ ဇွန်လအထိ စဥ်ဆက်မပြတ်မျှတစွာ ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရန်နှင့် လက်ရှိအချိန်တွင် ရာသီဥတုပူပြင်းမှုကြောင့် ဝန်အားသုံးစွဲမှုမြင့်တက်လာခြင်းကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ရန်အတွက်ဆောင်ရွက်ရခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့သို့ ခွဲဝေဖြန့်ဖြူးမည်ဖြစ်သော်လည်း သဘာဝဓာတ် ငွေ့ရည် LNG သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံများမှထုတ်လုပ်သည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုတိုက်ရိုက်လိုင်းဖြင့် ဓာတ်အားပေးသည့် ဓာတ်အားလိုင်းများကိုမူ ဝန်အားမျှတခွဲဝေဖြန့်ဖြူးခြင်းမပြုလုပ်ဘဲ စဥ်ဆက်မပြန်ဆက် လက်ဖြန့်ဖြူးပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ထို့ကြောင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားထြတ်လုပ်လျော့နည်းခြင်းအရ ဝန်အားမျှတခွဲဝေဖြန့်ဖြူးရခြင်းကို နားလည်ခွင့်လွှတ်ပေးရန်နှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အားကိုစနစ်တကျချွေတာသုံးစွဲပေးကြပါရန် လျှပ်စစ်စွမ်းအားဝန်ကြီးဌာနက မေတ္တာရပ်ခံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

image