33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

Rating တွေ တဖြည်းဖြည်းကျနေတဲ့ Marvel ရဲ့ Ironheart
Marvel ရဲ့ Ironheart ဟာ ထွက်လို့ ထွက်မှန်းတောင်မသိတဲ့ အခြေနေမျိုးတွေနဲ့မို့လို့ Delay ဖြစ်ပြီး Rating စနစ်တွေမှာ အားနည်းလျက်ရှိပါတယ်။
ဒီစီးရီးဟာ ရက်အချိန်းပြောင်းလဲမှုတွေ အကြိမ်ကြိမ်ဖြစ်ပြီးနောက် အခုမှာတော့ Disney+ မှာ ပထမဆုံး အပိုင်း ၃ ပိုင်းထွက်ရှိလာတာဖြစ်ပါတယ်။
Dominique Thorne က Black Panther: Wakanda Forever မှာ Riri Williams အဖြစ် ပထမဆုံးပါဝင်ခဲ့ပြီး၊ သူ့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်စီးရီး Ironheart နဲ့အတူ ပွဲဦးထွက်လာတာဖြစ်ပါတယ်။
အခုတော့ Ironheart ဟာ Rotten Tomatoes မှာ ဝေဖန်သူ ၂၁ ဦးရဲ့ သုံးသပ်ချက်အရ ၇၁% နဲ့ Fresh အဆင့်ရရှိထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီအဆင့်ဟာ တဖြည်းဖြည်း ကျဆင်းလာနေပါတယ်။ Marvel ရဲ့ တခြားစီးရီးတွေဖြစ်တဲ့ She-Hulk: Attorney at Law၊ Moon Knight နဲ့ Loki တို့လို ၇၀-၈၀% အတွင်း ရှိနေတာဖြစ်ပါတယ်။
ဝေဖန်သူတွေကတော့ စီးရီးမှာ အားနည်းချက်တချို့ရှိတယ်လို့ ထောက်ပြထားပေမယ့်၊ လူမှုကွန်ရက်ပေါ်က တုံ့ပြန်မှုတွေကတော့ ရောထွေးနေပါတယ်။ Ironheart မှာ ချစ်စရာကောင်းတဲ့ အချက်တွေ အများကြီးရှိပေမယ့် ဝေဖန်သူတချို့က စီးရီးတစ်ခုလုံးကို သိပ်မကြိုက်ကြဘူးလို့သိရပါတယ်။
Riri Williams ဟာ Marvel ရဲ့ နောက်ဆုံးထွက်ရှိထားတဲ့ ဇာတ်ကောင်တစ်ဦးဖြစ်ပြီး၊ သူ့ရဲ့ ရုပ်ရှင်ပုံဖော်မှုဟာ ရုတ်တရက်ထွက်လာတဲ့ ပုံစံမို့လို့ အားလုံးကတော့ အကြိုက်မတွေ့သလို ဒီ Series အပေါ် အလေးအနက်မထားကြတာတွေ့နေရပါတယ်။ ပြောရရင်တော့ Marvel Fan တွေကလွဲလို့ တခြားသူတွေ အနေနဲ့ သိပ်ပြီး Hype နေကြတာမျိုးတော့မဟုတ်ပါဘူး။
ဒီ Series မှာ Anthony Ramos က Parker Robbins အဖြစ်နဲ့ Alden Ehrenreich က Riri ရဲ့ သူငယ်ချင်း Joe McGillicuddy အဖြစ် ပါဝင်ထားပါတယ်။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။ - Youtube

သာယာ လှသော လမ်းကြားလေး တခုနှင့် ဘိုကျား 🙂👍

33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

James Bond ရုပ်ရှင်သစ်အတွက် ဒါရိုက်တာရွေးချယ်ပြီးစီး
ဇွန် ၂၆၊ ၂၀၂၅။
Amazon MGM ဟာ Daniel Craig ရဲ့ James Bond ရုပ်ရှင် No Time To Die အပြီးမှာ နောက်ထပ် James Bond ရုပ်ရှင်တစ်ကားကို အခြားသရုပ်ဆောင်တစ်ယောက်နဲ့ ဆက်လက်ရိုက်ကူးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။
အဆိုပါ James Bond ရုပ်ရှင်သစ်အတွက် ပြသရက်၊ သရုပ်ဆောင်နဲ့ ဇာတ်လမ်းအကြောင်းအရာတွေကို မသိရသေးပေမယ့် ဒါရိုက်တာနေရာကိုတော့ သိရှိရပြီဖြစ်ပါတယ်။ Sicario, Prisoners နဲ့ Dune ရုပ်ရှင်တွေကိုရိုက်ကူးခဲ့တဲ့ ဒါရိုက်တာ Denis Villeneuve က တာဝန်ယူရိုက်ကူးသွားမှာဖြစ်ပြီး Amy Pascal နဲ့ David Heyman တို့က ထုတ်လုပ်သူတွေအဖြစ် တာဝန်ယူထားကြောင်း သိရှိရပါတယ်။
သရုပ်ဆောင် Daniel Craig ရဲ့ James Bond ရုပ်ရှင်တွေအပြီးမှာ James Bond ရုပ်ရှင်တွေရဲ့ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ချိရေးကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့ MGM (ယခု Amazon MGM) က အခြားသရုပ်ဆောင်တစ်ဦးနဲ့ James Bond franchise ကို အသစ်ကနေပြန်လည်စတင်မှာဖြစ်ပါတယ်။
စာရေးဆရာ Ian Fleming ရဲ့ စုံထောက်ဝတ္ထုတွေဖြစ်တဲ့ James Bond ဝတ္ထုတွေကို ရုပ်ရှင်အဖြစ် ပြန်လည်ရိုက်ကူးထုတ်လုပ်ခဲ့တာဟာ ဝါရင့်မင်းသားကြီး Sean Connery ရဲ့ Dr. No ကနေ သရုပ်ဆောင် Daniel Craig ရဲ့ No Time To Die ရုပ်ရှင်အထိဖြစ်ပါတယ်။ Dr. No ကနေ No Time To Die အထိ James Bond ရုပ်ရှင်ပေါင်း ၂၅ ကားအထိ ထွက်ရှိထားတာဖြစ်ပြီး Sean Connery, George Lazenby, Roger Moore, Timothy Dalton, Pierce Brosnan နဲ့ Daniel Craig တို့ဟာ MI6 အေးဂျင့် James Bond အဖြစ် သရုပ်ဆောင်ခဲ့ကြပါတယ်။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။ - Youtube

Only Up God နဲ့ Global 1+ (ဘိုကျား+Airstyle Chained Together Highlights)

33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image
33 ပတ် - ဘာသာပြန်ပါ။

လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်​ထောင်​ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာ​ရှင်​တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိ​နေတယ်၊ ​အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ ​နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ​ရွေ့လျား​နေကြတယ် ဆိုတာ​တွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေကို ​ခေါင်းစား​စေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိ​နေတယ်။ ​နေနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိ​နေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အ​စောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ​​ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တ​ဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မ​ရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိ​နေ​ကြောင်းကို ​Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ ​မြေပုံ​ရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်​နေပုံကို ပုံကြမ်း​ရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်​နေရာမှာ ရှိ​နေပြီး သူ့ကို တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေ၊ ကြယ်​တွေက လှည့်ပတ်​နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်​နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယ​နေ့​ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာ​တော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ​ရှေးဂရိအ​တွေးအ​ခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာ​ဖွေခဲ့တာ​တွေဟာ ဒီ​​မော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့​ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခု​လောက် ကြာတဲ့အခါမှာ​တော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုး​ပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အ​ခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိ​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြား​သော ဂြိုလ်​တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်​တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူ​တွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ​ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာ​ပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ​ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ​ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်​ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူက​တော့ နီကိုလပ်စ်​ ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက ​နေကို လှည့်ပတ်​နေတယ် ဆိုတာဟာ အ​စောပိုင်းကာလ​တွေကတည်းက ငြင်းခုံမှု​တွေ ရှိခဲ့​ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပ​လေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်း​တွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ​ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာ​တော်လှန်​ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါ​တော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ​ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ​၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ ​နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိ​နေပြီး ဂြိုလ်​တွေဟာ နံ​ဘေးက​နေ လှည့်ပတ်​နေကြတယ် ဆိုတာကို​ပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကို​တော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာ​ပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှု​တွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ​ခေတ်ကို ​ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ​ထောက်ခံအား​ပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်​သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်​ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အ​ကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်​သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှု​များစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာ​တော့ လူ​တွေဟာ ​Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မ​သေးလှပါဘူး။ အ​ဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ​ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ​ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာ​ဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်​တွေက​တော့ ​လေးစားစရာပါပဲ။

image