Discover postsExplore captivating content and diverse perspectives on our Discover page. Uncover fresh ideas and engage in meaningful conversations
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာရှင်တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိနေတယ်၊ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရွေ့လျားနေကြတယ် ဆိုတာတွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို ခေါင်းစားစေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိနေကြောင်းကို Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ မြေပုံရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်နေပုံကို ပုံကြမ်းရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်နေရာမှာ ရှိနေပြီး သူ့ကို တခြားသော ဂြိုလ်တွေ၊ ကြယ်တွေက လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာတော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးဂရိအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာဖွေခဲ့တာတွေဟာ ဒီမော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခုလောက် ကြာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုးပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူတွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူကတော့ နီကိုလပ်စ် ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာဟာ အစောပိုင်းကာလတွေကတည်းက ငြင်းခုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာတော်လှန်ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါတော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိနေပြီး ဂြိုလ်တွေဟာ နံဘေးကနေ လှည့်ပတ်နေကြတယ် ဆိုတာကိုပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကိုတော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှုတွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ခေတ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ထောက်ခံအားပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူတွေဟာ Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မသေးလှပါဘူး။ အဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေးစားစရာပါပဲ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာရှင်တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိနေတယ်၊ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရွေ့လျားနေကြတယ် ဆိုတာတွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို ခေါင်းစားစေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိနေကြောင်းကို Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ မြေပုံရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်နေပုံကို ပုံကြမ်းရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်နေရာမှာ ရှိနေပြီး သူ့ကို တခြားသော ဂြိုလ်တွေ၊ ကြယ်တွေက လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာတော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးဂရိအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာဖွေခဲ့တာတွေဟာ ဒီမော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခုလောက် ကြာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုးပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူတွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူကတော့ နီကိုလပ်စ် ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာဟာ အစောပိုင်းကာလတွေကတည်းက ငြင်းခုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာတော်လှန်ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါတော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိနေပြီး ဂြိုလ်တွေဟာ နံဘေးကနေ လှည့်ပတ်နေကြတယ် ဆိုတာကိုပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကိုတော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှုတွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ခေတ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ထောက်ခံအားပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူတွေဟာ Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မသေးလှပါဘူး။ အဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေးစားစရာပါပဲ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာရှင်တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိနေတယ်၊ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရွေ့လျားနေကြတယ် ဆိုတာတွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို ခေါင်းစားစေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိနေကြောင်းကို Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ မြေပုံရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်နေပုံကို ပုံကြမ်းရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်နေရာမှာ ရှိနေပြီး သူ့ကို တခြားသော ဂြိုလ်တွေ၊ ကြယ်တွေက လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာတော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးဂရိအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာဖွေခဲ့တာတွေဟာ ဒီမော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခုလောက် ကြာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုးပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူတွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူကတော့ နီကိုလပ်စ် ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာဟာ အစောပိုင်းကာလတွေကတည်းက ငြင်းခုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာတော်လှန်ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါတော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိနေပြီး ဂြိုလ်တွေဟာ နံဘေးကနေ လှည့်ပတ်နေကြတယ် ဆိုတာကိုပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကိုတော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှုတွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ခေတ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ထောက်ခံအားပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူတွေဟာ Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မသေးလှပါဘူး။ အဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေးစားစရာပါပဲ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာရှင်တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိနေတယ်၊ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရွေ့လျားနေကြတယ် ဆိုတာတွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို ခေါင်းစားစေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိနေကြောင်းကို Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ မြေပုံရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်နေပုံကို ပုံကြမ်းရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်နေရာမှာ ရှိနေပြီး သူ့ကို တခြားသော ဂြိုလ်တွေ၊ ကြယ်တွေက လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာတော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးဂရိအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာဖွေခဲ့တာတွေဟာ ဒီမော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခုလောက် ကြာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုးပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူတွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူကတော့ နီကိုလပ်စ် ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာဟာ အစောပိုင်းကာလတွေကတည်းက ငြင်းခုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာတော်လှန်ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါတော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိနေပြီး ဂြိုလ်တွေဟာ နံဘေးကနေ လှည့်ပတ်နေကြတယ် ဆိုတာကိုပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကိုတော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှုတွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ခေတ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ထောက်ခံအားပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူတွေဟာ Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မသေးလှပါဘူး။ အဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေးစားစရာပါပဲ။
လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ထောင်ပေါင်းများစွာကတည်းက ပညာရှင်တွေဟာ စကြဝဠာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းအခုံများစွာကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ကြရပါတယ်။ စကြဝဠာဟာ ဘယ်လို ပုံစံနဲ့ တည်ရှိနေတယ်၊ အနီးစပ်ဆုံး ဖြစ်တဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းဟာ ဘယ်လိုပုံစံနဲ့ ရွေ့လျားနေကြတယ် ဆိုတာတွေဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကို ခေါင်းစားစေခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ အလယ်မှာ တည်ရှိနေတယ်။ နေနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကမ္ဘာကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေကြတယ်။ ဒါဟာ စကြဝဠာ တည်ရှိနေပုံနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အစောဆုံး ထွက်ရှိခဲ့တဲ့ အဆိုတစ်ရပ်ပါပဲ။ ဘီစီ ၁၀၀ နဲ့ ၁၇၀ အကြားမှာ ပေါ်ထွန်းခဲ့တဲ့ ဂရိလူမျိုး၊ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် တိုလေမီ(Ptolemy) က စပြီး လက်ခံခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ မရွေ့မလျားဘဲ၊ တည်ရှိနေကြောင်းကို Ptolemy က ယုံကြည်ခဲ့ပါတယ်။ ၁၆၆၀ ခုနစ်မှာ မြေပုံရေးဆွဲသူ အန်ဒရီးယပ်စ်(Andreas) ဟာ Ptolemy ဆိုခဲ့တဲ့အတိုင်း စကြဝဠာတည်နေပုံကို ပုံကြမ်းရေးဆွဲခဲ့ပါတယ်။ ဒီပုံကြမ်းမှာ ကမ္ဘာဟာ အလယ်တစ်နေရာမှာ ရှိနေပြီး သူ့ကို တခြားသော ဂြိုလ်တွေ၊ ကြယ်တွေက လှည့်ပတ်နေကြပါတယ်။
ဒီစကြဝဠာတည်နေပုံ မူကြမ်းပုံစံကို 'Geocentric Model' ၊ တစ်နည်းအားဖြင့် ကမ္ဘာဗဟိုပြုပုံစံငယ်(Earth-centred Model) လို့လဲ သိကြပါတယ်။ ယနေ့ခေတ် အာကာသသိပ္ပံပညာရပ်မှာတော့ သူ့ကို 'Ptolemaic System' လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ရှေးဂရိအတွေးအခေါ် ပညာရှင်ကြီး အရစ်စတိုတယ်(Aristotle) ဟာလဲ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ဖူးပါတယ်။ စကြဝဠာရဲ့ တည်ရှိမှုပုံစံကို ရှာဖွေခဲ့တာတွေဟာ ဒီမော်ဒယ်ပုံစံငယ် တစ်ခုတည်းနဲ့ မရပ်သွားပါဘူး။
Ptolemy က စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုဟာ ကမ္ဘာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုခဲ့ပေမဲ့၊ ရာစုနှစ် နှစ်ခုလောက် ကြာတဲ့အခါမှာတော့ ဒီအဆိုဟာ တစ်မျိုးပြောင်းသွားခဲ့ပြန်ပါတယ်။ ပညာရှင် အရစ်စတာချတ်စ်(Aristarchus) ဟာ Ptolemy ရဲ့အဆိုကို အခြေပြုပြီး ပိုပြီးကျယ်ပြန့်တဲ့ အိုင်ဒီယာတစ်မျိုးကို တင်ပြခဲ့ပါတယ်။ ကမ္ဘာဟာ စကြဝဠာရဲ့ ဗဟိုမှာ တည်ရှိနေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ ကမ္ဘာနဲ့ တခြားသော ဂြိုလ်တွေဟာ ကြယ်လို့ ထင်မှတ်ရတဲ့ အရာတစ်ခုကို ဗဟိုပြုပြီး လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာပါပဲ။ ပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုပြုချက်များစွာနဲ့အတူ လူတွေကလဲ ဘယ်ဟာက အမှန်ဆိုတာကို ဝေခွဲမရ ဖြစ်ခဲ့ကြတာပေါ့။
ငြင်းခုံမှုများစွာနဲ့ အတူ သိပ္ပံပညာဟာ ခြေလှမ်းများစွာကို ဆက်လှမ်းလာခဲ့ပါတယ်။ ၁၄၄၄ ခုနစ်မှာ စကြဝဠာသမိုင်းကို ပြောင်းလဲပစ်မဲ့ သူတစ်ယောက် ထွက်လာခဲ့ပါတယ်။ သူကတော့ နီကိုလပ်စ် ကော့ပါးနီးကပ်စ်(Nicholas Copernicus) ဖြစ်ပါတယ်။ နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ်လို့ အတွေးအခေါ်စတင်ဖော်လာခဲ့ပါတယ်။
ကမ္ဘာက နေကို လှည့်ပတ်နေတယ် ဆိုတာဟာ အစောပိုင်းကာလတွေကတည်းက ငြင်းခုံမှုတွေ ရှိခဲ့ပေမဲ့၊ နီကိုလပ်စ်ဟာ ပလေတိုရဲ့ 'Uniform Circular Motion' စည်းမျဉ်းတွေကို အသုံးပြုပြီး ခိုင်ခိုင်မာမာ ပြောဆိုခဲ့တဲ့ ပထမဆုံးသူ ဖြစ်ပါတယ်။ ၁၆ရာစုရဲ့ သိပ္ပံပညာတော်လှန်ရေး အစလို့ပဲ ဆိုပါတော့။
နီကိုလပ်စ်ဟာ ကမ္ဘာကြီးကိုပါ ပြောင်းပြန်လှန်ခဲ့သလားပါပဲ။ ၁၅၄၃ ခုနစ်မှာ Copernicus's Theory ကို အဆိုတင်သွင်းခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုမှာ ရှိနေပြီး ဂြိုလ်တွေဟာ နံဘေးကနေ လှည့်ပတ်နေကြတယ် ဆိုတာကိုပေါ့။ နေကို ဗဟိုပြုတဲ့ ဒီပုံစံငယ်ကိုတော့ 'Heliocentrism' လို့ သိကြပါတယ်။
အဲ့ဒီကတည်းက စပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ Geocentrism ကို ယုံကြည်သူနဲ့ Heliocentrism ကို ယုံကြည်သူဆိုပြီး နှစ်မျိုး ကွဲသွားကြပါတယ်။ ဘယ်ဟာက အမှန်လဲ ဆိုတာကို ငြင်းခုံမှုတွေ ပြုလုပ်လာခဲ့တာ ဂယ်လီလီယို ဂယ်လီလီ(Gelileo Galilei) ခေတ်ကို ရောက်လာခဲ့ပါတယ်။ ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်ရဲ့ Heliocentrism Model ကို ထောက်ခံအားပေးသူတစ်ဦးလဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဂယ်လီလီယိုဟာ နီကိုလပ်စ်သက်သေပြဖို့ မပြီးဆုံးသွားတာကို အဆုံးသတ်ပေးခဲ့ပါတယ်။ နေဟာ ဗဟိုဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့အကြောင်းကို စာအုပ်အမျိုးမျိုး၊ သက်သေအဖုံဖုံ၊ တီထွင်မှုအစုံစုံနဲ့ အသည်းအသန် ကြိုးစား၊ ငြင်းခုံမှုများစွာကို ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ခရစ်ယာန်ကျောင်းတော် ကလူတွေနဲ့ အငြင်းအခုံဖြစ်ကြပြီး နောက်ဆုံးမှာ ဂယ်လီလီယိုရဲ့ဟောကြားချက်တွေကို တားမြစ်ပြီး ဂယ်လီလီယိုကို အကျယ်ချုပ်နဲ့ အိမိမှာနေစေခဲ့ပါတယ်။
ဒါပေမယ့်လည်း အမှန်တရားဟာ ဖုံးကွယ်ထားလို့မရတာကြောင့် နောက်ဆုံးမှာတော့ လူတွေဟာ Heliocentrism ကို လက်ခံသွားခဲ့ကြပါတယ်။
သိပ္ပံပညာရဲ့ Geocentric Model နဲ့ Heliocentric Model နှစ်ခုအကြား တိုက်ပွဲက မသေးလှပါဘူး။ အဖြေကို ရဖို့အတွက် ရာစုနှစ်များစွာ အချိန်ယူခဲ့ရပြီး ဒုက္ခများစွာကိုပါ ပေးဆပ်ခဲ့ကြရပါတယ်။ အခက်အခဲများစွာ၊ ဝေဖန်မှုများစွာ အကြားက၊ အမှန်တရားကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားခဲ့ကြတဲ့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေကတော့ လေးစားစရာပါပဲ။


+4
နေပြည်တော်မှာ ပြုလုပ်တဲ့ PEACE FORUM 2025 ဒုတိယနေ့ ဆွေးနွေးပွဲ ကျင်းပ
နေပြည်တော်၊ ဇွန်- ၂၆- ၂၀၂၅
SA(VOM)
နေပြည်တော်က မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်မှာ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီက ဦဆောင်ကျင်းပတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအခင်းအကျင်းနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲအလားအလာ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲ Peace Forum 2025 အခမ်းနားဒုတိယနေ့မနက်ပိုင်းမှာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေက ဦးဆောင်ပြီး ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
ဆွေးနွေးမှု အခမ်းအနားကို အဖွဲ့ နှစ်ခုခွဲထားပြီး အဖွဲ့ ၁ မှာတော့ ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး၊ ဒုတိယဝန်ကြီး ၁ ဦး၊ တပ်မတော်အငြိမ်းစားအရာရှိကြီး ၄ ဦး၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး၊ JMC အဖွဲ့ဝင် ၈ ဦး၊ DG များ ပါမောက္ခ ၁၁ ဦး၊ နိုင်ငံရေးပါတီကိုယ်စားလှယ် ၃၄ ဦး၊ EAO အဖွဲ့အစည်းကိုယ်စားလှယ် ၈ ဦး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူ ၉ ဦး၊ ပါဝင်သင့်ပါဝင်ထိုက်သူ ၂၃ ဦး၊ အသင်းအဖွဲ့တွေက ၆ ဦး၊ INGO- NGO ၇ ဦး၊ လေ့လာသူ ၆ ဦး စုစုပေါင်း ၁၂၁ ယောက်တို့ ပါဝင်ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
အဖွဲ့ ၂ မှာတော့ ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီအဖွဲ့ဝင် ၄ ဦး၊ တပ်မတော်အငြိမ်းစားအရာရှိကြီး ၄ ဦး၊ ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် ၁ ဦး၊ JMC အဖွဲ့ဝင် ၉ ဦး၊ DG များ ပါမောက္ခ ၁၂ ဦး၊ နိုင်ငံရေးပါတီကိုယ်စားလှယ် ၃၄ ဦး၊ EAO အဖွဲ့အစည်းကိုယ်စားလှယ် ၈ ဦး၊ ငြိမ်းချမ်းရေး ပါဝင်ဆောင်ရွက်သူ ၉ ဦး၊ ပါဝင်သင့်ပါဝင်ထိုက်သူ ၁၈ ဦး၊ အသင်းအဖွဲ့တွေက ၆ ဦး၊ INGO- NGO ၇ ဦး၊ လေ့လာသူ ၆ ဦး စုစုပေါင်း ၁၁၈ ယောက်တို့ ပါဝင်ဆွေးနွေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။
နေပြည်တော်က မင်္ဂလာသီရိဟိုတယ်မှာ အမျိုးသားစည်းလုံးညီညွတ်ရေးနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးဖော်ဆောင်မှု ညှိနှိုင်းရေးကော်မတီက ဦဆောင်ကျင်းပတဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးအခင်းအကျင်းနဲ့ ရွေး ကောက်ပွဲအလားအလာ သုံးသပ်ဆွေးနွေးပွဲ Peace Forum 2025 အခမ်းနားကို ဇွန်လ ၂၅ ရက်နေ့ကနေ ဇွန်လ ၂၇ ရက်နေ့အထိ ၃ ရက်တိုင်တိုင် ကျင်းပမှာဖြစ်ပါတယ်။
#ယနေ့ထုတ်သတင်းစာ_နိုင်ငံတကာသတင်း
◼ ဗြိတိန် လေယာဉ်တင်သင်္ဘော စင်ကာပူသို့ ရောက်ရှိနေ
ဗြိတိန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောတစ်စင်းသည် ဩစတြေးလျ၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားနှင့် အခြားနိုင်ငံများပါဝင်မည့် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများတွင် ပါဝင်ရန် အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသ၌ ရှားရှားပါးပါးတပ်ဖြန့်မှုအဖြစ် စင်ကာပူနိုင်ငံသို့ ဇွန် ၂၄ ရက်က ဆိုက်ရောက်နေသည်။
ဗြိတိန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘော အိတ်ချ်အမ်အက်စ် ပရင့်စ်အော့ဖ်ဝေးလ် သည် တရုတ်လေယာဉ်တင်သင်္ဘောနှစ်စင်း ဒေသတွင်း၌ တစ်ပြိုင်နက် စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုပြုလုပ်ပြီးနောက် သီတင်းအနည်းငယ်အကြာတွင် စင်ကာပူသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းဖြစ်သည်။
တရုတ်၏စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ဂျပန်နိုင်ငံက ကန့်ကွက်ခဲ့သည်။ ဗြိတိန်လေယာဉ်တင်သင်္ဘော တိုက်ခိုက်ရေးအဖွဲ့တပ်မှူး ဂျိမ်းစ်ဘလက်မိုးက တရုတ်နှင့်ပဋိပက္ခဖြစ်ရန် မမျှော်လင့်ကြောင်း၊ ဗြိတိန်ရော တရုတ်ပါ နိုင်ငံတကာပင်လယ်ပြင်တွင် သင်္ဘောများ ခုတ်မောင်းခွင့်ရှိကြောင်း ပြောသည်။
ဗြိတိန်စစ်သင်္ဘောတစ်စင်း ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားကို လွန်ခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က ဖြတ်သန်းခဲ့မှုသည်ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် တည်ငြိမ်ရေးကို ပျက်ပြားစေသည့် ရည်ရွယ်ချက်ရှိသောလုပ်ဆောင်မှုဟု တရုတ်က ဝေဖန်ပြောဆိုထားသည်။
စင်ကာပူတွင်ဆိုက်ရောက်နေသော အိတ်ချ်အမ်အက်စ်ပရင့်စ်အော့ဖ်ဝေးလ် သည် ဘောလုံးကွင်းသုံးကွင်းစာနှင့်ညီမျှသော ကုန်းပတ်ပါရှိပြီး ဗြိတိန်ရေတပ်၏ အကြီးဆုံးသင်္ဘောများအနက် တစ်စင်းဖြစ်သည်။
ဘီဘီစီ
Miss Supranational Myanmar 2025
ချယ်ရီရဲ့ National Costume လေးကို Supranational က
NC Competition Theme က Heavy မဖြစ်တာမို့
ချယ်ရီ နဲ့လဲ လိုက်ဖက်ပီး မြန်မာမှုပါတဲ့
“မြန်မာမင်းသမီး “ဝတ်စုံလေးကို တင်ဆက်ပြသလိုက်ပါတယ်။
Designer Pyae Sone (Hpa-an)
မိတ်ကပ် အောင်လေး (ယဥ်ကျေးမူ့)
Photographer- Khant Min Htin
#misssupranationalmyanmar2025
#nationalcostume
#cherrymoe
Miss Supranational Myanmar 2025
ချယ်ရီရဲ့ National Costume လေးကို Supranational က
NC Competition Theme က Heavy မဖြစ်တာမို့
ချယ်ရီ နဲ့လဲ လိုက်ဖက်ပီး မြန်မာမှုပါတဲ့
“မြန်မာမင်းသမီး “ဝတ်စုံလေးကို တင်ဆက်ပြသလိုက်ပါတယ်။
Designer Pyae Sone (Hpa-an)
မိတ်ကပ် အောင်လေး (ယဥ်ကျေးမူ့)
Photographer- Khant Min Htin
#misssupranationalmyanmar2025
#nationalcostume
#cherrymoe