၁၉၇၃ ခုနှစ်တုန်းက NASA ဟာ ထူးခြားတဲ့ စမ်းသပ်မှုတစ်ခုကိုပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ် အဲ့တာကတော့ ပင့်ကူနှစ်ကောင်ကို Skylab အာကာသယာဉ်ပေါ် တင်ပြီး ဆွဲငင်အားမရှိဘဲ ပင့်ကူအိမ် ပြုလုပ်နိုင်မလားဆိုတာ သိရှိဖို့ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းထဲကို လွှတ်တင်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်

Arabella နဲ့ Anita လို့ နာမည်ပေးထားတဲ့ ပင့်ကူတွေဟာ အစပိုင်းမှာ ပင့်ကူအိမ်လုပ်ဖို့အတွက် ရုန်းကန်ခဲ့ရပါတယ် ရက်အနည်းငယ်ကြာတော့ သူတို့ဟာ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် သူတို့ရဲ့ အိမ်ကိုပြုလုပ်ပြီးနေနိုင်ခဲ့ပါတယ်

အံ့သဩစရာကောင်းတာက ပင့်ကူတွေဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ပင့်ကူအိမ်တွေထက် ပိုမိုနူးညံ့ပြီး ပိုမိုရှုပ်ထွေးတဲ့ ပင့်ကူအိမ်တွေကို ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်
ဒီစမ်းသပ်မှုဟာ အာကာသထဲမှာ သက်ရှိတွေရဲ့ လိုက်လျောညီထွေနေထိုင်နိုင်စွမ်းကို ဖော်ထုတ်ပေးခဲ့တဲ့အပြင် microgravity ထဲက ဇီဝဗေဒဆိုင်ရာ မေးခွန်းအသစ်တွေကိုလည်း ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်

#knowledge #ဗဟုသုတ

Tiger Woods vs Rory McIlroy | WGC Dell Technologies Match Play

လေ့လာမိတဲ့ ecliptical galaxy ( ဘဲဥပုံ ဂလက်ဆီ) တွေအများစုဟာ သက်တမ်းရင့်တဲ့ ဂလက်ဆီတွေဖြစ်ကြပါတယ်။

ကျွန်တော်တို့ milky way galaxy ကြီးကတော့ spiral galaxy ဖြစ်တာမို့ သူတို့နဲ့မတူပဲ သက်တမ်းနုပါသေးတယ်။

အခုလို များပြားတဲ့ ဂလက်ဆီ အရေအတွက် ၂၆၃ ခုကို လေ့လာကြည့်ပြီး ဒီကနေရလာတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ဒီဂလက်ဆီတွေ (၂၆၃ ဂလက်ဆီ)ရဲ့ သုံးပုံ နှစ်ပုံခန့်ဟာ ညာရစ်လည်ပတ်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

Milky way ဂလက်ဆီကြီးကတော့ ဘယ်ရစ်လည်ပတ်နေတာဖြစ်ပါတယ်။

အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ ဒီအယူအဆကို သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ Horizon အပြင်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် blackhole တစ်ခုအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တိုင်းတာနိုင်ဖို့ခက်ပါတယ်။

တွင်းနက်မာယာ ဝင်္ကပါ

#end
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ စကြာဝဠာထဲက ဂလက်ဆီတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ ဘယ်ဘက်လှည့်တာနဲ့ ညာဘက်လှည့်တာ အချိုးညီမျှသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါက်တာ Tully အဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်က အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ တစ်ခြားတစ်ဖက် ကို လှည့်လည်နေတဲ့ ဂလက်ဆီအရေအတွက်က သိသိသာသာ များနေတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဒေသတစ်ဝိုက်မှာ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်မှုပုံစံ အများစုက တညီတညာတည်း ဖြစ်နေခြင်းဟာ အစောပိုင်း စကြာဝဠာရဲ့ အခြေအနေတွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ မသိသေးတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီရှင်းမပြနိုင်တဲ့ ဆွဲအားကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ အပြင်ဘက်က ပိုကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အတွင်းထဲက အလွန်သိပ်သည်းတဲ့ အမှတ်တစ်ခု (ဥပမာ- Black Hole ရဲ့ singularity) ရဲ့ ကနဦးဖြစ်တည်ကတည်းက ကြီးမားတဲ့ ဆွဲအားသက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြတာပါ။စကြာဝဠာကြီးကိုယ်တိုင်က လည်ပတ်နေတယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ချေများသွားပါပြီ။
နောက်တစ်ခု က blackhole တွေရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ အရ blackhole တွေရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ သူ့ရဲ့ net density လို့ခေါ်တဲ့ ပါဝင်နေတဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏက တိုက်ရိုက်အချိုးကျနေပါတယ်။ ဒြပ်ထုပမာဏများလေလေ blackhole ရဲ့ အရွယ်အစားကလည်းကြီးသွားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ စကြာဝဠာကြီးရဲ့ အထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏနဲ့ အရွယ်အစားကို blackhole နိယာမနဲ့နှိုင်းယှဉ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဒီနှစ်ခုက သွားတူနေပြန်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက စကြာဝဠာကြီး ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆက ကျဆင်းသွားပေမယ့် Black Hole တစ်ခုရဲ့ သိပ်သည်းဆနဲ့တွက်ချက်ကြည့်တဲ့အခါမှာ လက်ရှိ စကြာဝဠာရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆနဲ့ အံ့သြဖွယ်ရာ ကိုက်ညီနေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ Black Hole အတွင်းမှာ စကြာဝဠာတစ်ခု တည်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပိုပြီး ထောက်ခံပေးနိုင်တဲ့ သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ကျယ်ပြန့်နေပါတယ်။ တချို့ မော်ဒယ်တွေက Black Hole အတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်မှုက ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တကယ်၍ Black Hole ကိုယ်တိုင်က ပိုကြီးမားတဲ့ "နောက်ထပ် မိခင်" စကြာဝဠာတစ်ခုအတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်နေမယ်ဆိုရင်ကော ?
Black Hole တွေဟာ သူတို့ထဲကို ကျရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ပြန်မထွက်လာနိုင်ဘူး လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါက ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ရဲ့ နိယာမတွေနဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာက Black Hole တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Observable Universe အနားသတ်မျဉ်းကို ကျော်လွန်ပြီး တစ်ခြားသတင်းအချက်အလက်တွေကို မသိနိုင်သေးဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့လည်းကိုက်ညီနေပြန်ပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားစရာတော့ကောင်းပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ ဒီအယူအဆကို သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ Horizon အပြင်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် blackhole တစ်ခုအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တိုင်းတာနိုင်ဖို့ခက်ပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်ထိ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာဟာ Black Hole တစ်ခုအတွင်းမှာ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ပြသတဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာမှုဆိုင်ရာ သက်သေ အထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာ မရှိသေးပါဘူး။ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ တွေ့ရတဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ တူညီမှုက အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် တခြားမသိရသေးတဲ့ ဒီကိစ္စကို ရှင်းပြနိုင်မယ့် ရှင်းပြချက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာကြီးဟာ Black Hole တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆက သီအိုရီ ရူပဗေဒရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ဘယ်လောက် ကြီးမားတယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
ဒါက အချိန်-နေရာ (spacetime)၊ ဆွဲအား (gravity) နဲ့ တည်ရှိမှုရဲ့ သဘာဝကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားတာတွေရဲ့ မိုင်ကုန်အခြေအနေအထိ လေ့လာဖို့ကိုတွန်းအားပေးနေပါတယ်။
ဒီအယူအဆက လက်ရှိမှာတော့ သီအိုရီတစ်ခုအနေနဲ့သာ ရှိနေသေးပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ စကြာဝဠာပုံစံတွေဟာ မပြည့်စုံသေးဘူးဆိုတာကို သတိပေးနေတဲ့ အရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

#end
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ စကြာဝဠာထဲက ဂလက်ဆီတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ ဘယ်ဘက်လှည့်တာနဲ့ ညာဘက်လှည့်တာ အချိုးညီမျှသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါက်တာ Tully အဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်က အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ တစ်ခြားတစ်ဖက် ကို လှည့်လည်နေတဲ့ ဂလက်ဆီအရေအတွက်က သိသိသာသာ များနေတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဒေသတစ်ဝိုက်မှာ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်မှုပုံစံ အများစုက တညီတညာတည်း ဖြစ်နေခြင်းဟာ အစောပိုင်း စကြာဝဠာရဲ့ အခြေအနေတွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ မသိသေးတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီရှင်းမပြနိုင်တဲ့ ဆွဲအားကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ အပြင်ဘက်က ပိုကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အတွင်းထဲက အလွန်သိပ်သည်းတဲ့ အမှတ်တစ်ခု (ဥပမာ- Black Hole ရဲ့ singularity) ရဲ့ ကနဦးဖြစ်တည်ကတည်းက ကြီးမားတဲ့ ဆွဲအားသက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြတာပါ။စကြာဝဠာကြီးကိုယ်တိုင်က လည်ပတ်နေတယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ချေများသွားပါပြီ။
နောက်တစ်ခု က blackhole တွေရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ အရ blackhole တွေရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ သူ့ရဲ့ net density လို့ခေါ်တဲ့ ပါဝင်နေတဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏက တိုက်ရိုက်အချိုးကျနေပါတယ်။ ဒြပ်ထုပမာဏများလေလေ blackhole ရဲ့ အရွယ်အစားကလည်းကြီးသွားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ စကြာဝဠာကြီးရဲ့ အထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏနဲ့ အရွယ်အစားကို blackhole နိယာမနဲ့နှိုင်းယှဉ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဒီနှစ်ခုက သွားတူနေပြန်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက စကြာဝဠာကြီး ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆက ကျဆင်းသွားပေမယ့် Black Hole တစ်ခုရဲ့ သိပ်သည်းဆနဲ့တွက်ချက်ကြည့်တဲ့အခါမှာ လက်ရှိ စကြာဝဠာရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆနဲ့ အံ့သြဖွယ်ရာ ကိုက်ညီနေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ Black Hole အတွင်းမှာ စကြာဝဠာတစ်ခု တည်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပိုပြီး ထောက်ခံပေးနိုင်တဲ့ သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ကျယ်ပြန့်နေပါတယ်။ တချို့ မော်ဒယ်တွေက Black Hole အတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်မှုက ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တကယ်၍ Black Hole ကိုယ်တိုင်က ပိုကြီးမားတဲ့ "နောက်ထပ် မိခင်" စကြာဝဠာတစ်ခုအတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်နေမယ်ဆိုရင်ကော ?
Black Hole တွေဟာ သူတို့ထဲကို ကျရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ပြန်မထွက်လာနိုင်ဘူး လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါက ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ရဲ့ နိယာမတွေနဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာက Black Hole တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Observable Universe အနားသတ်မျဉ်းကို ကျော်လွန်ပြီး တစ်ခြားသတင်းအချက်အလက်တွေကို မသိနိုင်သေးဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့လည်းကိုက်ညီနေပြန်ပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားစရာတော့ကောင်းပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ ဒီအယူအဆကို သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ Horizon အပြင်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် blackhole တစ်ခုအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တိုင်းတာနိုင်ဖို့ခက်ပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်ထိ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာဟာ Black Hole တစ်ခုအတွင်းမှာ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ပြသတဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာမှုဆိုင်ရာ သက်သေ အထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာ မရှိသေးပါဘူး။ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ တွေ့ရတဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ တူညီမှုက အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် တခြားမသိရသေးတဲ့ ဒီကိစ္စကို ရှင်းပြနိုင်မယ့် ရှင်းပြချက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာကြီးဟာ Black Hole တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆက သီအိုရီ ရူပဗေဒရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ဘယ်လောက် ကြီးမားတယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
ဒါက အချိန်-နေရာ (spacetime)၊ ဆွဲအား (gravity) နဲ့ တည်ရှိမှုရဲ့ သဘာဝကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားတာတွေရဲ့ မိုင်ကုန်အခြေအနေအထိ လေ့လာဖို့ကိုတွန်းအားပေးနေပါတယ်။
ဒီအယူအဆက လက်ရှိမှာတော့ သီအိုရီတစ်ခုအနေနဲ့သာ ရှိနေသေးပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ စကြာဝဠာပုံစံတွေဟာ မပြည့်စုံသေးဘူးဆိုတာကို သတိပေးနေတဲ့ အရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

#end
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ စကြာဝဠာထဲက ဂလက်ဆီတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ ဘယ်ဘက်လှည့်တာနဲ့ ညာဘက်လှည့်တာ အချိုးညီမျှသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါက်တာ Tully အဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်က အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ တစ်ခြားတစ်ဖက် ကို လှည့်လည်နေတဲ့ ဂလက်ဆီအရေအတွက်က သိသိသာသာ များနေတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဒေသတစ်ဝိုက်မှာ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်မှုပုံစံ အများစုက တညီတညာတည်း ဖြစ်နေခြင်းဟာ အစောပိုင်း စကြာဝဠာရဲ့ အခြေအနေတွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ မသိသေးတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီရှင်းမပြနိုင်တဲ့ ဆွဲအားကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ အပြင်ဘက်က ပိုကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အတွင်းထဲက အလွန်သိပ်သည်းတဲ့ အမှတ်တစ်ခု (ဥပမာ- Black Hole ရဲ့ singularity) ရဲ့ ကနဦးဖြစ်တည်ကတည်းက ကြီးမားတဲ့ ဆွဲအားသက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြတာပါ။စကြာဝဠာကြီးကိုယ်တိုင်က လည်ပတ်နေတယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ချေများသွားပါပြီ။
နောက်တစ်ခု က blackhole တွေရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ အရ blackhole တွေရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ သူ့ရဲ့ net density လို့ခေါ်တဲ့ ပါဝင်နေတဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏက တိုက်ရိုက်အချိုးကျနေပါတယ်။ ဒြပ်ထုပမာဏများလေလေ blackhole ရဲ့ အရွယ်အစားကလည်းကြီးသွားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ စကြာဝဠာကြီးရဲ့ အထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏနဲ့ အရွယ်အစားကို blackhole နိယာမနဲ့နှိုင်းယှဉ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဒီနှစ်ခုက သွားတူနေပြန်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက စကြာဝဠာကြီး ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆက ကျဆင်းသွားပေမယ့် Black Hole တစ်ခုရဲ့ သိပ်သည်းဆနဲ့တွက်ချက်ကြည့်တဲ့အခါမှာ လက်ရှိ စကြာဝဠာရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆနဲ့ အံ့သြဖွယ်ရာ ကိုက်ညီနေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ Black Hole အတွင်းမှာ စကြာဝဠာတစ်ခု တည်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပိုပြီး ထောက်ခံပေးနိုင်တဲ့ သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ကျယ်ပြန့်နေပါတယ်။ တချို့ မော်ဒယ်တွေက Black Hole အတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်မှုက ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တကယ်၍ Black Hole ကိုယ်တိုင်က ပိုကြီးမားတဲ့ "နောက်ထပ် မိခင်" စကြာဝဠာတစ်ခုအတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်နေမယ်ဆိုရင်ကော ?
Black Hole တွေဟာ သူတို့ထဲကို ကျရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ပြန်မထွက်လာနိုင်ဘူး လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါက ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ရဲ့ နိယာမတွေနဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာက Black Hole တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Observable Universe အနားသတ်မျဉ်းကို ကျော်လွန်ပြီး တစ်ခြားသတင်းအချက်အလက်တွေကို မသိနိုင်သေးဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့လည်းကိုက်ညီနေပြန်ပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားစရာတော့ကောင်းပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ ဒီအယူအဆကို သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ Horizon အပြင်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် blackhole တစ်ခုအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တိုင်းတာနိုင်ဖို့ခက်ပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်ထိ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာဟာ Black Hole တစ်ခုအတွင်းမှာ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ပြသတဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာမှုဆိုင်ရာ သက်သေ အထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာ မရှိသေးပါဘူး။ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ တွေ့ရတဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ တူညီမှုက အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် တခြားမသိရသေးတဲ့ ဒီကိစ္စကို ရှင်းပြနိုင်မယ့် ရှင်းပြချက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာကြီးဟာ Black Hole တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆက သီအိုရီ ရူပဗေဒရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ဘယ်လောက် ကြီးမားတယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
ဒါက အချိန်-နေရာ (spacetime)၊ ဆွဲအား (gravity) နဲ့ တည်ရှိမှုရဲ့ သဘာဝကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားတာတွေရဲ့ မိုင်ကုန်အခြေအနေအထိ လေ့လာဖို့ကိုတွန်းအားပေးနေပါတယ်။
ဒီအယူအဆက လက်ရှိမှာတော့ သီအိုရီတစ်ခုအနေနဲ့သာ ရှိနေသေးပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ စကြာဝဠာပုံစံတွေဟာ မပြည့်စုံသေးဘူးဆိုတာကို သတိပေးနေတဲ့ အရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

#end
ပုံမှန်အားဖြင့်၊ စကြာဝဠာထဲက ဂလက်ဆီတွေဟာ သူတို့ရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ ဘယ်ဘက်လှည့်တာနဲ့ ညာဘက်လှည့်တာ အချိုးညီမျှသင့်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒေါက်တာ Tully အဖွဲ့ရဲ့ တွေ့ရှိချက်က အဲဒီလိုမဟုတ်ဘဲ တစ်ခြားတစ်ဖက် ကို လှည့်လည်နေတဲ့ ဂလက်ဆီအရေအတွက်က သိသိသာသာ များနေတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ကြီးမားတဲ့ ဒေသတစ်ဝိုက်မှာ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်မှုပုံစံ အများစုက တညီတညာတည်း ဖြစ်နေခြင်းဟာ အစောပိုင်း စကြာဝဠာရဲ့ အခြေအနေတွေ ဒါမှမဟုတ် ကျွန်တော်တို့ မသိသေးတဲ့ ကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုရဲ့ လွှမ်းမိုးမှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ဒီရှင်းမပြနိုင်တဲ့ ဆွဲအားကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ အပြင်ဘက်က ပိုကြီးမားတဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခု ဒါမှမဟုတ် အတွင်းထဲက အလွန်သိပ်သည်းတဲ့ အမှတ်တစ်ခု (ဥပမာ- Black Hole ရဲ့ singularity) ရဲ့ ကနဦးဖြစ်တည်ကတည်းက ကြီးမားတဲ့ ဆွဲအားသက်ရောက်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ယူဆကြတာပါ။စကြာဝဠာကြီးကိုယ်တိုင်က လည်ပတ်နေတယ်ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ချေများသွားပါပြီ။
နောက်တစ်ခု က blackhole တွေရဲ့အလုပ်လုပ်ပုံ အရ blackhole တွေရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ သူ့ရဲ့ net density လို့ခေါ်တဲ့ ပါဝင်နေတဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏက တိုက်ရိုက်အချိုးကျနေပါတယ်။ ဒြပ်ထုပမာဏများလေလေ blackhole ရဲ့ အရွယ်အစားကလည်းကြီးသွားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ လေ့လာတွေ့ရှိထားတဲ့ စကြာဝဠာကြီးရဲ့ အထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်ထုပမာဏနဲ့ အရွယ်အစားကို blackhole နိယာမနဲ့နှိုင်းယှဉ်လိုက်တဲ့ အခါမှာ တိုက်ဆိုင်စွာပဲ ဒီနှစ်ခုက သွားတူနေပြန်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက စကြာဝဠာကြီး ကျယ်ပြန့်လာတာနဲ့အမျှ သူ့ရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆက ကျဆင်းသွားပေမယ့် Black Hole တစ်ခုရဲ့ သိပ်သည်းဆနဲ့တွက်ချက်ကြည့်တဲ့အခါမှာ လက်ရှိ စကြာဝဠာရဲ့ ပျမ်းမျှသိပ်သည်းဆနဲ့ အံ့သြဖွယ်ရာ ကိုက်ညီနေတာကို တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ဒါဟာ Black Hole အတွင်းမှာ စကြာဝဠာတစ်ခု တည်ရှိနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပိုပြီး ထောက်ခံပေးနိုင်တဲ့ သီအိုရီပိုင်းဆိုင်ရာ အချက်အလက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာဟာ အရှိန်အဟုန်နဲ့ ကျယ်ပြန့်နေပါတယ်။ တချို့ မော်ဒယ်တွေက Black Hole အတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်မှုက ကျွန်တော်တို့ မြင်တွေ့နေရတဲ့ ကျယ်ပြန့်မှုအတိုင်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တကယ်၍ Black Hole ကိုယ်တိုင်က ပိုကြီးမားတဲ့ "နောက်ထပ် မိခင်" စကြာဝဠာတစ်ခုအတွင်းမှာ ကျယ်ပြန့်နေမယ်ဆိုရင်ကော ?
Black Hole တွေဟာ သူတို့ထဲကို ကျရောက်သွားတဲ့ အရာဝတ္ထုတွေရဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေကို ပြန်မထွက်လာနိုင်ဘူး လို့ ယူဆရပါတယ်။ ဒါက ကွမ်တမ် မက္ကင်းနစ် (quantum mechanics) ရဲ့ နိယာမတွေနဲ့ ဆန့်ကျင်နေပါတယ်။ အကယ်၍ ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာက Black Hole တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ရင် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ Observable Universe အနားသတ်မျဉ်းကို ကျော်လွန်ပြီး တစ်ခြားသတင်းအချက်အလက်တွေကို မသိနိုင်သေးဘူးဆိုတဲ့ အယူအဆနဲ့လည်းကိုက်ညီနေပြန်ပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားစရာတော့ကောင်းပါတယ်။
အကြီးမားဆုံး အခက်အခဲကတော့ ဒီအယူအဆကို သိပ္ပံနည်းကျ စမ်းသပ်ဖို့ နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ပါပဲ။ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ မြင်တွေ့နိုင်တဲ့ စကြာဝဠာရဲ့ Horizon အပြင်ဘက် မှာ ရှိနေတဲ့ ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း ကြမ်းတမ်းတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် blackhole တစ်ခုအတွင်းမှာ ကျွန်တော်တို့ စောင့်ကြည့်လေ့လာပြီး တိုင်းတာနိုင်ဖို့ခက်ပါတယ်။
လက်ရှိအချိန်ထိ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စကြာဝဠာဟာ Black Hole တစ်ခုအတွင်းမှာ ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ပြသတဲ့ တိုက်ရိုက် လေ့လာမှုဆိုင်ရာ သက်သေ အထောက်အထား ခိုင်ခိုင်မာမာ မရှိသေးပါဘူး။ ဂလက်ဆီတွေရဲ့ လည်ပတ်ပုံမှာ တွေ့ရတဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ တူညီမှုက အရေးကြီးတဲ့ ခြေလှမ်းတစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် တခြားမသိရသေးတဲ့ ဒီကိစ္စကို ရှင်းပြနိုင်မယ့် ရှင်းပြချက်တွေလည်း ရှိလာနိုင်ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ စကြာဝဠာကြီးဟာ Black Hole တစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆက သီအိုရီ ရူပဗေဒရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်း ဘယ်လောက် ကြီးမားတယ်ဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
ဒါက အချိန်-နေရာ (spacetime)၊ ဆွဲအား (gravity) နဲ့ တည်ရှိမှုရဲ့ သဘာဝကို ကျွန်တော်တို့ နားလည်ထားတာတွေရဲ့ မိုင်ကုန်အခြေအနေအထိ လေ့လာဖို့ကိုတွန်းအားပေးနေပါတယ်။
ဒီအယူအဆက လက်ရှိမှာတော့ သီအိုရီတစ်ခုအနေနဲ့သာ ရှိနေသေးပေမဲ့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လက်ရှိ စကြာဝဠာပုံစံတွေဟာ မပြည့်စုံသေးဘူးဆိုတာကို သတိပေးနေတဲ့ အရာတစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။