အမူအကျင့် ပြောင်းလဲရန် အရေးပါသော သိပ္ပံနည်းကျ အချက် ၅ ချက်-
၁။ "ဘာကြောင့်" ဆိုတာ ရှင်းရှင်းသိပါ (Clarify Your "Why"။ (စိတ်အားထက်သန်မှု)
၂။ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ချိန်ညှိပါ (Adjust Your Environment)။ (အမူအကျင့်လှုံ့ဆော်မှု)
၃။ အလေ့အကျင့်အသေးလေးတွေနဲ့ စပါ (Begin with Micro-Habits)။ (အလေ့အကျင့်တည်ဆောက်မှု)
၎င်း။ တိုးတက်မှုကို မှတ်တမ်းတင်ပါ (Track Your Progress)။ (ဆုလာဘ်လှုံ့ဆော်မှု)
၅။ တာဝန်ယူှုတတ်သူ လမ်းညွှန်ထောက်ပြနိုင်သူ မိတ်ဆွေကောင်း (Get an Accountability Partner)။ (လူမှုရေးပံ့ပိုးမှု)
ဒါတွေရှိရင်၊ ဝိတ်လည်းချနိုင်မယ်
အသောက်အစားလည်း လျော့ချနိုင်မယ်
lifestyle လည်းပြင်နိုင်မယ်။
ဘဝပြောင်းဖို့ အကျင့်ကောင်းတွေတည်ဆောက်ဖို့လိုပါကြောင်း။

တက်စတိုစတီရုန်း (Testosterone) ဟော်မုန်းတွေ ကျနေတာ
မျိုးရိုးဗီဇကြောင့် မဟုတ်ဘူး။သင်ကိုယ်တိုင် နေ့တိုင်း ဘယ်လို ဖျက်ဆီးနေသလဲဆိုတာနဲ့ပြန်လည်ရယူဖို့ နည်းလမ်း ၅ ခုကတော့👇
↓
၁။ အကြောင်းအရင်း- ညဘက် နောက်ကျတဲ့အထိ blue light (ဖုန်း/ကွန်ပျူတာ) ကြည့်ခြင်း
အကျိုးသက်ရောက်မှု- မယ်လတိုနင် (Melatonin) ဟော်မုန်းတွေ ထိုးကျသွားတယ်။
တက်စတိုစတီရုန်းလည်း နောက်ကလိုက်ကျတယ်။
ပြုပြင်နည်း- မအိပ်ခင် မိနစ် ၉၀ ကတည်းက screen တွေကို မကြည့်တော့ဘဲ ဖြတ်တောက်ပါ။
၂။ အကြောင်းအရင်း- တစ်နေ့လုံး အဆာပြေစားနေခြင်း
အကျိုးသက်ရောက်မှု- အင်ဆူလင် (Insulin) မြင့်နေတယ်။
တက်စတိုစတီရုန်း နိမ့်နေတယ်။
ပြုပြင်နည်း- အစာကို ဆိတ်လိုတတွတ်တွတ်စားမနေဘဲ အနပ်ကြီးတွေပဲစားပါ။ ၁၄ နာရီကျော် အစာရှောင်ပါ။
၃။ အကြောင်းအရင်း- ဘယ်တော့မှ sprint မပြေးခြင်း
အကျိုးသက်ရောက်မှု- ပြင်းပြင်းထန်ထန် မလုပ်တော့ ဟော်မုန်းတွေ မလှုပ်ရှားဘူး။
ပြုပြင်နည်း- တစ်ပတ်ကို ၁-၂ ကြိမ် လျှင်မြန်ပြင်းထန်တဲ့ အပြေးလေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပါ။ တိုတောင်း၊ ပြင်းထန်၊ အားကုန်ထုတ်လုပ်ပါ။
၄။ အကြောင်းအရင်း- နေရာတိုင်းမှာ ဟင်းသီးဟင်းရွက်ဆီ (Seed oils) များစွာသုံးစွဲခြင်း
အကျိုးသက်ရောက်မှု- ရောင်ရမ်းမှု၊ အီစထရိုဂျင် (Estrogen) များပြားခြင်း၊ အားနည်းခြင်း။
ပြုပြင်နည်း- တိရစ္ဆာန်အဆီ (tallow)၊ ထောပတ်ကြည် (ghee)၊ သာမန်ထောပတ်တို့နဲ့ ချက်ပြုတ်ပါ။ အညွှန်းတိုင်းကို ဖတ်ပါ။
၅။ အကြောင်းအရင်း- အိပ်ရေးမဝခြင်း
အကျိုးသက်ရောက်မှု- အိပ်ရာဝင်တာထက် ပိုပြီးအားနည်းနေသလို နိုးထလာမယ်။
ပြုပြင်နည်း- ည ၁၀ နာရီမှ နံနက် ၂ နာရီဟာ တက်စတိုစတီရုန်း တည်ဆောက်ချိန် ဖြစ်တယ်။ ဒီအချိန်ကို လက်လွတ်မခံပါနဲ့။
၆။ အကြောင်းအရင်း- သက်သောင့်သက်သာရှိခြင်းက အသားကျလာရင် တက်စတိုစတီရုန်း လျော့ကျသွားမယ်။
ယောက်ျားပီသမှုဆိုတာ ပွတ်တိုက်မှုရုန်းကန်မှုတွေထဲမှာ တည်ဆောက်တာ။
ပြုပြင်နည်း- အအေးဒဏ်၊ ဆာလောင်မှု၊ တည်ငြိမ်မှု၊ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးတို့ကို ရှာဖွေပါ။ဒါကြောင့် cold shower , fasting, strength training တွေလုပ်နေကြတာအလကားမဟုတ်ဘူး။
တက်စတိုစတီရုန်းဟိုမုန်းဟာ တစ်ညတည်းနဲ့ ဆုံးရှုံးသွားတာ မဟုတ်ဘူး။အကျင့်ဆိုးတစ်ခုချင်းစီနဲ့ တထစ်ခြင်းဖြိုချခဲ့တာ။
ဒါကြောင့်အလျင်မလိုဘဲ ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခုချင်းစီနဲ့ ပြန်လည်တည်ဆောက်ပါ။
လေးစားလျက်-

ကြွက်သားထုထည်ဟာ အားကစားသမားတွေအတွက်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်လောက် အသက်ကြီးသည်အထိ ကောင်းမွန်စွာ နေနိုင်မလဲဆိုတာကို ခန့်မှန်းပေးနိုင်တဲ့ အခိုင်မာဆုံးသော အညွှန်းကိန်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
✅ ကြွက်သားပိုများလေ = လဲကျနိုင်ခြေ၊ အရိုးကျိုးနိုင်ခြေနဲ့ ဆေးရုံတက်ရနိုင်ခြေ နည်းပါးလေ။
✅ ခွန်အားသုံးလေ့ကျင့်ခန်း (Strength training) ဟာ sarcopenia (အသက်ကြီးလာမှုကြောင့် ကြွက်သားဆုံးရှုံးမှု) ကို နှေးကွေးစေပါတယ်။
👉 သင် ပိုသန်မာနေလေ၊ အသက်ကြီးလာလေ ပိုကောင်းလေပါပဲ။
ဒီတော့ ဝိတ်မပါ။
📚 Source: Volpi et al. (2018), Ageing Research Reviews

အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ အမျိုးသားတွေ ဘာကြောင့် အလေးမလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်သင့်တာလဲဆိုတော့-
အသက် ၃၀ ကျော်ရင် ဝန်သုံး/ဝိတ်မလေ့ကျင့်ခန်းတွေ (resistance train) မလုပ်ဘူးဆိုရင် ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစီတိုင်းမှာ ကြွက်သား ၃-၅% လောက် ဆုံးရှုံးနိုင်ပါတယ်။
အသက် ၆၀ ရောက်တဲ့အခါ သင့်ကြွက်သားရဲ့ ၁၅-၂၅% ဆုံးရှုံးသွားပါပြီ။
Sarcopenia (ကြွက်သားဆုံးရှုံးမှု) ဟာ ရောဂါအများစုထက် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို ပိုသေစေပါတယ်။
သင့်ခန္ဓာကိုယ်ကို အနာဂတ်အတွက် အခုပဲ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပါ။
ဒါကြောင့်ဝိတ်မပါ။

ဒီကနေ့ ဇွန်လ ၁ ရက်နေ့မှာ နေကနေထွက်လာတဲ့ Coronal Mass Ejection (CME) ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်မှာ G-4 အဆင့်ရှိတဲ့ ထူးကဲသံလိုက်စက်ကွင်းမုန်တိုင်းတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။
ဒီလိုဖြစ်ပေါ်ခဲ့တာကြောင့် ပုံမှန်ဆိုရင် ဥတ္တရအလင်းတန်းကို မမြင်နိုင်တဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံ၊ Wyoming ဝိုင်အိုမင်မြို့နဲ့ အခြားဒေသများ ကနေ ကံအားလျော်စွာ Aurora light မြင်ကွင်းကို တွေ့မြင်ခွင့်ရခဲ့ပါတယ်။
ဥတ္တရအလင်းတန်းဘာကြောင့်ဖြစ်ရတာလဲ ?
ဥတ္တရအလင်းတန်း Northern Lights လို့ခေါ်တဲ့ Aurora Borealis ဖြစ်ပေါ်ရခြင်းက နေကနေ ထွက်လာတဲ့ အားပြင်းထန်တဲ့ အမှုန်တွေ charged particles များက ကမ္ဘာ့လေထုထဲကို ဝင်ရောက်လာလို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီအမှုန်တွေဟာ solar flares ဒါမှမဟုတ် Coronal Mass Ejections (CMEs) လိုမျိုး နေရဲ့လှုပ်ရှားမှုတွေကနေ ထွက်ပေါ်လာတာပါ။
ဒီလို အားပြင်းထန်တဲ့ အမှုန်တွေဟာ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်း (Earth's magnetic field) နဲ့ တွေ့တဲ့အခါ ကမ္ဘာ့ဝင်ရိုးစွန်းဒေသတွေ ဆီကို ဆွဲငင်ခြင်းခံရပါတယ်။
အဲ့ဒီမှာ ဒီအမှုန်တွေဟာ ကမ္ဘာ့လေထုအပေါ်ပိုင်းမှာရှိတဲ့ ဓာတ်ငွေ့အမှုန်တွေ၊ အထူးသဖြင့် အောက်ဆီဂျင်နဲ့ နိုက်ထရိုဂျင် အမှုန်တွေနဲ့ တိုက်မိပါတယ်။ သူတို့တွေ တိုက်မိတဲ့အခါ အလင်းတန်းအသွင်အဖြစ် ပေါ်လာတာဖြစ်လို့ ဥတ္တရအလင်းတန်းကို ဖြစ်ပေါ်စေတာပါ။
အလင်းတန်းရဲ့အရောင်တွေကတော့ electrical charge ပြင်းထန်တဲ့ အမှုန်တွေ တိုက်မိတဲ့ ဓာတ်ငွေ့မော်လီကျူးလေးတွေ အမျိုးအစားနဲ့ ဘယ်လောက်အမြင့်မှာ တိုက်မိလဲဆိုတာပေါ် မူတည်ပြီး ကွဲပြားပါတယ်။
အစိမ်းရောင် ကတော့ အောက်ဆီဂျင်အမှုန်တွေနဲ့ ထိတွေ့မှုကြောင့် အဖြစ်များဆုံး အရောင်တစ်ခုပါ။
အနီရောင် ကတော့ အောက်ဆီဂျင်အမှုန်တွေနဲ့ ပိုမြင့်တဲ့အမြင့်မှာ ထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။
အပြာရောင် အဝါရောင် ခရမ်းရောင် တွေကတော့ နိုက်ထရိုဂျင်အမှုန်တွေနဲ့ ထိတွေ့မှုကြောင့် ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
ဒါကြောင့်မို့လို့ ဒီလို CME ရိုက်ခတ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ G-4 အဆင့် ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းမုန်တိုင်း ဖြစ်စဉ်ကြောင့် ငလျင်နဲ့ မီးတောင်ပေါက်ကွဲခြင်းဖြစ်စဉ်တွေအပေါ်မှာတော့ သက်ရောက်မှု မရှိနိုင်ပါဘူး။

အမေ: ကျမသားလေးက ညနေဆိုသူ့ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ဘောလုံးသွားကန်နေကျ👬
ကျနော်:

Other : ခင်များက ဘာအဆင့်ရှိလိုလဲ။
Me :

ပန်:သီ: မကိုင်နို၊င်ရင် သရက်သီ:ပြေ၊ာင်းကိုင်ပါ

“ အမြဲတမ်း ငါ့အတွက်ပဲလား “ လို့
မေးရတဲ့ အထိ အချစ်ခံခဲ့ရဖူးတဲ့ သူက
“ အမြဲတမ်း မင်းအတွက်ပဲလား “ လို့
ပြန်မေးရတဲ့ အချိန်မှာ အတိတ်တွေဟာ
ပြန်ဖမ်းဆုတ်မရတော့တဲ့ တိမ်ဆိုင်တွေလို
ဘဝဟာ ခံနိုင်ရည်မဲ့စွာ ပြိုနေတဲ့ မိုးတွေလို
#မယ်ညို

ဘယ်လောက်ပဲ အဆင်မပြေနေနေ
ပျော်နေတတ်တဲ့ မိန်းမမို့
ပြိုနေလဲ
ပြုံးနေမယ် ဆိုတာ သိတယ်မဟုတ်လား ….
#မယ်ညို