ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေကို အလင်းနဲ့ အပူစွမ်းအင်​တွေ ​ပေး​နေတဲ့ ​နေဟာ စကြာဝဠာထဲမှာတည်ရှိနေတဲ့ များပြားလှတဲ့ ကြယ်စင်တွေထဲက အလယ်အလတ်အရွယ်ရှိတဲ့ ကြယ်စင် တစ်စင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်​တော်တို့ ​နေအဖွဲ့အစည်း(Solar System)မှာ ပါဝင်တဲ့ ​နေမင်းကြီးဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၄.၅ဘီလီီယမ်​လောက်က စတင်ဖြစ်​ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ​နေမင်းကြီး မဖြစ်​ပေါ်ခင်မှာ နေအဖွဲ့အစည်းနေရာမှာ နက်ဗြူလာ(Nebula) လို့ ​ခေါ်တဲ့ ဓါတ်​ငွေ့တိမ်တိုက်ကြီး​တွေသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒီ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်(Matter) ​တွေဟာ အချင်းချင်းဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ သိပ်သည်းကျစ်လျစ်လာပြီး ရလဒ်အ​နေနဲ့ အခုကျွန်​တော်တို့ ​'နေ' လို့ သိကြတဲ့ ကြယ်တစ်လုံး ဖွားမြင်လာခဲ့ပါတယ်။ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​​တွေဟာသူတို့ဆီကနေ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတယ်လို့ ဆိုရင်လဲ မမှားပါဘူး။
ကျွန်​တော်တို့ရဲ့ ​နေတင်မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာကြီးထဲမှာ ရှိတဲ့ တခြား တခြား​သော ကြယ်​တွေဟာလဲ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေက​နေပဲ စပြီး ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။
ဒီမှာ ​မေးစရာရှိလာတာက ကြယ်တစ်လုံးဟာ ​ဘယ်လိုမျိုးရပ်တည်နေသလည်းဆိုတာပါ။ အ​ဖြေက​တော့ နျူးကလီးယားဖျူရှင်(Nuclear Fusion)လို့ ခေါ်တဲ့လောင်ကျွမ်းဒြပ်ပေါင်းခြင်းဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အလွန်အား​ကောင်းတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအား(Gravity) ​ကြောင့် ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ အူတိုင်အတွင်းမှာ ရှိ​နေတဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်(Hydrogen Atom) ​တွေဟာ အချင်းချင်း​ပေါင်းစည်းမိကြပြီး ဟီလီယမ်အက်တမ်(Helium Atom) ​တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ ဒီအခါ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ပမာဏအလွန်များပြားတဲ့ စွမ်းအင်​တွေ ထွက်လာပါတယ်။
ကြယ်အူတိုင်မှာ ရှိတဲ့ Nuclear Fusion ဟာ အပူစွမ်းအင်​တွေကို မျက်နှာပြင်အလွှာအထိ​ရောက်​အောင် ထုတ်လွှတ်​နေပါတယ်။ စွမ်းအင်​တွေဟာ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ ဒြပ်ထု(Mass) များရင် များသ​လောက် အတွင်းဘက်ကို ဦးတည်ဆွဲ​နေပြန်ပါတယ်။ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေတဲ့ စွမ်းအင်​တွေနဲ့ အူတိုင်ရဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဆွဲငင်​နေတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ မျှ​ခြေဖြစ်​နေမှာပါ။ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အာကာသထဲမှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှိ​နေနိုင်ပါတယ်။
ဒါ​ပေမဲ့ အထက်မှာ ​ပြောခဲ့သလို ကြယ်တစ်လုံးဟာ ဘယ်အချိန်ကျရင် ​ပေါက်ကွဲထွက်သွားတာလဲ။ ကြယ်ရဲ့ အူတိုင်မှာ ရှိ​နေတဲ့ ​လောင်စာကုန်သွားတဲ့ အချိန်ပါ။ Nuclear Fusion ဖြစ်ဖို့ဆိုရင် ဒြပ်စင်တစ်မျိုးဟာ အခြားဒြပ်စင်တွေဖြစ်လာ​အောင် ​ပေါင်းစည်းနိုင်မှ ရပါတယ်။
ကြယ်တွေမှာ ​သူတို့အတွက် လောင်စာကုန်သွားလို့ Nuclear Fusion မရှိ​တော့ဘူးဆိုရင် ဒြပ်ဆွဲအားကို ဆန့်ကျင်မဲ့ အားလဲ မရှိ​တော့ပါဘူး။ အပြင်ဘက်ကို တွန်းကန်​ပေးမဲ့ အားမရှိ​တော့တဲ့အတွက်၊ ကြယ်ဟာ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် အတွင်းဘက်ကိုပဲ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျုံ့ဝင်လာပါ​တယ်။ အလွန်ကို များပြားလွန်းတဲ့ အားနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဖိသိပ်ခံရပြီးတဲ့​နောက်မှာ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အပြင်ဘက်ကို စွမ်းအင်​တွေ ဖြာထုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီလို ​စွမ်းအင်ဖြာထွက်သွားခြင်းကို စူပါနိုဗာ​​ပေါက်ကွဲခြင်း(SuperNova Explosion) လို့ ​ခေါ်ပါတယ်ဗျ။
SuperNova ပေါက်ကွဲမှုများ ဟာ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်(Nebula) ​တွေနဲ့လဲ အဆက်အနွယ်အချို့ ရှိပါ​သေးတယ်။
တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေဟာ SuperNova ဖြစ်စဥ်​ကြောင့် ဖြာထွက်လာတဲ့ ဓါတ်​ငွေ့​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။ တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေကျ​တော့ အသစ်အသစ်​သော ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ ​​ဒေသ​တွေပါ။ ဒီလို ကြယ်အသစ်​တွေကို ဖြစ်​ပေါ်လာ​စေတဲ့ နက်ဗြူလာအမျိုးအစားကို ‘Star Nurseries’ လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေးတဲ့ ဌာန​တွေ​ပေါ့ဗျာ။ ဒီလို ‘Star Nurseries’ နက်ဗြူလာ​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ကြယ်​တွေဟာ ဘဝ သံသရာကို တစ်ဖန် ပြန်လည် စတင်ကြပါတယ်။
လူသိများထင်ရှားတဲ့ ‘Star-forming Nebula’ (သို့) ‘Star Nurseries Nebula’ ​တွေက​တော့ အော်ရီ​ရော်နက်ဗြူလာ(Orion Nebula)၊ ကဏန်းနက်ဗြူလာ(Crab Nebula)၊ သိမ်းနက်ဗြူလာ(Eagle Nebula) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သမျှထဲမှာ ဟီးလက်စ်နက်ဗြူလာ(Helix Nebula) ဟာ ကမ္ဘာနဲ့ အနီးဆုံး နက်ဗြူလာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနက်ဗြူလာတွေဟာ ကြယ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုအကြားက ‘Interstellar Space’ လို့ ခေါ်တဲ့ အာကာသနေရာလွတ်တွေမှာ ရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ အာကာသချစ်သူ​တွေရဲ့ အမြင်အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်တဲ့ အလှတရား​တွေ​ပေါ့။ ဒီနက်ဗြူလာ​တွေက​နေ စပြီး ကြယ်​တွေဟာ တစ်ဖန် ပြန်လည်​မွေးဖွားလာကြပါတယ်။
သက်ရှိတို့ရဲ့ ​မွေးဖွားခြင်း၊ ​သေဆုံးခြင်း သံသရာဟာ ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေ​ပေါ်မှာပဲ ဖြစ်တည်​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာထဲက ကြယ်စင်တွေမှာပါ ဖြစ်တည်​နေပါတယ်။ အံဩစိတ်ဝင်စားစရာ ဆန်းကြယ်လှတဲ့ စကြဝဠာကြီးပဲ မဟုတ်လားခင်ဗျာ။
photo 1
SuperNova Explosion - Fusion ဖြစ်စဥ်မှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်က​နေ ဟီလီယမ် အဖြစ်ကို ​ပေါင်းစည်းကြပါတယ်။ ဒြပ်စင်​တွေဟာ အိုင်းယွန်း(Iron) ဖြစ်တဲ့အထိ အဆင့်ဆင့်​ပေါင်းစည်းလာကြပါတယ်။ အိုင်းယွန်းဟာ တခြားဒြပ်စင်အဖြစ်သို့ ဖျူရှင်မဖြစ်နိုင်​တော့တဲ့အတွက် Nuclear Fusion ဖြစ်စဥ်ဟာလဲ ဒီအဆင့်မှာပဲ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီအခါ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် ကြယ်ဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ကျုံ့လာပြီး ​နောက်ဆုံး စွမ်းအင်နဲ့ ​ရောင်ခြည်များစွာဟာ ဖြာထွက်ပေါက်ကွဲသွားပါတယ်။
photo 2
White Dwarf (ကြယ်ဖြူပု) - ကြယ်တစ်လုံးဟာ SuperNova ​ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပြီးသွားတဲ့အခါ မူလကြယ်​နေရာမှာ White Dwarf လို့​ခေါ်တဲ့ ကြယ်ဖြူ​ပုလေးတစ်လုံး ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ပမာဏများပြားလွန်း​အောင် သိပ်သည်းပြီး​တော့ စကြဝဠာထဲမှာ အသိပ်သည်းဆုံးအရာလို့​တောင် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ White Dwarf ဟာ မူလကြယ်ထက် အရွယ်အစား​သေးငယ်​ပေမဲ့ မူလကြယ်ထက် သိပ်သည်းခြင်း(Density) ပိုများပါတယ်။

ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေကို အလင်းနဲ့ အပူစွမ်းအင်​တွေ ​ပေး​နေတဲ့ ​နေဟာ စကြာဝဠာထဲမှာတည်ရှိနေတဲ့ များပြားလှတဲ့ ကြယ်စင်တွေထဲက အလယ်အလတ်အရွယ်ရှိတဲ့ ကြယ်စင် တစ်စင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်​တော်တို့ ​နေအဖွဲ့အစည်း(Solar System)မှာ ပါဝင်တဲ့ ​နေမင်းကြီးဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၄.၅ဘီလီီယမ်​လောက်က စတင်ဖြစ်​ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ​နေမင်းကြီး မဖြစ်​ပေါ်ခင်မှာ နေအဖွဲ့အစည်းနေရာမှာ နက်ဗြူလာ(Nebula) လို့ ​ခေါ်တဲ့ ဓါတ်​ငွေ့တိမ်တိုက်ကြီး​တွေသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒီ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်(Matter) ​တွေဟာ အချင်းချင်းဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ သိပ်သည်းကျစ်လျစ်လာပြီး ရလဒ်အ​နေနဲ့ အခုကျွန်​တော်တို့ ​'နေ' လို့ သိကြတဲ့ ကြယ်တစ်လုံး ဖွားမြင်လာခဲ့ပါတယ်။ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​​တွေဟာသူတို့ဆီကနေ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတယ်လို့ ဆိုရင်လဲ မမှားပါဘူး။
ကျွန်​တော်တို့ရဲ့ ​နေတင်မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာကြီးထဲမှာ ရှိတဲ့ တခြား တခြား​သော ကြယ်​တွေဟာလဲ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေက​နေပဲ စပြီး ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။
ဒီမှာ ​မေးစရာရှိလာတာက ကြယ်တစ်လုံးဟာ ​ဘယ်လိုမျိုးရပ်တည်နေသလည်းဆိုတာပါ။ အ​ဖြေက​တော့ နျူးကလီးယားဖျူရှင်(Nuclear Fusion)လို့ ခေါ်တဲ့လောင်ကျွမ်းဒြပ်ပေါင်းခြင်းဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အလွန်အား​ကောင်းတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအား(Gravity) ​ကြောင့် ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ အူတိုင်အတွင်းမှာ ရှိ​နေတဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်(Hydrogen Atom) ​တွေဟာ အချင်းချင်း​ပေါင်းစည်းမိကြပြီး ဟီလီယမ်အက်တမ်(Helium Atom) ​တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ ဒီအခါ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ပမာဏအလွန်များပြားတဲ့ စွမ်းအင်​တွေ ထွက်လာပါတယ်။
ကြယ်အူတိုင်မှာ ရှိတဲ့ Nuclear Fusion ဟာ အပူစွမ်းအင်​တွေကို မျက်နှာပြင်အလွှာအထိ​ရောက်​အောင် ထုတ်လွှတ်​နေပါတယ်။ စွမ်းအင်​တွေဟာ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ ဒြပ်ထု(Mass) များရင် များသ​လောက် အတွင်းဘက်ကို ဦးတည်ဆွဲ​နေပြန်ပါတယ်။ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေတဲ့ စွမ်းအင်​တွေနဲ့ အူတိုင်ရဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဆွဲငင်​နေတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ မျှ​ခြေဖြစ်​နေမှာပါ။ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အာကာသထဲမှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှိ​နေနိုင်ပါတယ်။
ဒါ​ပေမဲ့ အထက်မှာ ​ပြောခဲ့သလို ကြယ်တစ်လုံးဟာ ဘယ်အချိန်ကျရင် ​ပေါက်ကွဲထွက်သွားတာလဲ။ ကြယ်ရဲ့ အူတိုင်မှာ ရှိ​နေတဲ့ ​လောင်စာကုန်သွားတဲ့ အချိန်ပါ။ Nuclear Fusion ဖြစ်ဖို့ဆိုရင် ဒြပ်စင်တစ်မျိုးဟာ အခြားဒြပ်စင်တွေဖြစ်လာ​အောင် ​ပေါင်းစည်းနိုင်မှ ရပါတယ်။
ကြယ်တွေမှာ ​သူတို့အတွက် လောင်စာကုန်သွားလို့ Nuclear Fusion မရှိ​တော့ဘူးဆိုရင် ဒြပ်ဆွဲအားကို ဆန့်ကျင်မဲ့ အားလဲ မရှိ​တော့ပါဘူး။ အပြင်ဘက်ကို တွန်းကန်​ပေးမဲ့ အားမရှိ​တော့တဲ့အတွက်၊ ကြယ်ဟာ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် အတွင်းဘက်ကိုပဲ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျုံ့ဝင်လာပါ​တယ်။ အလွန်ကို များပြားလွန်းတဲ့ အားနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဖိသိပ်ခံရပြီးတဲ့​နောက်မှာ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အပြင်ဘက်ကို စွမ်းအင်​တွေ ဖြာထုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီလို ​စွမ်းအင်ဖြာထွက်သွားခြင်းကို စူပါနိုဗာ​​ပေါက်ကွဲခြင်း(SuperNova Explosion) လို့ ​ခေါ်ပါတယ်ဗျ။
SuperNova ပေါက်ကွဲမှုများ ဟာ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်(Nebula) ​တွေနဲ့လဲ အဆက်အနွယ်အချို့ ရှိပါ​သေးတယ်။
တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေဟာ SuperNova ဖြစ်စဥ်​ကြောင့် ဖြာထွက်လာတဲ့ ဓါတ်​ငွေ့​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။ တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေကျ​တော့ အသစ်အသစ်​သော ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ ​​ဒေသ​တွေပါ။ ဒီလို ကြယ်အသစ်​တွေကို ဖြစ်​ပေါ်လာ​စေတဲ့ နက်ဗြူလာအမျိုးအစားကို ‘Star Nurseries’ လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေးတဲ့ ဌာန​တွေ​ပေါ့ဗျာ။ ဒီလို ‘Star Nurseries’ နက်ဗြူလာ​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ကြယ်​တွေဟာ ဘဝ သံသရာကို တစ်ဖန် ပြန်လည် စတင်ကြပါတယ်။
လူသိများထင်ရှားတဲ့ ‘Star-forming Nebula’ (သို့) ‘Star Nurseries Nebula’ ​တွေက​တော့ အော်ရီ​ရော်နက်ဗြူလာ(Orion Nebula)၊ ကဏန်းနက်ဗြူလာ(Crab Nebula)၊ သိမ်းနက်ဗြူလာ(Eagle Nebula) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သမျှထဲမှာ ဟီးလက်စ်နက်ဗြူလာ(Helix Nebula) ဟာ ကမ္ဘာနဲ့ အနီးဆုံး နက်ဗြူလာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနက်ဗြူလာတွေဟာ ကြယ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုအကြားက ‘Interstellar Space’ လို့ ခေါ်တဲ့ အာကာသနေရာလွတ်တွေမှာ ရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ အာကာသချစ်သူ​တွေရဲ့ အမြင်အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်တဲ့ အလှတရား​တွေ​ပေါ့။ ဒီနက်ဗြူလာ​တွေက​နေ စပြီး ကြယ်​တွေဟာ တစ်ဖန် ပြန်လည်​မွေးဖွားလာကြပါတယ်။
သက်ရှိတို့ရဲ့ ​မွေးဖွားခြင်း၊ ​သေဆုံးခြင်း သံသရာဟာ ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေ​ပေါ်မှာပဲ ဖြစ်တည်​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာထဲက ကြယ်စင်တွေမှာပါ ဖြစ်တည်​နေပါတယ်။ အံဩစိတ်ဝင်စားစရာ ဆန်းကြယ်လှတဲ့ စကြဝဠာကြီးပဲ မဟုတ်လားခင်ဗျာ။
photo 1
SuperNova Explosion - Fusion ဖြစ်စဥ်မှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်က​နေ ဟီလီယမ် အဖြစ်ကို ​ပေါင်းစည်းကြပါတယ်။ ဒြပ်စင်​တွေဟာ အိုင်းယွန်း(Iron) ဖြစ်တဲ့အထိ အဆင့်ဆင့်​ပေါင်းစည်းလာကြပါတယ်။ အိုင်းယွန်းဟာ တခြားဒြပ်စင်အဖြစ်သို့ ဖျူရှင်မဖြစ်နိုင်​တော့တဲ့အတွက် Nuclear Fusion ဖြစ်စဥ်ဟာလဲ ဒီအဆင့်မှာပဲ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီအခါ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် ကြယ်ဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ကျုံ့လာပြီး ​နောက်ဆုံး စွမ်းအင်နဲ့ ​ရောင်ခြည်များစွာဟာ ဖြာထွက်ပေါက်ကွဲသွားပါတယ်။
photo 2
White Dwarf (ကြယ်ဖြူပု) - ကြယ်တစ်လုံးဟာ SuperNova ​ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပြီးသွားတဲ့အခါ မူလကြယ်​နေရာမှာ White Dwarf လို့​ခေါ်တဲ့ ကြယ်ဖြူ​ပုလေးတစ်လုံး ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ပမာဏများပြားလွန်း​အောင် သိပ်သည်းပြီး​တော့ စကြဝဠာထဲမှာ အသိပ်သည်းဆုံးအရာလို့​တောင် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ White Dwarf ဟာ မူလကြယ်ထက် အရွယ်အစား​သေးငယ်​ပေမဲ့ မူလကြယ်ထက် သိပ်သည်းခြင်း(Density) ပိုများပါတယ်။

ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေကို အလင်းနဲ့ အပူစွမ်းအင်​တွေ ​ပေး​နေတဲ့ ​နေဟာ စကြာဝဠာထဲမှာတည်ရှိနေတဲ့ များပြားလှတဲ့ ကြယ်စင်တွေထဲက အလယ်အလတ်အရွယ်ရှိတဲ့ ကြယ်စင် တစ်စင်းသာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကျွန်​တော်တို့ ​နေအဖွဲ့အစည်း(Solar System)မှာ ပါဝင်တဲ့ ​နေမင်းကြီးဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်၄.၅ဘီလီီယမ်​လောက်က စတင်ဖြစ်​ပေါ်လာခဲ့ပါတယ်။ ​နေမင်းကြီး မဖြစ်​ပေါ်ခင်မှာ နေအဖွဲ့အစည်းနေရာမှာ နက်ဗြူလာ(Nebula) လို့ ​ခေါ်တဲ့ ဓါတ်​ငွေ့တိမ်တိုက်ကြီး​တွေသာ ရှိခဲ့ပါတယ်။
ဒီ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ ဒြပ်(Matter) ​တွေဟာ အချင်းချင်းဒြပ်ဆွဲအားကြောင့် တဖြည်းဖြည်းနဲ့ သိပ်သည်းကျစ်လျစ်လာပြီး ရလဒ်အ​နေနဲ့ အခုကျွန်​တော်တို့ ​'နေ' လို့ သိကြတဲ့ ကြယ်တစ်လုံး ဖွားမြင်လာခဲ့ပါတယ်။ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​​တွေဟာသူတို့ဆီကနေ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတယ်လို့ ဆိုရင်လဲ မမှားပါဘူး။
ကျွန်​တော်တို့ရဲ့ ​နေတင်မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာကြီးထဲမှာ ရှိတဲ့ တခြား တခြား​သော ကြယ်​တွေဟာလဲ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်​တွေက​နေပဲ စပြီး ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။
ဒီမှာ ​မေးစရာရှိလာတာက ကြယ်တစ်လုံးဟာ ​ဘယ်လိုမျိုးရပ်တည်နေသလည်းဆိုတာပါ။ အ​ဖြေက​တော့ နျူးကလီးယားဖျူရှင်(Nuclear Fusion)လို့ ခေါ်တဲ့လောင်ကျွမ်းဒြပ်ပေါင်းခြင်းဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အလွန်အား​ကောင်းတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအား(Gravity) ​ကြောင့် ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ အူတိုင်အတွင်းမှာ ရှိ​နေတဲ့ ဟိုက်ဒရိုဂျင်အက်တမ်(Hydrogen Atom) ​တွေဟာ အချင်းချင်း​ပေါင်းစည်းမိကြပြီး ဟီလီယမ်အက်တမ်(Helium Atom) ​တွေ ဖြစ်လာကြပါတယ်။ ဒီအခါ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ပမာဏအလွန်များပြားတဲ့ စွမ်းအင်​တွေ ထွက်လာပါတယ်။
ကြယ်အူတိုင်မှာ ရှိတဲ့ Nuclear Fusion ဟာ အပူစွမ်းအင်​တွေကို မျက်နှာပြင်အလွှာအထိ​ရောက်​အောင် ထုတ်လွှတ်​နေပါတယ်။ စွမ်းအင်​တွေဟာ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေကြပါတယ်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ ကြယ်တစ်လုံးရဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ ဒြပ်ထု(Mass) များရင် များသ​လောက် အတွင်းဘက်ကို ဦးတည်ဆွဲ​နေပြန်ပါတယ်။ အူတိုင်ရဲ့ အပြင်ဘက်ကို ဦးတည်ပြီး ထွက်လာ​နေတဲ့ စွမ်းအင်​တွေနဲ့ အူတိုင်ရဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဆွဲငင်​နေတဲ့ ဒြပ်ဆွဲအားဟာ မျှ​ခြေဖြစ်​နေမှာပါ။ ရလဒ်အ​နေနဲ့ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အာကာသထဲမှာ တည်တည်ငြိမ်ငြိမ်နဲ့ ရှိ​နေနိုင်ပါတယ်။
ဒါ​ပေမဲ့ အထက်မှာ ​ပြောခဲ့သလို ကြယ်တစ်လုံးဟာ ဘယ်အချိန်ကျရင် ​ပေါက်ကွဲထွက်သွားတာလဲ။ ကြယ်ရဲ့ အူတိုင်မှာ ရှိ​နေတဲ့ ​လောင်စာကုန်သွားတဲ့ အချိန်ပါ။ Nuclear Fusion ဖြစ်ဖို့ဆိုရင် ဒြပ်စင်တစ်မျိုးဟာ အခြားဒြပ်စင်တွေဖြစ်လာ​အောင် ​ပေါင်းစည်းနိုင်မှ ရပါတယ်။
ကြယ်တွေမှာ ​သူတို့အတွက် လောင်စာကုန်သွားလို့ Nuclear Fusion မရှိ​တော့ဘူးဆိုရင် ဒြပ်ဆွဲအားကို ဆန့်ကျင်မဲ့ အားလဲ မရှိ​တော့ပါဘူး။ အပြင်ဘက်ကို တွန်းကန်​ပေးမဲ့ အားမရှိ​တော့တဲ့အတွက်၊ ကြယ်ဟာ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် အတွင်းဘက်ကိုပဲ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ ကျုံ့ဝင်လာပါ​တယ်။ အလွန်ကို များပြားလွန်းတဲ့ အားနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ဖိသိပ်ခံရပြီးတဲ့​နောက်မှာ ကြယ်တစ်လုံးဟာ အပြင်ဘက်ကို စွမ်းအင်​တွေ ဖြာထုတ်ပစ်လိုက်ပါတယ်။ ဒီလို ​စွမ်းအင်ဖြာထွက်သွားခြင်းကို စူပါနိုဗာ​​ပေါက်ကွဲခြင်း(SuperNova Explosion) လို့ ​ခေါ်ပါတယ်ဗျ။
SuperNova ပေါက်ကွဲမှုများ ဟာ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ နက်ဗြူလာတိမ်တိုက်(Nebula) ​တွေနဲ့လဲ အဆက်အနွယ်အချို့ ရှိပါ​သေးတယ်။
တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေဟာ SuperNova ဖြစ်စဥ်​ကြောင့် ဖြာထွက်လာတဲ့ ဓါတ်​ငွေ့​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ဖြစ်​ပေါ်လာကြပါတယ်။ တချို့​သော နက်ဗြူလာ​တွေကျ​တော့ အသစ်အသစ်​သော ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေး​နေတဲ့ ​​ဒေသ​တွေပါ။ ဒီလို ကြယ်အသစ်​တွေကို ဖြစ်​ပေါ်လာ​စေတဲ့ နက်ဗြူလာအမျိုးအစားကို ‘Star Nurseries’ လို့ ​ခေါ်ပါတယ်။ ကြယ်​တွေကို ​မွေးဖွား​ပေးတဲ့ ဌာန​တွေ​ပေါ့ဗျာ။ ဒီလို ‘Star Nurseries’ နက်ဗြူလာ​တွေက​နေ တစ်ဆင့် ကြယ်​တွေဟာ ဘဝ သံသရာကို တစ်ဖန် ပြန်လည် စတင်ကြပါတယ်။
လူသိများထင်ရှားတဲ့ ‘Star-forming Nebula’ (သို့) ‘Star Nurseries Nebula’ ​တွေက​တော့ အော်ရီ​ရော်နက်ဗြူလာ(Orion Nebula)၊ ကဏန်းနက်ဗြူလာ(Crab Nebula)၊ သိမ်းနက်ဗြူလာ(Eagle Nebula) တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ မှတ်တမ်းတင်ထားခဲ့သမျှထဲမှာ ဟီးလက်စ်နက်ဗြူလာ(Helix Nebula) ဟာ ကမ္ဘာနဲ့ အနီးဆုံး နက်ဗြူလာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနက်ဗြူလာတွေဟာ ကြယ်တစ်ခုနဲ့ တစ်ခုအကြားက ‘Interstellar Space’ လို့ ခေါ်တဲ့ အာကာသနေရာလွတ်တွေမှာ ရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ အာကာသချစ်သူ​တွေရဲ့ အမြင်အာရုံကို ဖမ်းစားနိုင်တဲ့ အလှတရား​တွေ​ပေါ့။ ဒီနက်ဗြူလာ​တွေက​နေ စပြီး ကြယ်​တွေဟာ တစ်ဖန် ပြန်လည်​မွေးဖွားလာကြပါတယ်။
သက်ရှိတို့ရဲ့ ​မွေးဖွားခြင်း၊ ​သေဆုံးခြင်း သံသရာဟာ ကျွန်​တော်တို့ ကမ္ဘာ​မြေ​ပေါ်မှာပဲ ဖြစ်တည်​နေတာ မဟုတ်ဘဲ၊ စကြဝဠာထဲက ကြယ်စင်တွေမှာပါ ဖြစ်တည်​နေပါတယ်။ အံဩစိတ်ဝင်စားစရာ ဆန်းကြယ်လှတဲ့ စကြဝဠာကြီးပဲ မဟုတ်လားခင်ဗျာ။
photo 1
SuperNova Explosion - Fusion ဖြစ်စဥ်မှာ ဟိုက်ဒရိုဂျင်က​နေ ဟီလီယမ် အဖြစ်ကို ​ပေါင်းစည်းကြပါတယ်။ ဒြပ်စင်​တွေဟာ အိုင်းယွန်း(Iron) ဖြစ်တဲ့အထိ အဆင့်ဆင့်​ပေါင်းစည်းလာကြပါတယ်။ အိုင်းယွန်းဟာ တခြားဒြပ်စင်အဖြစ်သို့ ဖျူရှင်မဖြစ်နိုင်​တော့တဲ့အတွက် Nuclear Fusion ဖြစ်စဥ်ဟာလဲ ဒီအဆင့်မှာပဲ ရပ်တန့်သွားပါလိမ့်မယ်။ ဒီအခါ ဒြပ်ဆွဲအား​ကြောင့် ကြယ်ဟာ တဖြည်းဖြည်းနဲ့ အတွင်းဘက်ကို ကျုံ့လာပြီး ​နောက်ဆုံး စွမ်းအင်နဲ့ ​ရောင်ခြည်များစွာဟာ ဖြာထွက်ပေါက်ကွဲသွားပါတယ်။
photo 2
White Dwarf (ကြယ်ဖြူပု) - ကြယ်တစ်လုံးဟာ SuperNova ​ပေါက်ကွဲမှု ဖြစ်ပြီးသွားတဲ့အခါ မူလကြယ်​နေရာမှာ White Dwarf လို့​ခေါ်တဲ့ ကြယ်ဖြူ​ပုလေးတစ်လုံး ကျန်ရစ်ခဲ့ပါတယ်။ ပမာဏများပြားလွန်း​အောင် သိပ်သည်းပြီး​တော့ စကြဝဠာထဲမှာ အသိပ်သည်းဆုံးအရာလို့​တောင် သတ်မှတ်ကြပါတယ်။ White Dwarf ဟာ မူလကြယ်ထက် အရွယ်အစား​သေးငယ်​ပေမဲ့ မူလကြယ်ထက် သိပ်သည်းခြင်း(Density) ပိုများပါတယ်။

ပညာမတတ်တော့ နေပူထဲပင်ပင်ပန်းပန်းပြေးရတာပေါ့

Marvel Studio ကတော့ ပြီးခဲ့တဲ့ Thor : Ragnarok နဲ့ Thor : Love And Thunder ဇာတ်ကားတို့ကိုကြည့်ပီး
သံဝေဂ ရကာ Marvel က လူကြီးတွေဟာ Thor 5 ကို Dark ဖြစ်အောင်လုပ်ဖို့နဲ့ သေချာရိုက်ကူးပေးမဲ့ဒါရိုက်တာတစ်‌ေယာက်ကိုရှာဖွေနေကြပါပိ
( ဒါရိုက်တာ Taika Waititi ဟာ Thor Ragnarok နဲ့ Love And Thunder တို့ကို ငွေအတွက်ပဲကြည့်ပြီး ရိုက်ကူးခဲ့တာလို့ Taika Waititi ကိုယ်တိုင် Smartless Podcast အစီအစဉ် မှာပြောကြားခဲ့ပါတယ် )
အထူးသဖြင့် Taika Waititi ရိုက်ကူးတဲ့ Thor : Love And Thunder ဟာ ပေါကားသာသာ သာဖြစ်ခဲ့ပြီး တစ်ကားလုံးမှာ ပြောစရာဆိုလို့ Christian Bale ရဲ့ သရုပ်ဆောင်ချက်တွေပဲရှိခဲ့ပါတယ် ။
ဒါကြောင့် Marvel Studio ဖက်က Taika Waitit ကို Thor ကားတွေ ဆက်မရိုက်စေတော့တာပါ။
Marvel ဖက်ကတော့ လာမဲ့ Thor 5 ကို တော့ Dark ဖြစ်အောင်ရိုက်ကူးပေး ရုံသာမက Dark ဖြစ်တဲ့တီးလုံးတွေ နောက်ခံတေးတွေကိုပါ အသုံးပြုစေလိုချင်နေပါတယ်
ဒီလိုရိုက်ကူးဖို့ Marvel Studio ဖက်က The Creator ( 2023 ) ၊ Godzilla ( 2014 ) တို့ကို ရိုက်ကူး ပေးခဲ့တဲ့ ဒါရိုက်တာ Gareth Edwards ကိုခေါ်ယူဖို့ ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့တော့ သတင်းတွေထွက်နေပါတယ် ။

Bait (2012)

အခုတစ်ခေါက်တော့ BAIT ဆိုတဲ့ 3D ငါးမန်းကားတစ်ကားနဲ့ တင်ဆက်ပါရစေဗျား.. ဇာတ်မြည်းလေး ပြောရရင်.. .. တစ်ခြားငါးမန်းကားတွေနဲ့သိပ်မတူဘူးလို ပြောရမှာပဲဗျ.. ကမ်းခြေက စတိုးဆိုင်တစ်ဆိုင်မှာ..villain 2ယောက် ဓားပြဝင်တိုက်ကြရင်း.. ရဲနဲ့အငြင်းပွားကြတုန်း ဆူနာမီကြီး ဖြစ်သွားပါလေရော.. အဲ့မှာ စတိုးဆိုင်ထဲ ပိတ်မိကုန်ရင်း.. မုန်တိုင်းနဲ့ပါလာတဲ့ ငါးမန်း 2ကောင်နဲ့ တိုင်ပတ်ကြပါလေရောဗျာ.. သိတဲ့အတိုင်း ဒီလိုဇာတ်လမ်းတွေမှာ အရေးကြုံလာရင် အနစ်နာခံရသူနဲ့ villain ကောင်တွေ ပါကြစမြဲပါ.. တစ်ခုထူးခြားတာက ဒီထဲက ငါးမန်းတွေက 12ပေ ငါးမန်းဖြူကြီးတွေ ဖြစ်လို စွန်းကြမ်းတာကို တွေ့ရမှာပါဗျား.. သူတို အဲ့စတိုးဆိုင်ကနေ ငမန်းတွေကိုကျော်ပြီး အပြင်ကိုထွက်နိုင်ကြပါမလားဆိုတာကို ရင်တစ်ဖိုဖိုနဲ့ ကြည့်ကြပေတော့ဗျား.. သွေးသံရဲရဲနဲ့CM ပရိသတ်တွေ အကြိုက်တွေ့စေမဲ့ ကားကောင်းတစ်ကားပါ။

Top 3 ???
ဒီလိုယှဉ်လိုက်တော့ အသီဆာက သိသိသာသာကြီးကိုလှတာနော်
Eg နဲ့စထွက်လာတုန်းက ရိုးတယ်ထင်ရပေမယ့်ပြန်ကြည့်လေလှလေဘဲ straight hair ကြီးနဲ့ မနေ့ညက မိတ်ကပ် look နဲ့တော်တော်လိုက်နေတာ
လည်ပင်းက Necklace ကြီးကလည်း ပိုပြီထည်ဝါစေတယ်
မနှစ်က pre look နဲ့ယှဉ်ရင် အသီဆာက ဒီနှစ်တော်တော်ကိုကွာသွားတာ
Title အများဆုံးရတဲ့ Wynwyn ကတော့ တော်ပေမယ့်
အသက်အရွယ်အရတော့ beauty ပိုင်းကသိသိသာသာကြီး ကွာသွားပြီ

Closed School (2019)


IMDB: 5.6/10
ဒီတစ်ခါမိတ်ဆက်ပေးချင်တာကတော့ ကျောင်းတွင်းအနိုင်ကျင့်မှုကိုအခြေခံပြီးရိုက်ကူးထားတဲ့ Horror Movie ပဲဖြစ်ပါတယ်
မီအုတ်နဲ့ယူရာဟာအချစ်ဆုံးသူငယ်ချင်းတွေဖြစ်ကြပြီး တစ်နေ့မှာတော့မီအုတ်ကိုလူတစ်စုက ကျောင်းတွင်းအနိုင်ကျင့်မှုတွေဆိုးဆိုးရွားရွားလုပ်ခံရတဲ့အခါ ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ
“မြန်မာစကားပုံ တွေထဲကအတိုင်း လူယုံသတ်လိုသေတယ်” ဆိုတဲ့စကားအတိုင်း
ကိုယ်ကကြူးကိုယ်ဒူးတောင်မယုံသင့်ဘူးဆိုတာဒီဇာတ်ကားလေးကသက်သေပြသွားတာပါပဲ

ဒါပေမယ့်အမှားဆိုတာလုပ်ထားရင်ပြန်ပေးဆပ်ရမှာ လောကရဲ့နိယာမပဲမို
မီအုတ်ကိုအနိုင်ကျင့်တဲ့သူတွေရောသူတိုလုပ်ရပ်တွေအတိုင်းဘယ်လိုပြန်ပေးဆပ်ရမလဲဆိုတာကြည့်လိုက်ကြရအောင်နော်

MUPH ရဲ့ Preliminary Competition အပြီးမှာ
Swimsuit ရော Evening Gown ပါ အမှတ်ပြည့်ယူသွားတဲ့ Chelsea 💎🩵🦋
သူမ Winner ရရင် Back to back Chelsea ပေါ့နော်
အကုန်လုံးက သူမရဲ့ ဒီည performance တွေအရ
The next Miss Universe Philippines 🇵🇭 2025
ဆိုပြီး အမှတ်တွေပေးနေကြပြီ 💎👑
Top 2 ထိတက်ပြီး သူမနဲ့ လက်ကိုင်မယ့်သူက
ဘယ်သူဖြစ်သွားမလဲ ✨

MUPH ရဲ့ Preliminary Competition အပြီးမှာ
Swimsuit ရော Evening Gown ပါ အမှတ်ပြည့်ယူသွားတဲ့ Chelsea 💎🩵🦋
သူမ Winner ရရင် Back to back Chelsea ပေါ့နော်
အကုန်လုံးက သူမရဲ့ ဒီည performance တွေအရ
The next Miss Universe Philippines 🇵🇭 2025
ဆိုပြီး အမှတ်တွေပေးနေကြပြီ 💎👑
Top 2 ထိတက်ပြီး သူမနဲ့ လက်ကိုင်မယ့်သူက
ဘယ်သူဖြစ်သွားမလဲ ✨