ICJ မှာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေတဲ့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ တသားတည်းရှိပြီး ထောက်ခံကြိုဆိုကြောင်း နိုင်ငံ​ရေးပါတီ​တွေကသဘောထားထုတ်ပြန်

ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို သဟိတ်ဂ်မြို့၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာတရားရုံး (International Court of Justice -ICJ) မှာ ဥပဒေနဲ့ အညီ အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာနဲ့ ဖြေရှင်းနေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ တသားတည်းရပ်တည်တဲ့ အပြင် ထောက်ခံကြိုဆိုကြောင်း နိုင်ငံရေးပါတီအချို့နဲ့ အဖွဲ့အစည်း​​တွေက သဘောထား ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။
နိုင်ငံ​ရေးပါတီ​တွေဖြစ်တဲ့ ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ PPP ၊ ကျားဖြူပါတီ ၊ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီ နဲ့ ညီညွတ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီနဲ့ အမျိုးသားဒီမိုက​ရေစီပါတီသစ် စသည်တို့က သဘောထားထုတ်ပြန်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ခုလို သဘောထားထုတ်ပြန်တာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အပေါ် PPP ပါတီရဲ့ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ( ၂) ဦးစောဟန်အေးက
" ရှုံးခြင်းနိုင်ခြင်း လောလောဆယ်မသိသေးဘူး ။ နိုင်ရင် နိုင်ငံရဲ့ ဂုဏ်သိက္ခာမထိခိုက်ဘူးပေါ့ ။အရှုံးကတော့ ဘယ်သူမှလက်မခံချင်ဘူး။ ဆရာတို့လည်း လက်မခံချင်ဘူးလေ ။ အနိုင်ပဲ အမှန်တရားပဲ ဖြစ်စေချင်တာပေါ့ ။ ICJ မှာလည်း နိုင်ငံအနေနဲ့က နဂိုထဲက မပါထားတဲ့အတွက် သူတို့ချတဲ့အပေါ်မှာ လိုက်နာခြင်း မလိုက်နာခြင်းကတော့ သိပ်ပြီးတော့ မထူးဘူးထင်တယ်။.ဂရုစိုက်စရာလဲမလိုဘူးထင်တယ်။ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံလည်းမဟုတ်ဘူးဆိုတော့လေ ။ရှုံးရင်တော့ ဆက်စပ်တဲ့ ဖိအားတွေရှိလာနိုင်တာပေါ့ ။ " လို့ ပြောပါတယ်။
မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ဟာ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံရဲ့ စွပ်စွဲချက်ကို ICJ တရားရုံးမှာ ဇန်နဝါရီ ၁၂ ရက်ကစပြီး ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်နေ့အထိ တရားရင်ဆိုင်ရမှာ ဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ် ။
" ရှုံးစရာအကြောင်းမရှိပါဘူး ။နိုင်ဖို့ပဲရှိပါတယ်။ ဂျာမန်နဲ့ ဦးကိုကိုလှိုင်ပြောတဲ့ဟာက တော်တော်ကောင်းတာပဲ ။ နိုင်မှာ ။ နိုင်မှာမို့လို့ သဘောထား ထောက်ခံထားတာ ။ " လို့ ကျားဖြူပါတီ ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုင်းအိုက်ပေါင်း ကပြောပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ အမှန်တရား/တရားမျှတမှု၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ အချုပ်အခြာအာဏာအတွက် ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ တသားတည်း ရပ်တည်ကြောင်း ညီညွတ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီက သဘောထားထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။
အလားတူ ရခိုင့်ဦးဆောင်ပါတီကလည်း မြန်မာနိုင်ငံအပေါ် မတရားစွပ်စွဲချက်ကို အမှန်တရားအတိုင်း ပေါ်ပေါက်စေရန် နဲ့ နိုင်ငံတကာအလယ်မှာ အထင်အမြင်လွဲမှားမှုတွေ ကင်းစင်စေရန် ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်နေတဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထောက်ခံကြောင်းနဲ့ တသားတည်းရပ်တည်ကြောင်း ထုတ်ပြန်ထား ပါတယ်။
မြန်မာကိုယ်စား ရှေ့နေ မစ္စတာ စတီဖန် တယ်လ်မွန် (Mr. Stefan Talmon) က သီတဂူဆရာတော်နဲ့ ၊ ဦးဝီရသူ အပါအဝင် ဘုန်းကြီးတချို့ရဲ့ ပြောဆိုရေးသားချက်တွေဟာ နိုင်ငံတော်နဲ့ ဥပဒေအရ တိုက်ရိုက် ချိတ်ဆက်လို့ မရနိုင်ကြောင်း ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်က ICJ တရားရုံးမှာ လျှောက်လဲချက် တင်ပြခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရခိုင်ပြည်နယ်မြောက်ပိုင်း၊ အစ္စလာမ်ဘာသာဝင်တွေ အများစု နေထိုင်ရာ အရပ်တွေမှာ ဖြစ်ပျက်ခဲ့တဲ့ ပဋိပက္ခတွေကို ဖြေရှင်းရာမှာ ဂျီနိုဆိုက်သဘောတူစာချုပ်ကို ချိုးဖောက်တယ်ဆိုပြီး အစ္စလာမ်မစ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ (OIC) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်တဲ့ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက မြန်မာနိုင်ငံကို တရားစွဲဆိုထားတာဖြစ်တယ်လို့ သိရ ပါတယ် ။
ပြီးခဲတဲ့ NLD အစိုးရလက်ထက်က လည်း
ICJ တရားရုံးကို ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်ကိုယ်တိုင် သွားရောက်ဖြေရှင်းမှု ရှိခဲ့ပါတယ်။
၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၃ ရက်မှာ မြန်မာနိုင်ငံကို ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွဲဆိုထားတဲ့အမှုကို ICJ တရားရုံးက ကြားဖြတ်အမိန့်အဖြစ် ရိုဟင်ဂျာတွေကို အကာအကွယ်ပေးဖို့ စီမံချက်တွေ ချမှတ်ပြီး အစီရင်ခံစာတွေ တင်ပြရမယ်လို့ အချက် ၄ ချက်နဲ့ အမိန့် ချမှတ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အဲဒီအချက်တွေကတော့
မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာအရေးကို လုပ်တဲ့အခါ ဂျီနိုဆိုက်ဒ် ကွန်ဗန်းရှင်း အပိုဒ် ၂ အတိုင်း တတ်နိုင်သမျှ စီမံလုပ်ဆောင်ပါ။ လူမျိုးတုန်း သတ်ဖြတ်မှုကျူးလွန်မှု မြောက်နိုင်တဲ့ လူတဦးတယောက်ကိုဖြစ်စေ တစုတဖွဲ့အပေါ်ကို ဖြစ်စေ လူ့အခွင့်အရေး ချိုးဖောက်တာ၊ လူသတ်မှုကျူးလွန်တာ၊ အစာရေစာ ထောက်ပံ့မှု မပြုတာ၊ ကလေးမွေးဖွားမှု ထိန်းချုပ်တားဆီးတာ၊ ခရီးသွားလာမှု ပိတ်ပင်တားဆီးတာမျိုး စတာတွေကို မလုပ်ဖို့ ၊ ရိုဟင်ဂျာ တဦးတယောက်ကို ဖြစ်စေ၊ အဖွဲ့တခုကိုဖြစ်စေ မြန်မာစစ်တပ်က ဒါမှမဟုတ် အခြားသောလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တွေက မတရားသဖြင့် အခွင့်အရေးဖောက်ဖျက်မှု၊ ဖမ်းဆီးသတ်ဖြတ်မှု ကျူးလွန်တာမျိုးနဲ့ အလားတူ လုပ်ရပ်တွေကို မကျူးလွန်ဖို့၊ သွေးထိုးလှုံ့ဆော်တာတွေ မလုပ်ဖို့ တားဆီးပါ။ မြန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့ ရိုဟင်ဂျာတွေကို ထိရောက်တဲ့ ကာကွယ်မှုမျိုး ပေးရမယ်။ အပြစ်ကျူးလွန်သူကို ရှာဖွေ ဖော်ထုတ်ပြီး ထိရောက်တဲ့ အပြစ်ပေးရမယ်။ ထိရောက်တဲ့ အစီအမံတွေနဲ့ တားဆီးရမယ်။ ရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေကိုလည်း သိမ်းဆည်းထားရမယ်။ မြန်မာအနေနဲ့ အခု ပြောတာတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး လေးလအတွင်း အိုင်စီဂျေကို အစီရင်ခံစာ တင်ပို့ပေးရမယ်။ အဲ့ဒီနောက် ဒီအမှု မပြီးပြတ်မချင်း ၆ လ တခါ အမြဲ အစီရင်ခံစာ ပို့ရမယ် ဆိုတဲ့ အချက် လေးချက်ကို ကြားဖြတ် အမိန့် အဖြစ် ချမှတ်ခဲ့တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
လာမယ့် ဇန်နဝါရီ ၂၇ ရက်မှာ ရန်ကုန်နဲ့ မန္တ​လေးအပါအဝင် မြို့ကြီး​တွေမှာလုပ်မယ့် ICJ မှာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနေတဲ့ မြန်မာ ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နဲ့ တသားတည်းရှိပြီး ထောက်ခံကြိုဆိုပွဲ အစီအစဥ်ကို သက်ဆိုင်ရာက ခွင့်ပြုမ​ပေး​သေးဘဲ ဆိုင်းငံ့ထားတယ်လို့ ပွဲစီစဥ်သူ​တွေက အ​ပြောအရသိရပါတယ်။