အရှေ့မြောက် နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးလမ်း အသက်ပြန်ဝင်လာ​တော့မလား

မူဆယ် ၁၀၅ မိုင်ဒေသမှာ ဒီနေ့ ဇန်နဝါရီလ ၆ ရက်နေ့ မနက်ပိုင်းကစပြီး ထူးခြားတဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေ တွေ့မြင်လာရပါတယ်။

မြောက်ပိုင်းမဟာမိတ် ညီနောင်သုံးဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ AA၊ MNDAA၊ TNLA တို့ ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် နယ်မြေအတွင်းက ကိုးကန့် MNDAA ရုံးတွေမှာ မြန်မာနိုင်ငံ​တော်အလံ စတင်လွှင့်ထူလာတာကို တွေ့ရတယ်လို့ ဒေသခံတဦးက ပြောပါတယ်။

“မြန်မာအလံက MNDAA ရုံးမှာပဲ လွှင့်တာတွေ့တယ်။ တခြားနေရာမှာ မလွှင့်ဘူး” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

အလံလွှင့်ထူထားတာကို AA နဲ့ တခြားအဖွဲ့တွေ ရှိတဲ့နေရာတွေမှာ မတွေ့ရဘဲ MNDAA နဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ ရုံးတွေမှာပဲ တွေ့ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

တဖက်မှာလည်း လားရှိုးမြို့ ရှောင်လမ်းကနေ မူဆယ် ၁၀၅ မိုင် ကုန်သွယ်ရေးဇုန်အပြင် တရုတ်နယ်စပ် ကျင်စန်းကျော့အထိ MNDAA ရဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေ ဆက်လက်ရှိနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမတလျှောက်က MNDAA တဖွဲ့တည်း အုပ်ချုပ်နေတဲ့ နယ်မြေတွေကတော့ လားရှိုးမြို့ ရှောင်လမ်းအနီး ကျေးရွာတွေ၊ လားရှိုးမြို့နယ်အတွင်းရှိ ရွာအချို့၊ သိန္နီမြို့နယ်၊ ကွတ်ခိုင်မြို့ တခြမ်းနဲ့ ကျင်စန်းကျော့ဒေသတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒါ့အပြင် KIA ထိန်းချုပ်နယ်မြေဖြစ်တဲ့ နမ့်ဖတ်ကာ၊ နမ့်အွမ်ရွာတွေမှာလည်း MNDAA စခန်းတွေ ချထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

MNDAA တပ်ဖွဲ့က တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ကြားဝင်မှုနဲ့ အစိုးရတပ်နဲ့ အပစ်အခတ် ရပ်ထားတာ ဖြစ်သလို ဒီလို အခြေအနေတွေကြောင့် MNDAA နဲ့ အစိုးရတပ်တို့ ပူးပေါင်းလာနိုင်ခြေ ရှိလာမလားဆိုတာကို ဒေသခံတွေက အကဲခတ်နေကြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက်တော့ မရှိသေးပါဘူး။

MNDAA နဲ့ အစိုးရတပ်ဖွဲ့တွေဟာ အတူတူ ရှိမနေကြဘူးလို့ ဆိုပေမယ့် ထိစပ်နေတဲ့ စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေမှာတော့ တဖက်နဲ့ တဖက် လှမ်းမြင်နေရတဲ့ အနေအထား ရှိတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ လားရှိုးမြို့အတွင်းမှာလည်း နှစ်ဖက်တွေ့ဆုံတာတွေ မကြာခဏ ရှိနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အစိုးရတပ်ဖွဲ့က MNDAA တပ်ဖွဲ့ကို လောက်ကိုင်အထိ ဆုတ်ခွာဖို့ တောင်းဆိုထားတာရှိပေမယ့် သိန္နီမှာ MNDAA နဲ့ တရုတ် လုပ်ငန်းရှင်တွေရဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အဆောက်အဦ အများအပြားတွေ့နေရပြီး ဆောက်လုပ်နေဆဲဖြစ်ကာ သိန္နီမြို့ကနေ MNDAA တပ်ဖွဲ့တွေ ဆုတ်ခွာသွားမယ့် အခြေအနေမရှိဘူးလို့ ဒေသခံ အမျိုးသား တယောက်က ပြောပါတယ်။

“လက်ရှိ ဆောက်လက်စ မြင်နေရတဲ့ အဆောက်အဦရဲ့ စီးပွာရေးလုပ်ငန်း၊ အခွန်အကောက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး နောက်ပိုင်း အစိုးရတပ်နဲ့ MNDAA တပ်ဖွဲ့တို့ ပြန်ညှိရမယ့် သဘော တွေ့ရတယ်” သူက ပြောပါတယ်။

သိန္နီ - ကွမ်းလုံ လမ်းကနေ သွားရတဲ့ MNDAA ထိန်းချုပ်ထားရာ ချင်းရွှေဟော် နယ်စပ်ဂိတ် ကနေတော့ နေ့စဉ် ပို့ကုန် ကားအစီး ၂၀၀ ခန့် တင်ပို့မှုရှိနေကြောင်း MNDAA ဘက်က ဇန်နဝါရီလ ၄ ရက်နေ့က သတင်းထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

ကုန်သည်တွေနဲ့ ကားသမားတွေ အနေနဲ့တော့ လမ်းသွားလာလို့ ရနေပြီး ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၄ ခုနှစ်နဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် အစပိုင်းကထက် အစိုးရ ထိန်းချုပ်ရာ မြို့အဝင်အထွက် ကန့်သတ်ချက်တွေ လျော့လာတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

အထူးသဖြင့် တရုတ်ဘက် ရွှေလီ နယ်စပ်မှာတော့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ကစပြီး ကုန်စည် ကန့်သတ်ချက်တွေကို ဖြေလျှော့လိုက်တယ်လို့ နယ်စပ် ကုန်သည်တွေက ပြောပါတယ်။

“အရင်တုန်းက တရုတ်ဘက်က ကန့်သတ်ထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေ အားလုံးကို ဖြေလျှော့လိုက်ပြီလို့ သိရတယ်။ ဘယ် နယ်စပ်ဂိတ်မှ မကန့်သတ်တော့ဘူး” လို့ နယ်စပ်ကုန်သည် လုပ်ငန်းရှင်တဦးက ပြောပါတယ်။

တရုတ်–မြန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်တွေရှိတဲ့ မုံးကိုး၊ ကြူကုတ် (ပန်ဆိုင်း) နယ်စပ်ဂိတ်တွေကိုပါ ကန့်သတ်ချက် ဖြေလျှော့လိုက်တဲ့အထဲ ပါဝင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ရွှေလီ ကုန်သွယ်ရေးဇုန်အောက်မှာရှိတဲ့ ကျယ်ဂေါင်၊ နောင်တောင်း (လုံတောက်)၊ ဝမ်တိန်၊ မန်မန်း (ကျင်စန်းကျော့) လမ်းကြောင်းတွေကို ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့ မနက်က စပြီး ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ပုံမှန်အတိုင်း သယ်ယူခွင့် ပြန်လည်ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

အရင်က ပို့ကုန်အဖြစ် ကန့်သတ်ထားတဲ့ မီးစက်တွေ၊ ဆိုလာ လျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေ၊ ဆက်သွယ်ရေး ပစ္စည်းတွေကိုပါ အားလုံး ဖြေလျှော့လိုက်တာ ဖြစ်ပြီး တရုတ်ဘက်က ကုန်သွယ်ရေး ပြန်စဖို့ အချက်ပြလာတာလို့ နယ်စပ်လုပ်ငန်းရှင်တွေက ပြောပါတယ်။

ဒါပေမယ့် မြန်မာဘက်ခြမ်းမှာတော့ ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းနဲ့ မန္တလေးတိုင်းကို သွားတဲ့ လမ်းပိုင်းတွေမှာ အစိုးရတပ်ရဲ့ “တရားမဝင် ကုန်စည် တိုက်ဖျက်ရေး” စီမံချက်ကြောင့် ဖမ်းဆီးတာတွေ ဆက်လက် ရှိနေဆဲဖြစ်တဲ့အတွက် တရုတ်ဘက်က ဝင်လာတဲ့ ကုန်စည်အချို့ လမ်းမှာပဲ ပိတ်မိနေဆဲ ဖြစ်သလို ဖမ်းခံရတာတွေလည်း ရှိနေပါတယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာလ ၂၉ ရက်နေ့က အစိုးရတပ်ဖွဲ့နဲ့ MNDAA တပ်ဖွဲ့တို့ လားရှိုးမြို့ ဆင်နှစ်ကောင် ဟိုတယ်မှာ တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ပြီးနောက် အခုနှစ်ဆန်း ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်နေ့က လားရှိုး–သီပေါ လမ်းမပေါ်မှာရှိတဲ့ MNDAA စစ်ဆေးရေးဂိတ်တွေကို ဆုတ်ခွာလာတာတွေ ရှိနေပါတယ်။

သီပေါ တံတားပေါ်က ဂိတ်ကို သီပေါ ၉ မိုင် လမ်းဆုံအထိ ဆုတ်ခွာထားသလို လားရှိုးမြို့အဝင် မယ်ဟန် ဂိတ်ကိုလည်း လမ်းမပေါ်ကနေ ဆုတ်ခွာထားတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျေးရွာအတွင်းမှာတော့ MNDAA တပ်ဖွဲ့တွေ ဆက်လက် တပ်စွဲထားဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလို တရုတ်ဘက်က ကန့်သတ်ချက် ဖြေလျှော့လာတာတွေ၊ နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လမ်းမပေါ်ရှိ MNDAA ဂိတ်စခန်းတွေ ဆုတ်ခွာလာတာတွေကြောင့် အရှေ့မြောက် နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းတွေ ပြန်လည် ဖွင့်လှစ်လာနိုင်မလားဆိုပြီး ဒေသခံတွေ၊ ကုန်သည်တွေ၊ ယာဉ်မောင်းတွေက စောင့်ကြည့် အကဲခတ်နေကြပါတယ်။

ဒါပေမယ့် လက်ရှိအချိန်အထိ အုပ်ချုပ်ရေးပိုင်းမှာ ထင်ရှားတဲ့ အပြောင်းအလဲတော့ မတွေ့ရသေးပါဘူး။