ပုဂံမဟာဗောဓိဘုရား၌ (၁၃) ရာစုလက်ရာ နံရံပန်းချီဆေးသားလွှာ အထောက်အထားသစ် ထပ်မံဖော်ထုတ်တွေ့ရှိ
ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေရှိ မဟာဗောဓိဘုရား၌ (၁၃) ရာစုခေတ် နံရံပန်းချီဆေးသားလွှာ အထောက်အထားသစ်များကို အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန (Archaeological Survey of India - ASI) မှ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များက ထပ်မံဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ASI အဖွဲ့သည် ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံအမှတ် (၁,၆၇၀) ဖြစ်သည့် မဟာဗောဓိဘုရား အပေါ်ထပ် ဂန္ဓကုဋိတိုက်အတွင်းပိုင်း ထုံးသားလွှာအောက်တွင် နံရံပန်းချီများ ရှိ၊ မရှိကို နမူနာအကွက်ငယ် (၁၃) ကွက်ဖြင့် စမ်းသပ်စစ်ဆေးခဲ့ရာ အရှေ့ဘက်နံရံတွင် ထင်ရှားသော နံရံပန်းချီ (၁) ကွက်နှင့် တောင်ဘက်၊ မြောက်ဘက်နံရံများတွင် ဆေးသားမှိန်နေသည့် နံရံပန်းချီ (၁) ကွက်စီ စုစုပေါင်း (၃) ကွက်မှ နံရံပန်းချီဆေးသားလွှာများကို ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
ယင်းသို့ ထပ်မံဖော်ထုတ်တွေ့ရှိမှုကြောင့် (၁၃) ရာစုလက်ရာ မဟာဗောဓိဘုရားတွင် နံရံပန်းချီများ တည်ရှိကြောင်း အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ပြီး ပုဂံဒေသရှိ နံရံပန်းချီပါ ရှေးဟောင်းဘုရားတစ်ဆူ ထပ်မံတိုးလာခဲ့သည်။
သက်ဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများသည် မဟာဗောဓိဘုရားကို နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ပူးတွဲအဆိုပြု ကမ္ဘာ့အမွေအနှစ်စာရင်း တင်သွင်းနိုင်ရေး စီစဉ်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ဘုရားအတွင်းရှိ နံရံပန်းချီများကိုလည်း ဆက်လက်ဖော်ထုတ် ထိန်းသိမ်းသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
လက်ရှိတွင် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်း ရှေးဟောင်းအဆောက်အအုံ စုစုပေါင်း (၃,၈၃၇) ဆူရှိသည့်အနက် နံရံဆေးရေးပန်းချီများရှိသည့် အဆောက်အအုံ (၄၁၆) ဆူရှိကြောင်း သိရပြီး မဟာဗောဓိဘုရားတွင် နံရံပန်းချီများ ထပ်မံဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခြင်းမှာ ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ် ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် သုတေသနလုပ်ငန်းများအတွက် အရေးပါသည့် တွေ့ရှိချက်တစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
အိန္ဒိယနိုင်ငံ ရှေးဟောင်းသုတေသနဌာန (ASI) သည် ပုဂံရှေးဟောင်းယဉ်ကျေးမှုနယ်မြေအတွင်းရှိ ဘုရား၊ စေတီနှင့် ပုထိုးတော်များတွင် အဆောက်အအုံထိန်းသိမ်းပြုပြင်ခြင်း၊ အင်္ဂတေပန်းလက်ရာများ သန့်ရှင်းထိန်းသိမ်းခြင်းနှင့် ရှေးဟောင်းပန်းချီလက်ရာများ ဖော်ထုတ်ထိန်းသိမ်းခြင်းလုပ်ငန်းများကို မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။