ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူငြိမ်းစေမယ့် အအေးစာလေးများ.....
လူသားတစ်ယောက် အတွက် ကိုယ်တွင်း အပူချိန်ဟာ ပျှမ်းမျှ၉၈ဒသမ၆ ဒီဂရီဖြစ်ပြီး ရာသီ ဥတုပေါ်မူတည်၍ ၄င်းပမာဏ ထက် အပူချိန် အတက်အကျ အနည်းငယ်ပြောင်းလဲတတ်ပါတယ်။
ကိုယ်တွင်းအပူများတာကို ဆေး ပညာလောကမှာ 'Heat Stress' လို့ခေါ်ကြပြီး ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူ ချိန်က သူ့အလိုလိုအေးသွားတာမျိုး မရှိတတ်ပါဘူး။ လိုအပ်တာထက် အပူချိန်များနေတဲ့အခါ ပိန်ချုံးလာ ခြင်း၊ ကြွက်တက်ခြင်း၊ လျှာ-နှုတ် ခမ်းတွေသာမက အရေပြားပေါ်မှာ အဖုအပိမ့်တွေထွက်လာခြင်း၊ ဝက် ခြံထွက်ခြင်း၊ ခေါင်းမူးဝေခြင်း၊ ပျို့ အန်ခြင်းတို့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ကလီစာတွေကိုပါ ပျက်စီးစေနိုင် ပါတယ်။
ရေခဲရည်များ၊ ရေနွေး-စွပ် ပြုတ် စတဲ့အရည်ပူပူများ၊ နေပူပူ ထဲ အချိန်အကြာကြီးသွားလာခြင်း၊ ငရုတ်သီး-ချင်း-မျှစ်ချဉ်-ငရုတ် ကောင်း-ပတဲကောစတဲ့ ပူပူလောင် လောင် အစပ်တွေစားခြင်း၊ ရေ သောက်နည်းခြင်းတို့က ကိုယ်တွင်း အပူရှိန် မြင့်တက်လာစေလို့(အထူး) ရှောင်ကြဉ်ပေးရမယ့် အစားအ သောက်တွေဖြစ်ပါတယ်။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူငြိမ်းအေးစေဖို့အတွက် အဓိကေဆးကေတာ့ ရေဝဝ သောက်၍ တစ်နေ့ကို ရေနှစ်ကြိမ် ချိုးပေးခြင်းပါပဲ။
(မိုးရာသီမှလွဲ၍ ချမ်းအေးတဲ့ ဆောင်းရာသီနဲ့ နွေ ပူပူတို့မှာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း အပူ ဓာတ်များသူတွေအနေနဲ့ ယခင်က ထက် ရေပိုသောက်ရင်း၊ နေ့စဉ် စားသမွ် အစားအစာတွေထဲမှာ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အေအးစာ လေးတွေကို ဖြည့်စွက်စာအဖြစ် စားသုံးသင့်ပါတယ်) ဖရဲသီး။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သုံးပုံ နှစ်ပုံကို အရည်ဓာတ်နဲ့ ဖွဲ့စည်း တည်ဆောက်ထားပါတယ်။ဖရဲသီး ထဲမွာ ရေဓာတ် ၉ဝ ရာခိုင်နှုန်း ကျော်ပါရှိတာကြောင့် အပူငြိမ်း အေးစေတဲ့ အကောင်းဆုံးသီးနှံ ဖြစ်ပါတယ်။
သခြားသီး။
သခွားသီးလေးတွေမှာ ရေဓာတ်ကြွယ်ဝစွာပါရှိလို့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိထိရောက်ရောက် အေးမြစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် တန်ဖိုးနည်း သခွားသီးလေးတွေ ကို နေ့စဉ်စားပေးသင့်ပါတယ်။
ပူဒီနာရွက်။
ပူဒီနာရွက်ဟာ ခန္ဓာ ကိုယ်တွင်းကို အေးမြစေတာကြောင့် မြန်မာ၊ အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ မကာ အိုစတဲ့ အာရှတိုက်တစ်ခွင်ရှိ ရှေးတိုင်းရင်းဆေးဆရာကြီးများက ပူဒီနာပင်များကိုအပူငြိမ်းဆေးအဖြစ် ဆေးဝါးဖော်စပ်လာခဲ့ကြပါတယ်။
မုန်လာဥအဖြူ။
အဖြူရောင် မုန် လာဥလေးတွေမှာ ဗီတာမင်စီပါ ရှိတဲ့အပြင် ကိုယ်တွင်းအပူရှိန်ကို တိုက်ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ ဓာတ္တိုး ဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတွေအလုံအလောက် ပါရှိနေပါတယ်။ ဒါကြောင့်'Heat Stress'ကို တိုက်ထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ မုန်လာဥအဖြူတွေကို စားဖြစ် အောင်စားပေးပါ။
နှမ်း။
နှမ်းစေ့လေးတွေက အပူ ငြိမ်းအေးစေတဲ့ အိမ်တွင်းဆေး ဝါးတစ်မျိုးဖြစ်တာကြောင့် နှမ်း စားရင်း ရေများများသောက်ပါ။ (နှမ်းပျစ်၊ နှမ်းယိုလေးတွေကလဲ အပူငြိမ်းအေးစေအောင် အထောက် အပံ့ပေးပါတယ်)
စမုန်စပါး။
စမုန်စပါးအစေ့လေး တွေကို သောက်ရေခွက်ထဲ တစ်ညလောက် စိမ်ထားပြီး နံနက်အိပ်ရာထတဲ့ အခါ ရေသောက်ရင်း အဖတ်တွေပါ ကုန်အောင်ဝါးစားပေးပါ။တစ်နေ့ တာလုံး အပူငြိမ်းအေးစေနိုင်တဲ့ အပြင် ခံတွင်းရနံ့ကိုပါ ရှင်းသန့်စေ ပါတယ်။
အုန်းစိမ်းရည်။
အုန်းသီးစိမ်းနုနုမှ ရတဲ့ အုန်းစိမ်းရည်ဟာလဲ ခန္ဓာ ကိုယ်တွင်း အပူငြိမ်းစေတဲ့ဆေး ကောင်းတစ်လက်ဖြစ်တာမို့ ကိုယ် တွင်းအပူဓာတ်များသူတွေနဲ့ကိုယ် ဝန်ဆောင်မိခင်လောင်းများ မှီဝဲသင့် ပါတယ်။ရေဓာတ်ခန်းခြောက်ခြင်း မှလဲ ကာကွယ်ပေးပါတယ်။
သလဲသီး။
သလဲသီးနဲ့ သလဲသီး ဖျော်ရည်တွေက ခန္ဓာကိုယ်ကို အေးမြပြီး ကိုယ်တွင်းအပူတွေကို သူ့အလိုလိုစုပ်ယူပစ်တာမို့နေ့စဉ် စားသုံးသင့်တဲ့ သီးနှံတစ်ခုပါပဲ။
ဘိန်းစေ့။
ဥပမာ-ဘိန်းမုန့်၊ ဆနွင်းမကင်းစတဲ့ သရေစာမုန့်တွေမှာ အသုံးပြုလေ့ရှိတဲ့ ဘိန်းစေ့လေး တွေကလဲ ကိုယ်ပူရှိန်ကို ပုံမှန်ဖြစ် အောင် အထောက်အပံ့ပေးပါတယ်။ ညအိပ်ရာဝင်ခါနီး ဘိန်းစေ့လက် တစ်ဆုပ်စာဝါးစားပြီး ရေသောက် အိပ်တဲ့အခါ နှစ်ခြိုက်စွာအိပ်မော ကျစေတဲ့အပြင် နောက်တစ်နေ့တာ လုံး အပူငြိမ်းအေးစေပါတယ်။
ပဲနံ့သာပင်အစေ့။
ရှေးရှေးကစလို့ ယနေ့ထိတိုင် အိန္ဒိနိုင်ငံမှာ အပူ ငြိမ်းဆေးတိုင်းရင်းကုထုံးဖြင့် ပဲနံ့ သာပင် အစေ့တွေကိုအသုံးပြုလျက် ရှိပါတယ်။ (ပဲနံ့သာပင်အစေ့လေး တွေကို အိန္ဒိယပရဆေးဆိုင်တွေမှာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ပါတယ်)
နွားနို့။
ကိုယ်တွင်းအပူငြိမ်းလိုသူများ ကျိုချက်ပြီးနွားနို့ကို အအေးခံ၍ နံနက်တိုင်းသောက်ပေးပါ။(သို့မဟုတ်)နွားနို့ကို ပျားရည်အနည်း ငယ်ခတ်၍ သောက်နိုင်ပါတယ်။ သံပရာသီး။ နံနက်အိပ်ရာထ သံပ ရာရည်တစ်ခွက် သောက်ခြင်းက လဲ ကိုယ်တွင်းအပူငြိမ်းအေးစေရုံ မျှမက နေရထိုင်ရတာပေါ့ပါး လန်းဆန်းလာပြီး တစ်နေကုန် သက်လုံကောင်းစေပါတယ်။
"အားလုံးပဲ ကျန်းမာပျော်ရွှင်သော ဘဝကိုပိုင်ဆိုင်နိုင်ကြပါစေ.....
သင် ချစ်ခင်ရတဲ့မိတ်ဆွေ၊ အပေါင်းသင်းများကိုလည်း မျှဝေပေးခြင်းဖြင့် ကျန်းမာရေးကုသိုလ်ယူနိုင်ပါ....."
